II SA/Wa 1773/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierz zawodowyzwolnienie ze służbyniezdolność do służbykomisja lekarskarozkaz personalnyakt ewidencyjnydopuszczalność skargisąd administracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę żołnierza zawodowego na rozkaz personalny stwierdzający zwolnienie ze służby, uznając go za akt ewidencyjny niedopuszczalny do zaskarżenia.

Skarżący, żołnierz zawodowy T. W., zaskarżył rozkaz personalny Dowódcy Brygady Kawalerii stwierdzający jego zwolnienie ze służby wojskowej i przeniesienie do rezerwy pasywnej. Sąd uznał, że rozkaz ten, wydany na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby, ma charakter ewidencyjny i nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje skarga. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Sprawa dotyczyła skargi żołnierza zawodowego T. W. na rozkaz personalny Dowódcy Brygady Kawalerii z czerwca 2023 r., który stwierdzał fakt jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej. Podstawą rozkazu było orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej o niezdolności skarżącego do służby, które zostało następnie podtrzymane przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską. Skarżący zarzucał naruszenie zasad Kpa. i prawa do obrony, kwestionując proces opiniowania jego stanu zdrowia. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o obronie Ojczyzny, stwierdził, że w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu niezdolności do służby, rozkaz personalny wydany przez dowódcę jednostki ma charakter wyłącznie ewidencyjny. Nie jest to decyzja administracyjna kształtująca stosunek służbowy, od której przysługuje odwołanie lub skarga do sądu. W związku z tym, sąd uznał skargę za niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA, jako nie należącą do właściwości sądów administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, rozkaz personalny stwierdzający fakt zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej z powodu niezdolności do służby, wydany do celów ewidencyjnych na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, nie jest decyzją administracyjną i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby z powodu niezdolności do służby, następuje to z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia komisji lekarskiej. Rozkaz personalny dowódcy jednostki ma jedynie charakter ewidencyjny, rejestrując fakt zwolnienia, ale nie kształtuje stosunku służbowego ani nie jest decyzją administracyjną. W związku z tym, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.o.o. art. 226 § pkt 3

Ustawa o obronie Ojczyzny

Przesłanka zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby.

u.o.o. art. 229 § ust. 2 i 3

Ustawa o obronie Ojczyzny

Dowódca jednostki wojskowej stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych, gdy podstawą jest ustalenie niezdolności do służby przez wojskową komisję lekarską.

PPSA art. 58 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Pomocnicze

Kpa. art. 7, 77, 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące zasady prawdy obiektywnej, obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, podniesione przez skarżącego jako naruszone.

u.o.o. art. 190 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Podstawa skierowania skarżącego na obserwację szpitalną w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej art. 18 § ust. 1

Przepis wykonawczy dotyczący zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozkaz personalny stwierdzający zwolnienie z zawodowej służby wojskowej z powodu niezdolności do służby ma charakter ewidencyjny i nie jest decyzją administracyjną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasad Kpa. i prawa do obrony, kwestionujące proces opiniowania jego stanu zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

Rozkaz personalny do celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, nie przysługuje od niego odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego. Skarga należała zatem uznać za niedopuszczalną i ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako nie należącą do właściwości sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

sędzia

Mateusz Rogala

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że rozkazy personalne o charakterze ewidencyjnym dotyczące zwolnienia żołnierzy zawodowych z powodu niezdolności do służby nie podlegają kognicji sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia żołnierza zawodowego z powodu niezdolności do służby, stwierdzonego rozkazem ewidencyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla żołnierzy zawodowych i ich praw, wyjaśniając granice zaskarżalności rozkazów personalnych. Choć proceduralna, dotyka ważnych kwestii proceduralnych w wojsku.

Czy rozkaz o zwolnieniu z wojska można zaskarżyć? WSA: Nie, jeśli ma charakter ewidencyjny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1773/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OZ 430/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-23
III OZ 186/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. art. 226 pkt 3, 229 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na rozkaz personalny Dowódcy [...] Brygady Kawalerii [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia faktu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Dowódca [...] Brygady Kawalerii [...] rozkazem personalnym
nr [...] z [...] czerwca 2023 r., działając na podstawie art. 226 pkt 3 w zw. z art. 229
ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305 ze), § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego
2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 433), stwierdził fakt zwolnienia [...] T. W., zwanego dalej skarżącym, z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] czerwca
2023 r. przeniósł do rezerwy pasywnej.
Wydanie powyższego rozkazu poprzedził następujący stan sprawy.
Na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, 3 marca 2023 r. skierowano skarżącego do [...] Szpitala [...] z Przychodnią SP ZOZ
w [...], w celu odbycia obserwacji szpitalnej oraz określenia zdolności
do zawodowej służby wojskowej.
12 maja 2023 r. do kancelarii jawnej [...] Brygady Kawalerii [...] wpłynęło pismo dotyczące orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W załączniku przesłano dwa egzemplarze orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] (RWK[...]) nr [...] z [...] kwietnia 2023 r., dotyczące skarżącego – do służbowego wykorzystania. Załączono jednocześnie kopertę zawierającą jeden egzemplarz danego orzeczenia, z prośbą o doręczenie skarżącemu do rąk własnych oraz odesłanie do RWK[...] dowodu doręczenia przesłanego orzeczenia. Egzemplarz orzeczenia wraz z kopertą doręczono skarżącemu 15 maja 2023 r. Pouczono ponadto skarżącego o przysługującym mu odwołaniu od orzeczenia RWK[...] do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (CWKL) za pośrednictwem RWK[...] w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania.
26 maja 2023 r. do kancelarii jawnej [...] Brygady Kawalerii [...] wpłynęło pismo dotyczące odwołania skarżącego od orzeczenia RWK[...] z [...] kwietnia 2023 r. zawierające prośbę o jego rozpatrzenie z załączonym odwołaniem.
27 czerwca 2023 r. do kancelarii jawnej [...] Brygady Kawalerii [...] wpłynęło pismo CWKL z załączonym orzeczenie CWKL nr [...] z [...] czerwca 2023 r. Jak wynika z pouczenia do danego orzeczenia, przysługiwało na nie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem CWKL w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.
Skarżący zaskarżył rozkaz personalny Dowódcy z [...] czerwca 2023 r. do tut. Sądu. Zarzucił naruszenia art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 775; dalej "Kpa.") w związku
z "prawem materialnym", poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zaniechanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podniósł argumenty podające w wątpliwość proces opiniowania jego osoby jako żołnierza oraz ocenę przez właściwe komisje lekarskie jego stanu zdrowia. Stwierdził w konkluzji, że odwołanie od decyzji to przywilej strony a organ I instancji uniemożliwił skarżącemu zaskarżenie orzeczenia, zaś prawo do obrony to przywilej wynikający z Kpa. i z Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Dowódca stwierdził między innymi, że w świetle
art. 226 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierza zawodowego zwalnia się
z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby, a w myśl art. 229 ust. 3 tej ustawy, dokument stanowiący
o powyższym wydawany jest do celów ewidencyjnych i droga odwoławcza w tym konkretnym przypadku, nie przysługuje. Należało zatem wypełnić ustawowy obowiązek wynikający z art. 226 pkt 2 i 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Wydano rozkaz personalny nr [...], stwierdzając fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2023 r. wskutek podtrzymania przez CWKL niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Akt ten wydawano do celów ewidencyjnych i ma on wyłącznie charakter porządkowy. Nie podlega weryfikacji
w administracyjnym toku instancji, stanowi jedynie akt o wewnętrznym charakterze
i wydawany jest na użytek organów wojskowych. Prezentowany pogląd odzwierciedla orzecznictwo (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Wa 253/16, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W piśmie z 6 listopada 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu
z orzeczenia psychologicznego na okoliczność braku przeciwskazań do pełnienia czynnej służby wojskowej.
Sąd postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. o sygn. III OZ 430/24 oddalił zażalenie skarżącego wniesione na postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania ochrony tymczasowej.
Skarżący w piśmie procesowym z 8 listopada 2024 r. zwrócił uwagę na istotne w jego przekonaniu okoliczności rozpatrywanej sprawy i dowody w postaci załączonych dokumentów. W piśmie z 13 listopada 2024 r. poszerzył zakres wniosku o przeprowadzenie dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przesłanki zwolnienia z zawodowej służby wojskowej można podzielić na dwie grupy: przesłanki, które wywołują skutek z mocy prawa, i przesłanki, które materializują się dopiero w decyzji uprawnionego do zwolnienia organu. Przesłankami, które powodują zwolnienie z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, są:
1) zrzeczenie się obywatelstwa polskiego;
2) ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby;
3) osiągnięcie wieku 60 lat życia;
4) utrata stopnia wojskowego albo degradacja;
5) prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia
z zawodowej służby wojskowej;
6) prawomocne orzeczenie środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego;
7) skazanie prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
8) prawomocne ukaranie przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej), o ile brak jest możliwości wyznaczenia tego żołnierza na inne stanowisko służbowe.
Cechą tego rodzaju zwolnienia ze służby jest, że wystąpienie jednego z ww. opisanych zdarzeń powoduje, iż żołnierza zwalnia się ze służby z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, bez konieczności wydania osobnej decyzji administracyjnej o zwolnieniu. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych. W rozkazie do celów ewidencyjnych wskazuje datę uprawomocnienia się orzeczenia lub zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia ze służby. Dowódca nie jest przy tym uprawniony do modyfikowania tej daty. Cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), natomiast nie wywołuje skutku rozwiązania stosunku służbowego żołnierza. Rozkaz personalny do celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, nie przysługuje od niego odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego.
Stosownie do powołanego przez organ art. 229 ust. 2 i 3 w zw. z art. 226 pkt 3 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwolnienie żołnierza zawodowego
z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia. Rozkaz personalny ewidencjonujący zwolnienie żołnierza ze służby w tym przypadku nie kształtuje stosunku służbowego żołnierza, nie wpływa na jego prawa i obowiązki, a jedynie ma za zadanie rejestrować zdarzenie i jego skutek prawny występujący z mocy ustawy. Jak bowiem stanowi ust. 3 powołanego artykułu, "[w) przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych".
Jak wyżej wskazano, rozkaz personalny do celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, nie przysługuje od niego odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego wobec powyższego skargę należało uznać za niedopuszczalną
i ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), jako nie należącą do właściwości sądów administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI