II SA/WA 1792/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o cofnięciu uprawnień do nadawania stopnia doktora z powodu wadliwości postępowania i braku wyczerpującego uzasadnienia.
Sąd uchylił decyzję Centralnej Komisji cofającą uczelni uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Uzasadnieniem były liczne uchybienia w postępowaniu administracyjnym, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia wyboru najsurowszej sankcji, nieodniesienie się do zarzutów dotyczących minimum kadrowego i wieku emerytalnego pracowników, a także kwestii promotora pracy doktorskiej. Sąd podkreślił, że organ administracji musi proporcjonalnie stosować sankcje i dokładnie wyjaśniać podstawy swojej decyzji, zwłaszcza w przypadku decyzji uznaniowych.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylający decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (obecnie Rada Doskonałości Naukowej) o cofnięciu Wyższej Szkole uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie pedagogika. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne było wadliwe, a decyzje organu nie posiadały wystarczającego uzasadnienia. W szczególności, organ nie wykazał proporcjonalności w zastosowaniu najsurowszej sankcji, nie odniósł się w sposób przekonujący do zarzutów dotyczących spełnienia wymogu minimum kadrowego (w tym kwestii pracowników w wieku emerytalnym), ani do zarzutów dotyczących osoby promotora pracy doktorskiej. Sąd podkreślił, że decyzje uznaniowe wymagają szczególnej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego, a organ musi uzasadnić, dlaczego inne, łagodniejsze sankcje byłyby nieskuteczne. Sąd, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie uprawnień jest najsurowszą sankcją i wymaga szczegółowego uzasadnienia, dlaczego łagodniejsze środki byłyby nieskuteczne. Organ musi wykazać, że stwierdzone uchybienia są na tyle rażące, że uzasadniają tak drastyczne działanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji nie wykazał, dlaczego zastosował najsurowszą sankcję, nie analizując proporcjonalności i nie odnosząc się do możliwości zastosowania łagodniejszych środków. Uzasadnienie było lakoniczne i ogólne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.s.t.n. art. 9 § ust. 1
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
u.s.t.n. art. 9 § ust. 2
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Określa katalog sankcji: ograniczenie, zawieszenie lub cofnięcie uprawnień.
u.s.t.n. art. 9 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Cofnięcie uprawnienia jako najsurowsza sankcja.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 190
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki art. 9 § ust. 2
Pomocnicze
u.s.t.n. art. 9 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Ograniczenie uprawnienia jako łagodniejsza sankcja.
u.s.t.n. art. 9 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Zawieszenie uprawnienia jako sankcja pośrednia.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako forma odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez Centralną Komisję uznania administracyjnego poprzez zastosowanie najsurowszej sankcji bez wcześniejszego ograniczenia lub zawieszenia uprawnień. Naruszenie zasad postępowania (art. 7 i 8 k.p.a.) poprzez nieproporcjonalne rozstrzygnięcie i dowolną ocenę materiału dowodowego, w szczególności w kwestii minimum kadrowego. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. ze względu na lakoniczność uzasadnienia, które nie wyjaśniało przyczyn zastosowania najsurowszej sankcji. Brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutów dotyczących minimum kadrowego, wieku emerytalnego pracowników i kwestii promotora pracy doktorskiej. Niewystarczające uzasadnienie decyzji organu administracji, które nie wyjaśniało, dlaczego zastosowano najsurowszą sankcję i nie odnosiło się do wszystkich zarzutów strony.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje zostały uzasadnione w sposób logiczny i zgodny z prawem. Sąd pierwszej instancji zaniechał odniesienia się do okoliczności, które miały w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie. Uznanie administracyjne nie jest dowolne, bo organ ma zastosować dopuszczony ustawą środek represyjny adekwatny do stopnia, rodzaju, znaczenia i skutków stwierdzonych nieprawidłowości. Cofnięcie uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora jest najbardziej dolegliwą z sankcji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie działa w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Najsurowszy środek (cofnięcie uprawnień) winien być stosowany jedynie w wyjątkowych, niecierpiących zwłoki sytuacjach.
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Kruszewska-Grońska
członek
Danuta Kania
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji uznaniowych, zasady stosowania sankcji administracyjnych, kontrola sądowa działalności organów administracji w sprawach naukowych, wymogi dotyczące minimum kadrowego w szkolnictwie wyższym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii cofania uprawnień do nadawania stopni naukowych, ale zasady proceduralne i dotyczące uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jakości szkolnictwa wyższego i procedur administracyjnych związanych z nadawaniem stopni naukowych. Pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować nadmiernie surowe lub nieuzasadnione decyzje administracyjne.
“Sąd uchyla cofnięcie uprawnień do nadawania doktoratów: kluczowe błędy organu administracji.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1792/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-04-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania Joanna Kruszewska-Grońska Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 190 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 1789 art. 9 ust. 1 Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie pedagogika 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz Wyższej Szkoły [...] w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej też jako "Centralna Komisja" lub "organ") decyzją z [...] grudnia 2016 r. Nr [...] cofnęła Instytutowi [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] (dalej też jako "skarżąca") uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie [...]. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu ww. wniosku skarżącej, Centralna Komisja decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymała w mocy decyzję wydaną w I instancji. Jako podstawę prawną wskazała art. 9 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882, 1311, z 2017 r. poz. 859, 1530) dalej zwanej "u.s.t.n.". W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wskazała na zaistnienie następujących podstaw cofnięcia uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Po pierwsze, stwierdzono liczne, rażące uchybienia w prowadzeniu przewodów doktorskich. Negatywnie oceniono przewód doktorski dr A. J.. Promotorem dysertacji był prof. B. H., reprezentujący nauki prawne, a rozprawa dotyczy dyscypliny pedagogiki. Stwierdzono istnienie poważnych błędów metodologicznych, których dopuściła się autorka rozprawy doktorskiej. Protokół z posiedzenia Rady Naukowej Instytutu [...] zawiera pytania zadane doktorantce, ale nie zawiera odpowiedzi. Po drugie, w dokumentacji brakowało wykazu samodzielnych pracowników naukowych zatrudnionych w podstawowym miejscu pracy, gwarantujących posiadanie minimum kadrowego. Centralna Komisja stwierdziła ostatecznie brak wymaganego minimum kadrowego. Część z zatrudnionych samodzielnych pracowników naukowych było w wieku emerytalnym, co nie gwarantuje rozwoju naukowego jednostki. Po trzecie, ustalono że do systemu POL-on nie zostały zgłoszone zmiany kadrowe. Po czwarte, skarżąca prowadzi w swoich wydziałach zamiejscowych doktoranckie studia podyplomowe, co jest jaskrawym naruszeniem prawa, ponieważ nie istnieje taki typ studiów doktoranckich. Skargę na ww. decyzję wniosła Wyższa Szkoła [...] w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1. niewłaściwe skorzystanie przez Centralną Komisję z uznania administracyjnego poprzez zastosowanie najsurowszej z sankcji, tj. cofnięcie uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie [...] bez uprzedniego ograniczenia bądź zawieszenia uprawnień na czas określony, zgodnie możliwościami wynikającymi z art. 9 ust. 2 u.s.t.n., uniemożliwiając skarżącej ewentualne naprawienie wskazanych uchybień bez utraty uprawnień; 2. naruszenie podstawowych zasad postępowania, tj. w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób nieproporcjonalny do rzeczywistych uchybień oraz poprzez dowolną i nielogiczną ocenę zebranego materiału dowodowego przede wszystkim poprzez przyjęcie, że u skarżącej ziściła się przesłanka zaistnienia zmian w stanie zatrudnienia mających wpływ na wymagane minimum kadrowe; 3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. ze względu na lakoniczność uzasadnienia decyzji, w której Centralna Komisja nie wyjaśniła dlaczego zastosowała najsurowszą możliwą sankcję oraz nie wyjaśniła z jakich przyczyn zastosowanie mniej drastycznych sankcji było niecelowe, a tym samym którego zdawkowość uniemożliwia kontrolę wydanego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi, tj. pism z [...] marca 2016 r., [...] marca 2016 r. i [...] września 2016 r. na okoliczność przedłożenia Centralnej komisji wykazu osób zatrudnionych zaliczanych do minimum kadrowego, wbrew twierdzeniom organu. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 556/18 oddalił skargę Wyższej Szkoły [...] w [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...]. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za całkowicie bezzasadną. Zdaniem WSA w Warszawie nietrafne okazały się zarzuty dowolnej i nielogicznej oceny zebranego materiału dowodowego oraz lakoniczności i zdawkowości uzasadnienia decyzji. Decyzje zostały uzasadnione w sposób logiczny i zgodny z prawem. Odnosząc się do zarzutu nieproporcjonalności zastosowanej sankcji Sąd podkreślił, że wskazane przez organ uchybienia wskazywały na potrzebę zastosowania najsurowszej sankcji, co wynikało z potrzeby dbałości o należyty poziom szkolnictwa wyższego w zakresie przewodów doktorskich. W wyniku wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok z 10 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 556/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji zaniechał odniesienia się do okoliczności, które miały w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił argumentację przedstawioną w będącej przedmiotem kontroli sądowej decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji przyjął, że wykazane przez Centralną Komisję uchybienia wskazywały na potrzebę zastosowania najsurowszej sankcji wskazanej w art. 9 ust. 2 u.s.t.n., co wynikało z potrzeby dbałości o należyty poziom szkolnictwa wyższego w zakresie przewodów doktorskich. Pominął jednak odniesienie się do zarzutów skargi wskazujących na okoliczności, które - jeśli zostałyby przez Sąd pierwszej instancji wzięte pod uwagę - mogłyby potencjalnie doprowadzić do zakwestionowania powyższej oceny prawnej. Po pierwsze, Sąd Wojewódzki nie odniósł się do zarzutu posiadania przez stronę skarżącą wymaganego prawem minimum kadrowego. W odniesieniu do tego zagadnienia Sąd ograniczył się do przytoczenia stanowiska organu administracji oraz wskazania, że na datę wydania decyzji przez organ I instancji nie został przedstawiony wykaz członków Instytutu [...] Wyższej Szkoły [...] uprawnionych do głosowania, którymi powinni być samodzielni pracownicy naukowi zatrudnieniu w ww. uczelni jako podstawowym miejscu pracy. Dalej Sąd wskazał, że "Jednostka organizacyjna nie posiadała zatem wymaganego minimum kadrowego (...)". Jednakże Sąd winien był określić, na jaką datę uznał brak spełnienia przez stronę skarżącą wymogu minimum kadrowego. Trzeba bowiem podkreślić, że okoliczność ta nie wynika jednoznacznie ani z zaskarżonej decyzji, ani też z akt sprawy administracyjnej. Tym samym, Sąd pominął twierdzenia strony skarżącej, z których wynikało, że uczelnia posiadała pełne, wymagane przepisami minimum kadrowe niezbędne do posiadania uprawnień do nadawania stopnia doktora, zarówno w chwili wydawania decyzji, jak i obecnie. Sąd nie odniósł się do materiału dowodowego, z którego wynika, że jakkolwiek braki w zakresie posiadania wymaganego minimum kadrowego wystąpiły, to w dacie wydania decyzji w II instancji mogły one zostać usunięte. W szczególności brakuje odniesienia się do sporządzonej w postępowaniu odwoławczym opinii prof. dr hab. I. C. z [...] września 2017 r., w której wprost wskazano, iż "jednostka w chwili obecnej spełnia warunki zawarte w art. 6 pkt 1 zatrudniania w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 8 osób posiadających tytuł profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie przesądza, czy niespełnienie wymogu minimum kadrowego w dacie wydania decyzji w I instancji uprawnia do podtrzymania tego zarzutu w decyzji wydanej w II instancji. Natomiast WSA w Warszawie winien był wskazać oraz uzasadnić, czy i w jakiej dacie Wyższa Szkoła [...] w [...] nie spełniała ww. wymogu. Po drugie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brakuje wyjaśnienia podstawy prawnej w kwestii niedopuszczalności zaliczenia do minimum kadrowego pracowników naukowych w wieku emerytalnym. Sąd całkowicie pominął argumentację skargi (k. 5), wedle której łączenie osiągnięcia wieku emerytalnego z wpływem na utratę postępowości naukowej nastąpiło bez wyjaśnienia podstaw prawnych takiej tezy. Zaniechanie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ podzielenie zgłoszonego zarzutu może potencjalnie doprowadzić do uznania spełnienia minimum kadrowego i do zakwestionowania stanowiska Centralnej Komisji o spełnieniu przesłanek zastosowania najsurowszej sankcji prawnej. Odniesienie się do tej kwestii było tym bardziej konieczne, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii prof. dr hab. T. H. można wyczytać, że zdaniem recenzentki ustawa nie zabrania włączania emerytów do minimum kadrowego. W świetle podniesionych w skardze wątpliwości zagadnienie to powinno zostać szczegółowo rozważone. Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie pozwala na analizę tej kwestii, w szczególności nie podając żadnej podstawy prawnej przyjętej przez Centralną Komisję i następnie zaakceptowanej przez Sąd Wojewódzki wykładni prawa. Po trzecie, podobnie WSA w Warszawie zaniechał wypowiedzenia się w kwestii stawianych zarzutów odnośnie do osoby promotora pracy doktorskiej A. J.. Przypomnieć należy, że zdaniem organu błędem była akceptacja prof. dr. hab. B. H., reprezentującego nauki prawne, jako promotora rozprawy doktorskiej w dyscyplinie pedagogiki. Natomiast zdaniem strony skarżącej przyznanie promotorstwa ww. osobie było uzasadnione ze względu na tytuł dysertacji "[...]". W skardze kasacyjnej wskazano, że prof. B. H. koncentruje swój dorobek naukowy wokół psychologicznych aspektów kryminologii i suicydologii, zaś temat doktoratu jest związany z prawem i dotyczy pedagogiki resocjalizacyjnej. Rację ma skarżąca kasacyjnie, że Sąd nie rozważył jej argumentacji, nie dokonał analizy powyższej kwestii i nie odniósł się do zarzutów skargi (k. 4). Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przedmiotem spornej dysertacji nie była osoba reprezentującą właściwą dyscyplinę naukową. Tymczasem kwestia ta była jedną z przyczyn uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia najbardziej surowej sankcji, tj. cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe naruszenia oceniane łącznie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podzielenie oceny Centralnej Komisji doprowadziło bowiem Sąd do wniosku o trafności zastosowania najbardziej dolegliwej sankcji przewidzianej przez ustawę. Należy w tym miejscu przypomnieć, że w myśl art. 9 ust. 1 u.s.t.n. Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny spełniania warunków do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, wykonywania uprawnień przez jednostkę organizacyjną uprawnioną do nadawania stopni, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18a ust. 11, w sprawie nadawania tych stopni. Natomiast art. 9 ust. 2 u.s.t.n. określa katalog sankcji, przewidujący ograniczenie uprawnienia przez zobowiązanie jednostki organizacyjnej do przedstawiania Centralnej Komisji do zatwierdzenia każdej uchwały o nadaniu stopnia doktora lub doktora habilitowanego (pkt 1), zawieszenie uprawnienia na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata (pkt 2) oraz cofnięcie uprawnienia (pkt 3). Cofnięcie uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora jest najbardziej dolegliwą z sankcji przewidzianych w art. 9 ust. 2 u.s.t.n. Podejmując rozstrzygnięcie Centralna Komisja działa w ramach uznania administracyjnego. Jest ona zatem zobowiązana do wyjaśnienia, dlaczego zastosowanie danej sankcji znajduje uzasadnienie i jest rozwiązaniem proporcjonalnym. Z orzecznictwa, które NSA w składzie orzekającym podziela, wynika, że uznanie administracyjne ustanowione tym przepisem nie jest dowolne, bo organ administracyjny ma zastosować dopuszczony ustawą środek represyjny adekwatny zarówno do stopnia, rodzaju, znaczenia i skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jak i dla zapewnienia skuteczności podejmowanych przez organ działań, zmierzających do przywrócenia należytego poziomu działalności naukowej kontrolowanej jednostki. Stosując najsurowszą z możliwych sankcji, Centralna Komisja obowiązana była wyjaśnić nie tylko, jakie względy uzasadniały zastosowanie tego środka, ale także powinna wyjawić powody, dla których zastosowanie łagodniejszego środka było niewłaściwe lub nieskuteczne ze względu na aksjologię i hierarchię wartości stojącej u podstaw Konstytucji RP oraz ustawy. Jednocześnie ograniczenie się w zaskarżonej decyzji do zapisu, że "stwierdzone uchybienia są na tyle poważne, że jedynym środkiem, który można zastosować w celu ochrony poziomu nadawanych stopni, jest cofnięcie uprawnień" nie spełnia tych wymagań, ponieważ jest tylko gołosłowną opinią organu wydającego decyzję, nieznajdującą poparcia w materiale dowodowym sprawy, ani też niewyjaśniającą przyczyn, dla których zastosowanie mniej drastyczne sankcji było niecelowe (wyrok NSA z 27 października 2009 r., I OSK 443/09, LEX nr 571031; podobnie H. Izdebski, J. M. Zieliński [w:] Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, wyd. II, red. Warszawa 2015, SIP LEX, komentarz do art. 9). Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odnosząc te rozważania do okoliczności sprawy, Sąd pierwszej instancji winien był wyjaśnić, dlaczego zasadne było zastosowanie wobec Wyższej Szkoły [...] w [...] najbardziej surowej sankcji, tj. cofnięcie uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...]. Wymogu tego nie spełnia lakoniczne stwierdzenie Sądu, że zastosowanie najsurowszej sankcji wynikało z potrzeby dbałości o należyty poziom szkolnictwa wyższego w zakresie przewodów doktorskich. Twierdzenie to ma charakter ogólny i nieodnoszący się do okoliczności danej sprawy. Powinno ono zostać poprzedzone dokładną analizą sprawy, w tym rozważeniem wszelkich aspektów sprawy i odniesieniem się do zarzutów przedstawionych w skardze. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za wystarczające odwołania się do negatywnych opinii superrecenzentów Centralnej Komisji oraz podobnie negatywnej opinii Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji. Bezsporne pozostaje, że sądowa kontrola decyzji Centralnej Komisji ma charakter ograniczony i sprowadza się do oceny, czy w postępowaniu przed organami I i II instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych (wyroki NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11, z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, czy z 17 grudnia 2010 r., I OSK 1700/10, z 7 września 2011 r., I OSK 1078/11, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, w granicach sprawy sądowoadministracyjnej pozostaje jednak ocena, czy wnioski wynikające z opinii superrecenzentów znajdują oparcie w przepisach prawa, czy też stanowią one wyraz subiektywnej, niepopartej przepisami oceny. W takiej bowiem sytuacji doszłoby do wydania przez Centralną Komisję decyzji administracyjnej na podstawie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w rozumieniu art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji dokona oceny zaskarżonej decyzji i odniesie się szczegółowo do zarzutów wskazanych w skardze, z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych wyżej przepisów, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie działa w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2022 r., w sprawie o sygn. akt III OSK 1400/21, który uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 556/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołana norma prawna w zdaniu pierwszym wskazuje wprost na ograniczenie swobody sądu pierwszej instancji przy wydawaniu nowego orzeczenia, po wyroku NSA przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania. Nadto zgodnie z regulacją zawartą w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. - skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w judykaturze "w tym sensie wykładnia prawa, o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 p.p.s.a., wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r., sygn. akt. II GSK 830/08). Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Na wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasadę postępowania sądowego co najmniej dwuinstancyjnego składa się bowiem m.in. konieczność zapewnienia sprawności sądowej i określenia oznaczonej liczby instancji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt SK 77/06 (opubl. W OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39) interpretując ten przepis stwierdził, że w pewnym momencie musi zapaść rozstrzygnięcie, które nie podlega kontroli innych organów i z którym wiąże się domniemanie zgodności z prawem, niepodlegające obaleniu w dalszym postępowaniu (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98; NSA z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08; NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05; NSA z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a., por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z 23 września 2022 r. i dlatego Sąd obowiązany jest orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kontroli Sądu podlega decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (której następcą prawnym jest Rada Doskonałości Naukowej) z [...] grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy własną decyzję organu z [...] grudnia 2016 r. o cofnięciu skarżącej uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie [...]. Podkreślić należy, że postępowania i rozstrzygnięcia wydawane na podstawie przepisów u.s.t.n. cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do ich merytorycznej kontroli. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów k.p.a. mających odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym ustawą (art. 29 ust. 1 u.s.t.n.). Tak więc rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd mógł poddać swej kontroli jedynie zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji, czyli dochowanie przez Centralną Komisję norm regulujących postępowanie przed organami Komisji. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.t.n., Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny spełniania warunków do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, wykonywania uprawnień przez jednostkę organizacyjną uprawnioną do nadawania stopni, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18a ust. 11, w sprawie nadawania tych stopni. Jeżeli ocena, o której mowa w ust. 1, jest negatywna, Centralna Komisja może: 1) ograniczyć uprawnienie przez zobowiązanie jednostki organizacyjnej do przedstawiania Centralnej Komisji do zatwierdzenia każdej uchwały o nadaniu stopnia doktora lub doktora habilitowanego; 2) zawiesić uprawnienie na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata; 3) cofnąć uprawnienie (ust. 2). W przypadku zawieszenia lub cofnięcia uprawnienia czynności związane z zakończeniem przewodów doktorskich i postępowań habilitacyjnych przeprowadza się zgodnie z przepisami art. 8 ust. 4 i 5 (ust. 3) Ponowne nadanie uprawnienia po jego cofnięciu, przywrócenie zawieszonego uprawnienia przed upływem określonego czasu lub uchylenie ograniczenia uprawnienia następuje w trybie i na zasadach obowiązujących przy nadawaniu uprawnienia (ust. 4). Uchwały Centralnej Komisji w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w ust. 4, ogłasza Centralna Komisja w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (ust. 6). Przepis art. 9 ust. 2 ustawy wyczerpująco określa zamknięty katalog działań o charakterze represyjnym, które może podjąć organ w przypadku sformułowania negatywnej opinii w toku dokonanej okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, z których najsurowszym obok zawieszenia przedmiotowych uprawnienie na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata (pkt 2) jest cofnięcie przedmiotowych uprawnień (pkt 3). Najłagodniejszą zaś formą działania jest ograniczenie przedmiotowych uprawnień przez zobowiązanie jednostki organizacyjnej do przedstawiania Centralnej Komisji do zatwierdzenia każdej uchwały o nadaniu stopnia doktora lub doktora habilitowanego (pkt 1). Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że decydujące znaczenie dla jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji miał brak w decyzjach tych wyczerpującego i przekonywującego uzasadnienia wyboru przez organ zastosowanej wobec skarżącej sankcji. Przede wszystkim, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ winien był wyjaśnić, dlaczego zasadne było zastosowanie wobec Wyższej Szkoły [...] w [...] najbardziej surowej sankcji, tj. cofnięcie uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...]. Wymogu tego nie spełnia lakoniczne stwierdzenie organu, że zastosowanie najsurowszej sankcji wynikało z potrzeby dbałości o należyty poziom szkolnictwa wyższego w zakresie przewodów doktorskich. Twierdzenie to ma charakter ogólny i nieodnoszący się do okoliczności danej sprawy. Powinno ono zostać poprzedzone dokładną analizą sprawy, w tym rozważeniem wszelkich aspektów sprawy i odniesieniem się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Za niewystarczające należy uznać odwołanie się do negatywnych opinii superrecenzentów Centralnej Komisji oraz podobnie negatywnej opinii Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji. Organ nie odniósł się też w przekonywujący sposób do zarzutu posiadania przez skarżącą wymaganego prawem minimum kadrowego. Organ pominął bowiem twierdzenia strony skarżącej, z których wynikało, że uczelnia posiadała pełne, wymagane przepisami minimum kadrowe niezbędne do posiadania uprawnień do nadawania stopnia doktora, zarówno w chwili wydawania decyzji, jak i obecnie. Organ nie odniósł się do materiału dowodowego, z którego wynika, że jakkolwiek braki w zakresie posiadania wymaganego minimum kadrowego wystąpiły, to w dacie wydania decyzji w II instancji mogły one zostać usunięte. W szczególności brakuje odniesienia się do sporządzonej w postępowaniu odwoławczym opinii prof. dr hab. I. C. z [...] września 2017 r., w której wprost wskazano, że "jednostka w chwili obecnej spełnia warunki zawarte w art. 6 pkt 1 zatrudniania w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 8 osób posiadających tytuł profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego". Organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wyjaśnił również podstawy prawnej w kwestii niedopuszczalności zaliczenia do minimum kadrowego pracowników naukowych w wieku emerytalnym. Zaniechanie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ podzielenie zgłoszonego przez skarżącą zarzutu w tym zakresie może potencjalnie doprowadzić do uznania spełnienia minimum kadrowego i do zakwestionowania stanowiska Centralnej Komisji o spełnieniu przesłanek zastosowania najsurowszej sankcji prawnej. Odniesienie się do tej kwestii przez organ jest tym bardziej konieczne, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii prof. dr hab. T. H. można wyczytać, że zdaniem recenzentki ustawa nie zabrania włączania emerytów do minimum kadrowego. Organ zaniechał także wypowiedzenia się w kwestii stawianych przez skarżącą zarzutów odnośnie do osoby promotora pracy doktorskiej A. J.. Zdaniem organu błędem była akceptacja prof. dr. hab. B. H., reprezentującego nauki prawne, jako promotora rozprawy doktorskiej w dyscyplinie pedagogiki. Natomiast zdaniem skarżącej przyznanie promotorstwa ww. osobie było uzasadnione ze względu na tytuł dysertacji "[...]". Organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przedmiotem spornej dysertacji nie była osoba reprezentującą właściwą dyscyplinę naukową. Tymczasem kwestia ta była jedną z przyczyn uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia najbardziej surowej sankcji, tj. cofnięcia uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora. Zdaniem Sądu przy orzekaniu i wyborze sposobu postępowania organ winien zatem wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności w postaci stopnia, rodzaju, znaczenia i skutków stwierdzonych nieprawidłowości oraz skuteczności podejmowanych wcześniej przez organ działań "ostrzegawczych" zmierzających do poprawy poziomu działalności naukowej kontrolowanej jednostki, w szczególności że wydana na powołanej podstawie prawnej decyzja należy do tzw. decyzji uznaniowych, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "Centralna Komisja może". Podkreślić należy, że właśnie w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji uznaniowej organ prowadzący to postępowanie jest obowiązany do dołożenia szczególnej staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są zatem większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego, aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania. Ustawodawca formułując w art. 9 ust. 2 u.s.t.n. katalog sankcji, jakie ma do dyspozycji Centralna Komisja w przypadku oceny negatywnej oceny poziomu działalności naukowej jednostki organizacyjnej, pozostawił organowi swobodę co do wyboru rodzaju i rozmiaru działań, które podejmie. Zwrócić przy tym należy uwagę, że żaden inny przepis rangi ustawowej lub podustawowej nie reguluje kwestii trybu i sposobu dokonywania okresowej kontroli przez Centralną Komisję. Brak jest również jakiejkolwiek innej regulacji prawnej co do sposobu, zasad i trybu cofania przez Centralną Komisję posiadanych przez jednostkę organizacyjną uprawnień. Pozostawiona przez ustawodawcę Centralnej Komisji swoboda nie może być jednak utożsamiana z dowolnością lub arbitralnością. Dokonując okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej organ zobowiązany jest do uwzględniania aksjologii i hierarchii wartości stojącej u podstaw Konstytucji RP oraz przedmiotowej ustawy. W każdym zaś przypadku organ obowiązany jest przedstawić uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia co do rodzaju sankcji, którą postanowił zastosować, wyjaśniając równocześnie dlaczego z określonego katalogu wybrał ten rodzaj działania, a pominął inne lub dlaczego uznał je za niewłaściwe bądź nieskuteczne. Sięgając zaś po najbardziej surowe działania organ winien wyjaśnić, dlaczego uznał je za niezbędne w konkretnej sprawie, mając na uwadze, że w demokratycznym państwie prawnym każda sankcja musi odpowiadać stopniowi stwierdzonych nieprawidłowości. Organ winien przy tym wziąć pod uwagę ostateczny cel, któremu podjęte działanie ma służyć. Z konstrukcji ustawowego katalogu sankcji wynika, że podstawowym celem w niniejszej sprawie jest usunięcie stwierdzonych w działalności jednostki nieprawidłowości, a w konsekwencji doprowadzenie do podniesienia jej poziomu naukowego. Jeżeli zaś tak określony cel można osiągnąć mniej radykalnym środkiem działania, to brak jest podstaw do zastosowania surowszego, zaś sięgnięcie od razu po najsurowszy z możliwych środków (bez wcześniejszej próby użycia środków łagodniejszych) winno być zdaniem Sądu stosowane jedynie w wyjątkowych, niecierpiących zwłoki sytuacjach. Ale nawet wówczas organ musi szczegółowo wyjaśnić w uzasadnieniu wydanej decyzji, dlaczego uznał za konieczne sięgnięcie po tak radykalne środki działania, mając do dyspozycji inne mniej dotkliwe, a potencjalnie skuteczne. W zaskarżonej decyzji brak jest wyczerpujących ustaleń organu w tym zakresie. Brak jest wyjaśnienia, czy organ podejmował inne działania przewidziane art. 9 ust. 2 u.s.t.n., a jeśli tak, to z jakim skutkiem, brak jest obiektywnego wyjaśnienia, które konkretnie działanie skarżącej i na czym polegające jest tak naganne, że wymaga zastosowania najsurowszych przewidzianych ustawą środków działania organu publicznego. Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca pozostawiając organowi możliwość wyboru spośród 3 sposobów postępowania uszeregował je według stopnia dolegliwości od najłagodniejszego do najsurowszego, dając w ten sposób organowi możliwość użycia takiej sankcji, która nie jest zbyt surowa i niewspółmierna do stwierdzonych uchybień. Z motywów zaskarżonej decyzji orzeczenia i utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej wynika, że okoliczności te nie zostały przez Centralną Komisję uwzględnione, a przynajmniej brak jest w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji takich wywodów, które by przedstawiały ustalenia poczynione przez organ na ten temat. W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że powyższe uchybienie jest na tyle istotne, że musiało skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jako naruszających art. 9 ust. 2 przedmiotowej ustawy. Zdaniem Sądu wybranie przez organ sankcji w postaci cofnięcia jednostce posiadanych uprawnień, ze względu na bardzo poważne skutki takiej decyzji, powinno być uzasadnione co najmniej takimi uchybieniami i nieprawidłowościami kontrolowanej jednostki, które można uznać za rażące naruszenie prawa lub które świadczą o zawinionym (stwierdzonym w prawem przewidziany sposób przez właściwy organ) działaniu na szkodę interesu publicznego. Jeśli zaś organ stwierdzi, że w kontrolowanej jednostce występują uchybienia formalnoprawne a nawet merytoryczne mające czasem charakter bardzo poważnych uchybień, ale nie może udowodnić tym naruszeniom charakteru rażącego naruszenia prawa, to przy braku jakiś dodatkowych istotnych okoliczności, nie powinien on w pierwszej kolejności sięgać po najdotkliwszą i najsurowszą z możliwych sankcji określonych w art. 9 ust. 2 ustawy. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 zd. 1 u.s.t.n. w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z analizy akt sprawy wynika natomiast, że w trakcie rozpatrywania przedmiotowej sprawy organ administracji publicznej naruszył obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno bowiem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego. Art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Ponadto zgodnie z przepisami art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Centralna Komisja działa jako organ administracji publicznej, którego zadaniem jest dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy - w tym wypadku o cofnięciu uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Bezspornym jest w związku z tym fakt, że do tego postępowania będą miały "odpowiednie" zastosowanie przywołane wyżej przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Przenosząc te zasady na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie spełniają przesłanek określonych w przytoczonych przepisach, nawet biorąc pod uwagę fakt "odpowiedniego" ich stosowania. Uzasadnienie decyzji nie spełnia zdaniem Sądu warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a., co jak wyjaśniono powyżej jest szczególnie ważne przy decyzjach tzw. "uznaniowych". Centralna Komisja podejmuje uchwały po zapoznaniu się z materiałami (w tym opiniami recenzentów) zebranymi przez Sekcję w postępowaniu opiniodawczym. Postępowanie to ma za zadanie pomóc organowi administracyjnemu w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej, przy czym stanowisko recenzentów nie jest wiążące dla organu (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 393/99, LEX nr 46275), lecz stanowi jeden z dowodów w toku postępowania. Przed podjęciem uchwały Centralna Komisja jest zatem obowiązana do wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów, zwłaszcza zaś recenzji sporządzonych przez powoływanych w postępowaniu recenzentów, którzy pełnią rolę ekspertów i specjalistów z określonych dziedzinach nauki. W orzecznictwie przyjmuje się, że recenzje naukowe sporządzone w trakcie postępowania o nadanie stopnia naukowego są wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta (wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1187/07) i muszą one podlegać wszechstronnej ocenie organu przy podejmowaniu uchwały (wyrok NSA z dnia z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1364/05). Stanowisko to ma zdaniem Sądu orzekającego odpowiednie zastosowanie także w rozpatrywanej sprawie. Skoro opracowane recenzje i opinie dotyczące jakości oraz formalnego poziomu prowadzenia przewodów doktorskich i habilitacyjnych stanowią jedynie wyraz osobistej oceny dokonanej przez recenzenta (w szczególności, to tym bardziej Centralna Komisja jako organ administracji publicznej winna była poddać te opinie ostatecznej, samodzielnej ocenie, która powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Strona ma bowiem prawo z uzasadnienia decyzji dowiedzieć się, jak Centralna Komisja oceniła wszystkie zebrane w sprawie materiały, którym dowodom dała wiarę i dlaczego, a którym odmówiła znaczenia i jakimi racjami się kierowała tak czyniąc. Brak w uzasadnieniu takiej wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego stwarza bowiem wrażenie, że organ nie dokonał takiej rzetelnej analizy, a jedynie przyjął za własne osobiste ustalenia poczynione przez recenzentów. Powyższe zarzuty odnoszą się również do uzasadnienia decyzji poprzedzającej. Zwrócić także należy uwagę na fakt, że postępowaniu przed Centralną Komisją znajduje w pełni zastosowanie zasada dwuinstancyjności, która w przypadkach, gdy do wydania decyzji w sprawie właściwy jest minister albo inny organ pełniący funkcję organu centralnego, realizowana jest przez przyznanie stronie prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku mają zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 k.p.a.). Istotą zaś postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym jej zakresie, a nie tylko kontrola prawidłowości wydania wcześniejszej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę organ jest obowiązany rozpatrzyć zarzuty podniesione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wyjaśnienie stanowiska zajętego w przedmiocie tych zarzutów winno się znaleźć w uzasadnieniu ostatecznej decyzji. Dokonując, w zakresie swej kognicji, oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że w postępowaniu nią zakończonym doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W postępowaniu przed Centralną Komisją uchybiono bowiem obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany był obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników oraz właściwego uzasadnienia podjętej decyzji. Uchybienia te mogły mieć natomiast wpływ na wynik sprawy. Wypada jeszcze na koniec wyjaśnić, że Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy skarżącej zawarty w skardze bowiem jego przeprowadzenie nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI