II SA/Wa 1812/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-12-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierze zawodowizakwaterowaniepomoc finansowaPaństwowa Straż PożarnaAgencja Mienia Wojskowegoprawo do lokaluuprawnienia mieszkaniowesłużby mundurowe

WSA w Warszawie oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję odmawiającą przyznania kwatery, uznając, że wcześniejsze skorzystanie z pomocy finansowej na zakup domu jako strażak PSP wyklucza ponowne uprawnienie.

Skarżący, będący żołnierzem zawodowym, domagał się przyznania kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Organ administracji odmówił, powołując się na fakt, że skarżący wcześniej, jako funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, otrzymał pomoc finansową na zakup domu. WSA w Warszawie uznał tę argumentację za zasadną, interpretując przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w sposób systemowy i celowościowy, zgodnie z którym jednorazowe skorzystanie z pomocy państwa w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wyklucza ponowne ubieganie się o takie świadczenie, niezależnie od służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P.W. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Skarżący, będący żołnierzem zawodowym, argumentował, że prawo do zakwaterowania wynika z charakteru stosunku służbowego i nie ma charakteru pomocy. Organy administracji uznały jednak, że skarżący, jako były funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, otrzymał już pomoc finansową na zakup domu, co na mocy art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyklucza możliwość ponownego skorzystania z prawa do zakwaterowania. Sąd podzielił stanowisko organów, podkreślając, że przepisy te należy interpretować systemowo i celowościowo, a pomoc państwa w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych dla funkcjonariuszy służb mundurowych jest świadczeniem jednorazowym. Sąd powołał się również na orzecznictwo NSA, wskazujące na wykluczenie parokrotnego korzystania z pomocy państwa. W ocenie sądu, fakt otrzymania pomocy finansowej na zakup domu jako strażak PSP definitywnie zaspokoił potrzeby mieszkaniowe skarżącego, uniemożliwiając mu ponowne ubieganie się o kwaterę jako żołnierzowi zawodowemu. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, żołnierz zawodowy, który wcześniej otrzymał pomoc finansową od Skarbu Państwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (np. na zakup domu jako funkcjonariusz PSP), nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania w formie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP należy interpretować systemowo i celowościowo, a pomoc państwa w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych dla funkcjonariuszy służb mundurowych jest świadczeniem jednorazowym. Skorzystanie z takiej pomocy raz, niezależnie od formacji, wyklucza ponowne jej uzyskanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.z.SZ. art. 21 § ust. 6 pkt 4

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Skorzystanie z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (np. jako funkcjonariusz PSP) wyklucza ponowne prawo do zakwaterowania jako żołnierz zawodowy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.AMW art. 17 § ust. 4

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego

u.o.PSP art. 80

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

u.z.SZ. art. 21 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.SZ. art. 21 § ust. 4

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.SZ. art. 21 § ust. 6 pkt 1-5

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Katalog przesłanek negatywnych wyłączających prawo do zakwaterowania.

u.z.SZ. art. 21 § ust. 10

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych

Przepisy, na podstawie których przyznawano pomoc finansową do 31 grudnia 1995 r.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Prawo do zakwaterowania jest sposobem zapewnienia dyspozycyjności żołnierza i wynika z charakteru stosunku służbowego, a nie jest pomocą dla rodziny. Prawidłowa interpretacja art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu powinna uwzględniać wykładnię językową, celowościową, systemową i historyczną, prowadząc do wniosku, że pojęcie 'żołnierza' w przepisie nie wyklucza wcześniejszego otrzymania pomocy finansowej jako funkcjonariusza innej służby mundurowej.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. Skorzystanie z prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który w trakcie służby lub po jej zakończeniu otrzymał pomoc finansową ze środków Skarbu Państwa jako ekwiwalentną formę realizacji uprawnień mieszkaniowych wyklucza ponownie skorzystanie z realizacji prawa do zakwaterowania. Wykładnia funkcjonalna art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu wyklucza parokrotne korzystanie z pomocy Państwa przez podmiot, który skorzystał z tej pomocy z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

sędzia

Karolina Kisielewicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących jednorazowości uprawnień mieszkaniowych dla funkcjonariuszy służb mundurowych oraz zasady wykluczenia podwójnego korzystania z pomocy państwa w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pomoc finansowa została udzielona przed 31 grudnia 1995 r. lub w analogicznych formach w innych służbach mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uprawnień mieszkaniowych dla funkcjonariuszy służb mundurowych i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy wykluczające podwójne korzystanie z pomocy państwa, co może być interesujące dla osób związanych z tym sektorem.

Czy można dostać kwaterę wojskową, jeśli wcześniej dostało się pomoc na dom od państwa?

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1812/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 7038/21 - Wyrok NSA z 2025-02-19
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust. 6 pkt 4, ust. 10
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania kwatery albo innego lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: Prezes AMW lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej Kpa.)
i art. 17 ust. 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz.U. z 2020 r. poz. 231 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1, 2 i 4 , art. 24 ust. 1 w zw.
z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2356 ze zm.; dalej ustawa
o zakwaterowaniu), po rozpatrzeniu odwołania P. W. (dalej: zainteresowany, żołnierz, skarżący), reprezentowanego przez radcę prawnego, od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Gdyni (dalej Dyrektor OR AMW) nr [...] z [...] maja 2020 r. o odmowie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na rzecz [...].P. W. – utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OR AMW.
Do wydania zaskarżonej decyzji Prezesa AMW doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pan P. W. został powołany do zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...] czerwca 2019 r., rozkazem personalnym Nr [...] Dowódcy [...] Bazy [...]
z [...] listopada 2019 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe: ratownik-kierowca w [...] Bazie [...].
W dniu [...] stycznia 2020 r. zainteresowany złożył wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby w miejscowości Malbork. Wraz z wnioskiem wpłynęło oświadczenie żołnierza, w którym poinformował, że będąc strażakiem w Państwowej Straży Pożarnej nie skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Podczas rozmowy telefonicznej w dniu [...] lutego 2020 r. żołnierz poinformował, że wystąpił do Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w [...]
o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ww. fakt. Zobowiązał się niezwłocznie dostarczyć dokument do Oddziału Agencji Mienia Wojskowego w [...].
Wobec braku ww. dokumentu w dniu [...] kwietnia 2019 r. skierowano pismo
do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy zainteresowany skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1499 ze zm.).
W dniu [...] kwietnia 2019 r. do żołnierza zostało wysłane zawiadomienie
o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego.
Jak wynika z karty obiegowej żołnierza, zgodnie z rozkazem personalnym [...] Dowódcy [...] Bazy [...] z dnia [...] lutego 2020 r. został on wyznaczony
na stanowisko służbowe w Jednostce Wojskowej Nr [...] w [...].
W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że zainteresowany otrzymał decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w [...]
z dnia [...] października 2016 r., na mocy której przyznano mu pomoc finansową
na uzyskanie domu.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. została wysłana zainteresowanemu informacja
o zakończeniu postępowania wyjaśniającego.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. żołnierz złożył wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby w miejscowości [...] oraz pismo, w którym wniósł o jego przydział pomimo skorzystania uprzednio z pomocy finansowej w Państwowej Straży Pożarnej.
Dyrektor OR AMW w decyzji z [...] maja 2020 r. wyjaśnił w szczególności,
że zarówno ustawa z dnia z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej,
( tekst jednolity Dz.U. z 2019 r.poz.1499 ze zm.) jak i ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w podobny sposób traktuje uzyskanie pomocy finansowej, wypłatę ekwiwalentu, jak i odprawę mieszkaniową - jako świadczenie jednorazowe będące realizacją prawa do zakwaterowania. Również inne ustawy o służbach mundurowych powyższy problem funkcjonariuszy publicznych regulują w sposób analogiczny do rozwiązań wskazanych w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu.
Jak wskazał Dyrektor OR AMW, art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu konstruuje generalną zasadę, iż skorzystanie z prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który w trakcie służby lub po jej zakończeniu otrzymał pomoc finansową ze środków Skarbu Państwa jako ekwiwalentną formę realizacji uprawnień mieszkaniowych wyklucza ponownie skorzystanie z realizacji prawa
do zakwaterowania. Zasada ta dotyczy wszelkiej pomocy finansowej i rzeczowej otrzymywanej ze środków Skarbu Państwa, zarówno przed podjęciem służby wojskowej przez żołnierza, jak i w jej trakcie. W niniejszym przypadku zainteresowany – obecnie żołnierz w służbie kontraktowej – skorzystał z prawa
do zakwaterowania i swoje uprawnienia w tym zakresie już zrealizował
i skonsumował, bowiem jako strażak Państwowej Straży Pożarnej na mocy decyzji
nr [...] Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w [...]
z [...] października 2016 r. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Zdaniem Dyrektora OR AMW potrzeby mieszkaniowe żołnierza zostały zaspokojone finansowo ze środków Skarbu Państwa w 2016 r. w formie uzyskanej pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego- domu. W związku z tym nie ma on podstaw do ponownego żądania pomocy ze środków publicznych zarówno w formie finansowej, jak i rzeczowej (przydział kwatery).
Zainteresowany wniósł odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora OR AMW.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Prezes AMW przywołał przepisy regulujące zasady zakwaterowania żołnierzy zawodowych, wskazując, że prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. Podał, że w myśl art. 21
ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form zakwaterowania:
1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby,
2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej,
3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy
o zakwaterowaniu zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym do przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r.
o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Jak wskazał Prezes AMW, ustęp 10 stanowi, że prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej przysługuje żołnierzowi zawodowemu, jeżeli on lub jego małżonek w miejscowości,
w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej nie skorzystał z uprawnień,
o których mowa w ust. 6, albo on lub jego małżonek nie posiada w tej miejscowości lokalu mieszkalnego wybudowanego lub nabytego z wykorzystaniem uprawnień,
o których mowa w ust. 6.
Zdaniem organu odwoławczego bezspornym jest, że zainteresowany przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej był funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej i otrzymał pomoc finansową na uzyskanie domu. Istota sprawy,
w tak ustalonym stanie faktycznym, sprowadza się w praktyce do wykładni przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 21 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu. Przepis ten zawiera zakaz przydziału lokalu gdy żołnierz zawodowy otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Jak wskazał Prezes AMW, ustawa ta określała, że pomoc finansowa przysługiwała żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową jako służbę stałą i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy finansowej miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny i było, obok przydziału kwatery stałej, trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Od 1 stycznia 1996 r. obowiązuje ustawa o zakwaterowaniu, na podstawie której zastąpiono pomoc finansową – ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ustawy
o zakwaterowaniu, w 2004 r., ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Wówczas została wprowadzona kolejna forma finansowa zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przysługująca żołnierzowi, ale po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo
do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej – odprawa mieszkaniowa.
W ocenie Prezesa AMW niezależnie od obecnie użytego nazewnictwa określającego wsparcie żołnierzy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych
i odesłania w pkt. 4 ww. przepisu jedynie do pomocy finansowej określonej przepisami ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r., wszystkie ww. formy służą wsparciu w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Z tej przyczyny użyte, w tym przepisie pojęcie pomocy finansowej należy rozumieć szeroko, czyli także odnosząc je do pomocy finansowej udzielonej innym formacjom mundurowym. Zatem jeżeli analogicznie, jak w ustawach o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej jest to, ażeby strażak mógł zrealizować prawo do lokalu mieszkalnego poprzez przydział takiego lokalu, a w razie jego braku wypłatę pomocy finansowej (art. 80 ustawy
o Państwowej Straży Pożarnej), to koniecznym było uwzględnienie faktu, że prawo zainteresowanego do lokalu zostało zrealizowane. Przyznanie ww. pomocy finansowej oznacza bowiem, jak stwierdził organ odwoławczy, że na gruncie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej żołnierz ten oraz jego małżonek traktowani są jako osoby, których potrzeby mieszkaniowe zostały definitywnie zaspokojone.
W realiach niniejszej sprawy oznacza to, jak stwierdził Prezes AMW, że prawo zainteresowanego do lokalu mieszkalnego zostało docelowo zrealizowane przy udziale pomocy Państwa i ponowne ubieganie się o realizację takiego prawa z racji wstąpienia do zawodowej służby wojskowej nie jest uprawnione. Zwrócił uwagę, że ww. ustawy pragmatyczne traktują pełnienie służby przez funkcjonariuszy i żołnierzy zawodowych jako równorzędne i gwarantują osobom zmieniającym rodzaj wykonywanej służby ciągłość należnych im uprawnień i świadczeń. Fakt, że ustawa
o zakwaterowaniu była wielokrotnie nowelizowana powodował zmianę nazw instytucji prawnych, w tym w szczególności nazw finansowych form realizacji prawa
do zakwaterowania. W ustawie o Państwowej Straży Pożarnej nazwy instytucji prawnych, w tym dotyczące pomocy finansowej pozostały, co do zasady, niezmienne. Nie rewiduje to jednak, w opinii organu odwoławczego, istoty rzeczy, że ww. ustawy mają spójny cel, tj. realizację obowiązku Państwa wobec osób ze służb mundurowych w zabezpieczaniu im potrzeb mieszkaniowych oraz to, że żołnierz zawodowy i strażak z tego wsparcia może skorzystać tylko raz. Wobec powyższego, fakt otrzymania pomocy finansowej przez zainteresowanego, który był funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej w [...], nie może zostać pominięty.
Prezes AMW stwierdził, że uprawnienia dedykowane funkcjonariuszom
i żołnierzom zawodowym oparte są na wspólnych założeniach systemowych, gdyż charakter tych uprawnień jest zbliżony ze względu na cel jakiemu służą,
tj. umożliwiają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, zapewniając tym samym należyte wykonywanie obowiązków służbowych z zakresu obrony bezpieczeństwa
i porządku publicznego kraju. Dlatego też odmienne traktowanie pomocy finansowej określonej w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu i łączenie jej tylko
ze świadczeniem wypłacanym żołnierzowi zawodowemu doprowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusz (dobrowolnie) zmieniając, czy kontynuując służbę
w strukturach wojskowych, dwukrotnie otrzymywałby wsparcie Państwa na ten sam cel, jakim jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych. Zatem byłby w pozycji uprzywilejowanej w stosunku nie tylko do innych żołnierzy zawodowych, ale także innych funkcjonariuszy co stoi w sprzeczności z zasadami równości wobec prawa
i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Odnosząc się do zarzutu żołnierza, zgodnie z którym kwota otrzymanego wsparcia miałaby przesądzać o zaistnieniu bądź potwierdzeniu prawa
do zakwaterowania, Prezes AMW stwierdził, że nie ma ona potwierdzenia w żadnej regulacji prawnej, czy to dotyczącej uprawnień funkcjonariuszy i ich praw
do zakwaterowania, czy też żołnierzy. Z tej przyczyny zarzut ten uznano
za bezpodstawny.
Ponadto Prezes AMW wyjaśnił, że w treści decyzji Dyrektor OR AMW podał
w podstawie prawnej inny punkt przepisu (art. 21 ust. 6 pkt 1) niż ten, który rzeczywiście miał zastosowanie w sprawie, tj. art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy
o zakwaterowaniu. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że błędne powołanie podstawy prawnej w sytuacji, gdy istnieje ona w rzeczywistości, nie stanowi istotnego naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie oraz nie miało wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Prezesa AMW do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego,
w postaci art. 21 ust. 6 pkt 4 i nast. ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r.
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędne uznanie, że skarżący będąc funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia
[...] października 2016 r. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie domu, co wyklucza możliwość przyznania przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na jego rzecz.
Mając na uwadze powyższe wniósł o przeprowadzenie rozprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OR AMW, ujęcie
w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej, która będzie wiązać organ, podczas ponownego rozpoznania sprawy, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący wskazał między innymi, że prawo do zakwaterowania jest sposobem, za pomocą którego Państwo zapewnia dyspozycyjność osób, które dobrowolnie podjęły się służby wojskowej i mają obowiązek podporządkować się jej rygorom. Prawo do lokalu nie ma więc charakteru pomocy dla rodziny żołnierza. Prawo to wynika z treści i charakteru stosunku prawnego wiążącego żołnierza
z Siłami Zbrojnymi. Prawo do zakwaterowania ma zapewnić prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków wynikających ze stosunku służbowego.
Zdaniem skarżącego prawidłowa interpretacja art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy
o zakwaterowaniu powinna uwzględniać zarówno wykładnię językową, jak
i celowościową, systemową i historyczną. Przy takim założeniu i przeprowadzeniu przepisu na gruncie wszystkich wykładni, powinna ona prowadzić do odmiennych wniosków niż przyjęły organy administracji obu instancji. Podkreślił, że ustawodawca w tym przepisie posługuje się pojęciem żołnierza, uzależniając powstanie negatywnej przesłanki w stosunku do osoby "żołnierza".
W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Z przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu wynika, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania jeśli otrzymał on pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie, skoro skarżący będąc funkcjonariuszem Straży Pożarnej otrzymał pomoc finansową od Skarbu Państwa przy nabyciu domu, to należało uznać, że uprawniona była dokonana przez organy obu instancji wykładnia systemowa i celowościowa przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu.
Trafnie Prezes AMW wyjaśnił, że pomoc finansowa przysługująca żołnierzom pełniącym kontraktową służbę wojskową, była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Analogicznie było w przypadku funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej. Przyznanie pomocy zarówno na podstawie ustawy o zakwaterowaniu, jak również ustawy o Państwowej Straży Pożarnej miało na celu pomoc
w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy i ich rodziny.
Prawidłowo też Prezes AMW podniósł, że określenie w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu cezury "do 31 grudnia 1995r." wynikało z tego, że doszło do zmiany od [...] stycznia 1996 r. tej ustawy przez zastąpienie pomocy finansowej ekwiwalentem pieniężnym za rezygnację z kwatery. Przy kolejnej nowelizacji ww. ustawy - w 2004 r. zrezygnowano z wypłaty ekwiwalentu na rzecz odprawy mieszkaniowej, która przysługiwała żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Prawo do pomocy Państwa funkcjonariuszowi Straży Pożarnej wynikało zaś z ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w której również przewidziano ograniczenia w uzyskaniu pomocy, m.in. gdy: nastąpił przydział lokalu mieszkalnego, czy wypłata pomocy finansowej.
Sąd zwraca również uwagę na kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu "nie przysługuje prawo do zakwaterowania", jak również na ogólne określenie przez ustawodawcę przesłanek negatywnych realizacji prawa do zakwaterowania.
Sąd, mając powyższe na względzie aprobuje wniosek organu administracyjnego – Prezesa AMW – płynący z interpretacji ww. przepisów, a także art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu w sposób systemowy i celowościowy, że w okolicznościach faktycznych sprawy skorzystanie przez funkcjonariusza Straży Pożarnej z pomocy Skarbu Państwa w zakresie realizacji potrzeb mieszkaniowych, powoduje niemożliwość pozytywnego rozpatrzenia kolejnego wniosku tej osoby, która stała się żołnierzem kontraktowym, o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Ww. przepis znajdzie zastosowanie, gdy Skarb Państwa udzielił już raz pomocy finansowej, która przyczyniła się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych konkretnej osoby, bez względu na to, jaki mundur przywdziała
w związku z wykonywaniem służby na rzecz Państwa po udzieleniu ww. pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2018 r. sygn. akt
I OSK 1418/18 stwierdził, że "nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że
z ustawy o zakwaterowaniu nie wynika zakaz korzystania z pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych przez Państwo więcej niż raz w życiu. Owszem taki zakaz nie jest wyrażony wprost, tym niemniej wynika on z sensu przepisów obowiązujących wcześniej i obecnie.(...) Jak słusznie argumentuje organ, zaakceptowanie poglądu skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej – kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi
w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją jaka miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa (...)".
Organ odwoławczy mógł więc dla wzmocnienia swojej argumentacji na gruncie wykładni art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu powołać się na ww. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, choć dotyczyło ono art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Z ww. orzeczenia NSA wynika bowiem, że wykładnia funkcjonalna art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu wyklucza parokrotne korzystanie z pomocy Państwa przez podmiot, który skorzystał z tej pomocy z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej. Prezes AMW
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się ponadto na wykładnie systemową
i celowością ww. przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, wyjaśniając dlaczego należało wziąć je pod rozwagę.
Dla wyrażonej przez Sąd oceny nie może mieć znaczenia podnoszona przez wnioskodawcę (skarżącego) okoliczność, że pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych pozostaje w związku z aktualnie pełnioną służbą. Wobec tego bez znaczenia miałyby być zdarzenia, gdy wnioskodawca służył w innej formacji mundurowej Państwowej Straży Pożarnej. Argumentacja taka pomija istotną okoliczność. Otóż pomoc na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, dla osób pełniących służbę w formacjach mundurowych, jest świadczona przez Państwo zasadniczo w dwóch formach: wsparcia przy uzyskaniu własnego lokalu albo pomocy przy korzystaniu z lokalu cudzego (zapewnienie lokalu z zasobów służb bądź dopłata to kosztów najmu). Istnieje więc alternatywa i skorzystanie z jednej formy pomocy – np. na nabycie własnego lokalu – zamyka możliwości uzyskania innej – np. przydziału lokalu (od reguły tej istnieją tylko pewne wyjątki - np. art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu). Ponieważ dane reguły są analogiczne w różnych służbach mundurowych zmiana rodzaju formacji nie może mieć wpływu na możliwość skorzystania z alternatywnych form pomocy, przewidzianej dla wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych. W tym kontekście bez znaczenia jest, że określony funkcjonariusz (jak wnioskodawca) - po przejściu do innej służby - nie może korzystać z należnej żołnierzom pomocy mieszkaniowej w formie przydział lokalu, co służyłoby zapewnieniu jego aktualnych potrzeb. Z pomocy takiej nie mogą korzystać także inni żołnierze, o ile uzyskali już wsparcie przy nabyciu lokalu mieszkalnego w trakcie pełnionej służby w Siłach Zbrojnych.
Dla takiej oceny nie może mieć znaczenia, że pomoc przewidywana dla żołnierzy i np. funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej w ramach poszczególnych form wsparcia nie jest identyczna. Musi to uwzględnić osoba decydująca się na zmianę rodzaju służby.
Reasumując, co do meritum sprawy – skoro organ administracji trafnie odkodował treść normatywną przepisu, zakreślającego negatywne przesłanki przydzielenia wnioskodawcy lokalu a jednocześnie istotne okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne – chybione są zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Na zakończenie należy wskazać, że stanowisko organu II instancji wobec podania przez organ I instancji błędnej podstawy prawnej (art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu) jest prawidłowe, bowiem w sytuacji gdy istnieje prawidłowa podstaw prawna nie stanowi to istotnego naruszenia prawa (art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu).
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania – zaskarżony akt jest zgodny
z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.
-----------------------
11

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI