II SA/Wa 1813/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznadostęp do informacjie-PUAPsądy administracyjneprawo administracyjneustawa o dostępie do informacji publicznejprocedura administracyjnaskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa NSA, uznając, że informacja o sposobie wnoszenia skarg do sądu (np. przez e-PUAP) nie jest informacją publiczną.

Skarżący domagał się udostępnienia informacji o liczbie skarg wniesionych do WSA przez platformę e-PUAP. Prezes NSA uchylił decyzję WSA i umorzył postępowanie, uznając, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, ponieważ nie dotyczy działalności sądu ani spraw publicznych. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Prezesa NSA, że forma wniesienia skargi jest niezależna od sądu i nie wpływa na jego funkcjonowanie ani na transparentność życia publicznego.

Sprawa dotyczyła wniosku J. M. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem platformy e-PUAP w określonych okresach. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylił decyzję Prezesa WSA odmawiającą udostępnienia tej informacji i umorzył postępowanie, uznając, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezes NSA argumentował, że forma wniesienia skargi jest kwestią wyboru strony postępowania, niezależną od sądu, i nie odnosi się do działalności sądu ani spraw publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M., podzielając stanowisko Prezesa NSA. Sąd uznał, że informacja o sposobie wnoszenia skarg (np. przez e-PUAP) nie jest informacją publiczną, ponieważ nie dotyczy ona działalności sądu ani jego funkcjonowania w sposób wpływający na transparentność życia publicznego. Sąd podkreślił, że forma wniesienia skargi nie wpływa na jej rozpoznanie, tryb procedowania, termin załatwienia ani skład sądu, a zatem jest czynnikiem irrelewantnym z punktu widzenia celów ustawy o dostępie do informacji publicznej. WSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady pewności prawa i uprawnionych oczekiwań, wskazując, że Prezes NSA przedstawił szczegółowe uzasadnienie swojej zmiany stanowiska, a zasada legalności działania organów ma prymat nad zasadą uprawnionych oczekiwań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, informacja o sposobie wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, w tym za pośrednictwem platformy e-PUAP, nie stanowi informacji publicznej, ponieważ nie odnosi się do działalności sądu ani do spraw publicznych.

Uzasadnienie

Forma wniesienia skargi jest wyborem strony postępowania, niezależnym od sądu, i nie wpływa na jego funkcjonowanie, transparentność ani realizację zadań publicznych. Nie jest to informacja o działalności sądu ani o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw w rozumieniu ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. d

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest informacja o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Liczba spraw wniesionych w określonej formie nie jest informacją o sposobie przyjmowania spraw.

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja przetworzona wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy podmiotów, których działalność jest przedmiotem informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 7 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacje o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw udostępniane są w BIP.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada uprawnionych oczekiwań.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do uzyskiwania informacji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Forma wniesienia skargi do sądu administracyjnego (np. przez e-PUAP) nie stanowi informacji publicznej, ponieważ nie odnosi się do działalności sądu ani do spraw publicznych. Zmiana stanowiska Prezesa NSA nie naruszyła zasady pewności prawa, gdyż została szczegółowo uzasadniona, a zasada legalności ma prymat nad zasadą uprawnionych oczekiwań.

Odrzucone argumenty

Żądana informacja o liczbie skarg wniesionych przez e-PUAP jest informacją publiczną. Prezes NSA naruszył zasadę pewności prawa i uprawnionych oczekiwań, zmieniając swoje wcześniejsze stanowisko bez odpowiedniego uzasadnienia. Forma wniesienia skargi ma znaczenie dla funkcjonowania sądu i jest informacją o sposobie przyjmowania spraw.

Godne uwagi sformułowania

forma wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest okolicznością niezależną od Sądu nie jest sprawą publiczną, w jaki sposób podmioty uprawnione do wniesienia skargi do Sądu skorzystają ze swojego uprawnienia i prawa do Sądu zasada legalności działania organów, związana z modelem państwa prawnego i zasadą praworządności, musi uzyskać prymat względem zasady uprawnionych oczekiwań

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący sprawozdawca

Waldemar Śledzik

sędzia

Arkadiusz Koziarski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacja o sposobie wnoszenia pism procesowych do sądu administracyjnego (np. przez e-PUAP) nie jest informacją publiczną, a także kwestie związane z zasadą pewności prawa w kontekście zmiany stanowiska organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dane statystyczne dotyczące formy wnoszenia skarg. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych rodzajów informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i jego granic, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych prawem administracyjnym. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o dostępie do informacji w kontekście funkcjonowania sądów.

Czy dane o tym, jak wnosisz skargę do sądu, to informacja publiczna? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1813/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1; art. 6; art. 4 ust. 1; art. 7 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 § 1 pkt 6; art. 8 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z [...] sierpnia 2023r. znak [...] uchylił w całości decyzję Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z [...] lipca 2023r. znak [...] - odmawiającą J. M. (zwany dalej "Skarżącym") udostępnienia informacji o liczbie skarg na bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej lub na decyzje w tym zakresie, które wniesiono za pośrednictwem platformy e-PUAP w październiku 2022r. oraz w pierwszej połowie listopada 2022r. - i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W podstawie prawnej powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 – zwany dalej "k.p.a.") w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902 – zwana dalej "u.d.i.p.").
Prezes NSA w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Skarżący wnioskiem z [...] lipca 2023r., wniesionym na adres elektronicznej skrzynki podawczej WSA w [...] na platformie e-PUAP, wystąpił o udostępnienie informacji o liczbie skarg na bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej lub na decyzje w tym zakresie, które zostały wniesione za pośrednictwem platformy e-PUAP w październiku 2022r. i w pierwszej połowie listopada 2022r.
Zastępca Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej w odpowiedzi udzielonej [...] lipca 2023r. poinformował Skarżącego, że jego pismo z [...] lipca 2023 r. zarejestrowano jako wniosek o udzielenie informacji publicznej i z uwagi na liczbę spraw (27) oraz konieczność podjęcia dodatkowych czynności, jest to informacja przetworzona. W związku z tym Skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych wniosku przez wykazanie, że uzyskanie żądanej informacji publicznej, stanowiącej informację przetworzoną, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz do podpisanie wniosku. Skarżący przy piśmie z [...] lipca 2023r. przesłał podpisany wydruk wniosku z [...] lipca 2023r. i podtrzymał stanowisko, że informacja o liczbie skarg wniesionych przez e-PUAP jest informacją prostą, a nie przetworzoną, szczególnie, że wskazana w odpowiedzi Sądu z [...] lipca 2023 r. liczba spraw z zakresu informacji publicznej wniesionych przez 45 dni wynosi zaledwie 27. Do rozpatrzenia wniosku w ustawowym terminie jest 10 dni roboczych, więc wystarczy jednego dnia sprawdzić akta 3 spraw, przez zaledwie kwadrans, bo sprawdzenie i odnotowanie sposobu przekazania skargi nie wymaga więcej niż 5 minut. Trudno więc mówić o istotnym wpływie na funkcjonowanie Sądu, jeśli przez 9 dni zajmie to łącznie 2 godziny 15 minut U.d.i.p. ponadto dopuszcza wydłużenie czasu na udzielenie odpowiedzi do 2 miesięcy, jeśli ilość informacji lub czas potrzebny na jej zebranie tego wymagają. Można by zatem udostępnić kompletną informację po 6 tygodniach od złożenia wniosku (6 tygodni po 5 dni roboczych daje 30 dni czasu na zapoznanie się z wnioskiem i przygotowanie odpowiedzi).
Prezes WSA w [...] decyzją z [...] lipca 2023r. odmówił Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, dotyczącej informacji przetworzonej wskazania liczby skarg w okresie października 2022r. oraz pierwszej połowy listopada 2022r., które zostały wniesione do WSA w [...] drogą elektroniczną (poprzez e-PUAP).
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ wskazał, że Skarżący zwracał się już do Sądu z innymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej o analogicznym zakresie przedmiotowym i czasowym. We wniosku z [...] grudnia 2022r. zwrócił się z o udostępnienie informacji publicznej odnośnie do liczby skarg: a) na bezczynność organów w zakresie udostępniania informacji publicznej, b) na decyzje organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania. - które wpłynęły do WSA w [...] w październiku 2022 r. Dodatkowo wnioskodawca zwrócił się o podanie liczby spraw spośród ww., które zostały wniesione drogą elektroniczną (poprzez e-PUAP).
Skarżącego, pismem z [...] stycznia 2023r. poinformowano o liczbie skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wniesionych do WSA w [...] w okresie od [...] do [...] października 2022 r. (18 spraw) i o liczbie skarg na decyzje administracyjne dotyczące odmowy lub umorzenia postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniesionych do WSA w [...] w okresie od [...] do [...] października 2022 r. (2 sprawy). Natomiast w zakresie pytania o wskazanie liczby skarg spośród ww., które wniesiono za pośrednictwem platformy e-PUAP, wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wykazanie, że żądanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz do podpisania wniosku. Z uwagi na brak odpowiedzi wnioskodawcy na wezwanie, zawiadomiono go pismem z [...] stycznia 2023r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2022r. w zakresie wskazania liczby spraw w okresie od [...] do [...] października 2022r., które wniesiono przez e-PUAP.
Następnie Skarżący złożył wniosek z [...] marca 2022r. o tożsamej treści, dotyczący spraw, które wpłynęły do WSA w [...] w pierwszej połowie listopada 2022r. W odpowiedzi z [...] marca 2023r. poinformowano Skarżącego o liczbie skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wniesionych do WSA w [...] w okresie od [...] do [...] listopada 2022r. (5 spraw) i o liczbie skarg na decyzje administracyjne dotyczące odmowy lub umorzenia postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniesionych do WSA w [...] w okresie od [...] do [...] listopada 2022r. (2 sprawy). W zakresie pytania o wskazanie liczby spraw spośród wyżej wymienionych, które wniesiono za pośrednictwem platformy e-PUAP, wezwano Skarżąego do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez wykazanie, że żądanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz do podpisania wniosku. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, zawiadomieniem z [...] marca 2023r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek z [...] marca 2023r. w zakresie wskazania liczby spraw w okresie od [...] do [...] listopada 2022 r., które zostały wniesione drogą elektroniczną (poprzez e-PUAP).
Skarżący [...] czerwca 2023r. złożył kolejny wniosek o treści analogicznej do wcześniejszych wniosków, na który odpowiedziano [...] czerwca 2023r., udzielając analogicznych informacji do poprzednich odpowiedzi.
Prezes WSA w [...], przechodząc do analizy wniosku z [...] lipca 2023r. podkreślił, że zakwalifikował żądaną informację jako przetworzoną, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i zobowiązał Skarżącego do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, uzasadniającej udostępnienie informacji przetworzonej. U.d.i.p. rozróżnia informację prostą od przetworzonej. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie, gdyż w przypadku informacji przetworzonej jej udzielenie jest uzależnione od wykazania przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", informacja prosta winna zaś być udostępniona bez żadnych dodatkowych warunków. Pod pojęciem informacji prostej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozumie się informację, której nie można przypisać cech przetworzenia. Jest to informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada i nie jest to związane z koniecznością poniesienia kosztów lub znacznego nakładu pracy, trudnych do pogodzenia z bieżącym funkcjonowaniem jednostki. Przetworzenie informacji publicznej może polegać na zsumowaniu pojedynczych informacji prostych, mogących występować w zróżnicowanej formie, ich wyszukaniu, zestawieniu i selekcji. W ten sposób powstaje nowy dokument bądź opracowanie spełniające kryteria określone we wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zdaniem organu, żądanie wskazania, ile spośród 27 spraw, wskazanych w odpowiedzi z [...] lipca 2023r., zostało wniesionych przez e-PUAP, jest informacją przetworzoną, gdyż informacja ta nie istnieje w chwili złożenia wniosku, a funkcjonujący w WSA w [...] system informatyczny Obsługi Spraw Orzekanych nie daje możliwości prostego wyszukiwania spraw według podanego kryterium. Pewności w tym zakresie nie dają także inne systemy funkcjonujące w Sądzie, w tym system Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją (EZD) oraz system PASSA.
Ponadto suma wniosków Skarżącego dotyczących informacji przetworzonych obejmuje znaczną liczbę spraw, potwierdzając dodatkowo, że jest to informacja przetworzona. Realizacja tych wniosków w zakresie informacji przetworzonej wymagałaby najpierw wyszukania wszystkich spraw z zakresu informacji publicznej w zakresie czasowym określonym we wniosku (informacji prostych), a następnie ich przejrzenia i przeanalizowania (selekcjonowania wyszukanych danych) pod kątem tego, czy skargi w tych sprawach wpłynęły za pośrednictwem platformy e-PUAP. Aby dowiedzieć się, ile spraw w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęło za pośrednictwem platformy e-PUAP, należy ustalić, czy sprawa nieprawidłowo nie wpłynęła od organu tradycyjną drogą pocztową (nieprawidłowo przesłane wydruki z e-PUAP). W takim przypadku organy wzywane są przez Sąd do nadesłania akt drogą elektroniczną z uwagi na obowiązek prowadzenia korespondencji elektronicznej. Oznacza to konieczność fizycznego sprawdzenia i analizy akt każdej sprawy. Dopiero po przeprowadzeniu takiej analizy, wnioskowana dokumentacja mogłaby zostać udostępniona we wskazanej we wniosku formie. Żądane przez Skarżącego informacje wymagałyby merytorycznej analizy akt spraw i podjęcia dodatkowych merytorycznych czynności weryfikacyjnych, z tych względów stanowią informację publiczną przetworzoną.
W orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda wielu informacji, to nawet wówczas, gdy pojedynczo mają one walor informacji prostej, suma takich informacji prostych może stanowić informację przetworzoną. Zdaniem organu, zakres danych objętych wnioskiem, proces ich selekcji i znaczny nakład pracy niezbędny dla zrealizowania wniosku, a także liczba dokumentów, których wniosek dotyczy, uzasadnia uznanie przetworzonego charakteru żądanej informacji publicznej. Realizacja żądania Skarżącego utrudniłaby bieżącą działalność Sądu i odbyłaby się kosztem wykonywania innych zadań. Skarżący nie wykazał, że żądane przez Niego informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego, ponieważ uznaje, że żąda informacji prostej. Rozważając z urzędu, czy w sprawie spełniono przesłankę szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, uzasadniającą udostępnienie przetworzonej informacji publicznej, Prezes WSA w [...] przyjął, że udostępnienie żądanej informacji nie przyczyni się w żaden sposób do poprawy funkcjonowania WSA w [...] w zakresie wpływu skarg przez e-PUAP.
Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. decyzji Prezesa WSA w [...] i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie:
a) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji,
b) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie, w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze i nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji,
c) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek,
d) art. 2 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że od wnioskodawcy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, poprzez jego niezastosowanie, polegające na kwestionowaniu intencji i celu złożonego przez niego wniosku,
e) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten ustanawia pojęcie informacji przetworzonej, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że żądane przez niego informacje stanowią informację przetworzoną.
Skarżący w uzasadnieniu odwołania zakwestionował odmowę udostępnienia żądanej informacji ze względu na jej przetworzony charakter, argumentując, że Prezes WSA w [...] udzielił mu wcześniej informacji w odpowiedzi na analogiczny wniosek, obejmujący 8 spraw, które wpłynęły do Sądu w grudniu 2022r. Jego zdaniem organ błędnie potraktował dwuczęściowy wniosek z [...] lipca 2023r. jako całość, sumując liczbę spraw objętych wnioskiem, podczas gdy mógł udzielić informacji co do liczby spraw wniesionych przez e-PUAP w pierwszej połowie listopada 2022 r. i ewentualnie skorzystać z uprawnienia do wydłużenia okresu udzielenia odpowiedzi do maksymalnie 60 dni.
Zdaniem Prezesa NSA w sprawie istniała podstawa do uchylenia decyzji będącej przedmiotem odwołania i umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem z [...] lipca 2023r. Zagadnieniem mającym zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy dane na temat liczby skarg wniesionych do sądu przez e-PUAP stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p.
U.d.i.p. w art. 1 ust. 1 ogólnie definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych. W art. 6 tej ustawy ustawodawca zawarł przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej, jednakże z uwagi na jego otwarty charakter w przypadkach występowania przez wnioskodawcę o udostępnienie informacji nienależących do żadnej z kategorii wymienionych w powołanym przepisie, na podmiocie zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku spoczywa obowiązek oceny możliwości udostępnienia ich w trybie dostępu do informacji publicznej.
W literaturze wskazuje się, że pojęcie informacji publicznej należy analizować biorąc pod uwagę zarówno kryterium podmiotowe, jak i przedmiotowe. Kryterium podmiotowe wskazuje podmioty, których działalności dotyczy informacja publiczna. Krąg tych podmiotów określony został art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Należą do nich organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Definicja przedmiotowa związana jest z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zawartym w nim pojęciem sprawy publicznej. Tak więc nie każde działanie organu władzy publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Odnosi się zatem do funkcjonowania państwa i jego organów, dotyczącego interesów szerszej grupy obywateli lub gospodarowania mieniem publicznym (Kamińska Irena, Rozbicka - Ostrowska Mirosława, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz do art. 1, LEX).
Prezes NSA, mając na uwadze powyższe, uznał, że informacja żądana przez Skarżącego we wniosku z [...] lipca 2023r., obejmująca liczbę skarg na bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej lub na decyzje w tym zakresie, wniesionych przez e-PUAP w październiku 2022 r. oraz w pierwszej połowie listopada 2022r., nie stanowi informacji publicznej. Za takim stanowiskiem przemawiają następujące względy.
Nie ulega wątpliwości, że WSA w [...] jest organem władzy publicznej, zatem informacje na temat jego działalności są informacją publiczną, gdyż dotyczą spraw publicznych. Natomiast informacja objęta wnioskiem z [...] lipca 2023r. nie odnosi się do działalności tego Sądu w żadnym aspekcie jego funkcjonowania i nie dotyczy kwestii, którą można zakwalifikować jako dotyczącą sprawy publicznej. Nie jest sprawą publiczną, w jaki sposób podmioty uprawnione do wniesienia skargi do sądu skorzystają ze swojego uprawnienia i prawa do sądu, to jest, w jakiej formie wniosą skargę, czy będzie to złożenie osobiste w organie, czy skarga zostanie nadana za pośrednictwem poczty, czy też za pośrednictwem platformy e-PUAP. Forma wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest okolicznością niezależną od sądu, ponieważ wybór środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowym zależy wyłącznie od woli strony tego postępowania. Wniesienie skargi przez e-PUAP nie może być więc uznane za przejaw działalności sądu. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie w odniesieniu do pojęcia informacji publicznej wskazuje się, że obejmuje ono każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 2223/14). Skoro zaś wybór formy wniesienia środka prawnego przez skarżącego nie jest wyrazem działalności sądu, to informacja o dokonanych przez skarżących wyborach nie jest informacją o działalności sądu, nie odnosi się do jego czynności. Forma wniesienia skargi nie ma również znaczenia z punktu widzenia celów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zakładających zwiększanie transparentności życia publicznego i społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy. Forma wniesienia skargi nie wpływa w żaden sposób na jej rozpoznanie, na tryb procedowania sądu, termin załatwienia skargi czy skład sądu, jest to czynnik irrelewantny z punktu widzenia rozpoznania skargi i czynności podejmowanych przez sąd. Nie jest to nawet czynnik wpływający na sposób prowadzenia korespondencji ze stroną, wnosząc pismo w formie elektronicznej strona może bowiem zrezygnować z takiej formy doręczania jej korespondencji. Wniesienie skargi za pośrednictwem platformy e-PUAP jest zatem wyłącznie informacją o tym, że strona dysponuje określonymi możliwościami technicznymi, w tym możliwością elektronicznego podpisania skargi, są to zatem informacje o podmiotach wnoszących skargę, a nie o działalności sądu, do którego skarga jest wnoszona.
Informacja o formie wniesienia skargi do sądu jest również obojętna z punktu widzenia danych statystycznych dotyczących działalności sądu, forma wniesienia skargi nie stanowi kryterium porządkowania danych statystycznych dotyczących działalności sądu. Z tych względów, w ocenie Prezesa NSA, informacja o tym, ilu skarżących skorzystało z możliwości wniesienia skargi przez e-PUAP, nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie dotyczy bowiem spraw publicznych rozumianych jako związanych z wykonywaniem władzy publicznej lub dysponowaniem środkami publicznymi. Do uznania publicznego charakteru żądanej informacji nie daje podstaw również art. 6 u.d.i.p. Nie jest to informacja o podmiotach, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p (do których odnosi się art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Nie jest to również informacja, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. W szczególności zaś nie jest to informacja o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p.). Z mocy tego przepisu informacją publiczną jest informacja o sposobie przyjmowania spraw. Zasady wnoszenia skarg do wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały uregulowane w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259). Wniosek strony nie dotyczył jednak udzielenia informacji o sposobie, w jaki można wnieść skargę do sądu na bezczynność, ale podania, ilu skarżących zdecydowało się na wniesienie swoich skarg w sposób elektroniczny. Liczba spraw, które wpłynęły w określonej formie do sądu, nie jest informacją o sposobie przyjmowania spraw. Na charakter żądanej informacji nie ma przy tym wpływu dotychczasowa ewentualna praktyka w jej udzielaniu, nie ma ona bowiem konstytuującego znaczenia dla stwierdzenia, czy informacja stanowi informację publiczną.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 września 2023r. Skarżący wniósł o: uchylenie obu ww. decyzji Prezesa NSA z [...] sierpnia 2023r. i Prezesa WSA w [...] z [...] lipca 2023r.; zobowiązanie Prezesa WSA do załatwienia wniosku z [...] lipca 2023r. w sposób zgodny z przepisami, w terminie 14 dni od zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia oraz zasądzenie od Prezesa WSA na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP – zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
- art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.d.i.p. - w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, że informacja o sposobie przyjmowania i załatwiania spraw podlega udostępnieniu przez nieprawidłowe przyjęcie jakoby wnioskowana informacja nie miała przymiotu informacji publicznej;
- art. 10 u.d.i.p. - zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, przez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
- art. 8 § 2 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. - ze względu na zasadniczą zmianę zakresu wniosku oraz zmianę kwalifikacji przez uznanie, że nie obejmuje on informacji publicznej, wbrew dotychczasowej praktyce i ocenie Sądów administracyjnych jako organów obowiązanych do udzielania informacji, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach o bezczynność w załatwianiu wniosków, bez przedstawienia jakiegokolwiek uzasadnienia dla tak istotnej zmiany.
Skarżący, uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zaskarżona decyzja diametralnie różni się od sposobu działania sądów administracyjnych w Polsce, gdyż prezesi poszczególnych Wojewódzkich Sądów Administracyjnych nie zakwestionowali tego, że wnioski Skarżącego dotyczyły informacji publicznej. Niektóre z Sądów próbowały zasłaniać się argumentem o informacji przetworzonej, ale informacje były udzielane, gdy doszło do zmniejszana okresów, za jakie Skarżący żądał informacji. Prezes WSA w [...] również uznał, że wniosek Skarżącego dotyczy informacji publicznej. Również Prezes NSA wcześniej stał na stanowisku, że przedmiotem wniosku Skarżącego jest informacja publiczna (decyzja z [...] kwietnia 2023r.). Jedynie w zaskarżonej decyzji, w ciągu niecałych 3 miesięcy, Prezes NSA przedstawił odmienne stanowisko od przyjętego wcześniej, choć nie przedstawił żadnego argumentu dla tak radykalnej zmiany. Zdaniem Skarżącego lakoniczne jest stwierdzenie Prezesa NSA, że "na charakter żądanej informacji nie ma przy tym wpływu dotychczasowa ewentualna praktyka w jej udzielaniu, nie ma ona bowiem konstytuującego znaczenia dla stwierdzenia, czy informacja stanowi informację publiczną". Tego rodzaju stwierdzenie jest sprzeczne z wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a. zasadą uprawnionych oczekiwań (zasadą pewności prawa). Zgodnie z nią organy administracji publicznej powinny działać w sposób przewidywalny, konsekwentny i zgodny z dotychczasową praktyką. W doktrynie wskazuje się, że obowiązek ten nabiera szczególnej wagi, gdy dany podmiot jest "stałym odbiorcą" rozstrzygnięć wydawanych przez administrację publiczną. Skoro wnioski Skarżącego skierowane do wszystkich WSA w Polsce dotyczącą tego samego zakresu tematycznego, a niektóre z nich trafiły w formie skarg na bezczynność do orzekania w poszczególnych sądach administracyjnych, to Skarżącego można uznać za "stałego odbiorcę" praktyki i opinii sądów administracyjnych, działających zarówno jako organy zobowiązane, ale i jako składy rozpoznające moje skargi. Skarżący, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1773/06, wskazał, że działania organów administracji publicznej polegające na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach administracyjnych w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany należy uznać za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Nie oznaczało to, że organ administracji publicznej nigdy nie może odejść od dotychczasowej praktyki rozpatrywania spraw. Zmiana rozstrzygnięcia wymaga jednak szczegółowego uzasadnienia takiego stanu rzeczy. Prezes NSA nie przedstawił uzasadnienia, a jedynie wskazał, że "dotychczasowa praktyka nie ma znaczenia". Samo uzasadnienie stanowiska nie jest wystarczające do uznania, że tak radykalna zmiana stanowiska została umotywowana. Skarżący odniósł wrażenie, że takie postawienie sprawy ma na celu uwolnienie Prezesa NSA od rozstrzygania ewentualnych kolejnych odwołań od decyzji Prezesa WSA w [...], a poszczególne sądy administracyjne od udzielania mi wnioskowanych informacji.
3. Prezes NSA w odpowiedzi na skargę podniósł, że skarga jest nieuzasadniona oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym żądana w sprawie informacja nie ma waloru informacji publicznej, bo nie odnosi się do działalności Sądu administracyjnego w żadnym aspekcie jego funkcjonowania i nie dotyczy kwestii, którą można zakwalifikować jako dotyczącą sprawy publicznej. Forma wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest okolicznością niezależną od Sądu, ponieważ wybór środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowym zależy wyłącznie od woli strony tego postępowania.
Prezes NSA wyjaśnił też, że w skardze nie odniesiono się do argumentacji Prezesa NSA, zawartej w ww. decyzji, więc nie zakwestionowano stanowiska, że sposób wnoszenia skargi do WSA za pośrednictwem e-PUAP nie może być zakwalifikowany jako informacja o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) i art. 10 u.d.i.p., jednak nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem informacja o liczbie spraw, które wpłynęły do sądu w określonej formie, jest informacją o działalności tego sądu, a w konsekwencji podlega udostępnieniu jako informacja publiczna.
4. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (zwane dalej "Stowarzyszeniem" lub "Uczestnikiem") wnioskiem z [...] października zwróciło się o dopuszczenie do udziału w sprawie. Stowarzyszenie podzieliło argumentację Skarżącego i wniosło uwzględnienie skargi. Nie zaakceptowało twierdzenia Prezesa NSA, że informacja o formie wniesienia skargi nie dotyczył działalności Sądu i nie odnosi się do sposobu jego funkcjonowania, ponieważ jest czynnością od niego niezależną i pozostawioną wyłącznie woli strony. Podkreśliło, że w doktrynie prawa słusznie wskazuje się, że aby uznać daną informację za publiczną decydujące znaczenie ma nie samo jej "wytworzenie", lecz, że została pozyskana, zachowana lub przetworzona w celu realizacji zadań publicznych. Brak jest normatywnych podstaw aby prawo do informacji ograniczyć wyłącznie do czynności podejmowanych bezpośrednio przez Sąd. Tego rodzaju konstatacja doprowadziłaby do sytuacji, w której szereg statystyk dotyczących m.in.: ilości skierowanych do Sądu skarg, zażaleń, czy wniosków o przyznanie prawa pomocy, jako zależnych wyłącznie od woli podmiotów je składających, byłoby wyłączonych spod zakresu prawa do informacji. Ma to potwierdzenie także w wyroku przywołanym w zaskarżonej decyzji z 4 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 2223/14. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził w nim, że zakres przedmiotowy prawa do informacji obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Dodatkowo Sąd, zgodnie z art. 74 § 1 pkt 1 P.p.s.a., doręcza stronie pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, jeżeli ta wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Forma wniesienia pisma ma zatem znaczenie dla sposobu funkcjonowania Sądu. Prawo do informacji nie przysługuje wyłącznie wobec czynności bezpośrednio podjętych przez organ władzy, ale także wobec faktów od niego niezależnych, które jednak mają wpływ na sposób jego funkcjonowania. Ponadto Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zawarł katalog podlegających udostępnieniu informacji. Wśród nich wymienił m.in. informacje o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d). Wykładnia zaprezentowana przez Prezesa NSA, ograniczająca zastosowanie ww. przepisu wyłącznie do informacji o sposobie, w jaki można wnieść skargę do Sądu, nie zasługuje na aprobatę, bo w judykaturze nie budzi wątpliwości, że u.d.i.p. nie służy uzyskaniu informacji o obowiązujących przepisach lub ich wykładni. Wykładnia ta nie sprzeciwia się uznaniu, że zakresem ww. przepisu objęte są także informacje o statystykach dotyczących formy złożenia skargi. Ponadto wskazany w art. 6 u.d.i.p. katalog ma otwarty i wyłącznie przykładowy charakter, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności". Nawet uznanie, że informacja o statystykach dotyczących formy wniesienia skargi nie została wprost wskazana wśród informacji podlegających udostępnieniu, nie oznacza, że nie mieści się ona w zakresie przedmiotowym prawa do informacji i nie podlega udostępnieniu na wniosek każdej zainteresowanej tym osoby.
Stowarzyszenie, uzasadniając naruszenie przez Prezesa NSA zasady pewności prawa i uprawnionych oczekiwań, odwołało się do dotychczasowych poglądów prezentowanych w orzecznictwie (por. wyroki: WSA w Warszawie z 23 listopada 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 1773/06, NSA z 5 października 2001r. sygn. akt III SA 1181/00, WSA w Olsztynie z 22 grudnia 2011r. sygn. akt I SA/01 481/11) i wskazało, że w krótkim odstępie czasu, w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, wobec tego samego adresata, tożsamy organ wydał sprzeczne rozstrzygnięcia, bez wyjaśnienia powodów takiego postępowania. Prezes NSA, reprezentowany przez tożsamą sędzię, w decyzji z [...] kwietnia 2023 r. uznał, że "w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną", a 3 miesiące później zaprzeczył sobie i orzekł, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienie z 7 listopada 2023r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku ww. Stowarzyszenia, dopuścił ww. Uczestnika do udziału w sprawie.
6. Sąd na rozprawie 20 marca 2024r. dopuścił, na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a., jako dowód w sprawie decyzję Prezesa NSA z [...] kwietnia 2023r. znak [...], o której mowa w uzasadnieniu skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.) oraz na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne badają zatem zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności.
Z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wynika, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zaskarżone akty mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. Sąd, mając na względzie powyższe przepisy i wynikające z nich kryteria oceny, uznał, że zaskarżona decyzja była prawidłowa, więc skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu trafne było przede wszystkim stanowisko Prezesa NSA wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nie ma waloru informacji publicznej informacja objęta wnioskiem Skarżącego z [...] lipca 2023r., sprowadzająca się do udzielenia odpowiedzi na pytanie ilu skarżących skorzystało z możliwości wniesienia do WSA [...], przez e-PUAP, skarg na decyzje oraz skarg na bezczynność w zakresie informacji publicznej w okresie wskazanym we wniosku. Informacja ta nie dotyczy bowiem sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., więc nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Sąd uznaje ponadto, że Prezes NSA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał - wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze oraz w uzasadnieniu ww. pisma Uczestnika z [...] października 2023r. – umotywowane powody powyższego stanowiska. Tym samym nie można za zasadne uznać podnoszonych w skardze i ww. piśmie zarzutów naruszenia - i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 8 § 2 k.p.a. Prezes NSA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po pierwsze w sposób należyty powołał się na właściwe przepisy prawa, które miały zastosowanie w sprawie, po drugie dokonał ich spójnej i logicznej wykładni, a po trzecie uwzględnił dotychczasowe orzecznictwo sądowe w aspekcie uznania żądanej przez Skarżącego informacji, jako informacji nieposiadającej waloru informacji publicznej.
Trudno zakwestionować stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie jest sprawą publiczną to, w jaki sposób podmioty uprawnione do wniesienia skargi do Sądu skorzystają ze swojego uprawnienia i prawa do Sądu, to jest, w jakiej formie wniosą skargę, czy będzie to osobiste złożenie skargi w organie, czy skarga zostanie nadana za pośrednictwem poczty, czy też za pośrednictwem platformy e-PUAP. Forma wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest okolicznością niezależną od Sądu, ponieważ wybór środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowym zależy wyłącznie od woli strony tego postępowania. Rację miał zatem Prezes NSA, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wniesienie skargi przez e-PUAP nie może być uznane za przejaw działalności Sądu.
Nie sposób też zakwestionować stanowiska Prezesa NSA, że żądana przez Skarżącego informacja nie odnosi się do działalności Sądu administracyjnego w aspekcie jego funkcjonowania i nie dotyczy kwestii, którą można zakwalifikować jako dotyczącą sprawy publicznej. Pogląd taki znajduje potwierdzenie zarówno w treści art. 6 u.d.i.p., jak również w wypracowanym na jego podstawie orzecznictwie Sądów administracyjnych. W judykaturze wielokrotnie wskazywano bowiem, odnosząc się do pojęcia informacji publicznej, że obejmuje ono każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016r. sygn. akt IOSK 2223/14).Trafnie zatem wskazał Prezes NSA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro wybór formy wniesienia środka prawnego przez skarżącego nie jest wyrazem działalności Sądu, to informacja o dokonanych przez skarżących wyborach nie jest informacją o działalności Sądu i nie odnosi się do jego czynności, jako władzy publiczne.
Sąd za prawidłowe uznaje ponadto stanowisko Prezesa NSA, że forma wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ma znaczenia z punktu widzenia celów u.d.i.p., zakładających zwiększanie transparentności życia publicznego i społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy. Forma wniesienia skargi nie wpływa bowiem na:
- jej rozpoznanie,
- tryb procedowania Sądu,
- termin załatwienia skargi przez Sąd,
- skład Sądu.
Za prawidłowe należy w związku z tym uznać przyjęcie przez Prezesa NSA w zaskarżonej decyzji, że forma wniesienia skargi do Sądu administracyjnego pierwszej instancji stanowi czynnik irrelewantny z punktu widzenia rozpoznania przez ten Sąd skargi, jak i z punktu czynności podejmowanych przez Sąd. Sposób wniesienia skargi, co do zasady, nie wpływa bowiem na sposób prowadzenia korespondencji, gdyż strona wnosząca skargę w formie elektronicznej, może zrezygnować z takiej formy doręczania jej korespondencji. Trafnie zatem stwierdził Prezes NSA, że wniesienie skargi za pośrednictwem platformy e-PUAP jest zatem wyłącznie informacją o tym, że strona dysponuje określonymi możliwościami technicznymi, w tym możliwością elektronicznego podpisania skargi. Prawidłowe było więc przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że żądane przez Skarżącego informacje stanowiły informacje o podmiotach wnoszących skargę, a nie o działalności Sądu, do którego skarga jest wnoszona.
Warto też podnieść, odnosząc się do argumentacji skargi i ww. pisma procesowego Uczestnika, że forma wniesienia skargi do Sądu administracyjnego nie stanowi kryterium porządkowania danych statystycznych dotyczących działalności tegoż Sądu. W związku z tym, wbrew argumentacji Skarżącego wyrażonej w skardze oraz wbrew argumentacji Uczestnika zawartej w ww. piśmie procesowym z [...] października 2023r. nie sposób zakwestionować stanowiska Prezesa NSA, że informacja o formie wniesienia skargi do Sądu administracyjnego jest obojętna z punktu widzenia danych statystycznych dotyczących działalności tego Sądu i z tego powodu zasadne było uznanie w zaskarżonej decyzji, że żądana w sprawie informacja nie ma waloru informacji publicznej.
Sąd podziela więc pogląd Prezesa NSA wyrażony w zaskarżonej decyzji, że informacja o tym, ilu skarżących skorzystało z możliwości wniesienia skargi przez e-PUAP, nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bo nie dotyczy spraw publicznych, rozumianych jako związane z wykonywaniem władzy publicznej lub dysponowaniem środkami publicznymi.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego i Uczestnika, do uznania publicznego charakteru żądanej informacji nie dawał też podstaw powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 6 u.d.i.p. Wymieniony w nim przykładowy katalog informacji, mających walor informacji publicznej, powoduje, że to organ lub podmiot zobowiązany w rozumieniu u.d.i.p., do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji – w rozpoznawanej sprawie Prezesa NSA - ma obowiązek ocenić czy zachodzi możliwości udostępnienia tych informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, czy też nie. Oceny te zawarto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przyjmując, że wnioskowana przez Skarżącego informacja nie jest ani informacją, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., a w szczególności zaś nie jest to informacja o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p.) ani informacji o podmiotach, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p (do których odnosi się art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Skoro bowiem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnoszą osoby fizyczne lub osoby prawne, to logiczne jest stanowisko Prezesa NSA, że informacja w zakresie ilu skarżących skorzystało z możliwości wniesienia przez e-PUAP skarg na decyzje oraz skarg na bezczynność w zakresie informacji publicznej, nie stanowi informacji o podmiotach, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p (do których odnosi się art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.).
Sąd nie kwestionuje, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.d.i.p., reżimowi u.d.i.p. podlegają informacje o "sposobach przyjmowania i załatwiania spraw". Informacje takie w odniesieniu do sądów administracyjnych są udostępniane w drodze ogłoszenia w BIP, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. WSA w [...] w BIP podał do publicznej wiadomości informacje i szczegółowe instrukcje o sposobach przyjmowania i załatwiania sprawy, w tym z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Informacje dotyczące WSA w [...], o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.d.i.p. zostały zatem udostępnione w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Informacje, których żąda Skarżący nie mieszczą się w kategorii, której dotyczy art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d) u.d.i.p. Stosownie do tego przepisu informacją publiczną jest informacja o sposobie przyjmowania spraw, ale rację miał Prezes NSA wskazując, że wniosek Skarżącego nie dotyczył udzielenia informacji o sposobie, w jaki można wnieść skargę do Sądu administracyjnego na bezczynność czy decyzję w zakresie informacji publicznej, ale podania, ilu skarżących zdecydowało się na wniesienie swoich skarg w sposób elektroniczny. Możliwe było zatem przyjęcie przez Prezesa NSA, w świetle ww. przepisu, że liczba spraw, które wpłynęły w określonej formie do Sądu administracyjnego nie jest informacją o sposobie przyjmowania spraw.
Sąd nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska Prezesa NSA wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że na charakter żądanej przez Skarżącego informacji nie miała wpływu dotychczasowa praktyka w jej udzielaniu, bo nie ma ona konstytuującego znaczenia przy stwierdzeniu, czy dana informacja stanowi informację publiczną, czy też nie.
Sąd podkreśla przy tym, że jakkolwiek Prezes NSA nie poszerzył argumentacji z tego zakresu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym niemniej wadliwość z tego zakresu nie może być uznana za mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, wbrew stanowisku Skarżącego, wydanie przez Prezesa NSA jedynie dwóch znanych Skarżącemu decyzji administracyjnych z zakresu spornego zagadnienia - ilu skarżących skorzystało z możliwości wniesienia przez e-PUAP skarg na decyzje oraz bezczynności w zakresie informacji publicznej – nie powoduje, że można uznać, że mamy do czynienia z ugruntowaną praktyką orzeczniczą, od której Prezes NSA odstąpił, rzekomo nie uzasadniając swojego stanowiska. Po drugie stwierdzić należy, że walor informacji publicznej w odniesieniu do formy wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie był dotychczas przedmiotem rozważań w orzecznictwie Sądów administracyjnych. Skarżący ponadto nie wskazał, aby praktyka udzielania mu ww. informacji przez prezesów Sądów administracyjnych miała także miejsce w odniesieniu do innych osób i w tym aspekcie miała walor publiczny, była powszechnie znana. Po trzecie do uznania istnienia utrwalonej praktyki znaczenie ma aspekt temporalny, czy praktyka ma charakter "utrwalony", wymaga oceny w kontekście odpowiednio długiego okresu kształtowania się danej praktyki rozstrzygania spraw. Przyjęta przez organy administracji praktyka musi mieć charakter długotrwały i stabilny, aby mogła być źródłem uzasadnionych oczekiwań jednostki co do sposobu załatwienia jej sprawy (P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 8, LEX).Ten warunek również nie jest w sprawie spełniony. Prezes NSA, jako organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję nie był bowiem związany stanowiskiem prezesów poszczególnych Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, zwłaszcza, że nie było ono przedmiotem kontroli instancyjnej. Wydanie przez Prezesa NSA dwóch decyzji i to odmiennych nie nosi cechy trwałości.
Sąd stwierdza ponadto, że dopuszczona jako dowód w sprawie decyzja Prezesa NSA z [...] kwietnia 2023r. znak [...] posiada jednozdaniowe uzasadnienie w kwestii charakteru wnioskowanej informacji - "nie ulega wątpliwości, że objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną". Natomiast Prezes NSA, wiedząc o tej decyzji, w zaskarżonej decyzji przedstawił jednostronicowy wywód, dlaczego wnioskowanej przez Skarżącego informacji nie sposób uznać za informację podlegającą udostępnieniu w drodze u.d.i.p. Tym samym należy przyjąć, że Prezes NSA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał, z jakich powodów wyraził odmienne stanowisko od zaprezentowanego we wcześniejszej skierowanej do Skarżącego decyzji z [...] kwietnia 2023r. Zarzut naruszenia art. 8 § 2 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez Prezesa NSA w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może więc być uznany za zasadny.
Sąd stwierdza ponadto, że zgadza się z poglądem Prezesa NSA wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że dotychczasowa wadliwa praktyka Sądów administracyjnych pierwszej instancji (którą należy odróżnić od stanowiska Prezesa NSA prezentowanego w ww. decyzjach – zaskarżonej i ww. z [...] kwietnia 2023r.) polegająca na kwalifikowaniu żądanych informacji jako informacji publicznych nie może stanowić argumentu przemawiającego za uchyleniem zaskarżonej decyzji. Prezes NSA, wydając zaskarżoną decyzję, działał bowiem na podstawie obowiązujących przepisów prawa i dokonał ich prawidłowej wykładni. Ponadto zasadę zaufania, wywodzoną z art. 8 k.p.a., należy uwzględniać bez pomijania zasady praworządności. Takie stanowisko wielokrotnie prezentowano w judykaturze i piśmiennictwie (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 8). Zasada legalności działania organów, związana z modelem państwa prawnego i zasadą praworządności, musi uzyskać prymat względem zasady uprawnionych oczekiwań. Skoro Prezes NSA, wydając zaskarżoną decyzję działał na podstawie obowiązujących przepisów, podając przesłanki, jakimi kierował się załatwiając sprawę, jak również nie odstąpił od własnej długotrwałej i stabilnej praktyki załatwiania spraw, to podnoszone w skardze zarzuty, w tym przede wszystkim zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., należy uznać za niezasadne.
4. Sąd, reasumując stwierdza, że w kontekście powyższych rozważań na uwzględnienie nie zasługiwały wszystkie podniesione w skardze i w ww. piśmie procesowym Uczestnika zarzuty.
Sąd, mając te okoliczności na względzie, przyjął, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI