II SA/Wa 1781/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NIK o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty, iż wnioskowane dane stanowią informację przetworzoną.
Skarżący A. C. domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kwot nagród i wynagrodzeń kontrolerów NIK. Prezes NIK odmówił, uznając informacje za przetworzone i wymagające wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, którego skarżący nie wykazał. WSA w Warszawie uchylił decyzję, stwierdzając, że organ nie uzasadnił prawidłowo kwalifikacji informacji jako przetworzonych, co narusza przepisy k.p.a. i u.d.i.p.
Sprawa dotyczyła wniosku A. C. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwot nagród przyznanych kontrolerom NIK oraz wydatków na wynagrodzenie zasadnicze jednego z kontrolerów. Prezes Najwyższej Izby Kontroli odmówił udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Organ szczegółowo opisał proces przygotowania takich informacji, wskazując na jego pracochłonność i zaangażowanie wielu jednostek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, powołując się na art. 153 p.p.s.a. i wcześniejsze orzecznictwo NSA. Sąd uznał, że Prezes NIK nie wykazał w sposób należyty, iż wnioskowane informacje mają charakter przetworzony, a jedynie lakoniczne stwierdzenie organu nie pozwala na ocenę kwalifikacji tych informacji. W związku z tym, wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego oraz odmowa udostępnienia informacji były przedwczesne. Sąd podkreślił, że uzasadnienie decyzji odmownej musi spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a., czego w zaskarżonej decyzji zabrakło.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, w sposób należyty nie wykazano, że wnioskowane informacje mają charakter przetworzony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał w uzasadnieniu decyzji odmownej, w jaki sposób obszerność i szczegółowość żądania, konieczność analiz, zestawień czy segregacji informacji, wiąże się z zaangażowaniem wykraczającym poza podstawowe kompetencje i możliwości organizacyjne podmiotu zobowiązanego. Lakoniczne stwierdzenie o przetworzonym charakterze informacji nie jest wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podstawa wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej powinna zawierać uzasadnienie spełniające wymogi k.p.a.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby realizującej prawo do informacji publicznej nie jest dopuszczalne żądanie wykazania interesu prawnego.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał w sposób należyty, że wnioskowane informacje mają charakter przetworzony. Uzasadnienie decyzji odmownej nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w k.p.a. Wezwanie do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego było przedwczesne.
Odrzucone argumenty
Wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej ze względu na ich zakres, szczegółowość i konieczność wykonania dodatkowych czynności analitycznych i organizacyjnych. Wnioskodawca nie wykazał szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Instytucja dostępu do informacji publicznej nie służy do wykazywania podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Związanie sądu administracyjnego oceną prawną w warunkach określonych art. 153 p.p.s.a. oznacza więc, że nie może on ponownie orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem prawnym... Przez 'informację przetworzoną' rozumie się informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Lakoniczne stwierdzenie, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej nie pozwala na ocenę kwalifikacji tej informacji, w szczególności co do absorpcji w jej udostepnieniu.
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący
Joanna Kruszewska-Grońska
członek
Anna Pośpiech-Kłak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji odmownych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, kwalifikacja informacji jako przetworzonej, wymogi dotyczące interesu publicznego, związanie sądu oceną prawną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji odmawia udostępnienia informacji, powołując się na jej przetworzony charakter, a sąd ocenia zasadność tej kwalifikacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w NIK, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Pokazuje, jak sądy kontrolują działania organów w zakresie transparentności.
“NIK nie chce ujawnić nagród dla kontrolerów? Sąd administracyjny stawia sprawę jasno.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1781/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-03-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/ Joanna Kruszewska-Grońska Sławomir Fularski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz A. C. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Prezes Najwyższej Izby Kontroli, zw. dalej "Prezes NIK", decyzją z dnia [...] września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zw. dalej "u.d.i.p." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", przy uwzględnieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", odmówił A. C., udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu Prezes NIK wskazał, że wyrokiem NSA z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn.. akt III OSK 2349/22 został zobowiązany do rozpoznania w części wniosku z dnia [...] września 2021 r. złożonego przez A. C. o udostępnienie informacji publicznej obejmującego: informacje o kwotach nagród przyznanych zidentyfikowanym z imienia i nazwiska kontrolerom Departamentu [...] za udział w kontrolach [...], [...] oraz [...] oraz wydatków NIK na wynagrodzenie zasadnicze kontrolera Departamentu [...] W. B. w styczniu w kolejnych latach od 2012 r. do 2021. Z uwagi na zakres powyższego wniosku oceniono, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, której udostępnienie uwarunkowane jest koniecznością wykazania przez wnioskodawcę istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. W związku z powyższym pismem z dnia 16 sierpnia 2024 r. NIK wezwała wnioskodawcę do wykazania istnienia powyższego interesu w terminie 14 dni od dnia odebrania wezwania. Pismem z dnia [...] września 2024 r. wnioskodawca stwierdził, że żądanie wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego jest pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Jednocześnie zaznaczył, że za uzasadnieniem udostępnienia tych informacji przemawia fakt, iż w wyniku rozdysponowania środków na nagrody miało dojść do podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. poprzez przydzielanie nagród osobom nieuprawnionym, w tym również poprzez sporządzanie poświadczających nieprawdę wniosków do Prezesa NIK o przydzielanie nagród osobom fikcyjnie zaangażowanym w nagradzane kontrole. Zdaniem Prezesa NIK wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonych tak w aspekcie technicznym i ilościowym. Na prawidłowość powyższej kwalifikacji ww. wniosku wskazuje jego szeroki zakres. Na dzień złożenia wniosku NIK nie posiada elektronicznego zestawienia nagród poszczególnych kontrolerów Departamentu [...] za udział w poszczególnych kontrolach wskazanych przez wnioskodawcę jak również nie posiada elektronicznego zestawienia wynagrodzenia zasadniczego (bez dodatku stażowego oraz innych składników) W. B. za okres 9 lat. Nadmieniono, że pracownicy Wydziału Kadr są wyłączeni z procesu obsługi wniosków o nagrody, dlatego przygotowanie wnioskowanych informacji (w tym zestawień dotyczących nagród podpisanych przez Prezesa NIK) wymaga pozyskania od pracowników jednostek będących w ich posiadaniu następujących działań: wystąpienie do Biura Rachunkowości z prośbą o dane/wydruki płacowe dotyczące nagród dla poszczególnych, kontrolerów, przy czym należy wskazać o kogo konkretnie chodzi, jaki rok i miesiąc. Następnie w celu przekazania danych do Wydziału kadr pracownicy Biura Rachunkowości w tym zakresie muszą: wygenerować dane z systemu, w tym z kilku raportów; wyselekcjonować dane pracowników wskazanych we wniosku, uwzględniając zakres czasowy; zweryfikować dane z dokumentacją pracowniczą (może się to wiązać z weryfikacją znajdującej się już w archiwum; dokonać przeglądu całego zespołu dokumentów w celu wyszukania tylko tych wnioskowanych. Dodatkowo proces wydłuża kwestia zmiany systemu kadrowo-płacowego z systemu Egeria na system QNT. Przekazane dane należałoby zweryfikować w obydwu systemach, a do poprzednio wykorzystywanego systemu tj. Egeria dostęp jest ograniczony i mają do niego uprawnienia tylko wyznaczone osoby. Po otrzymaniu informacji od Dyrektora Departamentu [...] i Biura Rachunkowości pracownicy Biura Organizacyjnego Wydział Kadr muszą ponownie przeanalizować i zweryfikować pozyskane dane - także pod kątem prawnym, co następuje w trybie konsultacji z odpowiednią jednostką organizacyjną a następnie te dane uporządkować, zanonimizować i przygotować projekt odpowiedzi zgodnie z wytycznymi zawartymi we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W przypadku żądania udzielenia informacji na temat wynagrodzenia zasadniczego W. B. za okres 9 lat, wiąże się to ze sporządzeniem tabeli, w której ujęte będą wskazane miesiące i lata oraz kwoty co zajmie co najmniej kilka godzin. Po przygotowaniu propozycji odpowiedzi konieczne jest następnie: uzyskanie akceptacji bezpośredniego przełożonego na przekazanie projektu odpowiedzi do opinii Departamentu [...]; przekazanie projektu odpowiedzi wraz z wnioskiem o zwolnienie z tajemnicy kontrolerskiej do Pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych celem akceptacji i przekazania do podpisu Prezesa NIK; wysłanie odpowiedzi do wnioskodawcy wraz z załącznikiem RODO na wskazany adres. Realizacja tego wniosku wymaga zaangażowania wielu pracowników z kilku jednostek i dodatkowego nakładu czasu pracy, zaś całość czynności trwać może kilka dni. Podkreślono, że konieczność dokonania zestawienia bieżących dokumentów i na tej podstawie sporządzenie wyłącznie dla wnioskodawcy, według kryteriów przez niego podanych, odpowiednich zestawień nie jest działaniem wyłącznie technicznym. Działanie takie ma charakter również intelektualny, wymaga zaangażowania odpowiednich zasobów ludzkich w celu wyodrębnienia materiałów źródłowych, a następnie ich analizy i stworzenia spełniającego określone kryteria zestawienia. Informacja publiczna powstała w efekcie tych czynności uznana być musi – zdaniem organu – jako informacja przetworzona. W konsekwencji realizacja wniosku będzie miała istotny wpływ na bieżącą działalność NIK, ponieważ jej pracownicy w tym czasie nie wykonywaliby innych wynikających z indywidualnych zakresów obowiązków oraz przydzielonych zadań. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, że w NIK miało dojść do podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 k.k. Prezes NIK nadmienił, że wnioskodawca jako kontroler NIK posiada wiedzę, iż w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 k.k. - czy też jakiegokolwiek czynu noszącego znamiona przestępstwa stypizowanego w ustawie, to instytucja dostępu do informacji publicznej nie służy do wykazania prawdziwości okoliczności mogących świadczyć o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a NIK nie jest organem uprawnionym do badania podniesionych przez wnioskodawcę okoliczności. Zdaniem Prezesa NIK wnioskodawca nie wykazał również szczególnie uzasadnionego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem informacji wskazanych we wniosku z dnia [...] września 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca stwierdził, że za uzasadnieniem udostępnienia tych informacji przemawia fakt, iż w wyniku rozdysponowania środków na nagrody miało dojść do popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. poprzez przydzielanie nagród osobom nieuprawnionym. W tym miejscu Prezes NIK nadmienił, że "przydzielanie nagród osobom nieuprawnionym" nie może uzasadniać żądania wytworzenia nowej jakościowo informacji w stosunku do już istniejącej. W konsekwencji zestawienie wymaganych przez wnioskodawcę informacji nie jest równoznaczne ze stworzeniem możliwości wykorzystania uzyskanych danych dla realnej poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. Dlatego Prezes NIK uznał, że wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, co przełożyło się na konieczność wydania decyzji administracyjnej o odmowie dostępu do wnioskowanej informacji publicznej. Skargę na decyzję Prezesa NIK z dnia [...] września 2024 r. wniósł A. C. . Zaskarżonej decyzji w całości zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie, skutkujące nieudzieleniem prostej informacji publicznej oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na formułowaniu nieuprawnionych komentarzy, zamiast odniesienia się do istotnych twierdzeń strony i przedłożonych dowodów. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes NIK, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonej decyzji należy zaznaczyć, że została ona wydana na skutek ponownego rozpoznania sprawy po prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2349/22 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 4102/21 uchylającego decyzję z dnia 23 listopada 2021 r. oraz poprzedzejącą ją decyzję z dnia 20 września 2021 r. którymi Prezes NIK odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie kwot nagród przyznanych poszczególnym kontrolerom oraz wydatków NIK na wynagrodzenie zasadnicze kontrolera w Departamencie [...]. W związku z powyższym orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z powyższego wynika, że ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku sądu wiąże nie tylko organ, lecz także sąd, albowiem ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania tą oceną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną w warunkach określonych art. 153 p.p.s.a. oznacza więc, że nie może on ponownie orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem prawnym, lecz jest zobowiązany pogląd ten uwzględnić w pełnym zakresie. W tym – co oczywiste – w zakresie odnoszącym się do zgodności z nim ponownie zaskarżonego działania organu administracji, albowiem w równym i takim samym stopniu – jeżeli nie przede wszystkim – adresatem ocen prawnych oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu pierwotnie wydanego prawomocnego wyroku, jest również organ. Co przy tym nie mniej istotne, związanie oceną prawną traci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego powodującej zdezaktualizowanie się (pierwotnie) wyrażonego poglądu prawnego – co może nastąpić również w związku z tzw. derogacją trybunalską – a ponadto, podjęcia w innej sprawie, w trybie art. 269 p.p.s.a., uchwały zawierającej odmienną wykładnię prawa niż wynikająca z wydanego wyroku (por. uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08), jak również w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych zaistniałych po wydaniu orzeczenia sądowego. Ocena prawna, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i stanu faktycznego sprawy. W tej mierze odwołać się należy do ocen prawnych oraz stanowiących ich konsekwencję wskazań co do dalszego postępowania, które zostały zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia14 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2349/22. Wyrokiem tym przesądzono, że informacje odnoszące się do kwot wypłaconego wynagrodzenia zasadniczego, jak również przyznanych nagród za udział w przeprowadzonej kontroli wskazanego z imienia i nazwiska kontrolera NIK, jako osobie pełniącej funkcję publiczną, jest informacją publiczną pozostającą w związku z pełnioną przez niego funkcją, niepodlegającą ograniczeniu w dostępie do informacji publicznej z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Prezes NIK ponownie rozpoznając sprawę w zaskarżonej decyzji przyjął, że wnioskowane informacje ze względu na zakres stanowią informację publiczną przetworzoną, której udostepnienie uwarunkowane jest koniecznością wykazania przez wnioskodawcę istnienia szczególnego interesu publicznego. W świetle takiej kwalifikacji spór sprowadza się zatem do tego, czy uzasadnione było potraktowanie przez Prezesa NIK informacji objętych wnioskiem za informacje przetworzone i wezwanie skarżącego do wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji, a następnie odmówienie dostępu do tych informacji, z uwagi na niewykazanie tego interesu przez skarżącego. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby realizującej prawo do informacji publicznej nie jest dopuszczalne żądanie wykazania interesu prawnego. Powyższa zasada doznaje jednak ograniczenia w sytuacji, gdy udostępnienie określonej informacji publicznej wymaga jej uprzedniego przetworzenia - w takim przypadku prawo do informacji publicznej wyczerpuje się w uprawnieniu żądania informacji jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, o czym stanowi art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.. Niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego jest w takiej sytuacji przesłanką wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11). Należy podkreślić, że wydana na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzja odmowna powinna zawierać uzasadnienie, spełniające wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a., co wynika wprost z odesłania do Kodeksu postępowania administracyjnego, zawartego w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, wydając decyzję odmowną, powinien więc w sposób jasny, wszechstronny i umożliwiający kontrolę, przedstawić powody takiego rozstrzygnięcia, odnosząc je do zastosowanej podstawy prawnej i określonych w niej przesłanek. Zasadnie zarzuca skarżący, że decyzja nie spełniają tego wymogu. Decyzja odmowna została wydana na podstawie powołanego wyżej art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc jej uzasadnienie powinno wyjaśniać, dlaczego organ zakwalifikował żądane informacje jako informacje przetworzone, a tego elementu uzasadnienia zaskarżona decyzja nie zawiera. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację przetworzoną" rozumie się informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. np. wyrok NSA z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14). Informacja publiczna przetworzona może być zatem jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (wyroki NSA: z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2658/14; z 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15), jak też może obejmować dane publiczne, które pozostają w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, lecz wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (zob. np. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12). Powszechnie przy tym podzielany jest pogląd, że takie czynności organu, jak selekcja dokumentów, ich analiza pod względem treści, czy nawet anonimizacja, są zwykłymi czynnościami, które nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej. W wyniku takich czynności nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. Z przetworzeniem informacji nie można też zrównać samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach, czy innego rodzaju zestawieniach, informacji określonych we wniosku. W świetle powyższego, jakkolwiek udostępnienie żądanej informacji może wiązać się z wyodrębnieniem informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, jednakże nie w każdym wypadku będzie wiązało się z szczególnym nakładem pracy i czasochłonnymi działaniami organizacyjnymi, które przesądzałyby o spełnieniu przesłanki związanej z przetworzeniem informacji. Podkreślenia również wymaga, że w istocie każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązuje organ do podjęcia czynności przygotowawczych zmierzających do rozpatrzenia wniosku, tj. dokonania jego analizy w celu ustalenia, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy organ w ogóle dysponuje taką informacją. Podjęcie tych czynności polega np. przejrzeniu posiadanych przez organ zasobów, w tym dokumentów, rejestrów, ksiąg, dokonania ich selekcji, analizy, czy też anonimizacji. Tego rodzaju działania są zwykłymi elementami rozpatrywania danego wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie decydują o tym, czy żądana informacja publiczna jest informacją prostą czy przetworzoną. Zasadniczo również nakład pracy konieczny do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie przesądzają o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dokonana przez organy kwalifikacja informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2021 r. jako informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie została należycie uzasadniona, a więc rozstrzygnięcie o odmowie jej udostępnienia jest co najmniej przedwczesne. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, kwalifikując objęte żądaniem informacje jako informacje wymagające przetworzenia, musi wykazać w uzasadnieniu decyzji odmownej, że obszerność żądania - wykazana chociażby co do ilości - jego szczegółowość, konieczność wyszukania i przeanalizowania, dokonania zestawień, porównań, segregacji informacji, wiąże się z zaangażowaniem wykraczającym poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji i możliwości organizacyjnych podmiotu zobowiązanego. Ratio legis ograniczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wyraża się bowiem w zapobieganiu sytuacjom, w których działania organu nie będą skoncentrowane na ich podstawowej i zasadniczej działalności, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Z całą stanowczością należy podkreślić, że w zaskarżonej decyzji Prezes NIK nie podjął nawet próby wyjaśnienia, jak znaczący jest zakres żądanych informacji – chociażby co do ilości. Ograniczenie się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej nie pozwala na ocenę kwalifikacji tej informacji, w szczególności co do absorpcji w jej udostepnieniu. W związku z tym, zakwalifikowanie informacji objętej wnioskiem jako przetworzonej, Sąd ocenia jako nieuzasadnione. W konsekwencji, wezwanie skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego było przedwczesne, a tym bardziej wydanie decyzji odmownej z powodu niewykazania takiego interesu. Powyższe uchybienia świadczą o wydaniu rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. W świetle przedstawionych argumentów zbędnym jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, albowiem wydanie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji jej poprzedzającej, z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów prawa stanowi dostateczną podstawę ich uchylenia, jako niezgodnych z prawem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postanawiano zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI