II SA/Wa 1790/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-06-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznaniewykonanie wyrokugrzywnaPKP Polskie Linie Kolejowesądownictwo administracyjnebezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Warszawie wymierzył PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. grzywnę za niewykonanie wyroku zobowiązującego do udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę na niewykonanie wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r., który zobowiązał PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pomimo upływu terminu, Spółka nie wykonała wyroku, wysyłając jedynie lakoniczną odpowiedź, która nie rozwiewała wątpliwości co do charakteru posiadanych dokumentów. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył Spółce grzywnę w wysokości 1000 zł oraz zasądził koszty postępowania.

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SAB/Wa 48/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. do rozpatrzenia wniosku J. K. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Spółka nie wykonała wyroku w wyznaczonym terminie, co skutkowało wniesieniem przez skarżącego skargi na niewykonanie wyroku. Skarżący domagał się wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. argumentowały, że oczekiwały na akta sprawy i udzieliły odpowiedzi, która nie stanowiła jednak wykonania wyroku w rozumieniu sądu. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że obie przesłanki do wymierzenia grzywny zostały spełnione: bezczynność organu po wyroku oraz uprzednie pisemne wezwanie do wykonania. Sąd podkreślił, że elektroniczne prowadzenie akt sprawy wykluczało możliwość usprawiedliwiania się brakiem akt. Odpowiedź Spółki z dnia [...] października 2024 r. została uznana za niewystarczającą, gdyż nie wyjaśniała w sposób przekonujący, dlaczego żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, a jedynie powtarzała wcześniejsze, ocenione przez sąd jako niezasadne, argumenty. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. grzywnę w wysokości 1000 zł oraz zasądził od Spółki na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podlega wymierzeniu grzywny na podstawie art. 154 § 1 i § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli po uprzednim pisemnym wezwaniu pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że obie przesłanki do wymierzenia grzywny zostały spełnione: bezczynność organu po wyroku oraz uprzednie wezwanie do wykonania. Odpowiedź organu z dnia [...] października 2024 r. nie stanowiła wykonania wyroku, gdyż nie wyjaśniała w sposób przekonujący, dlaczego żądane dokumenty nie są informacją publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 154 § § 1 i § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku, strona może wnieść skargę, żądając wymierzenia grzywny.

p.p.s.a. art. 154 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

u.d.i.p. art. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Definiuje zakres informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do informacji publicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 286 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, akta administracyjne zwraca się organowi.

p.p.s.a. art. 286 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli akta administracyjne sprawy są prowadzone w postaci elektronicznej. Organowi doręcza się odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

k.p.c. art. 781 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykonał wyroku w terminie. Odpowiedź organu z dnia [...] października 2024 r. nie stanowiła wykonania wyroku. Elektroniczne prowadzenie akt sprawy uniemożliwiało organowi usprawiedliwianie się brakiem akt. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że oczekiwał na przesłanie odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Organ twierdził, że udzielił odpowiedzi skarżącemu. Organ wnioskował o niewymierzanie grzywny jako bezpodstawnej.

Godne uwagi sformułowania

Niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności Odpowiedź ta nie stanowi wykonanie przedmiotowego wyroku. Pismo to jest lakoniczne i nie zawiera żadnych danych, które pozwoliłyby na ocenę, że rzeczywiście wyrok został wykonany. Całokształt sprawy świadczy o znacznej opieszałości organu w wykonaniu wyroku.

Skład orzekający

Arkadiusz Koziarski

sprawozdawca

Iwona Maciejuk

przewodniczący

Joanna Kube

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Egzekwowanie wykonania wyroków sądów administracyjnych, zwłaszcza w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, oraz konsekwencje niewykonania tych wyroków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania wyroku zobowiązującego do rozpatrzenia wniosku o informację publiczną przez konkretny organ (PKP PLK S.A.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje realne konsekwencje ignorowania wyroków sądowych przez organy państwowe, co jest istotne dla obywateli i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji publicznej.

PKP PLK S.A. zapłaci grzywnę za ignorowanie wyroku sądu w sprawie informacji publicznej!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1790/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 154§ 1 i § 6 , art. 154§ 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na niewykonanie przez PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 48/24 1. wymierza PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 1000 (słownie: jeden tysiąc) złotych, 2. stwierdza, że bezczynność PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 48/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka" lub "organ") do rozpatrzenia wniosku J. K. (dalej "skarżący") z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej,
w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); zasądził od Spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
Wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r. skierowany do Spółki miał następującą treść: "W związku z realizacją przez PKP [...] prac nad Studium Planistycznym Rozbudowy [...] (umowa z dnia [...]06.2022 r.), w związku z upływem terminu realizacji pierwszych trzech etapów tego zadania, na podstawie art. 61 Konstytucji proszę o udostępnienie wyników dotychczas zakończonych etapów tego studium."
W uzasadnieniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 48/24, Sąd wskazał, że Spółka nie kwestionowała, iż dysponowała wnioskowaną informacją. Sąd stwierdził, że potwierdza to treść odpowiedzi z [...] stycznia, gdzie wskazano: "Dotychczas zostały zrealizowane 3 etapy ww. studium planistycznego". W ocenie Sądu w tych realiach sprawy Spółka przedwcześnie skonstatowała, jakoby żądana informacja nie stanowiła publicznej - podlegającej udostępnieniu w trybie ustawy o informacji.
Sąd podał, że podziela stanowisko prezentowane w wyroku NSA o sygn. akt III OSK 1853/21, w którym wywiedziono, iż treść końcowej dokumentacji, uzyskanej w wyniku zlecenia prac w zakresie, gdzie chodzi o realizację zadań podmiotu o charakterze publicznym, stanowi informację publiczną – dostępną na zasadach przewidzianych ustawą o informacji. Wskazana reguła nie obejmuje jedynie opracowań niestanowiących przedłożonego przez wykonawcę efektu końcowego – wedle warunków umowy. Tego rodzaju dokumentacje, określić należy jako wyłącznie materiał roboczy – podstawę dalszych prac - w zakresie odbioru zleconego opracowania. Takie dokumenty, związane z realizacja bieżących prac wykonującego zadania publiczne podmiotu, wypada określić jako "wewnętrzne". O ile osoba trzecia zwróci się o udostępnienie takich dokumentów, realizacją powinności udostępnienia informacji publicznej jest wyjaśnienie żądającemu informacji, że posiadane dotąd opracowania nie stanowią końcowego efektu prac - wedle realizacji postanowień stosownej umowy z wykonawcą zewnętrznym. Wiadomość taka stanowi realizację powinności udzielenia informacji publicznej w kwestii wniosku.
Odnosząc te uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd podniósł, że skarżącemu nie udostępniono żądanej informacji. Nie zapewniono mu mianowicie dostępu do treści końcowej wersji trzech etapów Studium ani też nie wskazano jednoznacznie, że przedłożona dotąd przez wykonawcę dokumentacja – określona mianem "trzech etapów Studium" – nie jest wersją ostateczną – przedstawioną przez zewnętrznego wykonawcę odebraną zaś przez zamawiającego (Spółkę), jako realizację konkretnej umowy (tu: z [...] czerwca 2022 r.). Zamiast tego poinformowano skarżącego, że dokumenty będą stanowić podstawę dalszych prac i mogą ulec zmianie. Sąd zarzucił, że nie wyjaśniono jednak, czy przyjęte materiały uznano ze końcowy efekt realizacji warunków umowy z konkretnym wykonawcą. Sąd wskazał, że w takim przypadku winny być one udostępnione, także gdy mają być podstawą dalszych analiz. W ocenie Sądu bowiem informacją publiczną jest wówczas wiadomość, jakie ustalenia stanowią podstawę dalszych prac. Zakres wiedzy, pozyskanej przy wykorzystaniu środków publicznych (przez zlecenie opracowania), jakim dysponuje podmiot realizujący określone zadanie publiczne, stanowi również informację publiczną.
Odpis powyższego wyroku ze stwierdzeniem prawomocności doręczony został Spółce w dniu [...] września 2024 r.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. (złożonym drogą elektroniczną) skarżący wezwał organ do wykonania powyższego wyroku.
W dniu [...] października 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie wskazanego wyżej wyroku. Skarżący wniósł o wymierzenie Spółce grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że na podstawie przedmiotowego wyroku, organ został zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2023 roku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyrok zapadł dnia [...] kwietnia 2024 r., żaden z uczestników postępowania nie złożył skargi kasacyjnej, w związku z czym stał się on prawomocny. Skarżący podał, że według informacji uzyskanej w Sądzie, organ skarżony otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami [...] września 2024 r. Pomimo upływu 14-dniowego terminu, wniosek nie został rozpatrzony. Ponadto wskazał, że pomimo wniesienia do organu w dniu [...] października 2024 r. wezwania do wykonania wyroku, nie tylko nie został on wykonany, ale nie podjęto nawet próby kontaktu ze mną w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi wskazując, że odpowiedź skarżącemu, została już udzielona. Jednocześnie Spółka wniosła o niewymierzanie grzywny, ponieważ oczekiwała na przesłanie odpisu wyroku wraz z aktami sprawy.
Organ wyjaśnił, że w pkt. 1 przedmiotowego wyroku wskazano, iż należy przesłać odpowiedź na wniosek o informację publiczną od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy. Spółka wskazał, że akt sprawy do tej pory nie zwrócono PKP PLK SA. [...] związku z tym pracownik organu dokonujący przygotowania odpowiedzi do skarżącego zastosował się do polecenia Sądu. Odpowiedź do skarżącego została wysłana w dniu [...] października 2024 r. drogą mailową. W załączeniu Spółka przedłożyła wydruk potwierdzający wysłanie odpowiedzi drogą e-mail.
W związku z tym Spółka wniosła o niewymierzanie grzywny jako bezpodstawnej
i o oddalenie skargi, względnie umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Niewykonanie wyroku ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 682/23).
Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest więc przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności w postępowaniu administracyjnym, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu, nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonalny w sposób umożliwiający wyegzekwowanie tego przez stronę postępowania. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy.
Inaczej jest jednak z tymi obowiązkami zawartymi w treści wyroku, które są wykonalne. Do orzeczeń wykonalnych w tym trybie należy zaliczyć orzeczenie
o zasądzeniu kosztów postępowania, grzywny czy przyznaniu sumy pieniężnej, ponieważ wynika z niego konkretne zobowiązanie pieniężne. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł egzekucyjny, mogący stanowić podstawę do wszczęcia egzekucji po opatrzeniu go klauzulą wykonalności przez sąd powszechny (art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 – zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1136/17).
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 48/24, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r.
o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1). Ponadto w wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) oraz zasądził od Spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
Odpis tego wyroku ze stwierdzeniem prawomocności został doręczony organowi w dniu [...] września 2024 r.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 286 § 1 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może wydać referendarz sądowy.
W niniejszej sprawie miał jednak zastosowanie art. 286 § 1a p.p.s.a., który to przepis stanowi, że przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli akta administracyjne sprawy są prowadzone w postaci elektronicznej. Organowi administracji publicznej doręcza się odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności.
W związku z tym, że w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 48/24 akta administracyjne były prowadzone w postaci elektronicznej Sąd doręczył organowi wyłącznie odpis wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. Organ nie może zatem usprawiedliwiać niewykonania wyroku w przypisanym do tego terminie oczekiwaniem na przekazanie akt sprawy. W związku z tym, że akta te były prowadzone elektronicznie, Spółka nie może zasłaniać się ich brakiem, albowiem ciągle była w ich posiadaniu.
Stosownie do treści art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia.
Od daty doręczenia organowi odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. Termin ten upłynął z dniem [...] października 2024 r.
Niewątpliwie zatem Spółka nie wykonała przedmiotowego wyroku w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Odpowiedź na wniosek został bowiem skierowany do skarżącego dopiero w dniu [...] października 2024 r.
Ponadto, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że odpowiedź ta stanowi wykonanie przedmiotowego wyroku.
Przypomnieć należy, że skarżący wniosek z [...] grudnia 2023 r. sformułował
w następujący sposób: "W związku z realizacją przez PKP PLK prac nad Studium Planistycznym Rozbudowy [...] (umowa z dnia [...].06.2022 r.), w związku z upływem terminu realizacji pierwszych trzech etapów tego zadania, na podstawie art. 61 Konstytucji proszę o udostępnienie wyników dotychczas zakończonych etapów tego studium."
W wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r. Sąd zobowiązując organ do rozpatrzenia tego wniosku wskazał, że "(...) wnioskodawcy nie udostępniono żądanej informacji. Nie zapewniono mu mianowicie dostępu do treści końcowej wersji trzech etapów Studium ani też nie wskazano jednoznacznie, że przedłożona dotąd przez wykonawcę dokumentacja – określona mianem "trzech etapów Studium" – nie jest wersją ostateczną – przedstawioną przez zewnętrznego wykonawcę odebraną zaś przez zamawiającego (Spółkę), jako realizację konkretnej umowy (tu: z [...] czerwca 2022 r.). Zamiast tego poinformowano Wnioskodawcę, że dokumenty będą stanowić podstawę dalszych prac i mogą ulec zmianie. Nie wyjaśniono jednak, czy przyjęte materiały uznano ze końcowy efekt realizacji warunków umowy z konkretnym wykonawcą. W takim przypadku winny być one udostępnione, także gdy mają być podstawą dalszych analiz. Informacją publiczną jest bowiem wówczas wiadomość, jakie ustalenia stanowią podstawę dalszych prac. Zakres wiedzy, pozyskanej przy wykorzystaniu środków publicznych (przez zlecenie opracowania), jakim dysponuje podmiot realizujący określone zadanie publiczne, stanowi również informację publiczną"
Zaznaczyć należy, że wykonując wskazany wyżej wyrok organ nie wydał decyzji administracyjnej, ale skierował do skarżącego pismo o charakterze informacyjnym, wskazujące, że żądane przez niego dane nie stanowią informacji publicznej. Samo takie pismo, które nie jest aktem administracyjnym, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W przypadku zatem uznania, że pismo to rzeczywiście stanowi wykonanie przedmiotowego wyroku dalsza droga do dochodzenia przez skarżącego jego prawa do informacji publicznej byłaby zamknięta. Stąd też organ powinien przedstawić informacje, które pozwoliłyby na ocenę, iż rzeczywiście dane, których udostępnienia domagał się skarżący, nie mają waloru informacji publicznej. Innymi słowy organ winien uwiarygodnić swoje stanowisko co do tego, że żądane przez skarżącego dane nie stanowią informacji publicznej.
Należy zwrócić uwagę, że w wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r. Sąd wskazał, że "Nie wyjaśniono jednak, czy przyjęte materiały uznano ze końcowy efekt realizacji warunków umowy z konkretnym wykonawcą. W takim przypadku winny być one udostępnione, także gdy mają być podstawą dalszych analiz." Sąd w ten sposób odniósł się do wcześniejszej odpowiedzi organu na wniosek z dnia [...] grudnia 2023 r., skierowanej do skarżącego. W piśmie z dnia [...]października 2024 r. odpowiadając aktualnie na wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r. organ wskazał: "Przedmiotowe dokumenty nie stanowią informacji publicznej w myśl postanowień Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j.). Informujemy, że odebrana dokumentacja stanowi dokument roboczy, niestanowiący przedłożonego przez wykonawcę efektu końcowego prac - wedle warunków umowy na opracowanie studium planistycznego rozbudowy Warszawskiego Węzła Kolejowego ze szczególnym uwzględnieniem nowej linii średnicowej" w ramach projektu pn. "Prace przygotowawcze dla wybranych projektów". Powyższa dokumentacja stanowi podstawę do dalszych analiz na kolejnych etapach realizacji studium, a w trakcie realizacji umowy może ulec zmianie."
Należy zwrócić uwagę, że organ wprawdzie stwierdził, iż żądany przez skarżącego dokument nie stanowi efektu końcowego prac, zgodnie z warunkami umowy na jego opracowanie, jednakże nie wyjaśnił jak skonstruowana była ta umowa, do czego zobowiązany był wykonawca przedmiotowego studium i co miało być "końcowym efektem prac" w myśl tej umowy. Sam organ wskazuje, że dokumentacja, jaką posiada stanowi podstawę "do dalszych analiz na kolejnych etapach realizacji studium", a w trakcie realizacji może ulec zmianie. Nie jest więc jasne, czy posiadany przez organ dokument nie jest "efektem końcowym prac", w znaczeniu wszystkich zaplanowanych prac, czy też wyłącznie prac na określonym etapie realizacji studium. Sąd w wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r. wskazał natomiast, że "Informacją publiczną jest bowiem wówczas wiadomość, jakie ustalenia stanowią podstawę dalszych prac. Zakres wiedzy, pozyskanej przy wykorzystaniu środków publicznych (przez zlecenie opracowania), jakim dysponuje podmiot realizujący określone zadanie publiczne, stanowi również informację publiczną". Do tej części oceny Sądu nie nawiązuje w żaden sposób pismo organu z dnia [...] października 2024 r., stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r. Pismo to jest lakoniczne i nie zawiera żadnych danych, które pozwoliłyby na ocenę, że rzeczywiście wyrok z dnia 29 kwietnia 2024 r. został wykonany.
Należy zwrócić uwagę, że tutejszy Sąd zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r. brał pod uwagę pisma organu z dnia [...] oraz 20 stycznia 2024 r. skierowane do skarżącego. W piśmie z [...] stycznia 2024 r. wskazano, że "(...) studium nie zostało dotychczas opracowane i odebrane przez Spółkę (...)". Z kolei w piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. Spółka wyjaśniła, że "Dotychczasowe prace zrealizowane w ramach omawianego studium planistycznego rozbudowy warszawskiego węzła kolejowego stanowią jedynie podstawę/bazę do analiz na kolejnych etapach. Wobec czego zakończone etapy studium nie mogą być traktowane jako ostateczne, gdyż nie stanowią finalnej wersji opracowania i na dalszym etapie prac mogą jeszcze ulec zmianie." Pismo organu z dnia [...] października 2024 r. nie zawiera w istocie żadnych innych danych niż te, które zawierały już pisma z dnia [...] i [...] stycznia 2024 r., a które Sąd ocenił jako nierealizujące wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Reasumując stwierdzić należy, że organ nie wykonał wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r. Skierowane do skarżącego pismo z dnia [...]października 2024 r. nie "uwalnia" organu od zarzutu niewykonania wyroku w niniejszej sprawie – nie stanowi bowiem
o załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, które polega bądź na udostępnieniu danej informacji, wydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia lub np. poinformowaniu strony, że istotnie żądane przez skarżącego dane nie stanowią informacji publicznej (pomijając, że wspominane pismo sporządzone zostało po upływie terminu do wykonania wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r.)
Przedstawione okoliczności faktyczne wskazują, że w dniu wniesienia niniejszej skargi, organ pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2024 r., pomimo uprzedniego wezwania przez skarżącego (pismo z [...]października 2024 r.) do wykonania powyższego wyroku.
Skoro w terminie wyznaczonym wyrokiem organ sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Skutkowało to wymierzeniem Spółce grzywny w kwocie 1 000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, uznając, że będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję.
Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie, stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13).
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zaistniała bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Całokształt sprawy świadczy
o znacznej opieszałości organu w wykonaniu wyroku. Tak jak już wskazano wyżej odpisu wyroku z dnia 29 kwietnia 2024 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności został doręczony organowi w dniu 27 września 2024 r. Do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie organ nie powiadomił Sądu, że wyrok z dnia 29 kwietnia 2024 r. został wykonany w całości. Skierowane do skarżącego pismo z dnia [...] października 2024 r. pozoruje zaś jedynie podjęcie działań zmierzających do wykonania wyroku. Te okoliczności, w ocenie Sądu, pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W kolejnym punkcie, stwierdzając, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd orzekł na mocy art. 154 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., które obejmują uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 200 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI