II SA/WA 185/21

II SA/Wa 185/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas
Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 7679/21 - Wyrok NSA z 2023-02-02
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania D. B. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Rektora-Komendanta [...] (dalej także: "Rektor-Komendant [...]" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] października 2020 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów w [...] stanowiącym załącznik do uchwały Senatu [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów w [...]" - utrzymał w mocy wskazaną powyżej decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy.
W dniu [...] lipca 2020 r. Dziekan Wydziału [...][...] (dalej także: "Dziekan"), działając na podstawie § 65 ust. 2 pkt 1 w związku z § 64 ust. 1 pkt 3 oraz § 51 ust. 3 Regulaminu studiów w [...], stanowiącego załącznik do uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów w [...]" (tekst jednolity Obwieszczenie Rektora [...] nr [...] z dnia [...] października 2019 r. - zwany dalej "Regulaminem studiów"), poinformował Rektora-Komendanta [...] o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia kandydata na żołnierza zawodowego - [...] D.B. ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów.
W uzasadnieniu Dziekan zauważył, że skarżący miał obowiązek złożyć w dziekanacie wydziału pracę dyplomową w terminie do dnia [...] czerwca 2019 r., a następnie przystąpić w terminie do dnia [...] czerwca 2019 r. do egzaminu dyplomowego. Powyższe obowiązki, jak wskazał Dziekan, wynikały z "Harmonogramu sesji egzaminacyjnej i pracy komisji egzaminu dyplomowego dla studentów studiów magisterskich kandydatów na żołnierzy zawodowych w r.a. 2018/2019 (korekta harmonogramu z [...].01.2019)" zamieszczonego na stronie internetowej wydziału oraz na tablicy informacyjnej w [...]. Z informacji Dziekana wynikało, że skarżący nie złożył w wyznaczonym przez Dziekana terminie pracy dyplomowej i nie przystąpił w wyznaczonym terminie do egzaminu dyplomowego.
W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., doręczonym stronie skarżącej w dniu [...] sierpnia 2020 r., Rektor-Komendant [...] - powołując się na art. 61 § 1 k.p.a. - poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej, pouczając stronę skarżącą o przysługujących jej prawach.
W wyniku analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, Rektor-Komendant [...] - powołując się na przepisy art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 860) w związku z art. 61 § 1, art. 104 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] października 2020 r. zwolnił skarżącego D.B. z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów w [...] stanowiącym załącznik do uchwały Senatu [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów w [...]".
W uzasadnieniu decyzji Rektor-Komendant [...] wskazał, że w świetle § 64 ust. 1 pkt 3 Regulaminu studiów, student zostaje skreślony z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie ustalonym przez dziekana pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.
Jednocześnie, organ pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z § 51 ust. 3 Regulaminu studiów, warunkiem złożenia pracy dyplomowej przez studenta jest uzyskanie za pracę dyplomową pozytywnych ocen promotora i recenzenta.
Tymczasem, jak wskazał organ pierwszej instancji, promotor pracy dyplomowej skarżącego w notatce służbowej z dnia [...] lipca 2020 r. skierowanej do Rektora-Komendanta [...] poinformował, że skarżący nie przejawia inicjatywy w realizacji pracy dyplomowej. Organ zauważył, że we wspomnianej notatce służbowej promotor wskazał, że praca realizowana jest niesystematycznie i niezgodnie z ustalonym harmonogramem, a także, że - pomimo wielokrotnych monitów - od początku 4 semestru (w 2019 r.) skarżący ani razu nie pojawił się wynikami zadania dyplomowego. Z notatki wynikać miało ponadto, że na podstawie dotychczas zaprezentowanych wyników, promotor ocenił stan zaawansowania skarżącego na 30%, przy czym - jak wskazał promotor – wspomniany stan zaawansowania pracy skarżący osiągnął po ponad roku od terminu, kiedy miał tę pracę złożyć w dziekanacie, tj. od dnia [...] czerwca 2019 r.
Mając powyższe na względzie, Rektor-Komendant [...] stwierdził, że student nie uzyskał za pracę dyplomową pozytywnych ocen promotora i recenzenta i tym samym nie spełnił wymogów określonych w § 51 ust. 3 Regulaminu studiów.
W tej sytuacji, organ pierwszej instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki umożliwiające zwolnienie skarżącego ze służby kandydackiej.
Biorąc pod uwagę ustalone powyżej fakty i okoliczności sprawy, Rektor-Komendant [...] stwierdził, że skarżący nie spełnił wymogów określonych w § 64 ust. 1 pkt 3 oraz w § 51 ust. 3 Regulaminu studiów.
Rektor-Komendant [...] wskazał, że stosownie do postanowień art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek skreślenia z listy studentów lub niespełnienia wymogów określonych w regulaminie nauki lub studiów. Zdaniem organu pierwszej instancji, z przepisu tego wynika, że zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje Rektora-Komendanta [...] do zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojskowej pełniącego służbę kandydacką.
Ustosunkowując się do podniesionych przez stronę skarżącą w piśmie z dnia [...] września 2020 r. problemów zdrowotnych i przebywania na zwolnieniach lekarskich od stycznia 2020 r., Rektor-Komendant [...] uznał, że okoliczności te nie mają znaczenia dla sprawy, ponieważ niespełnienie wymogów określonych w Regulaminie studiów nastąpiło pół roku wcześniej, tj. w czerwcu 2019 r., w chwili niezłożenia pracy dyplomowej i nieprzystąpienia do egzaminu dyplomowego.
Na marginesie, organ pierwszej instancji zauważył, że zarówno dowódca kompanii, jak i dowódca batalionu szkolnego negatywnie zaopiniowali skarżącego, wskazując, iż jest on żołnierzem niezdyscyplinowanym, lekceważącym regulaminy wojskowe oraz polecenia przełożonych.
Ponadto, organ pierwszej instancji wskazał, że wniosek Dziekana o zwolnienie skarżącego ze służby kandydackiej poparli również kolejni jego przełożeni wojskowi, tj. Szef Pionu Ogólnego [...] i Prorektor ds. Wojskowych [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wniosek Dziekana poparł również Prorektor ds. Kształcenia [...].
W piśmie z dnia [...] października 2020 r. skarżący wniósł do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od powyższej decyzji Rektora-Komendanta [...] z dnia [...] października 2020 r.
Wnosząc w petitum odwołania o uchylenie spornej decyzji organu pierwszej instancji, skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - poprzez niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, polegające na wydaleniu skarżącego ze służby wojskowej kandydackiej, podczas, gdy nie zachodziły przesłanki do takiej decyzji w stosunku do osoby skarżącego, i w efekcie naruszenie postanowienia regulaminu studiów, na które powołuje się wyżej cytowany przepis prawa;
2. naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki, poszanowania godności żołnierza i studenta oraz naruszeniem regulaminu studiów oraz praw żołnierza i studenta, polegające m.in. na nieuwzględnieniu w systemie informatycznym zaliczeń z powtarzanego roku, a tym bardziej nieuwzględnienie faktu zgody na takie zaliczenie wobec oficjalnej, pisemnej zgody Dziekana, a także nieuwzględnieniu w ostatecznym rozliczeniu "odrobionych zajęć", uniemożliwieniu zaliczenia powstałych zaległości, nieinformowaniu żołnierza o jego prawach, wprowadzeniu w błąd, nie przekazania odpowiednich wniosków do Rektora przewidzianych regulaminem studiów.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję Rektora-Komendanta [...] z dnia [...] października 2020 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Obrony Narodowej, powołując się na ustalenia dokonane w toku postępowania odwoławczego - stwierdził, że skarżący nie uzyskał za pracę dyplomową pozytywnych ocen promotora i recenzenta i tym samym nie spełnił wymogów określonych w § 51 ust. 3 Regulaminu studiów. W tej sytuacji, zdaniem Ministra, zostały spełnione przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej.
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności sprawy, organ odwoławczy uznał za bezsporne, że skarżący nie spełnił wymogów określonych w § 64 ust. 1 pkt 3 oraz § w 51 ust. 3 Regulaminu studiów.
Powołując się na brzmienie przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Minister wskazał, że W niniejszej sprawie istnieją przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej z powodu niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów, tj. niezłożenia pracy dyplomowej w terminie i nieprzystąpienia w terminie do egzaminu dyplomowego.
Ustosunkowując się do wniosku strony skarżącej o wyznaczenie dwóch miesięcy na obronę, Minister zauważył, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony, albowiem nie spełniał warunku, o którym mowa w § 51 ust. 6 Regulaminu studiów, zgodnie z którym, student, który ma zaliczone zajęcia występujące w planie studiów, z wyjątkiem zajęć realizowanych (w tym zajęć powtarzanych) w ostatnim semestrze, może wystąpić do dziekana z pisemnym wnioskiem, zaopiniowanym przez promotora, o przesunięcie terminu złożenia pracy dyplomowej, nie dłuższym jednak niż do czasu zakończenia następnego semestru. Wniosek powinien być złożony nie później niż w terminie złożenia pracy dyplomowej, o którym mowa w ust 1.
Odnosząc się z kolei do kwestii podniesionych przez stronę skarżącą problemów zdrowotnych i przebywania przez niego na zwolnieniach lekarskich od stycznia 2020 r., organ odwoławczy stwierdził, że nie mają one znaczenia dla sprawy, ponieważ niespełnienie wymogów określonych w Regulaminie studiów nastąpiło pół roku wcześniej, tj. w czerwcu 2019 r., w chwili niezłożenia pracy dyplomowej i nieprzystąpienia do egzaminu dyplomowego.
Minister podkreślił, że jedynym powodem wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie skarżącego było niezłożenie w terminie pracy dyplomowej. Organ odwoławczy stwierdził, że załączona do akt sprawy informacja promotora pracy dyplomowej skarżącego świadczy o tym, iż wspomniana praca była wykonywana wyjątkowo niesystematycznie i tak naprawdę jest w początkowym stadium realizacji. Minister zauważył, że student, któremu zależy na ukończeniu studiów, stara się realizować pracę dyplomową niezależnie od innych zaległości w nauce, tak aby natychmiast po ich usunięciu mógł złożyć ją w przypisanym terminie i przystąpić do egzaminu dyplomowego. Według Ministra, postępowanie takie powinno charakteryzować zwłaszcza studenta wojskowego, świadcząc o jego woli walki - niezbędnej w służbie wojskowej.
Organ odwoławczy stwierdził, że gdyby skarżący rzeczywiście przejawił zainteresowanie realizacją pracy dyplomowej i przedstawił promotorowi pracy dyplomowej wykonaną pracę, w ciągu 2-3 dni instytut mógłby zorganizować egzamin dyplomowy. Tymczasem, jak zauważył Minister, zapewnienia skarżącego, iż "(...) w każdej chwili gotów był złożyć pracę magisterską i podejść do obrony" w świetle opinii promotora uznać należy za kłamliwe i niepotwierdzone w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.
Minister wskazał, że mimo kilkukrotnych rozmów z zastępcą Dziekana, podczas których skarżący zobowiązywał się do napisania pracy dyplomowej, nie kontaktował się on jednak z promotorem. Według organu odwoławczego, uznać należy więc, iż skarżący mając notoryczne zaległości, a także niezrealizowaną pracę dyplomową na pewno nie może być uznany za - jak twierdził - osobę będącą "dobrym i sumiennym studentem".
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności sprawy, Minister uznał za bezsporne, że skarżący nie spełnił wymogów określonych w Regulaminie studiów.
W związku z powyższym, mając na uwadze treść przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Minister stwierdził, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznać należy, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że był zobowiązany zwolnić skarżącego kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej.
Minister zauważył jednocześnie, że skarżący nie wykazał się wystarczającą aktywnością w usuwaniu zaległości i - jak uznał organ odwoławczy - to brak systematyczności oraz niewielkie umiejętności świadczą o tym opóźnieniu. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że postawa skarżącego nie rokuje nadziei na pomyślne ukończenie studiów.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2020 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów praw materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i zwolnienie skarżącego ze służby wojskowej kandydackiej, pomimo, iż nie zachodziły przesłanki do takiej decyzji w stosunku do jego osoby, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia postanowienia regulaminu studiów, tj. naruszenie § 65 w związku z § 64 Regulaminu studiów, na które powołuje się wskazany wyżej przepis cyt. ustawy;
2. naruszenie art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez:
(i) niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
(ii) braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji polegający na braku odniesienia się w jej treści do argumentów podniesionych w odwołaniu,
(iii) dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki, poszanowania godności żołnierza i studenta oraz naruszeniem Regulaminu studiów oraz praw żołnierza i studenta, polegające m.in. na:
(1) nieuwzględnieniu faktu, że rzekome opóźnienie obrony obejmuje okres jego choroby (decyzja Ministra w ogóle do tej sprawy się nie odnosi), a więc okres, w którym wszelkie działania/zaniechania skarżącego mają charakter usprawiedliwiony,
(2) nieuwzględnieniu faktu, że z winy wykładowcy trwało przepisywanie mojej oceny przez okres 1 roku wobec zgody i polecenia Dziekana, co w konsekwencji uniemożliwiało uzyskanie absolutorium i obronę pracy dyplomowej),
(3) nieuwzględnieniu w systemie informatycznym zaliczeń z powtarzanego roku, a tym bardziej nieuwzględnieniu faktu zgody na takie zaliczenie wobec oficjalnej, pisemnej zgody Dziekana,
(4) nieuwzględnieniu w ostatecznym rozliczeniu "odrobionych zajęć", uniemożliwianiu zaliczenia powstałych zaległości, nieinformowaniu żołnierza o jego prawach, wprowadzaniu w błąd, nie przekazania odpowiednich wniosków do Rektora przewidzianych regulaminem studiów, a przede poprzez stwierdzenie, że nie miałam przygotowanej pracy magisterskiej, podczas, gdy była ona sporządzana,
(5) nieuwzględnieniu historii studiów i wcześniejszych prób usunięcia mnie z uczelni, które były anulowane przez Ministra Obrony Narodowej;
3. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zauważyła, że właściwie problemem związanym z obronną pracy dyplomowej powstał przez jednego wykładowcę - [...] W. M., który pomimo wcześniejszych ustaleń ze skarżącym, odmówił mu przepisania oceny. Skarżący wskazał, że zgodnie z jego wnioskiem Dziekan przychylił się do przepisania oceny, dzięki której mógłby on przystąpić do złożenia pracy i obrony pracy dyplomowej. Skarżący podkreślił, że pomimo tego, iż decyzja Dziekana pochodziła z dnia [...] września 2019 r., to wpisu do USOS dokonano dopiero w lipcu 2020 r., a wiec po tym, jak wszczęto już postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej.
Skarżący stwierdził, że jest w każdej chwili gotów złożyć pracę magisterską i podejść do obrony. Jednocześnie, wskazał on, że nie powinno być tak, iż z przyczyn leżących po stronie luk w systemie, czy też Regulaminie studiów, a także z przyczyn leżących po stronie wykładowcy i uczelni, wszystkie termin wobec skarżącego biegną i nie są zawieszone, podczas, gdy wykładowca nie jest zobligowany żadnymi terminami, a zwłaszcza pisemnym poleceniem Dziekana.
Skarżący podniósł, że aktualnie ma problemy ze zdrowiem, które spowodowane są przeżyciami, jakich doświadczył na [...]. Niemniej, dodał jednocześnie, że pomimo wspomnianych problemów zdrowotnych, dopełnił wszystkich swoich obowiązków.
Skarżący stwierdził, iż dziwi się, że pomimo tego, iż na [...] trwa proceder przemocy psychicznej wobec studentów, Rektor nie bada tego zjawiska i nie podejmuje żadnych czynności naprawczych.
Skarżący podkreślił, że przede wszystkim przez rok walczył, by móc przepisać ocenę, której brak przepisania powodował, iż nie miał on absolutoriom, a co za tym idzie, nie mógł przystąpić do obrony.
Skarżący podniósł, że faktem jest, iż praca nie została złożona w terminie, ale - jak zauważył - zgodnie z § 51 ust. 3 Regulaminu studiów, warunkiem złożenia pracy dyplomowej przez studenta jest uzyskanie zaliczeń wszystkich zajęć występujących w planie studiów oraz uzyskanie za pracę dyplomową pozytywnych ocen promotora i recenzenta, z zastrzeżeniem ust 4. W tej sytuacji, jak zauważył skarżący, złożenie pracy dyplomowej, w świetle § 51 ust. 3 Regulaminu studiów, nie było możliwe, gdyż nie uzyskałby on absolutorium z uwagi na fakt, iż nie miał oceny, która miała zostać przepisana przez wykładowcę, zgodnie z decyzją Dziekana. Niestety, jak podniósł skarżący, ze strony wykładowcy sprawa była przeciągana w nieskończoność celowo, wręcz złośliwe, by skarżący nie zachował wymaganego terminu na złożenie pracy i został z tego powodu wydalony z [...].
W ocenie skarżącego, istotne jest to, że zarówno Rektor [...], jak i Dziekan znali problemy skarżącego, z jakimi zmaga się na uczelni, a także znane im były przyczyny braku możliwości zachowania terminu wyznaczonego na złożenie pracy dyplomowej. Według skarżącego, dziwi więc fakt, iż władze uczelni wszczęły postępowanie o zwolnienie skarżącego ze służby, pomimo, iż Dziekan wiedział, że skarżący nie był wstanie zachować przez niego wyznaczonego terminu.
Skarżący uznał ponadto, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można także pomijać istotnego faktu, iż skarżący był studentem ostatniego roku studiów na [...], a tym samym jego zwolnienie ze służby kandydackiej wiąże się dla niego z poważnymi konsekwencjami finansowymi.
Skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1560/11, w którym stwierdzono, że jeżeli student z przyczyn obiektywnych, potwierdzonych zaświadczeniem lekarskim, nie może przystąpić do egzaminu w wyznaczonym terminie, to nie można przyjąć, że nie zaliczył semestru i w konsekwencji wydać decyzji o skreśleniu go z listy studentów.
Ponadto, skarżący wskazał na wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie sygn. akt. II SA/Wa 1738/10, w którym stwierdzono m.in., iż organy powinny wyjaśnić, dlaczego uznały, że nieprzystąpienie przez skarżącego studenta do egzaminu dyplomowego w wyznaczonym terminie, w kontekście podnoszonych przez niego okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej, nastąpiło z przyczyn nieusprawiedliwionych.
W konsekwencji, skarżący zarzucił, że Minister milczeniem pominął kwestie związane ze stanem jego zdrowia, a tym samym nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, a także nie ocenił zebranego w sprawie materiału dowodowego w stopniu wystarczającym. W ocenie skarżącego, Minister - działając jako organ odwoławczy - nie przeanalizował argumentów podniesionych w odwołaniu, jak również załączonych do niego dowodów i w konsekwencji nie dokonał prawidłowej subsumpcji przepisów prawa w zaistniałym stanie faktycznym sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi.
Dodatkowo, skarżący zarzucił, że sporna decyzja Rektora-Komendanta [...] z dnia [...] października 2020 r. o zwolnieniu skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka została wydana w czasie, kiedy skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim. Tym samym, skarżący uznał, że Rektor-Komendant [...], wydając sporną decyzję, naruszył art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który to przepis formułuje obowiązek skierowania żołnierza na badanie przed komisją lekarską w celu ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w razie, gdy żołnierz nie wykonuje zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące. Skarżący zauważył, iż - zgodnie z art. 132 cyt. ustawy - przepis ten stosuje się odpowiednio do żołnierzy pełniących służbę kandydacką. Skarżący uznał zatem, iż w chwili wydania decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej organ w sposób celowy i rażący zarazem naruszył przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, działając z zamiarem pokrzywdzenia skarżącego. Skarżący podkreślił ponadto, iż wydane zwolnienia lekarskie były spowodowane trwającą od kilku lat przemocą psychiczną i mobbingiem ze strony przełożonych na uczelni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga D. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2020 r. nie narusza przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarówno Minister Obrony Narodowej, wydając sporną decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., jak i Rektor-Komendant [...], wydając w dniu [...] października 2020 r. decyzję nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów - nie dopuścili się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Sąd uznał w konsekwencji, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy obu instancji, wydając sporne rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Przyjmując powyższe stanowisko, organy obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wątpliwości i argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania.
Na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie był uprawiony w ramach niniejszego postępowania do dokonywania oceny prawidłowości działań Rektora-Komendanta [...] w zakresie sygnalizowanych przez skarżącego nieprawidłowości w działalności wspomnianej uczelni wojskowej.
Przedmiotem oceny Sądu jest jedynie zasadność decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów.
Otóż, nie ulega wątpliwości, że - w świetle art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - zaistnienie wskazanej wyżej negatywnej przesłanki obliguje organ do zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby.
Z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, iż skarżący D. B. miał obowiązek złożyć pracę dyplomową w terminie do dnia [...] czerwca 2019 r., w dziekanacie Wydziału [...]oraz przystąpić w terminie do dnia [...] czerwca 2019 r. do egzaminu dyplomowego. Obowiązki te wynikały z Harmonogramu sesji egzaminacyjnej i pracy komisji egzaminu dyplomowego dla studentów studiów magisterskich kandydatów na żołnierzy zawodowych w roku akademickim 2018/2019, który zamieszczony był na stronie internetowej wspomnianego wydziału oraz na tablicy informacyjnej w [...].
Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika, iż skarżący nie złożył w wyznaczonym przez Dziekana terminie pracy dyplomowej i nie przystąpił w wyznaczonym terminie do egzaminu dyplomowego.
Przepis § 64 ust. 1 pkt 3 Regulaminu studiów przewiduje, że student zostaje skreślony z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie ustalonym przez dziekana pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.
Jednocześnie, § 51 ust. 3 Regulaminu studiów stanowi, że warunkiem złożenia pracy dyplomowej przez studenta jest uzyskanie za pracę dyplomową pozytywnych ocen promotora i recenzenta.
Tymczasem, z ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że promotor pracy dyplomowej skarżącego w notatce służbowej z dnia [...] lipca 2020 r. skierowanej do Rektora-Komendanta [...] poinformował, że skarżący nie przejawia inicjatywy w zakresie realizacji pracy dyplomowej, realizując ją niezgodnie z ustalonym harmonogramem. Z informacji promotora wynikało ponadto, że - pomimo wielokrotnych monitów - stan zaawansowania pracy sięgający jedynie około 30% skarżący osiągnął po upływie ponad roku od terminu, w którym miał tę pracę złożyć w dziekanacie, tj. od dnia [...] czerwca 2019 r.
Wobec powyższego, należy - zdaniem Sądu - uznać, że skarżący nie uzyskał za pracę dyplomową pozytywnych ocen promotora i recenzenta i tym samym nie spełnił wymogów określonych w § 51 ust. 3 Regulaminu studiów.
W konsekwencji, stwierdzić należy, że skoro skarżący nie spełnił wymogów określonych w § 64 ust. 1 pkt 3 oraz § w 51 ust. 3 Regulaminu studiów, organy obu instancji prawidłowo uznały, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej.
Sąd uznał jednocześnie, iż Minister Obrony Narodowej, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, zasadnie uznał, że podniesione przez skarżącego okoliczności związane z problemami zdrowotnymi i przebywaniem na zwolnieniach lekarskich od stycznia 2020 r. nie mogły mieć istotnego znaczenia dla sprawy, ponieważ niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w Regulaminie studiów nastąpiło znacznie wcześniej, tj. w czerwcu 2019 r., a więc w chwili niezłożenia pracy dyplomowej i nieprzystąpienia do egzaminu dyplomowego.
Z kolei, jeśli chodzi o zarzut rzekomego wydania spornej decyzji Rektora-Komendanta [...] z dnia [...] października 2020 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby kandydackiej z naruszeniem art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stwierdzić należy, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - przepis ten nie stał na przeszkodzie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, pomimo przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim.
Ponadto, Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji - prowadząc postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka - zasadnie przyjęły, że nie zachodziła jakakolwiek potrzeba przeprowadzenia dodatkowych ustaleń w zakresie podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących rzekomej wieloletniej przemocy psychicznej stosowanej wobec niego na uczelni przez przełożonych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skoro jedynym powodem wystąpienia Dziekana Wydziału [...] z wnioskiem do Rektora-Komendanta [...] o zwolnienie skarżącego ze służby było niezłożenie przez niego pracy dyplomowej w terminie przewidzianym w Regulaminie studiów, to jedynie w tym zakresie Sąd zobowiązany był ocenić legalność obu spornych decyzji.
Wobec powyższego, należy uznać, że zarówno Minister Obrony Narodowej, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., jak i organ pierwszej instancji, wydając decyzję z dnia [...] października 2020 r., nie uchybili normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjęli wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne spornych decyzji, organy te nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Organy obu instancji nie dopuściły się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wszechstronnie wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśniły w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych ustaleń - zachodziła konieczność zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów w [...].
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.