II SA/Wa 1834/24

II SA/Wa 1834/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 42 ust 1, 5 i 6, art 46 ust 3, art. 81
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na czynność Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czynnością z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Komendant Główny Policji, w odpowiedzi na wniosek J. K. z dnia [...] lutego 2019 r. odmówił wnioskodawcy sprostowania świadectwa służby z dnia [...] lutego 2019 r. z którego wynikało, że J. K. pełnił służbę stałą w Komendzie Głównej Policji, w okresie od [...] grudnia 1991 r. do [...] maja 2017 r. oraz od [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r. (pkt 1), ostatnio bez przydziału służbowego, po zwolnieniu ze stanowiska [...] (pkt 2).
Organ wyjaśnił, że w związku z przeprowadzoną procedurą zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), po uwzględnieniu prawomocnego orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] stwierdzającego trwałą niezdolność do służby w Policji, J. K. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2017 r.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/17 stwierdził nieważność decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], na podstawie którego wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2017 r.
Wyrok ten jest prawomocny od dnia 23 sierpnia 2018 r. i w związku z tym z dniem 23 sierpnia 2018 r. J. K. został przywrócony do służby w rozumieniu art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Przywrócenie do służby nastąpiło z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku stwierdzającego nieważność decyzji zwolnieniowej.
Następnie organ przeprowadził procedurę zmierzającą do ustalenia, czy nie zachodzą okoliczności, które uniemożliwiają dopuszczenie wnioskodawcy do służby i jednocześnie powodują niemożność dalszego jej pełnienia. W ocenie organu, w niniejszej sprawie taką okolicznością było pozostające w obrocie prawnym ostateczne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2017 r. uznające J. K. za trwale niezdolnego do służby w Policji.
W związku z powyższym Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2018 r. nr [...] zwolnił wnioskodawcę ze służby w Policji z dniem [...] października 2018 r.
Organ podkreślił następnie, że w myśl art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Skoro zatem ustawodawca przewidział w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby zastosowanie instytucji przywrócenia do służby, to należy z tego wywieść wniosek, że przed tymże przywróceniem policjant pozostawał poza służbą.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, że w okresie od [...] maja 2017 r. do [...] sierpnia 2018 r. wnioskodawca pozostawał poza służbą oraz nie realizował żadnych zadań służbowych, w związku z czym nie można uznać tego okresu jako okresu pełnienia służby.
Ponadto, w okresie od [...] czerwca 2017 r. do [...] maja 2018 r. wnioskodawca pobierał świadczenie pieniężne przysługujące policjantowi po zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. przyznano mu prawo do emerytury policyjnej, którą otrzymuje od dnia [...] czerwca 2018 r., tj. po upływie pobierania rocznego świadczenia.
Uwzględniając przedstawione okoliczności, organ uznał, że nie ma możliwości, aby w świadectwie służby zamieścić informację o pełnieniu przez wnioskodawcę służby w Policji nieprzerwanie od dnia [...] grudnia 1991 r. do dnia [...] października 2018 r.
Jednocześnie organ nadmienił, że wobec braku możliwości mianowania J. K. na stanowisko służbowe po przywróceniu do służby, wskazanie w pkt 2 świadectwa służby z dnia [...] lutego 2019 r. "w dniu zwolnienia ze służby: bez przydziału służbowego, po zwolnieniu ze stanowiska [...]" jest prawidłowe.
W konsekwencji organ stwierdził, że brak jest podstaw do sprostowania świadectwa służby z dnia [...] lutego 2019 r.
J. K. wniósł na powyższą czynność z dnia [...] marca 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie jej bezskuteczności i uznanie obowiązku organu do wydania skarżącemu świadectwa służby potwierdzającego:
a) pełnienie przez niego służby w Policji, ostatnio w Komendzie Głównej Policji, w okresie od dnia [...] grudnia 1991 r. do dnia [...] października 2018 r.,
b) w dniu zwolnienia ze służby zajmowanie przez niego stanowiska [...] Wydziału [...] Gabinetu Komendanta Głównego Policji.
Skarżący zarzucił organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy: art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, art. 152 § 1, art. 153, art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), § 1 pkt 5, § 25 ust. 1, 2, 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 6, § 28 ust. 2 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. poz. 644 ze zm.), w szczególności poprzez bezpodstawne i dyskryminujące przyjęcie, że przywrócenie skarżącego do służby w Policji nastąpiło dopiero z dniem 23 sierpnia 2018 r. bez określenia jednostki organizacyjnej Policji i konkretnego stanowiska służbowego, a nie ze skutkiem ex tunc, z dniem następującym po dniu bezskutecznego zwolnienia go ze służby w Policji, tj. z dniem [...] maja 2017 r. na zajmowane bezpośrednio przed zwolnieniem ze służby stanowisko [...] Wydziału [...] Gabinetu Komendanta Głównego Policji, a tym samym nieuwzględnienie całego okresu pozostawania przez niego poza służbą, będącego konsekwencją krzywdzącego i przedwczesnego zwolnienia ze służby z rażącym naruszeniem prawa, po serii również rażąco naruszających prawo rozkazów personalnych podejmowanych wobec skarżącego przez Komendanta Głównego Policji, Komendanta [...] Policji oraz Komendanta Powiatowego Policji w [...], co zostało potwierdzone, prawomocnym od dnia 15 czerwca 2017 r., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1429/16 uchylającym decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca
2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego [...] Wydziału [...] Gabinetu Komendanta Głównego Policji i przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia
2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1755/16 stwierdzającym nieważność rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie przeniesienia skarżącego z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...], prawomocnym od dnia 22 stycznia 2019 r., wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2027/16 stwierdzającym nieważność rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie przeniesienia skarżącego do jego dyspozycji, a także, prawomocnym od dnia 23 sierpnia 2018 r., wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/17 - będące efektem, dokonanej przez Komendanta Głównego Policji pobieżnej analizy przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosków oraz argumentów zawartych w uzasadnieniach ww. wyroków, przez co pogwałcone zostały konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego i legalizmu, a także naruszono: zasadę związania prawomocnym orzeczeniem sądu nie tylko stron i sądu, który je wydał, lecz również innych sądów i innych organów państwowych, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także innych osób, jak również zasadę związania organu administracji publicznej oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo przedstawił przebieg postępowania związany ze zwolnieniem go z zajmowanego stanowiska służbowego oraz ze zwolnieniem go ze służby w Policji oraz odniósł się do treści wyżej wskazanych judykatów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanych w jego sprawach. Zwrócił uwagę, że organ uprzednio wydawał mu błędne świadectwa służby z dnia: [...] lipca 2017 r., [...] listopada 2018 r. oraz [...] stycznia 2019 r.
W dniu [...] lutego 2019 r. doręczono mu kolejne nowe świadectwo służby datowane na dzień [...] lutego 2019 r., z którego wynikało, że pełnił służbę stałą w Komendzie Głównej Policji, w okresie od [...] grudnia 1991 r. do [...] maja 2017 r. oraz od [...] sierpnia 2018 r. do [...] października 2018 r. (pkt 1), ostatnio bez przydziału służbowego, po zwolnieniu ze stanowiska [...] (pkt 2). Nadal nie uwzględniało ono jednak treści powołanych wyżej prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W tej sytuacji, wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o sprostowanie świadectwa służby z dnia [...] lutego 2019 r. poprzez wydanie mu nowego, prawidłowego pod względem formalnym świadectwa służby obejmującego cały okres służby w Policji od dnia [...] grudnia 1991 r. do dnia [...] października 2018 r., zawierającego prawidłową informacje o zajmowanym przez niego ostatnio stanowisku służbowym (z pełną nazwą komórki organizacyjnej), a także uwzględniającego treść prawomocnych wyroków WSA w Warszawie. Sformułował również wniosek o usunięcie z akt osobowych i zniszczenie wadliwych świadectw służby z dnia: [...] lipca 2017 r., [...] listopada 2018 r., [...] stycznia 2019 r. oraz [...] lutego 2019 r.
Skarżący podkreślił następnie, że jego przełożonym właściwym w sprawach osobowych był Komendant Główny Policji, natomiast Zastępca Dyrektora Biura [...] Komendy Głównej Policji - [...] M. R., który podpisał zaskarżone pismo z dnia [...] marca 2019 r. nie jest Komendantem Głównym Policji i nie powołał się na żadne upoważnienie udzielone mu przez Komendanta Głównego Policji (brak formuły - Komendant Główny Policji z upoważnienia). Poza tym, wątpliwe jest czy takie upoważnienia w ogóle mogłoby być udzielone przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, bowiem § 28 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r., który mówi o wydaniu nowego świadectwa służby w trybie sprostowania oraz o odmowie sprostowania świadectwa służby wymagającej pisemnego uzasadnienia, nie wspomina o możliwości upoważnienia przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych innej osoby do dokonania tej czynności. Mając na uwadze powyższe, zasadny wydaje się być wniosek, że zarówno świadectwo służby z dnia [...] lutego 2019 r. oraz pismo z dnia [...] marca 2019 r. zostały podpisane przez osoby nieuprawnione.
Skarżący zwrócił następnie uwagę, że w świadectwie służby z dnia [...] lutego 2019 r. całkowicie pominięto wyraz "w Policji" i wpisano tylko nazwę Komendy Głównej Policji jako jednostki organizacyjnej, w której ostatnio pełnił służbę. Powyższe świadczy o niezgodności świadectwa służby ze wzorem formularza świadectwa służby stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r.
Ponadto w świadectwie służby z dnia [...] lutego 2019 r. zawarto stwierdzenie "Traci moc świadectwo służby nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r." Brak natomiast informacji o utracie mocy również przez świadectwa służby z dnia [...] lipca 2017 r. oraz z dnia [...] stycznia 2019 r.
Skarżący stwierdził następnie, że zgodnie z treścią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/17, przywrócenie go do służby w Policji nastąpiło ze skutkiem ex tunc, z dniem następującym po dniu bezskutecznego zwolnienia go ze służby w Policji, tj. z dniem [...] maja 2017 r., na warunkach obowiązujących bezpośrednio przed tym zwolnieniem. Efektem tego było pełnienie przez niego służby w Policji nieprzerwanie w okresie od dnia [...] grudnia 1991 r. do dnia [...] października 2018 r., a nie jak wskazano w pkt 1 świadectwa służby w okresie od dnia [...] grudnia 1991 r. do dnia [...] maja 2017 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] października 2018 r.
W ocenie skarżącego, nierealizowanie zadań służbowych nie oznacza automatycznie przerwy w pełnieniu służby. Jest wiele sytuacji, gdy policjant nie realizuje zadań służbowych, a jednocześnie nadal pozostaje w stosunku służbowym, np. zwolnienie od zajęć służbowych po ostatecznym orzeczeniu komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta, urlop wychowawczy, czy też urlop bezpłatny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w rozpoznawanej sprawie miała zastosowanie instytucja przywrócenia do służby na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Zdaniem organu, stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji przy uwzględnieniu m.in. treści art. 42 ust. 5 i 6 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że w tym konkretnym przypadku zasada działania ex tunc ulega ograniczeniu.
Wyrokiem z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony akt z dnia [...] marca 2019 r. określony przez sąd jako decyzja. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że potraktował pismo Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r., odmawiające sprostowania świadectwa pracy, jako decyzję, gdyż spełniało ono wszystkie wymogi wymagane od tej postaci rozstrzygnięcia. Zdaniem WSA w Warszawie, konsekwencją stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach w sprawach sygn. akt: II SA/Wa 1429/16, II SA/Wa 1755/16, II SA/Wa 2027/16 i II SA/Wa 1354/17 nieważności wszystkich wcześniejszych decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji dopiero z dniem [...] października 2018 r. na skutek uprawomocnienia się decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Wydane skarżącemu świadectwo służby powinno uwzględniać tę okoliczność, czego jednak nie uczyniło.
Komendant Główny Policji wywiódł od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 2393/21 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2019 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podkreślił, że odmowa sprostowania świadectwa służby stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przyjęcie zatem przez sąd I instancji, że pismo Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. odmawiające sprostowania świadectwa służby stanowi decyzję, było błędne. W konsekwencji, sąd I instancji błędnie przyjmując, że pismo KGP z dnia [...] marca 2019 r. stanowiło decyzję administracyjną, zastosował nieprawidłową podstawę prawną wydanego orzeczenia. Skoro pismo to nie stanowiło decyzji administracyjnej w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 145 § pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), gdyż przepis ten może stanowić podstawę prawną wyroku w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oceniając zasadność odmowy sprostowania świadectwa służby sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem NSA, sąd I instancji pominął całkowicie regulację art. 42 ustawy o Policji, statuującego tryb powrotu policjanta do służby po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu jej wadliwości. Tymczasem w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w przypadku skarżącego zastosowanie znalazła instytucja przywrócenia do służby na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, akcentując, że stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby Policji przy uwzględnieniu m.in. treści art. 42 ust. 5 i 6 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że w tym konkretnym przypadku zasada działania ex tunc ulega ograniczeniu. Okoliczności te sąd I instancji całkowicie pominął.
NSA wskazał sądowi I instancji, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przyjął, że zaskarżone pismo stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i dokonał jego ponownej oceny także przy uwzględnieniu art. 42 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 14 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1364/23 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji wskazał, powołując się na treść art. 42 ustawy o Policji, że uregulowana w tym przepisie instytucja przywrócenia do służby oznacza ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, nie zaś – jak wskazuje to skarżący – na uznaniu zwolnionego funkcjonariusza za cały czas pełniącego służbę. O pełnieniu służby można bowiem mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie faktycznie wykonuje. W kontekście powyższego Sąd stwierdził, że w świadectwie służby mogą być wskazane tylko te okresy jej pełnienia, za które policjant otrzymał uposażenie wynikające z aktu przyjęcia do służby i mianowana na określone stanowisko służbowe.
Jednak, zdaniem sądu I instancji z treści art. 42 ust. 5 i 6 ustawy o Policji, wynika, że okres od zwolnienia policjanta ze służby do wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego nie jest okresem tożsamym z pojęciem pozostawania poza służbą. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu ze służby nie stanowi o bezskuteczności zwolnienia i nie doprowadza do przywrócenia stosunku służbowego ex tunc. W przepisie art. 42 ust. 6 ustawy o Policji (zdanie drugie) określa się, że tylko okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby, od którego zależy skatalogowany enumeratywnie rodzaj uprawnień. Ze wskazanego powyżej przepisu jednoznacznie wynika, że okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia nie można zaliczyć funkcjonariuszowi do uprawnień wymienionych w treści art. 42 ust. 6 (zdanie pierwsze).
Sąd wyjaśnił, że odmowa sprostowania świadectwa służby wymaga uzasadnienia w zakresie przyjętego stanowiska organu co do żądania wnioskodawcy tak w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ w niniejszej sprawie nie odniósł się w uzasadnieniu pisma z dnia [...] marca 2019 r. do braku określenia jednostki organizacyjnej Policji i konkretnego stanowiska służbowego zajmowanego przez skarżącego w okresie pozostawania przez skarżącego w służbie, a także nie wyjaśnił nieuwzględnienia całego okresu jego pozostawania poza służbą, będącego konsekwencją zwolnienia ze służby. Tych ustaleń sąd administracyjny nie może czynić w zastępstwie organu.
Komendant Główny Policji wywiódł od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt III OSK 1548/24 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 września 2023 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie wskazuje bowiem w sposób jednoznaczny podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz nie zawiera jej wyjaśnienia. Wywody sądu I instancji odnoszące się do stwierdzonych uchybień organu są lakoniczne i niekompletne. WSA w Warszawie nie odniósł się bowiem w sposób konkretny do treści pisma z dnia [...] marca 2019 r. stanowiącego odmowę sprostowania świadectwa służby z dnia [...] lutego 2019 r. Sąd nie wskazał też, dlaczego uznał, iż organ odmawiając sprostowania świadectwa służby, "nie wyjaśnił nieuwzględnienia całego okresu jego pozostawania poza służbą, będącego konsekwencją zwolnienia ze służby". Jest to o tyle niezrozumiałe, że w zaskarżonej odmowie sprostowania świadectwa służby zawarte są obszerne wywody organu w tej właśnie spornej między stronami kwestii. Ponadto nie wiadomo z jakich powodów sąd I instancji przyjął, że zaskarżona czynność jest wadliwa, bowiem w uzasadnieniu pisma z dnia [...] marca 2019 r. brak jest określenia jednostki organizacyjnej Policji i konkretnego stanowiska służbowego zajmowanego przez skarżącego. W tym zakresie również nie odniesiono się do wyjaśnień organu, ani też nie przeanalizowano treści spornego świadectwa służby z dnia [...] lutego 2019 r. Nie jest też jasne, jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, czego dotyczą wskazania sądu nakazujące określenia w sposób prawidłowy daty zwolnienia ze służby w Policji. Biorąc bowiem pod uwagę treść zaskarżonego pisma, a także wynikający z akt stan faktyczny i prawny sprawy, to rzeczą sądu jest ocena tego, czy poglądy organu w kwestii określenia daty zwolnienia ze służby są zgodne z obowiązującym prawem. W ocenie NSA, rzeczą sądu I instancji jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o zgodność z obowiązującym prawem odmowy sprostowania świadectwa służby, przy której to ocenie konieczna jest z kolei kontrola pod względem legalności zawartych w świadectwie służby, a kwestionowanych przez skarżącego, danych.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, zobowiązany był zatem uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 2393/21 oraz z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt III OSK 1548/24.
Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2017 r. rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2017 r., który został utrzymany w mocy decyzją Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2017 r. Wymienione rozstrzygnięcia były następnie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/17 stwierdził ich nieważność. Okoliczności, które legły u podstaw takiego wyroku sądu pozostają, wbrew stanowisku skarżącego, bez istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że prawomocny od dnia 23 sierpnia 2018 r. wyrok wyeliminował z obrotu prawnego decyzję zwalniającą skarżącego ze służby z dniem [...] maja 2017 r.
Z powyższego nie można jednak, jak czyni to skarżący, wyprowadzić wniosku, że w istocie nie doszło do zwolnienia skarżącego ze służby, co w konsekwencji oznacza, że pełnił on służbę nieprzerwanie, tak jakby nie nastąpiło w ogóle wydanie decyzji zwalniającej. Takiemu rozumieniu skutków prawnych wyroku stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby sprzeciwia się treść art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jak wynika z powyższego, zarówno uchylenie, jak i stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej stanowi jedynie podstawę do przywrócenie policjanta do służby. Jak słusznie zauważył organ w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., w niniejszej sprawie takie przywrócenie do służby nastąpiło z mocy prawa z dniem 23 sierpnia 2018 r., tj. z dniem uprawomocnienia się wyroku z dnia 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/17.
Z powyższych rozważań należy wyprowadzić wniosek (zgodny w istocie ze stanowiskiem organu), że w okresie od [...] maja 2017 r. do [...] sierpnia 2018 r. skarżący pozostawał poza służbą. W tym zakresie wydane w dniu [...] lutego 2019 r. świadectwo służby jest prawidłowe, zaś zarzuty skargi dotyczące tej kwestii nie mogły zostać uwzględnione.
Powyższe nie oznacza jednak, że zaskarżona czynność odmawiająca sprostowania świadectwa służby nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej bezskuteczności. Otóż, jak wynika z treści art. 46 ust. 3 ustawy o Policji, szczegółowe dane, które należy podać w świadectwie służby oraz w opinii o służbie, a także tryb wydawania i prostowania świadectw służby oraz odwoływania się od opinii o służbie, określa minister właściwy do spraw wewnętrznych w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Aktem wykonawczym wydanym na podstawie art. 81 ustawy o Policji jest natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. W § 25 ust. 3 tego rozporządzenia wymienione zostały niezbędne elementy, które powinno zawierać świadectwo służby, którymi w szczególności są informacje niezbędne do ustalenia uprawnień wynikających ze stosunku służbowego i uprawnień z ubezpieczenia społecznego, dotyczące m.in. zajmowanego ostatnio stanowiska służbowego lub pełnionych funkcji (pkt 2); uprawnień związanych z przywróceniem do służby na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji (pkt 10).
W ocenie Sądu, wydane skarżącemu świadectwo służby z dnia [...] lutego 2019 r. tych obligatoryjnych elementów nie zawiera, co oznacza, że wniosek o jego sprostowanie był zasadny i powinien zostać uwzględniony w zakresie uzupełnienia świadectwa służby o wskazane elementy.
Po pierwsze w świadectwie służby powinna znaleźć się wzmianka o ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym lub pełnionej funkcji. O ile należy zgodzić się z organem, że skarżący po przywróceniu do służby w dniu 23 sierpnia 2018 r. nie został mianowany na jakiekolwiek stanowisko służbowe, to powyższe nie oznacza, iż nie można wskazać, jakie stanowisko skarżący zajmował jako ostatnie. Uwzględniając treść wyroku wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1429/16, należy stwierdzić, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwalniający skarżącego z dniem [...] kwietnia 2016 r. ze stanowiska [...] Wydziału [...] Gabinetu Komendanta Głównego Policji i przenoszący z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji nie wszedł do obrotu prawnego, a w konsekwencji nie wywołał skutków prawnych. Z tej przyczyny ostatnim zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem było stanowisko [...] Wydziału [...] Gabinetu Komendanta Głównego Policji, a informacja o tym powinna znaleźć się na świadectwie służby jako jego obligatoryjny element. Organ, odmawiając sprostowania świadectwa służby w tym zakresie, naruszył § 25 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r.
Po drugie, w zaskarżonej czynności organ nie uwzględnił również, że okres pozostawania skarżącego poza służbą od [...] maja 2017 r. do [...] sierpnia 2018 r. nie jest okresem irrelewantnym z punktu widzenia uprawnień skarżącego wynikających ze stosunku służbowego i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Tymczasem jak już wspomniano, z treści § 25 ust. 3 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r. wynika, że świadectwo służby powinno zawierać informacje niezbędne do ustalenia uprawnień wynikających ze stosunku służbowego i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Jak stanowi natomiast art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Z kolei w myśl art. 42 ust. 6 ustawy o Policji, okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby uwzględnianego przy ustalaniu okresu, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1. Okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu.
Świadectwo służby powinno zatem zawierać informacje dotyczące tego, czy w okresie pomiędzy [...] maja 2017 r. a [...] sierpnia 2018 r. skarżącemu przysługiwało świadczenie, o którym mowa w art. 42 ust. 5, a jeśli tak to za jaki okres, a także wskazanie, że pozostały okres (zgodnie z treścią art. 42 ust. 6) pozostawania poza służbą nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu. Świadectwo służby z dnia [...] lutego 2019 r. nie uwzględnia przytoczonej treści art. 42 ust. 6 ustawy o Policji, a co za tym idzie zawiera nieprawdziwe informacje co do przysługujących skarżącemu uprawnień wynikających ze stosunku służbowego i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. W konsekwencji winno ono zostać sprostowane na wniosek skarżącego, czego jednak organ nie uczynił, naruszając § 25 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r. w związku z art. 42 ust. 1, 5 i 6 ustawy o Policji.
Wskazane naruszenia, w ocenie Sądu, miały wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania Sądu w szczególności związane z obligatoryjnymi elementami świadectwa służby, które powinny zostać uwzględnione.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.