II SA/Wa 1314/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-11-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierze zawodowidodatek specjalnysłużba wojskowaprawo administracyjneMONWSISKWNSA WSAprawo pracy

WSA uchylił decyzję MON w sprawie przyznania dodatku specjalnego żołnierzowi zawodowemu, uznając, że okresy pobierania różnych dodatków specjalnych powinny być sumowane dla ustalenia jego wysokości w ostatnim miesiącu służby.

Skarżący A. Z., żołnierz zawodowy, kwestionował decyzję Ministra Obrony Narodowej dotyczącą przyznania mu dodatku specjalnego za ostatni miesiąc służby. Organ administracji uznał, że dodatek przyznany na podstawie § 18a rozporządzenia nie może być sumowany z wcześniejszymi dodatkami, co skutkowało niższym wymiarem świadczenia. WSA uchylił tę decyzję, przyjmując, że okresy pobierania różnych dodatków specjalnych powinny być traktowane jako jeden okres dla celów obliczenia dodatku w ostatnim miesiącu służby, zgodnie z wykładnią systemową i celowościową przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej (MON) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ administracji uznał, że skarżący otrzymywał dodatek specjalny z dwóch różnych tytułów i że dodatek przyznany na podstawie § 18a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. nie może być sumowany z wcześniejszymi okresami pobierania dodatków, w tym z dodatkiem za służbę w Wojskowych Służbach Informacyjnych (WSI). A. Z. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia, argumentując, że oba dodatki specjalne, które otrzymywał, były w istocie tym samym rodzajem dodatku i powinny być traktowane jako jeden dodatek o charakterze stałym. Wskazywał, że dyspozycja art. 80 ust. 5b ustawy nie obliguje do "ponownego przyznawania" dodatku, a jedynie określa sposób jego obliczenia w ostatnim miesiącu służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając stanowisko organu za błędne. Sąd, odwołując się do wykładni systemowej i celowościowej, a także do wcześniejszego orzecznictwa NSA, stwierdził, że okresy pobierania dodatków specjalnych, w tym tych przyznanych na podstawie § 18 i § 18a rozporządzenia, powinny być sumowane dla ustalenia wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby. Sąd podkreślił, że jedynym kryterium zróżnicowania wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby powinien być okres jego otrzymywania, a niezliczanie okresu pobierania dodatku na podstawie § 18a pozostawałoby w sprzeczności z art. 80 ust. 5b ustawy. Sąd uznał, że odmienna interpretacja prowadziłaby do nieuzasadnionego zróżnicowania żołnierzy i naruszałaby zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okresy pobierania dodatków specjalnych, w tym tych przyznanych na podstawie § 18 i § 18a rozporządzenia, powinny być sumowane dla ustalenia wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia systemowa i celowościowa przepisów, a także zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, nakazują sumowanie okresów pobierania różnych dodatków specjalnych. Jedynym kryterium zróżnicowania wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby powinien być okres jego otrzymywania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 80 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej.

u.s.w.ż.z. art. 80 § ust. 5b

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania.

rozp. MON art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Określa wysokość dodatku specjalnego o charakterze stałym w ostatnim miesiącu pełnienia służby w zależności od okresu jego otrzymywania.

Pomocnicze

rozp. MON art. 27 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Traktuje okres pobierania dodatku specjalnego dla żołnierza WSI i Żandarmerii Wojskowej przed 30 czerwca 2004 r. jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym mowa w innych przepisach rozporządzenia.

rozp. MON art. 18a

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Reguluje przyznawanie dodatków specjalnych dla żołnierzy pełniących służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresy pobierania różnych dodatków specjalnych powinny być sumowane dla ustalenia wysokości dodatku w ostatnim miesiącu służby. Dodatek specjalny przyznany na podstawie § 18a rozporządzenia nie jest świadczeniem odrębnym i podlega sumowaniu z wcześniejszymi okresami pobierania dodatków. Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów, a także zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, przemawiają za sumowaniem okresów pobierania dodatków.

Odrzucone argumenty

Dodatek specjalny przyznany na podstawie § 18a rozporządzenia nie może być sumowany z wcześniejszymi okresami pobierania dodatków, w tym z dodatkiem za służbę w WSI, ze względu na brak wyraźnego przepisu analogicznego do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

nieprawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym okres otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego za służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego [...] nie podlega zsumowaniu [...] z wcześniejszymi okresami pobierania przez skarżącego dodatków specjalnych nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa byłoby różnicowanie zasad dotyczących ustalania wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby w zależności od tego, czy służba pełniona jest w Żandarmerii Wojskowej, czy jest to Służba Kontrwywiadu Wojskowego albo Służba Wywiadu Wojskowego

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący

Anna Mierzejewska

członek

Ewa Grochowska-Jung

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie zasad sumowania okresów pobierania różnych dodatków specjalnych przez żołnierzy zawodowych w ostatnim miesiącu służby, interpretacja przepisów dotyczących dodatków specjalnych w wojsku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów dotyczących dodatków specjalnych w wojsku, w szczególności w kontekście zmian organizacyjnych służb.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansowych żołnierzy zawodowych i interpretacji przepisów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wojskowym i administracyjnym.

Jak liczyć dodatek specjalny żołnierza na koniec służby? WSA wyjaśnia.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1314/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska
Ewa Grochowska-Jung /sprawozdawca/
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
I OSK 482/12 - Wyrok NSA z 2012-10-23
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
art. 80  ust. 5b w zw. z  art. 80  ust. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Ewa Grochowska – Jung (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., w sprawie przyznania [...] A. Z., w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych.
W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zwolnił [...] A. Z., ostatnio pełniącego zawodową służbę wojskową w dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr MON, z dniem [...] stycznia 2011 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W związku z przewidywanym zwolnieniem oficera z zawodowej służby wojskowej, Dyrektor Departamentu Kadr MON w dniu [...] stycznia 2011 r. wydał na podstawie art. 104 § 1 kpa art. 80 ust. 5b i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), § 26a w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 i § 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.), decyzję nr [...] , którą przyznał [...] A. Z. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych, w wysokości proporcjonalnego do okresu jego otrzymywania, tj. [...] zł.
A. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w której stwierdził, iż nie zgadza się z wysokością przyznanego dodatku.
W decyzji z dnia [...] marca 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Minister Obrony Narodowej, wskazując na treść art. 80 ustawy pragmatycznej, stwierdził, że żołnierz zawodowy nie może otrzymywać, w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej, równolegle dodatku specjalnego z kilku tytułów oraz że dodatek ten, w ostatnim miesiącu pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej, przysługuje w wysokości proporcjonalnej do okresu jego otrzymywania. Odnosząc się do dodatków otrzymywanych przez skarżącego, organ wyjaśnił, że były to różne dodatki, wypłacane na podstawie różnych tytułów prawnych. W ocenie organu, nieuprawnione jest utożsamianie dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Ten ostatni dodatek jest nowym dodatkiem niewiążącym się z dodatkiem dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych. Dodatek ten przysługuje każdemu żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę w tej instytucji, niezależnie od charakteru wykonywanych zadań. Natomiast dodatek specjalny związany ze służbą w Wojskowych Służbach Informacyjnych przysługiwał tylko żołnierzom wykonującym czynności operacyjno – rozpoznawcze, a także nadzorującym lub zabezpieczającym wykonywanie tych czynności. W niniejszej sprawie organ uznał, że skarżący otrzymywał dodatek specjalny z dwóch różnych tytułów.
W dalszej kolejności organ, powołując się na rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r., stwierdził, że otrzymywany przez skarżącego do [...] czerwca 2004 r. dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej może być wliczony do okresu otrzymywania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz do okresu otrzymywania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego. Powyższe wynika z § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W ocenie organu, nie można natomiast wliczyć tego dodatku do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego, gdyż dodatek ten wypłacany jest na podstawie § 18a rozporządzenia. Wliczenie tego okresu wymagałoby wyraźnego wskazania w przepisie § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
W dalszej kolejności, organ podał zbieg jakich uprawnień w przypadku skarżącego mógł nastąpić w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej i wskazał, że najwyższa jest kwota dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych i dlatego ten dodatek został przyznany skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Jednocześnie organ zaznaczył, że w okresie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej lub dyspozycji, dopuszczalna jest zmiana wysokości otrzymywanego przez niego uposażenia zarówno poprzez podwyższenie, jak i obniżenie wysokości poszczególnych składników uposażenia, w taki sposób jak byłoby to możliwe, gdyby żołnierz ten zajmował stanowisko służbowe. W czasie pozostawania skarżącego w dyspozycji nastąpiła zmiana stanu faktycznego (rozpoczęcie pełnienia służby w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej), z którym to stanem faktycznym przepis prawa (art. 80 ust. 5a i 5b ustawy pragmatycznej) wiązał określony skutek prawny w postaci przyznania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego w wysokości proporcjonalnej do okresu jego otrzymywania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Z. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 80 ust. 4 i 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 26a w związku z § 5, § 7 i § 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych i w związku z art. 7 kpa i art. 8 kpa oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wypłacano mu dodatek specjalny "za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych i analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego", o którym była mowa w § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2006 r. do 31 marca 2009 r.). Ponadto wypłacano mu dodatek specjalny w wysokości [...] za pełnienie służby w SKW na podstawie dodanego do rozporządzenia § 18a rozporządzenia. Wskazana regulacja nie ustala, ani nie określa w szczególności, że wymienione oba dodatki specjalne, otrzymywane przez skarżącego podczas służby w SKW, były dodatkami o charakterze stałym. O tym, czy są to dodatki o charakterze stałym czy nie, rozstrzyga przepis art. 80 ust. 3 ustawy pragmatycznej (dodatki ustalone w stawkach miesięcznych są dodatkami o charakterze stałym). W rozporządzeniu takie dodatki nie zostały określone (zdefiniowane) czy wyróżnione obok "dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1 art. 80 ustawy pragmatycznej". Mamy więc do czynienia z jednym i tym samym rodzajem dodatku do uposażenia zasadniczego żołnierzy – a mianowicie "dodatkiem specjalnym za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej" (bo o takim dodatku mówiła i mówi ustawa pragmatyczna w art. 80 ust. 1 pkt 1, zarówno przed, jak i po 1 kwietnia 2009 r.), lecz nie dodatkiem o charakterze stałym. W ocenie skarżącego, dyspozycja art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej nie odnosi się do jego sytuacji, gdyż przepis ten nie obliguje organu do "ponownego przyznawania" dodatku. W przepisie tym przewidziano wyłącznie sytuację, w której żołnierz pełniący służbę np. ostatnio w SKW, pełnił ją także wcześniej w WSI, a wysokość dodatku, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej (już przyznanego w SKW), w jego przypadku byłaby niższa od przypadku uwzględniającego staż otrzymywania także tego rodzaju dodatku wcześniej (w okresie służby np. w WSI i w wyższej wysokości). W ocenie skarżącego, z analizy przepisów ustawy pragmatycznej wynika, że powinien otrzymać dodatek specjalny w wysokości wcześniej mu przyznanej tj. [...] zł za pełnienie służby w SKW. Ten wniosek uzyskuje wsparcie również w treści przepisu § 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Przepis § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, na który powołuje się organ, nie dotyczy natomiast jego sytuacji, bowiem traktuje on po pierwsze o dodatku specjalnym o charakterze stałym, a nie dodatku, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, ponadto przepis ten lokowany w przepisach przejściowych obejmuje swym zakresem zastosowania inne niż rozważane przypadki obligujące do wyliczenia wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby żołnierzy WSI, gdy dochodzi do ich zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jako żołnierzy zawodowych (szczególnie po 30 września 2006 r.) oraz absolutnie nie jest tak, aby przepis ten posiadał charakter wyjątku od reguły zapisanej w § 7 ust. 1 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga A. Z. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazane. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 80 ust. 5b w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania.
Szczegółowe warunki otrzymywania tych dodatków oraz ich wysokość określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz.1497 z późn. zm.), które w § 7 ust. 1 stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje:
1) w pełnej wysokości – jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat;
2) w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym – jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok.
W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżący w okresie pełnienia służby w latach 1998 – 2010 otrzymywał dodatki specjalne za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej, opierając się na wykładni literalnej przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych wywiódł, iż okres otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego na podstawie § 18a rozporządzenia za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego nie może być sumowany z okresem pobierania przez niego dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych. W tym przypadku brak bowiem przepisu analogicznego do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym okres pobierania dodatku specjalnego dla żołnierza Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej, przed dniem 30 czerwca 2004 r. (przyznawanego na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, a wcześniej na podstawie zarządzenia nr [...] z [...] kwietnia 1990 r.) traktuje się jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym jest mowa odpowiednio w § 9, 11, 15 ,18 albo 20 niniejszego rozporządzenia. Według organu, dodatek specjalny przyznawany na podstawie § 18a rozporządzenia jest zupełnie nowym świadczeniem, na co wskazuje zarówno jego nazwa, jak i wysokość.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu należy uznać za błędne w świetle wykładni systemowej i celowościowej przepisów ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Tożsamy pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 721/10, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 2/11 stanowisko to w pełni zaakceptował.
Powoływane powyżej przepisy ustawy i rozporządzenia ustanawiają zasadę, że dodatek specjalny przysługuje za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, natomiast jego wysokość w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej jest uzależniona od okresu jego otrzymywania w czasie pełnienia służby.
Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym (tj. dodatek ustalony w stawkach miesięcznych), w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w pełnej wysokości, jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat. Brak jednocześnie przepisu, z którego wynikałoby, że okresu otrzymywania dodatku specjalnego za służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub służbę w Służbie Wywiadu Wojskowego na podstawie § 18a rozporządzenia nie zlicza się z innymi okresami otrzymywania takiego dodatku dla celów ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby.
Skarżący, jak podaje Minister Obrony Narodowej, w okresie od [...] grudnia 1998 r. do [...] czerwca 2004 r. otrzymywał dodatek dla żołnierzy WSI, a w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] września 2006 r. oraz w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej od [...] października 2006 r. do [...] września 2008 r. otrzymywał dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego przyznany na podstawie § 18 i 26a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Przepis ten regulował w stosownych okresach kwestie przyznawania dodatków specjalnych dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych, Żandarmerii Wojskowej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Na skutek zmiany przepisów rozporządzenia, która weszła w życie 1 kwietnia 2009 r., dodany został do powyższego rozporządzenia sporny § 18a, który reguluje aktualnie kwestie przyznawania dodatków specjalnych wyłącznie dla żołnierzy zajmujących stanowisko służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego. Jednocześnie zmieniona została dotychczasowa treść § 18 rozporządzenia, który odnosi się obecnie tylko do żołnierzy Żandarmerii Wojskowej. Zmiana przepisów wprowadzona rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2009 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 42, poz. 343), rozdzieliła więc dotychczasową wspólną regulację dotyczącą przyznawania dodatków specjalnych dla żołnierzy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Żandarmerii Wojskowej. Jak wskazał NSA w powołanym wyżej wyroku był to jednak w dalszym ciągu ten sam dodatek specjalny przyznawany za szczególne właściwości lub warunki służby, który żołnierz pobierał na podstawie § 18 rozporządzenia. Dla przyznania tego dodatku bez znaczenia pozostawał fakt, czy wiązał się on z wykonywaniem czynności operacyjno – rozpoznawczych lub dochodzeniowo – śledczych w Żandarmerii Wojskowej, czy wiązał się z pełnieniem służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego. Wszystkie wymienione służby charakteryzują się szczególnymi warunkami uprawniającymi żołnierza do otrzymywania dodatku specjalnego – art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z § 4 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę, że nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa byłoby różnicowanie zasad dotyczących ustalania wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby w zależności od tego, czy służba pełniona jest w Żandarmerii Wojskowej, czy jest to Służba Kontrwywiadu Wojskowego albo Służba Wywiadu Wojskowego, a w istocie do tego prowadzi dokonanie literalnej wykładni przepisu § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zaakceptowanie stanowiska organu co do rozumienia § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia mogłoby prowadzić do tego, że żołnierze zawodowi Żandarmerii Wojskowej w ostatnim miesiącu pełnienia służby otrzymywaliby dodatek specjalny w wysokości wyższej w stosunku do legitymujących się takim samym okresem pobierania dodatku specjalnego żołnierzy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego. Zwrócić bowiem należy uwagę, że dodatek specjalny przysługuje wprawdzie każdemu żołnierzowi pełniącemu służbę w tej instytucji, ale jest on przyznawany w różnej wysokości, w kwocie od [...] zł do [...] zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasady konstytucyjne wyrażone w art. 2 i 32 Konstytucji RP, stanowiące determinanty wykładni prawa, pozwalają na takie odczytanie normy § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, które zapobiegnie nieuzasadnionemu i krzywdzącemu zróżnicowaniu w tym zakresie. Mając na względzie treść art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jedyne kryterium pozwalające na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres jego otrzymywania. Niezaliczenie żołnierzom Służb Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego dla potrzeb ustalania dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby okresu ostatnio otrzymywanego dodatku (§ 18a rozporządzenia) pozostawałoby w sprzeczności z zasadą określoną w art. 80 ust. 5b, zgodnie z którą wysokość tego dodatku w ostatnim miesiącu służby uzależniona jest od okresu jego pobierania (wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 2/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, należy stwierdzić, że nieprawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym okres otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego za służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego od [...] lipca 2009 r. w oparciu o art. 18a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych nie podlega zsumowaniu, dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z wcześniejszymi okresami pobierania przez skarżącego dodatków specjalnych, w tym także z dodatkiem otrzymywanym na podstawie § 18 tego rozporządzenia.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI