II SA/Wa 184/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego po zmarłym ojcu, uznając, że zmiana przepisów prawa uniemożliwiła merytoryczne rozpatrzenie wniosku.
Skarżąca J. Ł. domagała się stwierdzenia nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego po zmarłym ojcu, emerytowanym wojskowym. Postępowanie zostało umorzone przez organ administracji, ponieważ w trakcie jego trwania weszły w życie nowe przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które wyeliminowały podstawę prawną do wydania decyzji o nabyciu uprawnień do kwatery stałej. WSA w Warszawie uznał umorzenie za zasadne, podkreślając, że organy administracji muszą działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a zmiana legislacyjna spowodowała bezprzedmiotowość postępowania.
Sprawa dotyczyła wniosku J. Ł. o stwierdzenie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego po zmarłym ojcu, C. B., który był emerytowanym wojskowym. Wniosek został złożony w czerwcu 2004 r., a postępowanie administracyjne trwało do momentu wydania decyzji przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w listopadzie 2006 r. Kluczowym momentem była zmiana przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, która weszła w życie 1 lipca 2004 r. Nowe przepisy uchyliły dotychczasowe podstawy prawne do nabywania uprawnień do kwater stałych przez zstępnych po śmierci uprawnionej osoby. Organ administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznali, że w związku z wejściem w życie nowych przepisów, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało jego umorzeniem. Sąd podkreślił zasadę praworządności, zgodnie z którą organy muszą działać na podstawie obowiązującego prawa, a brak materialnoprawnej podstawy do rozstrzygnięcia sprawy uzasadnia jej umorzenie. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że zasada ochrony praw nabytych nie ma charakteru bezwzględnego i dopuszczalna jest modyfikacja uprawnień, nawet na niekorzyść strony, o ile nie jest arbitralna. W ocenie sądu, organ prawidłowo zastosował przepisy przejściowe i umorzył postępowanie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien umorzyć postępowanie, jeśli stało się ono bezprzedmiotowe z powodu braku podstawy materialnoprawnej wynikającej ze zmiany przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji publicznej muszą działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Wejście w życie nowych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które wyeliminowały możliwość nabycia uprawnień do kwatery stałej przez zstępnych po śmierci uprawnionej osoby, spowodowało bezprzedmiotowość postępowania, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
u.z.S.Z.RP art. 23 § ust. 5
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 30.06.2004 r., który przewidywał możliwość stwierdzenia nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego przez zstępnych po śmierci emeryta lub rencisty wojskowego.
Ustawa o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw art. 19 § ust. 1
Przepis przejściowy stanowiący, że do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie ustawy, lecz niezakończonych, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Orzekanie przez sąd administracyjny w przedmiocie skargi.
Pomocnicze
u.z.S.Z.RP art. 23
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis zmieniony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., który wyeliminował możliwość nabywania uprawnień do kwatery stałej przez zstępnych po zawarciu związku małżeńskiego lub po ukończeniu 25 lat życia.
Ustawa o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw art. 19 § ust. 3
Przepis uznany za zgodny z Konstytucją RP przez TK, dotyczący modyfikacji uprawnień.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym braku podstawy materialnoprawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów prawa materialnego w trakcie postępowania spowodowała bezprzedmiotowość wniosku o nabycie uprawnień do lokalu mieszkalnego. Organ administracji ma obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a brak materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji uzasadnia jej umorzenie. Zasada ochrony praw nabytych nie jest bezwzględna i dopuszcza modyfikację uprawnień w wyniku zmian legislacyjnych.
Odrzucone argumenty
Organ niezasadnie kwestionuje fakt podpisania zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej przez specjalistę ds. administracji. Organ nie wezwał skarżącej do przedstawienia zaświadczenia z WBE i nie wyjaśnił jego treści. Organ zaniechał wydania korzystnej decyzji do dnia 30 czerwca 2004 r., mimo że spełnione zostały przesłanki. Sąd powszechny stwierdził, że decyzja powinna być wydana na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2004 r. (zasada praw nabytych).
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania normy prawnej powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji zasada ochrony praw nabytych, nie ma charakteru bezwzględnego brak jest materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji w sprawie nabycia uprawnień do lokalu – prawidłowo umorzył postępowanie
Skład orzekający
Maria Werpachowska
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Pisula-Dąbrowska
członek
Sławomir Antoniuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, wpływ zmian legislacyjnych na toczące się postępowania, interpretacja zasady praw nabytych w kontekście zmian przepisów dotyczących uprawnień mieszkaniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i zmianami wprowadzonymi w 2004 roku. Interpretacja zasady praw nabytych może być szersza, ale konkretne zastosowanie jest związane z tym sektorem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na prawa obywateli i jak sądy interpretują zasady praworządności oraz praw nabytych w kontekście tych zmian. Jest to typowy przykład z zakresu prawa administracyjnego, ale z elementem 'ucieczki przed prawem' przez zmianę przepisów.
“Zmiana prawa pogrzebała szansę na mieszkanie? Sąd wyjaśnia, kiedy można stracić nabyte uprawnienia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 184/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-04-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Pisula-Dąbrowska Maria Werpachowska /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Antoniuk Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 Sygn. powiązane I OSK 1253/07 - Wyrok NSA z 2008-09-09 Skarżony organ Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nabycia uprawnień do lokalu mieszkalnego oddala skargę Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2004 r. J. Ł. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej nabycie przez nią uprawnień do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K., po zmarłym w dniu [...] maja 2004 r. ojcu C. B. Podała, że w wymienionym lokalu mieszkała wraz z ojcem i swoim piętnastoletnim synem. Oświadczyła, że jej mąż T. Ł. mieszka ze swoimi rodzicami. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] uchylił decyzję Wicedyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. umarzającą postępowanie w sprawie wydania J. Ł. decyzji o nabyciu uprawnień do lokalu mieszkalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że Wicedyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. nie posiadał upoważnienia Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. do wydawania decyzji administracyjnych w tego rodzaju sprawach. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. Ł. W uzasadnieniu wskazał, że J. Ł. nie spełniła przesłanek określonych w art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z art. 23 ust. 3 tej ustawy, w razie śmierci emeryta lub rencisty wojskowego prawo do kwatery nabywali wspólnie zamieszkali z nim w dniu jego śmierci małżonek, zstępni, wstępni. W myśl zaś art. 23 ust. 5 tej ustawy, zachowanie lub nabycie uprawnień do kwatery stwierdzał w drodze decyzji administracyjnej właściwy dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie zaświadczenia o posiadaniu uprawnień, o których była mowa w ust. 1 i 3 tego artykułu, wydanego przez wojskowy organ emerytalny. Organ stwierdził, że J. Ł. nie przedłożyła zaświadczenia z Wojskowego Biura Emerytalnego. Jednocześnie, w związku z zawartym we wniosku z dnia [...] czerwca 2004 r. oświadczeniem, że jej mąż mieszka ze swoimi rodzicami, organ uznał za konieczne ustalenie, czy małżonkowie w dniu [...] maja 2004 r., tj. w dniu śmierci ojca wnioskodawczyni, nie dysponowali tytułem prawnym do żadnego innego lokalu mieszkalnego. W dniu [...] czerwca 2004 r. J. Ł. przedstawiła zaświadczenie ze Spółdzielni [...] wskazujące, że jej mąż T. Ł. zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym przy ul. [...] w K. na prawach członka rodziny, a głównym najemcą mieszkania jest jego matka Z. Ł. Organ wskazał, że z poświadczenia zameldowania wystawionego przez Urząd Miejski w K. z dnia [...] czerwca 2004 r., wynikało, że T. Ł. pod wymienionym adresem zamieszkuje sam. Organ uznając, że treść wymienionych dokumentów pozostaje w sprzeczności, wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] o potwierdzenie, że T. Ł. mieszka w mieszkaniu spółdzielczym na prawach członka rodziny. Prezes Zarządu Spółdzielni odmówił udzielenia informacji w tym zakresie. W związku z tym, że J. Ł. do dnia 30 czerwca 2004 r. nie przedłożyła wymaganego zaświadczenia Wojskowego Biura Emerytalnego o posiadaniu uprawnień, a jednocześnie nie wykluczono, aby nie zachodziły przesłanki określone w art. 41 ust. 3 ustawy, tj. że w dniu śmierci ojca wnioskodawczyni, ani ona ani jej mąż nie posiadali tytułu prawnego do żadnego innego lokalu mieszkalnego, nie można było stwierdzić, że nabyła prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. Organ wskazał następnie, że w dniu 1 lipca 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), na mocy której zmieniono art. 23 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym od dnia 1 lipca 2004 r. zstępni po zawarciu związku małżeńskiego lub po ukończeniu 25 lat życia nie nabywają prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w którym zamieszkiwali z osobą uprawnioną do kwatery, w razie śmierci tej osoby. Zmiana przepisów spowodowała, że brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji o nabyciu prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., a tym samym brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku, co skutkowało umorzeniem postępowania. W odwołaniu od wymienionej wyżej decyzji J. Ł. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie o nabyciu uprawnień do lokalu mieszkalnego znajdującego się w zasobach WAM, ewentualnie o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podała, że przedłożyła zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej stwierdzające, iż jej mąż zamieszkuje na ul. [...] na prawach członka rodziny, a osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu jest jego matka. Wskazała, że zameldowanie jest jedynie czynnością materialno-techniczną i nie stanowi o tytule prawnym do lokalu. Nadto, J. Ł. podniosła, że organ niezasadnie kwestionuje fakt podpisania zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej [...] przez specjalistę ds. administracji, jako osobę nieuprawnioną. Podała, że organ w toku postępowania nie wezwał jej do przedstawienia zaświadczenia z WBE i nie wyjaśnił jaką treść zaświadczenie to winno zawierać. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 12, 35, 75, 76 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadmieniła, że Sąd Rejonowy w K. Wydział [...] Cywilny odrzucając postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. pozew o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, stwierdził jednocześnie, że decyzja powinna być wydana na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., bowiem inne rozstrzygnięcie kłóciłoby się z zasadą praw nabytych. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [..] z dnia [...] listopada 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. W uzasadnieniu organ podał, że lokal przy ul. [...] w K. został przydzielony [...] C. B. imiennym nakazem przydziału osobnej kwatery stałej w 1975 r. Po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i nabyciu uprawnień do emerytury C. B. zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej, co zostało potwierdzone decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w K. Prezes WAM wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie tej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem kilku typów spraw niebędących przedmiotem niniejszego postępowania. Odnosząc się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd powszechny organ stwierdził, że ma obowiązek rozpatrzyć sprawę na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Rozpatrując wniosek J. Ł. na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. organ stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do orzekania w sprawie nabycia przez wymienioną uprawnień do kwatery po zmarłym ojcu. Dotychczasowe przepisy w tym zakresie zostały uchylone przepisem art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z tego powodu z dniem 1 lipca 2004 r. brak jest podstaw prawnych do wydania w stosunku do J. Ł. decyzji o nabyciu uprawnień do kwatery. W związku z brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy organ I instancji zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, umorzył postępowanie. Prezes WAM wskazał też, że w toku postępowania odwoławczego organ II instancji obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję stosownie do art. 138 kpa, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 kpa. Zaskarżając, za pośrednictwem radcy prawnego, wymienioną wyżej decyzję Prezesa WAM do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 9, 12, 35, 75, 76, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, J. Ł. wniosła o uchylenie wymienionego aktu, orzeczenie, że nabyła prawo do lokalu mieszkalnego na mocy art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. oraz nakazanie Dyrektorowi WAM Oddział Regionalny w S. zawarcia umowy najmu lokalu przy ul. [...] w K., ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2006 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7, 8, 9, 10, 12, 75, 76, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem organu o bezprzedmiotowości postępowania. Podała, że fakt zamieszkiwania przez nią wraz z 15-letnim synem w lokalu przy ul. [...] w K. w dacie śmierci ojca jest bezsporny. Stwierdziła, że organ już w dniu 15 czerwca 2004 r. posiadał w pełni zgromadzony materiał dowodowy, jednakże przedłużał postępowanie i do dnia 30 czerwca 2004 r. nie wydał korzystnej dla skarżącej decyzji. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, bowiem organ zaniechał wydania pozytywnej decyzji do dnia 30 czerwca 2004 r., mimo, że spełnione zostały przesłanki warunkujące jej wydanie. Nadmieniła, że Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisów, na które powołał się organ (sygn. akt K 16/05). Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Dodatkowo wskazał, że organ prowadząc postępowanie dochował należytej staranności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, mając na celu wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującymi przepisami. Zarzut, że organ posiadał w pełni zgromadzony materiał dowodowy, niezbędny do wydania pozytywnej dla skarżącej decyzji, jednakże decyzji nie wydał, jest jego zdaniem bezzasadny w świetle akt postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznającego niniejszą sprawę zarówno zaskarżona decyzja Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. nr [...] z dnia [...] września 2006 r. odpowiadają prawu, a postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej również kpa. W sprawie bezsporne jest, że J. Ł. w dniu śmierci ojca C. B. zamieszkiwała z wymienionym w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w K. Po zwolnieniu C. B. z zawodowej służby wojskowej i nabyciu uprawnień emerytalnych, ojciec skarżacej zachował prawo do osobnej kwatery stałej, co znalazło potwierdzenie w decyzji Dyrektora WAM Oddział Regionalny w S. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. Poza sporem jest również, że do dnia 30 czerwca 2004 r. przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) przewidywały w art. 23 ust. 5, wydanie przez dyrektora oddziału terenowego Agencji decyzji administracyjnej w przedmiocie zachowania lub nabycia uprawnień do kwatery m.in. przez zstępnych emeryta lub rencisty w razie jego śmierci. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez J. Ł. uprawnień do lokalu mieszkalnego przy ul. [...], po zmarłym ojcu C. B., wszczęte zostało na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Jednakże w chwili wydawania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie brak było podstawy materialnoprawnej do orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nabycia uprawnień do kwatery stałej. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 16, poz. 1203), którą w art. 1 pkt 17 zmieniono przepis art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.). W konsekwencji, obowiązujące od 1 lipca 2004 r. przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewidują możliwości orzekania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem postępowań egzekucyjnych i z zastrzeżeniem ust. 2-5. Sprawa z wniosku J. Ł. o nabycie uprawnień do kwatery stałej nie została zakończona decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. Sprawa ta nie należy również do żadnej ze spraw wymienionych w ust. 2-5 art. 19. Z tego też względu organ prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych, która weszła w życie, z wyjątkami określonymi w jej art. 30 pkt 1 i 2, z dniem 1 lipca 2004 r. Podkreślić należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 6 kpa, jest zasada praworządności postępowania. Zgodnie z powołanym przepisem, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Podstawowym obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w formie decyzji administracyjnej jest ustalenie, jaka norma obowiązuje. Organ administracji publicznej musi zatem przede wszystkim stwierdzić, czy w systemie prawnym zawarta jest norma prawna regulująca ten rodzaj sprawy, której zakresu dotyczy postępowanie. Podkreślić należy bowiem, że wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania normy prawnej powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji, co obwarowane jest sankcją nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. nie przewiduje już "prawa do kwatery", nie tylko w odniesieniu do członków rodziny zmarłego emeryta czy rencisty, ale również w odniesieniu do żołnierzy zawodowych. Ustawa ta, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną, stanowi jedynie o "prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji WAM" (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Zmiana przepisów w zakresie uprawnień mieszkaniowych żołnierzy wyraźnie wynika również z art. 19 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym postępowania w sprawach wniosków o przydział osobnej kwatery stałej dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji Mieszkaniowej umarzają, a czas oczekiwania żołnierza zawodowego, pełniącego zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, na przydział tej kwatery wlicza się temu żołnierzowi do czasu oczekiwania na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W świetle powyższego organ – obowiązany do działania na podstawie i w granicach prawa – nie dysponując materialnoprawną podstawą do wydania decyzji w sprawie nabycia uprawnień do lokalu – prawidłowo umorzył postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. W przedmiotowej sprawie przesłanka umorzenia postępowania powstała w czasie trwania postępowania wszczętego wnioskiem J. Ł. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Prezes WAM prawidłowo zastosował bowiem art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymując w mocy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodną z prawem decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku J. Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. W toku postępowania nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W czasie gdy istniała podstawa prawna do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy organ podejmował działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, tj. ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o nabyciu uprawnień do lokalu. Niezasadne są w świetle powyższego zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie. Nie można organowi zarzucić również, aby w okresie od dnia złożenia wniosku przez skarżącą a dniem zmiany brzmienia przepisów, na których opierał się wniosek J. Ł., organ dopuścił się przewlekłości postępowania. Od dnia 2 czerwca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. organ podejmował bowiem czynności procesowe zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zakończenia postępowania decyzją administracyjną. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje jednocześnie – za Trybunałem Konstytucyjnym – że w myśl ukształtowanej linii orzeczniczej zasada ochrony praw nabytych, nie ma charakteru bezwzględnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt K 16/05, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślono, że "(...) dopuszczalna jest modyfikacja uprawnień także na niekorzyść podmiotów, którym służyły; zakazane jest natomiast ich arbitralne znoszenie lub ograniczanie". Ustawodawca, mając na uwadze konieczność zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy, wprowadził nowe regulacje, które modyfikują dotychczasowe uprawnienia nie tylko żołnierzy ale również innych osób, wspólnie z nimi zamieszkałych w przydzielonych – w poprzednio obowiązującym stanie prawnym – osobnych kwaterach stałych (art. 23 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw). Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI