II SA/Wa 1839/23

II SA/Wa 1839/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1136
art. 114 ust. 1, art. 125 ust. 1a, art. 128 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty nagrody rocznej oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dalej: "Szef ABW", decyzją
z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1, art. 125 ust. 1a i art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1136), dalej: "ustawa o ABW oraz AW", odmówił J. M. wypłaty:
nagrody rocznej za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r.;
ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r.
Jak wynika z ustaleń w sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1826/22 uchylił decyzję Szefa ABW z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] oraz poprzedzający ją rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] o zwolnieniu J. M. ze służby w ABW z dniem [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem
6 kwietnia 2023 r.
Szef ABW stwierdził w związku z tym, że J. M. z dniem 6 kwietnia 2023 r. odzyskał status funkcjonariusza ABW i pozostaje w Grupie Dyspozycyjnej Szefa ABW, zgodnie z rozkazem personalnym z dnia [...] września 2018 r. nr [...].
Funkcjonariusz pismem z dnia 13 kwietnia 2023 r. zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych.
Przy czym organ zaznaczył, że z informacji będących w posiadaniu ABW wynika, że Regionalna Komisja Lekarska nr [...] w [...] orzeczeniem z dnia
[...] maja 2021 r. nr [...] stwierdziła, że J. M. jest trwale niezdolny do służby w ABW, co wyklucza możliwość dopuszczenia ww. funkcjonariusza do wykonywania obowiązków służbowych.
Rozkazem personalnym Szefa ABW z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], utrzymanym w mocy rozkazem personalnym Szefa ABW z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], J. M. został zwolniony ze służby w ABW z dniem [...] czerwca
2023 r., na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW, tj. z uwagi na orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Pismem z dnia 4 lipca 2023 r. J. M., powołując się na fakt zwolnienia ze służby w ABW, wezwał Szefa ABW m.in. do zapłaty nagrody rocznej oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Szef ABW, uzasadniając odmowę wypłaty nagrody rocznej za okres od dnia
[...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r., wskazał, że zgodnie z art. 125 ust. 1 i 1a ustawy o ABW oraz AW funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne, uznaniowe i zapomogi. Funkcjonariusz pełniący służbę w danym roku kalendarzowym nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje.
Z treści ww. przepisu niewątpliwie wynika, że prawo do nagrody rocznej jest ściśle powiązane z obowiązkiem pełnienia służby przez funkcjonariusza w roku kalendarzowym, za który nagroda roczna ma być przyznana. Co istotne prawo to jest immanentnie związane z otrzymywaniem uposażenia za okres pełnienia służby. Taki charakter ww. świadczenia podkreślony został sposobem ustalenia wysokości nagrody rocznej, tj. 1/12 uposażenia otrzymanego w danym roku kalendarzowym.
A zatem, w świetle powyższych uwag, spełnione muszą być łącznie dwie przesłanki, których zaistnienie materializuje prawo do nabycia nagrody rocznej - pełnienie służby w ABW oraz otrzymanie z tego tytułu uposażenia. Z tych względów J. M. za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. nie przysługuje nagroda roczna bowiem w tym okresie, pomimo formalnego odzyskania statusu funkcjonariusza ABW, nie pełnił on służby w sposób faktyczny. Zgodnie z art. 44 ustawy o ABW oraz AW, służbę w ABW może pełnić osoba posiadająca m.in. zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Funkcjonariusz pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. wprawdzie zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych, jednakże z informacji będących w posiadaniu ABW wynika, że Regionalna Komisja Lekarska nr [...] w [...] orzeczeniem z dnia [...] maja
2021 r. nr [...] stwierdziła, że J. M. jest trwale niezdolny do służby w ABW, co uniemożliwiło dopuszczenie ww. do wykonywania jakichkolwiek obowiązków służbowych.
Za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. J. M. nie przysługiwało prawo do uposażenia, co oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 125 ust. 1 i 1a ustawy o ABW oraz AW.
Organ wskazał, że rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] odmówiono J. M. wypłaty uposażenia począwszy od dnia
[...] kwietnia 2023 r. Przedmiotowy rozkaz personalny jest ostateczny.
Uzasadniając zaś odmowę wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca
2023 r. podniósł, że przepisy ustawy o ABW oraz AW wskazują, że prawo do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop materializuje się dopiero z chwilą zwolnienia funkcjonariusza ze służby w ABW. Wówczas, zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy
o ABW oraz AW, funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 tej ustawy otrzymuje ekwiwalent pieniężny za urlop niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. poz. 365), wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oblicza się, mnożąc 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami
o charakterze stałym, należnego funkcjonariuszowi w ostatnim dniu pełnienia służby, przez liczbę niewykorzystanych dni urlopu.
Wskazał jednak, że również prawo do urlopu jest ściśle powiązane
z faktycznym pełnieniem służby przez funkcjonariusza. Przywołał na tę okoliczność wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 października 2013 r. (sygn. akt III SA/Kr 1730/12) wydany w sprawie policjanta przywróconego do służby, który jej jednak nie podjął.
W przedmiotowym wyroku Sąd wprost wskazał, że prawo do urlopu wiąże się ściśle
z pełnieniem służby, a skoro skarżący nie pełnił służby, to tym samym nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego, a w konsekwencji nie nabył prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tego tytułu.
Przenosząc powyższe stanowisko na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że J. M. w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca
2023 r., pomimo formalnego odzyskania statusu funkcjonariusza ABW, nie pełnił służby w sposób faktyczny, albowiem orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] w [...] o trwałej niezdolności do służby w ABW uniemożliwiło dopuszczenie go do wykonywania jakichkolwiek obowiązków służbowych. Dlatego J. M. nie nabył prawa do urlopu za ww. okres. Brak prawa do urlopu jest równoznaczny
z brakiem prawa do wypłaty ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie urlopów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wysokość ekwiwalentu, pieniężnego za niewykorzystany urlop, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a, oblicza się mnożąc 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego funkcjonariuszowi w ostatnim dniu pełnienia służby, przez liczbę niewykorzystanych dni urlopu. Skoro zatem J. M.nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego (dodatkowego) oraz nie przysługiwało mu za okres od dnia
[...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. prawo do uposażenia, to tym samym nie przysługuje mu prawo do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Reasumując stwierdził, że skoro J. M. od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia zwolnienia ze służby w ABW, tj. do dnia [...] czerwca 2023 r., nie pełnił służby, w rozumieniu faktycznym oznacza to, że nie przysługuje mu za ten okres nagroda roczna oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. J. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa ABW z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] o odmowie wypłaty: 1) nagrody rocznej za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. oraz 2) ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości, zarzucając organowi naruszenie:
• art. 128 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 95 ust. 1, 4 i 5 oraz art. 97 ust. 2 pkt 3 ustawy o ABW oraz AW poprzez jego niezastosowanie w związku ze zwolnieniem go ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW z dniem 30 czerwca 2023 r.;
wskazał, że z treści przywołanych przepisów wynika, że Szef ABW powinien
w ostatnim dniu pełnienia przez niego służby wypłacić należny mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku 2023 urlop w wymiarze 37 dni, obliczony zgodnie z § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2021 r.
w sprawie urlopów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
• art. 125 ust. 1 pkt 1a i 1k ustawy o ABW oraz AW poprzez jego niezastosowanie
w związku ze zwolnieniem go ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy
o ABW oraz AW z dniem 30 czerwca 2023 r.;
podniósł, że z treści przywołanych przepisów wynika, iż wypłata nagrody rocznej za rok 2023 powinna nastąpić w ostatnim dniu służby lub w dniu stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego.
Argumentując, wskazał, że Szef ABW w uzasadnieniu decyzji nie podał podstawy prawnej odmowy wypłaty nagrody rocznej (oprócz opisania domniemanych skutków swojego wcześniejszego rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] odmawiającego mu prawa do uposażenia w okresie służby w 2023 r., zaskarżonego osobną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1428/23).
Podniósł, że w swoich rozważaniach organ podważył de facto skutki prawne usunięcia z obiegu prawnego rozkazu i decyzji o niezgodnym z prawem zwolnieniu go ze służby w 2019 r., tj. jego reaktywację w służbie z mocy prawa z dniem
[...] kwietnia 2023 r. w określonym rozkazami personalnymi z 2018 r. miejscu
w strukturze ABW (nr [...] z dnia [...] września 2018 r. przenoszącym go do Grupy Dyspozycyjnej Szefa ABW i kolejnym dotyczącym wyznaczenia zadań
w Departamencie [...] ABW). Ponieważ Szef ABW wydał wcześniej rozkaz
o odmowie wypłaty uposażenia, więc konsekwentnie odmówił wypłaty nagrody rocznej, która wyliczana jest na podstawie kwoty tegoż uposażenia.
Zdaniem skarżącego, odmówienie mu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, z powodu faktycznego niepełnienia przez niego służby
z powodu braku możliwości dopuszczenia go do wykonywania jakichkolwiek obowiązków służbowych, nie zostało wsparte żadnymi przepisami prawa i stoi
w sprzeczności z treścią art. 95 i art. 97 ustawy o ABW oraz AW.
Skarżący zaznaczył, że funkcjonariusz ABW pozostający w Dyspozycji [...] Szefa ABW nie musi wykonywać żadnych obowiązków i z tego tytułu nie jest pozbawiony prawa do urlopu, a ponadto funkcjonariusz zwolniony z zajęć służbowych, na podstawie § 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (po orzeczeniu komisji lekarskiej o niezdolności do służby), nie traci prawa do urlopu, a w służbie może pozostawać jeszcze 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 63 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW).
Skarżący zwrócił uwagę, że przywołany przez organ wyrok WSA w Krakowie
z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1730/12 dotyczy policjanta (funkcjonariusza innej służby, której przebieg regulowany jest odrębną ustawą) domagającego się ekwiwalentu pieniężnego za urlop za okres pozostawania poza służbą (tj. pomiędzy dniem zwolnienia go ze służby a dniem przywrócenia do niej). Skarżący w związku z tym uważa, że wyrok ten jest analogiczny do sprawy rozstrzyganej, w której domaga się wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za czas służby w ABW.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż spełnione muszą być łącznie dwie przesłanki, aby skarżącemu zmaterializowało się prawo do nabycia nagrody rocznej, tj. pełnienie służby w ABW oraz otrzymywanie z tego tytułu uposażenia.
Organ w treści zaskarżonej decyzji wyjaśnił powyższą kwestię wskazując, że za okres od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. skarżącemu nie przysługuje nagroda roczna, bowiem w tym okresie, pomimo formalnego odzyskania statusu funkcjonariusza ABW, z uwagi na treść orzeczenia RKL ABW z dnia [...] maja 2021 r., nie pełnił on służby w sposób faktyczny.
Na dzień wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym istniał ostateczny rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], którym Szef ABW odmówił wypłaty uposażenia J. M., który jest w tej sprawie wiążący. Zatem nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 125 ust. 1 i ust. 1a ustawy o ABW oraz AW, a w konsekwencji podniesiony w skardze zarzut naruszenia ww. przepisów ustawy o ABW oraz AW jest bezzasadny.
Organ nie miał również podstaw do wypłaty stronie ekwiwalentu pieniężnego za wykorzystany urlop, bowiem, jak wskazano w treści zaskarżonej decyzji z dnia
[...] sierpnia 2023 r., prawo do urlopu jest ściśle powiązane z faktycznym pełnieniem służby przez funkcjonariusza. Orzeczenie RKL ABW o trwałej niezdolności do służby w ABW uniemożliwiło dopuszczenie skarżącego do jakichkolwiek obowiązków służbowych, dlatego też nie sposób uznać, że przysługiwało mu za ten okres prawo do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w wymiarze określonym w art. 95 ust. 1
i art. 97 ust. 2 pkt 3 ustawy o ABW oraz AW.
Brak prawa do urlopu jest równoznaczny z brakiem prawa do wypłaty ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie urlopów, wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a, oblicza się mnożąc 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego funkcjonariuszowi w ostatnim dniu pełnienia służby, przez liczbę niewykorzystanych dni urlopu. Skoro zatem J. M. nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego (dodatkowego) oraz nie przysługiwało mu za okres od dnia
[...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2023 r. prawo do uposażenia, to tym samym nie przysługuje mu również prawo do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W przypadku uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego
o zwolnieniu ze służby, osoba, w stosunku do której zapadł taki wyrok, staje się na powrót funkcjonariuszem, jednak następuje to dopiero z dniem uprawomocnienia się wydanego w tym przedmiocie orzeczenia sądowego. W konsekwencji wadliwe rozkazy personalne zwalniające funkcjonariusza ze służby pozostają w obrocie prawnym i wywołują określone w nich skutki prawne, aż do dnia poprzedzającego dzień, w którym dojdzie do uprawomocnienia się wyroku uchylającego te rozkazy, co zwykle następuje wraz z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, bądź - z dniem ogłoszenia przez NSA wyroku oddalającego skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1826/22, uchylający decyzję Szefa ABW
z dnia [...] maja 2019 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny z dnia
[...] kwietnia 2019 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby, działa ex nunc, ponieważ powoduje przerwanie skutku prawnego tego rozstrzygnięcia od dnia uprawomocnienia się wyroku, zaś do dnia poprzedzającego dzień uprawomocnienia się tego orzeczenia, decyzja zwolnieniowa Szefa ABW wywołuje skutki prawne (zwolnieniowe).
Wyrok uchylający decyzję zwalniającą nie skutkuje reaktywacją wstecz stosunku służbowego. Innymi słowy, orzeczenie przez sąd administracyjny
o uchyleniu rozkazów personalnych o zwolnieniu ze służby wywołuje skutki na przyszłość, od dnia uprawomocnienia się wyroku (vide wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 583/08 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1674/10).
W rezultacie takiego rozstrzygnięcia Sądu następuje reaktywowanie stosunku służbowego ex nunc, czyli na przyszłość. Okres między zwolnieniem ze służby,
a reaktywowaniem stosunku służbowego, to okres pozostawania poza służbą i jako taki nie może zostać zaliczony do wysługi lat. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 459/11. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 526/08.
Kluczowe na gruncie niniejszej sprawy jest ustalenie, czy skarżącemu przysługuje prawo do uposażenia i związanych z uposażeniem świadczeń za okres od [...] kwietnia 2023 r. do [...] czerwca 2023 r.
Nie jest w sprawie kwestionowane, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1826/22 skutkował przywróceniem funkcjonariusza do służby z dniem [...] kwietnia 2023 r. i skarżący ponownie znalazł się w Grupie Dyspozycyjnej Szefa ABW.
Funkcjonariusz zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych
w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Niewątpliwym jest także, iż w dniu reaktywowania stosunku służbowego skarżący był niezdolny do służby, jako funkcjonariusz ABW - kategoria D, od dnia
[...] maja 2021 r. na mocy orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW
w Warszawie z dnia [...] maja 2021 r.
W przypadku utraty przez funkcjonariusza zdolności fizycznej i psychicznej do służby, o której mowa w art. 44 ust. 5 ustawy o ABW oraz AW, zachodzi podstawa do obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, określona w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW i AW. Zgodnie bowiem z tym przepisem, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską właściwej Agencji.
Tak też się stało w przedmiotowej sprawie, w związku z tym, że skarżący przywrócony do służby z dniem [...] kwietnia 2023 r. był niezdolny do służby w tej dacie, został rozkazem personalnym Szefa ABW z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] zwolniony ze służby w ABW z dniem [...] czerwca 2023 r. na podstawie art. 60 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Nie można zgodzić się z organem, że przywrócony do służby funkcjonariusz, który przed reaktywacją stał się niezdolny do służby w ABW, nie ma prawa do uposażenia z powodu zaistnienia normatywnej przesłanki wykluczającej możliwość pełnienia służby.
Choć przepisy art. 48 ust. 1 i art. 114 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW wskazują na związek wypłaty uposażenia i innych świadczeń z pełnieniem służby, tj. wykonywaniem przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań lub obowiązków, to jednak nie można tracić z pola widzenia innych przepisów ustawy ABW oraz AW, które odstępują od tego wymogu, przewidując możliwość wypłaty uposażenia funkcjonariuszom, którzy nie wykonują efektywnie obowiązków służbowych.
Przypadki otrzymywania uposażenia wraz z dodatkami i innych należności za okres, kiedy funkcjonariusz faktycznie nie wypełnia obowiązków służbowych, są ściśle reglamentowane w ustawie o ABW oraz AW.
Zgodnie z art. 136 ustawy o ABW oraz AW, w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji Szefa ABW albo Szefa AW, na podstawie art. 54 ust. 1, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość.
Niezdolność do służby w ABW funkcjonariusza przywróconego do służby należało zatem ocenić przez pryzmat przepisów pragmatycznych regulujących kwestie utraty przez funkcjonariusza zdolności do pełnienia służby.
W przypadku, gdy komisja lekarska ABW uzna funkcjonariusza za trwale niezdolnego do służby, niezwłocznie zwalnia się go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby (§ 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego).
Jak wynika z ustaleń w sprawie, skarżący w dniu [...] kwietnia 2023 r. pozostawał w Grupie Dyspozycyjnej Szefa ABW bez wyznaczonych do realizacji zadań, ponieważ wcześniej rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Szef ABW, na podstawie § 5 ust. 2 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji (Dz. U. Nr 52, poz. 453), cofnął skarżącemu wyznaczenie do realizacji zadań służbowych w Departamencie [...].
W świetle przepisu art. 114 ust. 2 w zw. z art. 136 ustawy o ABW oraz AW, skarżący przywrócony do służby z dniem [...] kwietnia 2023 r. i w tej dacie niezdolny do służby, miał zatem prawo do uposażenia zasadniczego, dodatków do uposażenia
o charakterze stałym i innych należności pieniężnych przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian.
Nagroda roczna jest jednym ze świadczeń przysługujących funkcjonariuszom ABW. Takie uprawnienia wynikają z treści art. 114 ust. 2 i art. 123 ust. 1 pkt 2 oraz art. 125 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że
z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Do świadczeń tych - jak wynika z art. 123 ust. 1 pkt 2 i art. 125 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW - ustawodawca zaliczył między innymi nagrodę roczną. Stosownie do treści art. 125 ust. 1 i ust. 1a ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne, uznaniowe i zapomogi (ust. 1). Funkcjonariusz pełniący służbę w danym roku kalendarzowym nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje (ust. 1a). Z konstrukcji ww. przepisów wynika, iż prawo do nagrody rocznej warunkuje po pierwsze pełnienie służby
w danym roku kalendarzowym, a po wtóre - otrzymanie z tego tytułu uposażenia. Prawo do nagrody rocznej ustawa łączy zatem ze służbą w omawianej formacji. Żadnych innych ograniczeń co do kręgu osób uprawnionych ustawa nie przewiduje
i nie przewidywała. Ustawa o ABW oraz AW nie przewidywała również, by takie ograniczenia mogły zostać wprowadzone w drodze aktu wykonawczego.
Zatem skarżącemu zmaterializowało się prawo do nabycia nagrody rocznej za okres od [...] kwietnia 2023 r. do [...] czerwca 2023 r., skoro w tym czasie pełnił służbę w ABW i z tej racji należy mu się uposażenie.
Także prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (przewidziane w art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW oraz AW) - tak jak prawo do urlopu - jest uzależnione od pełnienia służby, a tym samym pobierania uposażenia. Na ten ścisły związek wskazuje § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wedle którego wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. a, oblicza się mnożąc 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego funkcjonariuszowi w ostatnim dniu pełnienia służby, przez liczbę niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego.
Zwrócić należy też uwagę na przepis § 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji (Dz. U. 2003 nr 52 poz. 453), zgodnie z którym funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa można udzielić urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego.
Skarżącemu zatem przysługuje również prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za czas pełnienia służby w okresie od
[...] kwietnia 2023 r. do [...] czerwca 2023 r.
Reasumując, zarzuty skarżącego okazały się zasadne, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Szefa ABW z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] został wydany
z naruszeniem art. 114 ust. 1, art. 125 ust. 1a i art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy
o ABW oraz AW.
Organ naruszył również przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie ustalając wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Ponadto, Szef ABW naruszył wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., dokonując nieprawidłowej subsumcji norm prawnych do poczynionych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.