II SA/WA 1812/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia funkcjonariuszowi Straży Granicznej, uznając, że organ nie mógł oceniać charakteru wykonywanych przez niego czynności.
Funkcjonariusz Straży Granicznej złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zakres wykonywanych przez niego obowiązków, w celu przedłożenia w Okręgowej Izbie Radców Prawnych, ubiegając się o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego bez aplikacji. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że czynności wykonywane przez funkcjonariusza nie stanowiły pomocy prawnej w rozumieniu ustawy o radcach prawnych. WSA w Warszawie uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że organ nie miał prawa oceniać charakteru czynności wnioskodawcy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, a jedynie potwierdzać fakty wynikające z dokumentacji.
Sprawa dotyczyła wniosku funkcjonariusza Straży Granicznej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zakres wykonywanych przez niego obowiązków, które miało posłużyć jako dokument do złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji. Podstawą prawną wniosku były przepisy ustawy o radcach prawnych, wskazujące na możliwość przystąpienia do egzaminu przez osoby, które przez co najmniej 4 lata wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz urzędów. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że czynności wykonywane przez funkcjonariusza nie spełniają definicji pomocy prawnej na rzecz urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organ administracji nie miał podstaw do odmowy wydania zaświadczenia, ponieważ jego rolą jest jedynie potwierdzanie faktów wynikających z posiadanej dokumentacji, a nie ocena charakteru wykonywanych czynności czy interesu prawnego wnioskodawcy w kontekście przyszłego postępowania egzaminacyjnego. WSA podkreślił, że ocena, czy wykonywane czynności stanowią pomoc prawną, należy do Okręgowej Izby Radców Prawnych w postępowaniu egzaminacyjnym, a nie do organu wydającego zaświadczenie. Sąd wskazał, że organ powinien był wydać zaświadczenie w zakresie, w jakim nie było ono sprzeczne ze stanem faktycznym, a odmówić jedynie w części, gdzie żądano potwierdzenia nieprawdziwych informacji. W konsekwencji, uchylono oba akty administracyjne jako wadliwe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może odmówić wydania zaświadczenia, oceniając charakter wykonywanych przez wnioskodawcę czynności w kontekście przepisów materialnoprawnych, takich jak ustawa o radcach prawnych. Rola organu ogranicza się do potwierdzania faktów wynikających z posiadanej dokumentacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający fakty, a nie oceniający spełnienie przesłanek prawnych. Organ nie jest uprawniony do badania, czy wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania np. prawa do egzaminu radcowskiego, gdyż jest to kompetencja innych organów. Odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić jedynie w przypadku, gdy żądane potwierdzenie jest sprzeczne z dokumentacją lub gdy brak jest podstaw do jego wydania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.r.p. art. 25 § 2
Ustawa o radcach prawnych
Przepis ten określa warunki dopuszczenia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji, w tym wymóg wykonywania przez co najmniej 4 lata wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz urzędów.
u.r.p. art. 362 § 4
Ustawa o radcach prawnych
Przepis ten określa dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, w tym dokumenty potwierdzające okres zatrudnienia i wykonywania czynności prawnych.
k.p.a. art. 217 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten określa, że zaświadczenie wydaje się w sprawach, w których przepisy prawa wymagają urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego.
k.p.a. art. 217 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten wymienia przesłanki wydawania zaświadczeń: gdy wymaga tego przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na interes prawny.
k.p.a. art. 218 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych.
k.p.a. art. 219
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje odmowę wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi o stosowaniu przepisów dotyczących odwołania do przepisów o zażaleniu.
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten nakłada obowiązek podania w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi o obowiązku sądu administracyjnego do uchylenia zaskarżonych aktów.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa przesłanki uchylenia aktu administracyjnego przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten reguluje zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa zasady zwrotu kosztów postępowania.
Dz.U. 2023 poz. 2631 art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Przepis ten określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie miał prawa oceniać charakteru czynności wykonywanych przez funkcjonariusza w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Rola organu w postępowaniu o wydanie zaświadczenia polega na potwierdzaniu faktów wynikających z dokumentacji, a nie na ocenie spełnienia przesłanek prawnych. Odmowa wydania zaświadczenia powinna nastąpić tylko w przypadku, gdy żądane potwierdzenie jest sprzeczne z dokumentacją lub gdy brak jest podstaw do jego wydania.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem żądania nie było tymczasem poświadczenie wykonywania czynności o konkretnym charakterze ('świadczenie pomocy prawnej') – wskazanych art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy, lecz wymienienie, jaki - wobec dostępnych dokumentów - katalog czynności wykonywał Funkcjonariusz - co wedle ich treści należało do jego obowiązków. Zakres wydania zaświadczeń nie obejmuje jednak możliwości formułowania tego rodzaju ocen. W drodze zaświadczenia nie można jednak formułować - na danej podstawie - ocen np., co do charakteru realizowanych działań – w wykraczających poza dostępną dokumentację kwestiach. Nie było natomiast rolą organu w danym postępowaniu - w przedmiocie wydania zaświadczenia – ocena, czy wykonywane przez Funkcjonariusza czynności, stanowią w realizację zadań wskazanych w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych (świadczenie pomocy prawnej).
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Borowiecki
członek
Arkadiusz Koziarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą charakteru postępowania o wydanie zaświadczenia i ograniczeń organu w ocenie merytorycznej wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Straży Granicznej ubiegającego się o egzamin radcowski, ale zasada prawna jest uniwersalna dla postępowań o wydanie zaświadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między potwierdzaniem faktów a oceną prawną w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla prawników procesujących się w sprawach administracyjnych.
“Sąd: Organ nie oceni, czy Twoje obowiązki to 'pomoc prawna' przy wydawaniu zaświadczenia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1812/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1166
art. art. 25 ust. 2 pkt 4, 36(2) ust. 4 pkt 7
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. art. 124 par. 2, 217 par. 1, 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi L. N. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymanie nim w mocy postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z [...] czerwca 2023 r., 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącej L. N. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Komendant Główny Straży Granicznej, zwany dalej "Organem" - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] czerwca 2023 r., którym odmówiono - wobec podania [...] L. N., zwanej dalej "Funkcjonariuszem" - wydania zaświadczenia żądanej treści.
Uzasadniając orzeczenie przywołano następujące okoliczności faktyczne oraz prawne uwarunkowania sprawy:
- podaniem z [...] lutego 2023 r., uzupełnionym [...] marca 2023 r., Funkcjonariusz zwrócił się o wydanie zaświadczenia dotyczącego wykonywanych obowiązków - wyszczególnionych z zakresów jego obowiązków, w celu przedłożenia w Okręgowej Izbie Radców Prawnych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 362 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1166); do prośby załączono wzór żądanego zaświadczenia,
- wobec złożenia zażalenia od postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, potwierdzającego pełnienie służby (zatrudnienie) w Straży Granicznej od [...] października 2013 r. i wykonywanie w tym okresie przez co najmniej 4 lata wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tego urzędu (Straży Granicznej) sprawę rozpatrzono ponownie,
- tryb wydawania zaświadczeń uregulowano w dziale VI K.p.a.,
- stosownie do art. 217 § 2 pkt 1 i 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego; zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. w tym przypadku organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przezeń ewidencji, rejestrów bądź z innych - znajdujących się w jego posiadaniu - danych; stosownie do art. 219 K.p.a., odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o żądanej treści następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie,
- powyższe unormowania wskazują na zróżnicowanie przesłanek wydawania zaświadczeń; w sytuacji przewidzianej w art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a., organ ma obowiązek wydać zaświadczenie bez wnikania w interes prawny ubiegającej się o zaświadczenie osoby; musi natomiast istnieć przepis prawa, z którego wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia; natomiast w sytuacji opisanej w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., organ powinien zbadać interes prawny strony w uzyskaniu zaświadczenia,
- mając na względzie żądanie Funkcjonariusza i powołane przezeń przepisy wskazano, że - na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radach prawnych - do egzaminu bez odbycia aplikacji radcowskiej mogą przystąpić osoby, które - po ukończeniu wyższych studiów prawniczych - przez co najmniej 4 lata – w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu - były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności - związane bezpośrednio ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów; w myśl natomiast art. 362 ust. 4 pkt 7 wskazanej ustawy osoby, uprawnione do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji, dołączają do wniosku dokumenty, zaświadczające co najmniej 4-letni okres zatrudnienia w urzędach organów władzy publicznej i wykonywania, wymagających wiedzy prawniczej czynności, związanych bezpośrednio ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów; zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy,
- w toku postępowania wyjaśniającego dokonano kwerendy znajdującej się w posiadaniu Organu dokumentacji oraz zwrócono się do jednostek wewnętrznych Komendy Głównej Straży Granicznej, jak również do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej - dla ustalenia, czy jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez Funkcjonariusza treści,
- w następstwie tego wydano postanowienie odmowne,
- w odniesieniu do argumentów podniesionych w środku odwoławczym wskazano:
- nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasad K.p.a.; przede wszystkim istotny jest charakter postępowania w sprawie o wydanie zaświadczenia; jest ono uproszczone i - w znacznej mierze – odformalizowane; nie należy go przez to pojmować, jako postępowania administracyjnego sensu stricte; skutkiem tego do postępowania o wydanie zaświadczenia ogólne reguły dotyczące postępowania administracyjnego stosuje się w ograniczonym zakresie; zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu; w związku z tym nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, czy nie kształtuje stosunku prawnego; samo wydanie zaświadczenia stanowi zaś czynność materialno-techniczną; mając to na uwadze, nie zasadne są zarzuty, dotyczące naruszenia zasad: uwzględnienia słusznego interesu obywateli, prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, związania żądaniem strony,
- nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a.; podjęto niezbędne czynności w celu zbadania, czy jest możliwe wydanie żądanego zaświadczenia; zebrano dostępny materiał dowodowy i prawidłowo zastosowano przepisy materialne - w kwestii świadczenia pomocy prawnej na rzecz urzędu; należycie oceniono materiał dowodowy i słusznie odmówiono wydania żądanego zaświadczenia; zwrócono się do Biura Prawnego Komendy Głównej Straży Granicznej o zajęcie stanowiska; jego Dyrektor - w piśmie z [...] czerwca 2023 r. - stwierdził, brak podstaw dla uznania wykonywanych przez Funkcjonariusza czynności za "świadczenie pomocy prawnej", w rozumieniu ustawy o radcach prawnych,
- nie doszło do naruszenia art. 217 § 3 K.p.a.; przepis ten stanowi, że zaświadczenie należy wydać bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni; niemniej zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że dopuszczalne jest przekroczenie terminu z art. 217 § 3 K.p.a., jeżeli jest to uzasadnione wymogami postępowania wyjaśniającego; niezachowanie tego terminu - nawet jego wielokrotne przekroczenie - może być bowiem uzasadnione koniecznością podejmowania określonych czynności przez organ,
- wobec zarzutu bezpodstawnego wydania postanowienia oraz naruszenia zasady związania organu żądaniem strony, nie zgodzono się z argumentacją Funkcjonariusza; wobec stwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego, że nie świadczył on pomocy prawnej na rzecz urzędu (Straży Granicznej), Organ był zobowiązany - zgodnie z art. 219 K.p.a. - wydać postanowienie o odmowie wydania żądanego zaświadczenia,
- wobec zarzutu naruszenia zasady związania organu żądaniem strony wskazano: w uzupełnieniu prośby o wydanie zaświadczenia, złożonej do [...] marca 2023 r., Funkcjonariusz wniósł o wydanie: "(...) zaświadczenia dotyczącego wykonywanych przeze mnie obowiązków wyszczególnionych z mojego zakresu obowiązków (wzór w załączeniu) celem przedłożenia w Okręgowej Izbie Radców Prawnych, powyższe wnoszę na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 4 M' ZW. Z art. 362 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych."; wydając postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia kierowano się treścią powołanych przez Funkcjonariusza przepisów oraz celem, jakiemu miało służyć wydanie żądanego zaświadczenia - przedłożenia w Okręgowej Izbie Radców Prawnych dla przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez konieczności odbywania aplikacji radcowskiej; w myśl art. 362 ust. 2 pkt 7 ustawy o radcach prawnych, uprawnione do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji osoby dołączają do wniosku odpowiednio dokumenty, zaświadczające co najmniej 4-letni okres zatrudnienia w urzędach organów władzy publicznej i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów; sentencja wydanego postanowienia koresponduje z cytowanym przepisem; prowadząc niniejsze postępowanie organ nie był nadto związany załączonym przez skarżącą wzorem zaświadczenia; wskazano w nim: "Zaświadczam, że (...) jest zatrudniona w Komedzie Głównej Straży Granicznej w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy od [...] października 2013 r. umowa zawarta jest na czas nieokreślony obecnie na stanowisku [...]."; dane przedstawione przez Funkcjonariusza nie są nieprawdziwe; pełnił on służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej od [...] października 2013 r. do [...] października 2022 r.; dopiero od [...] listopada 2022 r. mianowano go na stanowisko służbowe w Komendzie Głównej Straży Granicznej; Funkcjonariusza łączy ponadto z organem stosunek administracyjnoprawny - nie ma on statusu pracownika; w związku z tym żądano wydania zaświadczenia, które byłoby sprzeczne ze stanem faktycznym; rozpatrując wniosek, mając na względzie powołane przez Funkcjonariusza przepisy ustawy o radcach prawnych, zbadano jego okres służby w Straży Granicznej; mając powyższe na względzie nie doszło do naruszenia zasady związania organu żądaniem strony,
- powołane przez Funkcjonariusza argumenty mają na celu uzyskanie zaświadczenia wbrew obowiązującym przepisom ustawy o radcach prawnych, na które sam się powołał.
W skardze, uzupełnionej pismem ustanowionego pełnomocnika – adwokata (k. 98-105), Funkcjonariusz, zarzucił wydanie skarżonego aktu z naruszeniem przepisów prawa:
- materialnego - art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, poprzez jego błędną wykładnię; przyjęto mianowicie, że użyty tam zwrot "czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów", obejmuje jedynie wykonywanie działań, skierowanych na obsługę prawną danego urzędu ("dla urzędu" jako odbiorcy usługi) i nie obejmuje tych, gdzie osoba świadczy pomoc prawną w ramach ustawowego działania urzędu; prawidłowa wykładnia danego. przepisu powinna prowadzić do wniosku, że jego dyspozycja obejmuje nie tylko czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz urzędu - skierowane na jego obsługę prawną - ale również skierowane na zewnątrz – orzecznicze, wyrażające się w działaniu w imieniu organu władzy publicznej w związku z realizacją jego zadań publicznych,
- procesowego:
- art. 80 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak wyczerpującego rozpatrzenia dokumentów i opinii nt. zakresu obowiązków Funkcjonariusza, zebranych w toku postępowania wyjaśniającego - w szczególności pisma Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] marca 2023 r.; potwierdzony w nim rodzaj i charakter czynności wykonywanych przez Funkcjonariusza - w ramach służby: samodzielne interpretowanie i stosowanie przepisów prawa, prowadzenie postępowań administracyjnych, sporządzanie i podpisywanie decyzji i postanowień administracyjnych, przygotowywanie projektów pism i wniosków do sądów, prokuratur, urzędów wojewódzkich. Policji - realizował przesłankę z art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych,
- art. 218 § 1 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., poprzez ich błędne niezastosowanie i odmowę wydania Funkcjonariuszowi wnioskowanego zaświadczenia wskutek błędnego uznania, jakoby wykonywane przezeń czynności nie stanowiły pomocy prawnej - świadczonej na rzecz urzędu,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, potwierdzającego zatrudnienie w urzędzie organów władzy publicznej - Straży Granicznej – i wykonywanie, przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu, wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tego urzędu.
W uzasadnieniu skargi podkreślano, że organ administracji dysponował informacjami, niezbędnymi dla wydania zaświadczenia o żądanej treści – w kontekście zakresu obowiązków i zadań wykonywanych faktycznie przez Funkcjonariusza.
Wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia oraz je poprzedzającego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne, jako wykraczające poza przedmiot rozpatrywanej sprawy.
Organ administracji trafnie wprawdzie scharakteryzował ramy prawne sprawy, przywołując brzmienie znajdujących w niej zastosowanie przepisów - w kwestii wydawania zaświadczeń jak i stosownych wymagań, zakreślonych ustawą o radcach prawnych. Trafnie też powołał poglądy judykatury i doktryny w kontekście rozumienia, czym w istocie jest wydawane w myśl przepisów K.p.a. zaświadczenie.
Wobec zreferowania jego stanowiska w danym zakresie uprzednio, powtarzanie go byłoby bezzasadne.
Oceniając rozpatrywaną sprawę w tak zakreślonych ramach należy wskazać, co następuje.
Jak wynika z akt sprawy, Funkcjonariusz zwrócił się o wydanie zaświadczenia, w którym potwierdzono by zakres wykonywanych przezeń obowiązków oraz realizowanych zadań - tak załączony do podania wzór zaświadczenia. Wobec konkretnego wniosku Organ odmówił postanowieniem wydania zaświadczenia wskazując, że miałoby ono zaświadczać realizację przez Funkcjonariusza czynności wskazanych w art. 25 ust. 2 pkt 4. ustawy o radcach prawnych. Skarżonym aktem wskazane orzeczenie utrzymano w mocy. Przedmiotem żądania nie było tymczasem poświadczenie wykonywania czynności o konkretnym charakterze ("świadczenie pomocy prawnej") – wskazanych art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy, lecz wymienienie, jaki - wobec dostępnych dokumentów - katalog czynności wykonywał Funkcjonariusz - co wedle ich treści należało do jego obowiązków. Odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie dotyczyła więc w istocie przedmiotowo wniosku Funkcjonariusza. Oparto ją na założeniu, że wydanie świadczenia jest bezzasadne, gdyż – wedle organu – nie potwierdza ono spełnienia warunku przewidzianego w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Zdaniem organu bowiem, realizowane przez Funkcjonariusza czynności nie miały charakteru, tych opisanych w danym przepisie (w danym zakresie sformułowano zresztą szersze stanowisko).
Zakres wydania zaświadczeń nie obejmuje jednak możliwości formułowania tego rodzaju ocen. Co trafnie odnotował także organ, można potwierdzać w drodze zaświadczenia wyłącznie fakty, wynikające z konkretnych: dokumentów, katalogów baz danych – np. zakres i obowiązków, nadanych upoważnień, opinii o funkcjonariuszu itp. W drodze zaświadczenia nie można jednak formułować - na danej podstawie - ocen np., co do charakteru realizowanych działań – w wykraczających poza dostępną dokumentację kwestiach.
Na powyższą ocenę nie może mieć wpływu podkreślone przez organ okoliczność, że Funkcjonariusz - jako podstawę wniosku - przywoływał stosowne przepisy ustawy o radcach prawnych. Treść przedłożonego wzoru zaświadczenia nie obejmowała bowiem sformułowania o spełnieniu wymagań opisanych expressis verbis art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy w reakcjach prawnych - przez odwołanie do przepisu bądź użycie określenia "świadczenie pomocy prawnej". Dotyczyła zaś potwierdzenia zakresu wykonywanych przez Funkcjonariusza czynności.
Podstawą dla wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła być także ewentualna niezgodność pewnych - zawartych w wzorze - faktów ze stanem rzeczywistym (tak: podnoszona przez Organ kwestia okresów zatrudnienia i jego formy). Organ był bowiem w takim przypadku obowiązany wydać zaświadczenie w zakresie, gdzie nie byłoby ono sprzeczne z dokumentacją jaką dysponuje, zaś odmówić uczynienia tego jedynie w części - gdzie żądano potwierdzenia faktów niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
Reasumując, uzasadniając zaskarżony akt oraz go poprzedzający, nie przywołano okoliczności przemawiających za odmową wydanie zaświadczenia.
Musiało to prowadzić do wyeliminowania przez Sąd skarżonych aktów, jako wadliwych. Nie uzasadniono bowiem przesłanek wydania konkretnego rozstrzygnięcia w myśl art. 124 § 2 K.p.a., który znajduje zastosowanie w danej sprawie wobec brzmienia art. 219 danego aktu. Zamieszczając w uzasadnieniu skażonego aktu oceny, wykraczające poza przedmiot żądania, uchybiono też treści art. 217 §. 1 K.p.a., zakreślającego podstawy wydania zaświadczenia wyłącznie wobec żądania strony - a więc także przesłanki odmowy w tym względzie.
Poza zakresem danej sprawy na dany jej etapie, musi pozostać, czy wydanie żądanego przez Funkcjonariusza zaświadczenia znajdowało podstawę – wobec innych przesłanek, gdy możliwe jest żądanie uzyskania tego rodzaju aktu. W myśl bowiem art. 362 ust. 4 pkt 7 ustawy o radcach prawnych, wnioskujący o dopuszczenie do egzaminu jest obowiązany przedłożyć dokumenty, poświadczające określone okoliczność. Nie jest to wszak tożsame z przedłożeniem akurat zaświadczenia. Rolą organu będzie więc ocena, czy istnieją przesłanki żądania potwierdzenia określonych okoliczności przez zaświadczenie, gdyby można je potwierdzić innymi dokumentami, pozostającymi w dyspozycji Funkcjonariusza.
Nie było natomiast rolą organu w danym postępowaniu - w przedmiocie wydania zaświadczenia – ocena, czy wykonywane przez Funkcjonariusza czynności, stanowią w realizację zadań wskazanych w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych (świadczenie pomocy prawnej). Wiążącej oceny tych okoliczności dokonuje się jedynie w postępowania egzaminacyjnym - na etapie weryfikacji spełnienia przez kandydata wymagań formalnych. Odmienne rozumienie regulacji, dotyczących wydawania zaświadczeń - przyjęcie, jakby organ administracji mógł oceniać interes prawny wnioskodawców przez pryzmat ustalanie, czy zaświadczenie o żądanej treści będzie prowadzić do zakładanego skutku (wykazania spełnienia określonego warunku) - powodowałoby przeniesienia właściwości do analizy spełnienia wymagań uzyskania tytułu radcy prawnego z instytucji przewidzianych ustawą o radcach prawnych na organ, wydający dokument wyłącznie w kwestii potwierdzenia pewnych okoliczności faktycznych.
Przedwczesne byłoby więc zajmowanie przez Sąd stanowiska, co to zarzutu strony skarżącej naruszenia art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Kwestia ta wykracza poza granice danej sprawy.
Uchybiono więc przepisom postępowania - wydając orzeczenie o odmowie wydania zaświadczenia bez powołania okoliczności, które mogłyby to uzasadniać w realiach rozpoznawanej sprawy. Mogło mieć to istotny wpływ na jej wynik, gdy jednocześnie nie wykazano aby wystąpiły inne przesłanki odmowy wydanie zaświadczenia w pełnym, żądanym zakresie.
Sąd uchylił oba orzeczenia organu (także poprzedzające), ponieważ były one dotknięte analogiczną wadliwością.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji, w myśl art. 200, w zw. z art. 205 § 2 wskazanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 2631). Do kosztów zaliczono wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI