II SA/Wa 1830/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-03-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbyważny interes służbynieposzlakowana opiniadyscyplinaalkoholodpowiedzialność funkcjonariuszaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby z powodu utraty nieposzlakowanej opinii po incydencie nietrzeźwości i niestawienia się do służby.

Skarżący, funkcjonariusz Policji P. D., został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu ważnego interesu służby, po tym jak nie stawił się do służby z powodu upojenia alkoholowego, a następnie został znaleziony nieprzytomny na ulicy z obrażeniami i stężeniem alkoholu 3,87 promila. Sąd administracyjny uznał, że takie zachowanie naruszało ważny interes służby i prowadziło do utraty nieposzlakowanej opinii, co uzasadniało zwolnienie, oddalając skargę funkcjonariusza.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji P. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu go ze służby. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazujący na ważny interes służby. Funkcjonariusz nie stawił się do służby, a następnie został znaleziony nietrzeźwy na ulicy z obrażeniami. W uzasadnieniu rozkazu personalnego oraz decyzji organu II instancji podkreślono, że służba w Policji wymaga nieposzlakowanej opinii i godnego zachowania zarówno w służbie, jak i poza nią. Zachowanie P. D. zostało uznane za skrajnie nieodpowiedzialne, naruszające etos służby i podważające autorytet Policji. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że ważny interes służby został wystarczająco wykazany, a zachowanie funkcjonariusza, w tym nietrzeźwość i niestawienie się do służby, uzasadniało zwolnienie. Sąd podkreślił, że pojęcie 'ważnego interesu służby' jest nieostre, ale pozwala organom na ocenę indywidualnych przypadków, a w tym przypadku interes społeczny przeważał nad interesem strony. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo i nie naruszyły przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie zachowanie narusza ważny interes służby, prowadzi do utraty nieposzlakowanej opinii i uzasadnia zwolnienie ze służby w Policji.

Uzasadnienie

Zachowanie funkcjonariusza było skrajnie nieodpowiedzialne, naruszało etos służby i podważało autorytet Policji, co jest sprzeczne z wymogiem nieposzlakowanej opinii i ważnym interesem służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie to nie jest zdefiniowane, ale wiąże się z utratą nieposzlakowanej opinii i koniecznością budowania autorytetu Państwa.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu administracyjnego w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.o.P. art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii.

u.o.P. art. 1 § ust. 1

Ustawa o Policji

Policja jest formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

u.o.P. art. 27 § ust. 1

Ustawa o Policji

Treść ślubowania policjanta, zobowiązującego m.in. do godnego zachowania w służbie i poza nią.

u.o.P. art. 43 § ust. 4

Ustawa o Policji

Dotyczy pouczenia o prawie do wskazania zakładowej organizacji związkowej.

u.o.P. art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

Obowiązek zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej w sprawie zwolnienia policjanta.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek należytego i przekonywającego wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

Dz.U. 2013 poz. 608 art. 22 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r.

Szczegółowe prawa i obowiązki oraz przebieg służby policjantów (dotyczy uzasadnienia decyzji).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie funkcjonariusza (niestawienie się do służby z powodu upojenia alkoholowego, znalezienie nietrzeźwego na ulicy) naruszało ważny interes służby. Funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, co jest wymogiem do pełnienia służby w Policji. Interes społeczny (służby) przeważa nad słusznym interesem strony. Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Rygor natychmiastowej wykonalności był uzasadniony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie interesu strony. Naruszenie art. 8, 11 k.p.a. poprzez odstąpienie od wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do okoliczności faktycznych. Naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu z powodu choroby. Brak wystarczającego uzasadnienia decyzji. Dowolna ocena materiału dowodowego. Zbagatelizowanie faktu, że funkcjonariusz był po cywilnemu. Niewłaściwe ustalenie, z kim ustalano zastępstwo.

Godne uwagi sformułowania

Policjantem nie może być osoba, która nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie posiada w związku z pełnioną funkcją obowiązki. Każdy policjant zobowiązany jest do podjęcia działań służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji. Zachowanie policjanta w kontaktach z ludźmi powinna cechować życzliwość, jak również powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej. Pojęcie 'ważnego interesu służby' nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka 'ważnego interesu służby' winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Służba w formacji uzbrojonej nie jest bowiem zwykłą pracą. Służbę może więc pełnić tylko taka osoba, która zdaje sobie sprawę z wagi pełnionych obowiązków. Pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Fularski

członek

Tomasz Szmydt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'ważnego interesu służby' w kontekście zwolnienia funkcjonariusza Policji, wymogu nieposzlakowanej opinii oraz oceny zachowań policjantów poza służbą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji; ocena 'ważnego interesu służby' jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje zachowań niezgodnych z etosem służby, nawet poza godzinami pracy, dla funkcjonariuszy służb mundurowych. Podkreśla znaczenie reputacji i zaufania publicznego.

Policjant zwolniony za nocną imprezę? Sąd wyjaśnia, kiedy prywatne życie funkcjonariusza zagraża służbie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1830/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1818/22 - Wyrok NSA z 2023-09-13
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] marca 2021 r. rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] dotyczący zwolnienia P. D. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozkazu personalnego KGP nadmienił, że wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia P. D. – wówczas [...] Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskazał, iż wymieniony w dniu [...] września 2020 r. nie stawił się do wyznaczonej na godz. 7:00 służby i nie poinformował przełożonych o niemożności jej pełnienia. W zastępstwie za wymienionego służbę pełnił inny funkcjonariusz Policji, poproszony przez P. D. o zastępstwo w tym dniu. W tymże dniu o godz. 8:27 Centrum Powiadamiania Ratunkowego przyjęło zgłoszenie o leżącym na ulicy [...] w [...] mężczyźnie, którym okazał się P. D.. Posiadał on ślady zadrapań i otarć na twarzy, a z nosa leciała mu krew. Nie reagował na zadawane pytania i został przewieziony do Szpitala Specjalistycznego w [...]. Przeprowadzone badanie potwierdziło, że wymieniony znajdował się w stanie nietrzeźwości.
Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] wszczął przeciwko P. D. postępowanie dyscyplinarne, a rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2020 r. zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych od dnia [...] października 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r.
Pismem z dnia [...] października 2020 r. P. D. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczono policjanta o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz o innych uprawnieniach strony.
Pismem z dnia [...] października 2020 r. wymienionego poinformowano o brzmieniu art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwano do wskazania, w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma, zakładowej organizacji związkowej reprezentującej stronę we wszczętym postępowaniu administracyjnym, a także pouczono, iż w przypadku niewskazania organizacji związkowej w określonym terminie, zwolnienie ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii organizacji związkowej. Ww. pisma zostały doręczone stronie w dniu [...] października 2020 r.
W dniu [...] października 2020 r. P. D. wskazał NSZZ Policjantów województwa [...] jako reprezentującą go zakładową organizację związkową oraz oświadczył, iż po powrocie ze zwolnienia lekarskiego (po [...] listopada 2020 r.) chce zapoznać się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, celem złożenia wniosków dowodowych.
W dniu [...] października 2020 r. oraz w dniu [...] października 2020 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęły, przekazane przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt postępowania dyscyplinarnego nr [...].
Organ zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] przekazał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] uchwałę nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., z której wynika, iż Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa [...] wydał negatywną opinię w sprawie zwolnienia P. D. ze służby w Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. zwolnił P. D. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2020 r. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W terminie ustawowym funkcjonariusz wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego, zarzucając mu naruszenie:
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka umożliwiająca rozwiązanie z stosunku służbowego;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez odstąpienie od wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw wydanego rozstrzygnięcia;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 22 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez nieustosunkowanie się organu do okoliczności faktycznych zdarzenia, które wskazywałyby na konieczność natychmiastowego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i uniemożliwienie P. D. brania udziału w postępowaniu poprzez wydanie decyzji w czasie choroby wymienionego;
- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przy braku przesłanek ku takiemu działaniu.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] organ nadmienił, że podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę.
Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych. Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.
W niniejszej sprawie, zdaniem KGP, istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie P. D. w służbie narusza jej ważny interes.
Komendant Główny Policji stanął na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa bowiem ślubowanie (o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy), podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył, składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów. W zawodach wymagających zaufania społecznego pewne zachowania i postawy powodują, że policjant traci przymiot nieposzlakowanej opinii i nie można pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w mniejszej sprawie.
Ocena całokształtu okoliczności zdarzenia zaistniałego z udziałem P. D. w dniu [...] września 2020 r. powoduje, że wymieniony z całą pewnością utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może on pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
Zdaniem organu z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika bowiem następujący stan faktyczny sprawy. W dniu [...] września 2020 r. P. D. miał wyznaczoną na godz. 7:00 służbę. Służbę w tym dniu w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...] o godz. 7:00 rozpoczął sierż. szt. M. J., który oświadczył, iż P. D. dzwonił do niego o godz. 6:11, a następnie 6:12 i 6:18, zaś podczas rozmowy telefonicznej o godz. 6:40 poprosił go o zastępstwo w godzinach: 7:00-8:30. Sierż. szt. M. J. przekazał służbie dyżurnej informację o pełnieniu przez niego służby w zastępstwie P. D.. Zgodnie z dokumentacją przekazaną przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] P. D. nie uprzedził bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się w dniu [...] września 2020 r. do służby i przyczynach jego nieobecności w służbie. Ponadto wymieniony nie poinformował służby dyżurnej o tym, iż w tymże dniu służbę będzie pełnił w jego zastępstwie inny funkcjonariusz.
Dodatkowo w dniu [...] września 2020 r. o godz. 8:27 przyjęto zgłoszenie o leżącym na ulicy [...] w [...] mężczyźnie. Na miejsce został skierowany patrol Straży Miejskiej oraz funkcjonariusze z Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...]. Leżącym na chodniku mężczyzną okazał się P. D., który posiadał ślady zadrapań i otarć na twarzy, a z nosa leciała mu krew. Wymieniony nie reagował na zadawane pytania. Wezwana na miejsce karetka pogotowia przewiozła P. D. do Szpitala Specjalistycznego w [...], gdzie wymienionego zbadano, m.in. na zawartość alkoholu w organizmie z wynikiem 3,87 promila. Podczas rozmowy z funkcjonariuszami Zespołu ds. Kontroli Komendy Powiatowej Policji w [...] P. D. oświadczył, iż nie został pobity, zaś urazy, jakich doznał, nie powstały na skutek działania osób trzecich.
Z polecenia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] P. D. został przebadany na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikami: o godz. 13:19 – 1,26 mg/l i o godz. 13:34 – 1,24 mg/l.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji wskazane wyżej okoliczności stanowią wystarczającą przesłankę do uznania, że wymieniony nie powinien pełnić służby w Policji. Należy pokreślić, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia dla osoby będącej policjantem. Rezygnacja z praw przysługujących innym członkom społeczeństwa oparta jest na dobrowolności funkcjonariusza, związanej ze zgłoszeniem się do służby. Istotne jest to, że prawa i obowiązki wynikające z istniejącej więzi prawnej pomiędzy jednostką a podmiotem zatrudniającym (policjantem i właściwym przełożonym) rozciągają się zarówno na czas, w jakim osoba, której przysługuje przymiot funkcjonariusza Policji, wykonuje czynności służbowe (w czasie pełnienia służby), jak i w czasie gdy czynności tych nie wykonuje (w czasie, który jest jej czasem prywatnym). W obu przypadkach policjant musi mieć świadomość, kim jest, jakie prawa i obowiązki są z tym związane, jaką formację reprezentuje oraz jakie musi w związku z tym dawać świadectwo w swoim otoczeniu, rodzinie, społeczności lokalnej czy wobec innych środowisk lub grup społecznych.
Policjantem nie może być osoba, która nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie posiada w związku z pełnioną funkcją obowiązki. Funkcjonariusz musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Każdy policjant zobowiązany jest do podjęcia działań służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji. Zgodnie z treścią § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3) zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. Obowiązkiem policjanta jest natomiast przestrzeganie tych zasad. W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP). Policjant powinien wykonywać czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, rzetelnością, wykazując się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością (§ 3 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP). Postępowanie policjanta w kontaktach z ludźmi powinna cechować życzliwość, jak również powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej (§ 6 i 7 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP), policjant powinien także dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 23 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP). Policjant nie powinien akceptować, tolerować ani lekceważyć zachowań policjantów naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej (§ 24 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP). Przytoczone fragmenty zasad etyki zawodowej policjanta wyraźnie obligują do ich stosowania zarówno w służbie jak i w życiu osobistym każdego członka tej organizacji. Nie przypadkowo użyto sformułowania odnoszącego się do podejmowanych przez funkcjonariusza "działań". Wynika z tego, że nie zawężono stosowania tych zasad wyłącznie do przedsiębranych przez niego czynności o charakterze służbowym, ale do każdej aktywności, którą podejmuje, bez względu na to czy ma ona związek ze służbą czy też nie. Z kolei przymioty wymienione w § 6 i 7 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP wytyczają szeroki krąg osób, w stosunku do których policjant zobowiązany jest do poprawnego i przykładnego zachowania.
Zdaniem KGP sytuacja, w której P. D., będąc wyznaczony do pełnienia służby, z powodu upojenia alkoholowego nie jest w stanie się do tej służby stawić, wprowadzając się przy tym w stan nietrzeźwości skutkujący utratą przytomności na ulicy, stanowi przykład skrajnej nieodpowiedzialności i umożliwia jednoznaczną ocenę jego postawy moralnej i etycznej, która jest jaskrawym przykładem nie tylko lekceważącego stosunku do formacji, w której wymieniony pełnił służbę, ale również świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta oraz etosu z nim związanego.
Organ nie podziela przy tym twierdzeń pełnomocnika strony jakoby na ocenę oddziaływania powyższego zdarzenia na ważny interes służby miał mieć wpływ fakt, iż P. D. został znaleziony na ulicy "po cywilnemu", zaś dla osób postronnych nie było wiadome, że jest on funkcjonariuszem Policji. Ze służbą w Policji łączą się nie tylko liczne przywileje, ale także istotne obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistej. Osoba mianowana na stanowisko funkcjonariusza Policji w czasie wolnym od zajęć służbowych nie przestaje być policjantem. Zatem żaden funkcjonariusz Policji nie jest zwolniony z należytego zachowania się nawet w czasie wolnym od służby. Musi on zawsze postępować tak, by swą postawą umacniać autorytet i zaufanie Policji, a bezwzględnie unikać wszystkich takich sytuacji, które godziłyby w dobre imię macierzystej formacji.
Organ podkreślił, że P. D., pełniąc służbę w Policji od dnia [...] grudnia 2009 r. (11 lat), miał świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Nie do zaakceptowania jest zatem tak daleko idący brak krytycznej oceny swojego zachowania. Dodać przy tym należy, iż pełnomocnik strony nie kwestionuje w złożonym odwołaniu ustaleń organu I instancji co do przebiegu zdarzenia z dnia [...] września 2020 r., ale zdaje się bagatelizować fakt, iż P. D. swoim nagannym zachowaniem, ewidentnie sprzecznym z rotą złożonego ślubowania, podważył dobre imię i autorytet Policji.
W ocenie Komendanta Głównego Policji przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, iż skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Reasumując, KGP stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Reguły te polegały na tym, że: oparto się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten został poddany ocenie i ocena ta odniesiona została do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, podjęta przez organ decyzja nie nosi znamion dowolności, bo została oparta na prawdziwych ustaleniach, wnioski płynące z uzasadnienia są przejrzyste i należycie uargumentowane, a nadto podparte stosownymi dowodami. Jest to zarazem istota przyznanego organowi administracyjnemu uprawnienia do dokonania swobodnej oceny dowodów.
Służba w formacji uzbrojonej nie jest bowiem zwykłą pracą. Służbę może więc pełnić tylko taka osoba, która zdaje sobie sprawę z wagi pełnionych obowiązków. Strona, która takiej świadomości nie ma, jest nieprzydatna dla tej służby, gdyż nie realizuje jej ważnego interesu.
KGP stwierdził, iż przedmiotową sprawę rozstrzygnięto, mając na względzie zarówno interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, jak też słuszny interes policjanta. Okoliczności sprawy, przedstawione w niniejszej decyzji, uzasadniają jednak przedłożenie ważnego interesu służby nad interes strony.
Organ uznał, że sformułowane w odwołaniu zarzuty są całkowicie niezasadne. Jak dowiedziono, organ zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Zaznaczyć przy tym należy, że sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą jednak stanowić naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o konieczności rozwiązania z tym policjantem stosunku służbowego, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji, albo wykonanie innych czynności (w tym na wniosek strony), w sposób oczywisty powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Należy również podkreślić, że zbieranie przez organ materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym nie może mieć charakteru dowolnego. Organ musi dokonać selekcji informacji i wybrać wyłącznie te, które są niezbędne dla tego konkretnego postępowania. Brak koncentracji materiału dowodowego skutkowałby tym, iż kolejny materiał albo nie byłby przydatny dla przedmiotu tego postępowania, albo potwierdzałby okoliczności już znane organowi. To z kolei stałoby w opozycji do zasady szybkości i prostoty wyrażonej w art. 12 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] art. 10 k.p.a., KGP podkreślił trzeba, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
W postępowaniu przed Komendantem Wojewódzkim Policji w [...] strona nie złożyła wniosków dowodowych i żadnych wyjaśnień, zaś jej pełnomocnik w postępowaniu przed organem II instancji ograniczył się stwierdzenia, że przebywanie P. D. na zwolnieniu lekarskim uniemożliwiło mu udział w toczącym się postępowaniu, nie wskazując przy tym, jakich konkretnie czynności procesowych strona nie mogła dokonać. Świadczy to o tym, iż zarzut naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] art. 10 k.p.a. jest wyłącznie gołosłownym twierdzeniem pełnomocnika strony i nie ma wpływu na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.
Organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia, należy podkreślić, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.
P. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...].
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:
1. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o policji poprzez jego zastosowanie i niezasadne uznanie, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka dająca podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby, w sytuacji gdy okoliczności warunkujące możliwości podjęcia rzeczonej decyzji nie zostały w należyty sposób wykazane, w szczególności zaś brak jest właściwego odniesienia się do rzekomego naruszenia przez P. D. ciążących na nim obowiązków zawodowych, w tym zaniechaniu przez organ wskazania ich rodzaju oraz podstawy prawnej, jak również wyjaśnienia dlaczego dalsze pozostawanie przez funkcjonariusza w służbie stanowić mogłoby naruszenie jej interesu;
2. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji interesu służbowego Policji, jak również słusznego interesu skarżącego jako strony niniejszego postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia i uniemożliwienia z powodu choroby uczestnictwa w postępowaniu poprzez przeprowadzenie tego postępowania w czasie, gdy skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim lekarza psychiatry i nie mógł brać udziału w postępowaniu ani kontaktować się ze swoim pełnomocnikiem;
3. naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na odstąpieniu od należytego oraz przekonywującego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności braku skonkretyzowania okoliczności faktycznych składających się na ocenę ustawowej przesłanki ważnego interesu służby oraz poprzestanie w tym zakresie wyłącznie na lakonicznym sformułowaniu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia przyjętą przez organ orzekający tezę, bez dokonania uprzednio jakiejkolwiek ich weryfikacji, a weryfikacja materiału prowadzi do wniosku, że został on stworzony w celu uzasadnienia podjętej wcześniej decyzji, o czym najlepiej świadczy załączone oświadczenie P. K., a nie w celu należytego wyjaśnienia sprawy;
4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 22 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów polegające na niedostatecznym uzasadnienie wyrażonego przez Organy stanowiska, w tym przede wszystkim braku ustosunkowania się do okoliczności faktycznych przedmiotowego zdarzenia, które wskazywałyby na konieczność natychmiastowego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżona decyzja organu II instancji, podobnie jak rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zdaniem skarżącego, obarczona jest licznymi nieprawidłowościami w działaniach organu orzekającego. Uchybienia te polegają na nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji zaważyło również na treści wydanej decyzji. Organ orzekający dokonał zbyt dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co z kolei znalazło swoje odzwierciedlenie w wadliwym stwierdzeniu, iż spełniona została przesłanka do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tymże przepisie było niezbędne ze względu na "ważny interes służby". Zauważyć przy tym należy, iż wspomniana wyżej ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". W orzecznictwie powszechnie jednak przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści powyższego zwrotu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto że w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby.
W przedmiotowej sprawie organ dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, a wręcz nadinterpretował pewne twierdzenia, w sposób oczywiście nieobiektywny i nawet krzywdzący dla P. D. Przykładem tego jest stwierdzenie, że z wyjaśnień nadkomisarza M. K. zawartych w notatce służbowej z dnia [...] września 2017 r. wynika, że P. D. utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Wniosek taki wynika, zdaniem organu, z faktu przeprowadzenia rozmów dyscyplinujących, choć względy logiki i doświadczenia życiowego nie pozwalają na uznanie za słuszne założenia, że z rozmowy dyscyplinującej wynika wprost utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii osoby dyscyplinowanej taką rozmową. Nadto, w przekonaniu skarżącego organ w żaden sposób nie analizuje wagi naruszeń względem służby. Organ bowiem stwierdza, że P. D. naruszył dyscyplinę, nie stawiając się do służby oraz nie usprawiedliwiając swojej nieobecności, ale traci z pola widzenia, że w jego zastępstwie do służby stawił się P. K. (o to zastępstwo poprosił sam P. D.), a w PDOZ już wtedy przebywał sierż. szt. M. J., a to w znaczącym stopniu rzutuje na ocenę przewinień skarżącego oraz wpływu na interes służby. Organ wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu ustalił, że to z [...] J. skarżący ustalał zastępstwo, co nie jest prawdą, albowiem zastępstwo skarżący ustaliłem z P. K., który w jego zastępstwie stawił się do pracy. Organ nie wykorzystał możliwości dowodowych i poprzestał na dowodach wyłącznie niekorzystnych dla skarżącego, uniemożliwiając mu składanie innych dowodów. W trakcie całego postępowania skarżący był chory i nie mógł uczestniczyć w przesłuchaniach świadków, zresztą nikt go o tych czynnościach nie powiadamiał. Organ zbagatelizował też fakt, że P. D. dopuszczając się naruszenia, był ubrany po cywilnemu, dla osób postronnych nie było więc wiadome, że jest on funkcjonariuszem Policji, co też powinno wpłynąć na ocenę wpływu na ważny interes służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołał się organ, przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.
W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych – realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iżby miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.
W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że P. D. w dniu [...] września 2020 r. nie stawił się do wyznaczonej na godz. 7:00 służby i nie poinformował przełożonych o niemożności jej pełnienia. W tym samym dniu o godzinie 8:27 do Centrum Powiadamiania Ratunkowego wpłynęło zgłoszenie o leżącym na ulicy [...] w [...] mężczyźnie, który nie reagował na zadawane mu pytania, a na jego twarzy widoczne były ślady zadrapań i otarć. Wezwana na miejsce karetka pogotowia przewiozła mężczyznę, którym okazał się skarżący, do Szpitala Specjalistycznego w [...]. W Szpitalu zbadano skarżącego na zwartość alkoholu w organizmie i otrzymano wynik 3,87 promila. Skarżący został jeszcze w tym dniu dwukrotnie przebadany na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikami: o godzinie 13:19 – 1,26 mg/l i o godzinie 13:34 – 1,24 mg/l.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżący nie stawił się do służby w dniu [...] września 2020 r. z powodu upojenia alkoholowego i wprowadził się w stan nietrzeźwości skutkujący utratą przytomności na ulicy, co – jak słusznie zauważył Komendant Główny Policji – stanowi przykład skrajnej nieodpowiedzialności i jest jaskrawym przykładem nie tylko lekceważącego stosunku do formacji, w której skarżący pełnił służbę, ale również świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta oraz etosu z nim związanego.
Jak trafnie przyjął Komendant Główny Policji, czyn, którego dopuścił się skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu powyższe okoliczności skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.
Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) zwracał uwagę na to, iż brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa.
Zdaniem Sądu organy nie naruszyły też przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby.
Odnosząc się do kwestii negatywnej opinii organizacji zakładowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów, stwierdzić należy, iż organy zobowiązane były jedynie do wystąpienia o taką opinię, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Opinia związku zawodowego niezależnie bowiem od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI