II SA/Wa 1761/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierze zawodowipostanowienieodmowa wszczęcia postępowaniazaświadczenie emerytalnedodatek specjalnywłaściwość sądusądy powszechnesądy administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę żołnierza zawodowego na postanowienie Ministra Obrony Narodowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie korekty zaświadczenia emerytalnego, uznając sprawę za należącą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

Skarżący, J. D., żołnierz zawodowy, kwestionował postanowienie Ministra Obrony Narodowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie korekty zaświadczenia dotyczącego dodatku specjalnego do celów emerytalnych. Sprawa dotyczyła decyzji z 2000 roku, która została już wcześniej prawomocnie odrzucona przez NSA jako należąca do właściwości sądów powszechnych. WSA w Warszawie, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach, w tym wyroku z 2004 roku i 2021 roku, stwierdził, że sprawa ma charakter cywilnoprawny (ubezpieczenia społeczne) i nie podlega rozpatrzeniu przez Ministra Obrony Narodowej ani sądy administracyjne, co skutkowało oddaleniem skargi.

Sprawa dotyczyła skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej (MON) z dnia [...] lipca 2023 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie korekty zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego. Wniosek skarżącego dotyczył kwestionowania decyzji MON z 2000 roku. Minister Obrony Narodowej dwukrotnie odmawiał wszczęcia postępowania, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Warszawie z 2004 roku (sygn. akt II SA 1421/03) oraz wyrok z 2021 roku (sygn. akt II SA/Wa 2136/19), które stwierdzały, że tego typu sprawy należą do właściwości sądów powszechnych jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a nie administracyjnych. WSA w Warszawie, rozpoznając przedmiotową skargę, podzielił stanowisko organu. Sąd podkreślił, że ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku WSA z 2021 roku wiąże organ, a sprawa nie podlega rozpatrzeniu przez Ministra Obrony Narodowej w trybie administracyjnym. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn) było zasadne, ponieważ brak było podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienia za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Minister Obrony Narodowej nie jest właściwy do rozpatrzenia tego typu wniosku, ponieważ sprawa ma charakter z zakresu ubezpieczeń społecznych i należy do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że sprawy dotyczące wysokości świadczeń emerytalnych i korekty zaświadczeń w tym zakresie nie należą do kompetencji Ministra Obrony Narodowej ani sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. jest uzasadniona brakiem podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1-2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 1-2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych, jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych (m.in. z 2004 i 2021 roku) przesądzają o braku właściwości Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku. Zastosowanie art. 61a k.p.a. jest uzasadnione brakiem podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 1-2 Konstytucji RP (sprawiedliwość społeczna, praworządność) oraz zarzuty dotyczące dowolnego postępowania organu. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji MON z 2000 roku i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z 2000 roku.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna WSA w Warszawie dokonana w prawomocnym wyroku z dnia 25 czerwca 2021 r. (...) nadal wiąże w tej sprawie organ wojskowy, przez co niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania w przedmiotowej sprawie. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie. Sprawa ta należy do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Dorota Kozub-Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady prawomocności orzeczeń sądowych (res iudicata) i związania organów administracji oceną prawną sądu, a także utrwalenie linii orzeczniczej dotyczącej właściwości sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie wielokrotnie badano tę samą kwestię przez różne organy i sądy. Jego zastosowanie jest ograniczone do przypadków, gdy organ administracji odmawia wszczęcia postępowania z powodu braku właściwości lub istnienia przeszkody przedmiotowej wynikającej z wcześniejszych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór prawny i zawiłości proceduralne związane z ustaleniem właściwości sądu. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ubezpieczeń społecznych.

Długi bój o emeryturę: Sąd administracyjny potwierdza – nie każda sprawa należy do jego jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1761/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2022 r. J. D. wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem zatytułowanym "Wniosek o interwencję". Minister Sprawiedliwości, pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. przesłał przedmiotowy wniosek do Ministerstwa Obrony Narodowej celem stosownego rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. Departament Spraw Socjalnych MON wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania żądań przedstawionych w piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. strona sprecyzowała, że kwestionuje m.in.: decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie odmowy uwzględnienia jego wniosku z dnia [...] października 1999 r. o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego, utrzymaną w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. J. D. wniósł o weryfikację wymienionej decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego (uchylenie, stwierdzenie nieważności).
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu wniosku [...] J. D. z dnia [...] listopada 2022 r. sprecyzowanego wnioskiem z dnia [...] lutego 23 r. dotyczącego kwestionowania decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r, w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku zainteresowanego z dnia [...] października 1999 r. o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z pkt 1 ppkt 2 upoważnienia Nr 57/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 maja 2021 r., po rozpoznaniu wniosku J. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...] października 1999 r.
Minister w uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor Departamentu Ekonomicznego MON decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. odmówił uwzględnienia wniosku J. D. z dnia [...] października 1999 r. o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego. Minister decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. Ww. decyzja stała się przedmiotem skargi strony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia [...] października 2000 r. (sygn. akt II SA 841/00) odrzucił skargę stwierdzając, że nie jest właściwy w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego.
Skarżący pismem z dnia [...] maja 2018 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. oraz zarzucił Ministrowi bezczynność przy rozpatrywaniu powyższych żądań. Organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 19 marca 2019 r. (sygn. akt II SAB/Wa 590/18) zobowiązał Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku J. D. z dnia [...] maja 2018 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku.
Z uwagi na powyższe, Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności własnej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Minister decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. Skarżący w dniu [...] lipca 2019 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi J. D., wyrokiem z dnia 25 czerwca 2021 r., prawomocnym od dnia 22 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2136/19, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Organ podał, że w rozważaniach prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy materia objęta skarżoną decyzją, była już przedmiotem badania Sądu administracyjnego. Taka sytuacja występowała w przedmiotowej sprawie. Sąd administracyjny badał już sprawę dotyczącą możliwości stwierdzenia nieważności decyzji określonych we wniosku strony z dnia [...] maja 2018 r. inicjującego to postępowanie. Rozpoznając skargę od decyzji bliźniaczej wobec skarżonej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA 1421/03) stwierdził nieważność obydwu decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez Sąd administracyjny, że skarżona decyzja dotycząca materii nieważności rozstrzygnięcia o odmowie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego, jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczącą wysokości świadczenia emerytalnego. W związku z tym Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa nie należy do kompetencji Ministra Obrony Narodowej. W świetle powyższego, wobec istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku sądowego rozstrzygającego materię objętą przedmiotową sprawą, organ nie mógł wydawać rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie ukształtowało sytuację prawną strony. Od czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA 1421/03 w dniu 18 lutego 2004 r. nie nastąpiła żadna zmiana stanu faktycznego ani prawnego. Kwestionowane przez stronę we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie rozstrzygnięcia organów administracji, nadal należą do właściwości sądów powszechnych.
Minister postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. będąc związany wytycznymi WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z dnia 25 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2136/19), rozpatrując wniosek strony z dnia [...] maja 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji MON nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister postanowieniem nr [...] z [...] marca 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdzając, że ocena prawna WSA w Warszawie dokonana w prawomocnym wyroku z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2136/19 nadal wiąże w tej sprawie organ wojskowy, bowiem rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze postępowania przez MON, przez co niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r., prawomocnym od dnia 21 października 2022 r. (sygn. akt II SA/Wa 716/22), oddalił skargę J. D. w przedmiocie odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania.
W wyniku rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] listopada 2022 r. sprecyzowanego wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r. dotyczącego kwestionowania decyzji MON nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku zainteresowanego z dnia [...] października 1999 r. o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego, Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Organ ponownie stwierdził, że ocena prawna WSA w Warszawie dokonana w prawomocnym wyroku z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2136/19 nadal wiąże w tej sprawie organ wojskowy, bowiem rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze postępowania przez MON, przez co niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania.
Minister wskazał, że J. D. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] zarzucił naruszenie art. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej (nieprzestrzeganie zasady sprawiedliwości społecznej i praworządności, postępowanie w sposób dowolny) oraz wniósł o uchylenie ww. postanowienia nr [...] z [...] kwietnia 2023 r.
Minister stwierdził, że w myśl art. 171 P.p.s.a, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 168 § 1 i art. 170 powyższej ustawy, orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy, wiąże ono nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Ocena prawna WSA w Warszawie dokonana w prawomocnym wyroku z dnia 25 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2136/19) nadal wiąże w tej sprawie organ wojskowy, przez co niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania w przedmiotowej sprawie.
Organ wskazał, że w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Minister wyjaśnił, że istotną w przedmiotowej sprawie jest druga z przesłanek, tj. zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt III UK 16/15).
Uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest sytuacja, kiedy żądanie wnioskodawcy dotyczy sprawy, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Zatem, należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku strony o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego, ponieważ jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych dotycząca wysokości świadczenia emerytalnego, która nie podlega rozstrzygnięciu w drodze postępowania administracyjnego przez Ministra Obrony Narodowej.
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności postanowienia MON z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia MON z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], przyznanie od MON na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., zarzucił naruszenie art. 1-2 Konstytucji RP, art. 7-12 k.p.a, art. 35 § 1-2 k.p.a., art. 154 § 1 k.p.a., art. 156 § 2 k.p.a.
Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie nie jest zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej i praworządności oraz interesem społecznym i słusznym interesem obywatela. Skarżący zarzucił, że Minister "nie załatwił" jego wniosku z dnia [...] listopada 2022 r., nie rozpoznał żądań wskazanych we wniosku z dnia [...] maja 2023 r. oraz nie przedstawił stanu faktycznego sprawy w pełnym zakresie lecz wybrał tylko fakty pasujące do odmowy wszczęcia postępowania. Skarżący podniósł, że został uznany za zwolnionego z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy w dniu [...] marca 1991 r. w stopniu porucznika. Wskazał, że w jego sprawie występuje stan niezgodny z prawem.
Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Podniósł, że kwestionowana przez stronę materia, należy do właściwości sądów powszechnych, albowiem jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczącą wysokości świadczenia emerytalnego.
Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2023 r., odnosząc się do odpowiedzi Ministra na skargę, stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2023 r., poprzedzające je postanowienie, jak i decyzja MON z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] wydane zostały z naruszeniem artykułu 2 i 7 Konstytucji RP a ww. decyzja została wydana bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wobec powyższego, zgodnie z obowiązującym prawem, organ administracji publicznej który wydał decyzję powinien stwierdzić jej nieważność. Skarżący wniósł ponadto o uznanie za bezzasadny wniosek Ministra o odrzucenie skargi, uwzględnienie skargi, stwierdzenie nieważności decyzji MON z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia [...] stycznia 2000 r., przyznanie od Ministra sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. tytułem zadośćuczynienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie tej nie było podstaw do skierowania sprawy na rozprawę.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli
ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie Ministra Obrony Narodowej nie naruszają prawa. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a k.p.a. i zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego kwestionującego decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia [...] października 1999 r. o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego.
Zgodnie z powołanym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: podmiotową - wniesione przez osobę niebędącą stroną i przedmiotową - z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Obie te przyczyny uniemożliwiają procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w formie decyzji administracyjnej.
Trafnie organ stwierdził w tej sprawie, że brak jest możliwości prowadzenia postępowania i rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w sprawie wniosku skarżącego, którym kwestionuje on decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia [...] stycznia 2000 r., którą to decyzją odmówiono skorygowanie zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów emerytalnych w części dotyczącej dodatku specjalnego.
W sprawie jest bezsporne, że zagadnienie, którego dotyczy kwestionowana decyzja, nie jest zagadnieniem administracyjnoprawnym. Sprawa ta należy do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przesądzone zostało to już jednoznacznie w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt II SA 1421/03, w którym Sąd – rozpoznając skargę na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania dotyczącego wymienionej decyzji – wprost stwierdził, że skoro sprawa nie należała do kompetencji Ministra Obrony Narodowej, to organ ten powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażeń i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego w przyczyn przedmiotowych.
Wskazać też należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2136/19 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] lutego 2000 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z [...] stycznia 2000 r. nr [...] odmawiającą skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności do celów emerytalnych w części dotyczącej dodatku specjalnego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że rozpoznając skargę od decyzji bliźniaczej wobec zaskarżonej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 lutego 2004 r., sygn. akt 1421/03 stwierdził nieważność obydwu decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] lutego 2000 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z [...] stycznia 2000 r. nr [...] odmawiającej skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności do celów emerytalnych w części dotyczącej dodatku specjalnego. Uznał bowiem, że zaskarżona decyzja dotycząca materii nieważności rozstrzygnięcia o odmowie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności do celów emerytalnych w części dotyczącej dodatku specjalnego, jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczącą wysokości świadczenia emerytalnego. W związku z tym Sąd stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie należy do kompetencji Ministra Obrony Narodowej.
Zwrócić też trzeba uwagę, że złożony przez skarżącego [...] listopada 2022 r. wniosek (sprecyzowany pismem z dnia [...] lutego 2023 r.) kwestionujący decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia [...] stycznia 2000 r. o odmowie uwzględnienia wniosku o skorygowanie zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego jest już kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 716/22 oddalił bowiem skargę J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] odmawiającej skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego.
Kwestia braku podstawy materialnoprawnej do rozstrzygania w administracyjnym trybie w sprawie kwestionowanej przez wnioskodawcę decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] lutego 2000 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji była już zatem przedmiotem rozważań sądu administracyjnego.
Zasadnie tym samym Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania we wskazanym wyżej zakresie wniosku strony z [...] listopada 2022 r. (sprecyzowanego [...] lutego 2023 r.), a następnie trafnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymał w mocy własne postanowienie.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść art. 168 § 1, art. 170 i art. 171 P.p.s.a., zgodzić się należy ze stanowiskiem organu zawartym w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] lipca 2023 r., że ocena prawna wyrażona we wskazanym wyżej prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2136/19 wiąże organ, a zatem niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania w niniejszej sprawie.
W sytuacji, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustalił wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, zasadnie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.). Przyczyną uniemożliwiającą wszczęcie postępowania jest m.in. sytuacja taka, jak w niniejszej sprawie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (v. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt III UK 16/15, publ. LEX nr 1814918). Podkreślenia wymaga, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. LEX nr 1989306). W sprawie tej, wbrew żądaniom skargi, nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI