II SA/WA 1758/24

II SA/Wa 1758/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2024 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego T. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]
(dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") z [...] stycznia 2023 r. nr [...] zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu w którego toku skarżącemu przedstawiono 33 zarzuty.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem nr [...], wydanym [...] czerwca 2023 r. w oparciu o art. 135j ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 145 z późn. zm., dalej jako: u.P.), KWP umorzył zarzuty oznaczone jako nr 1-7 oraz uznał skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych oznaczonych jako zarzuty nr 8-33
i za przypisane przewinienia wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.
Powyższe orzeczenie KWP z [...] czerwca 2023 r. nr [...], T. W. zaskarżył tylko w części, w której uznano go winnym i ukarano.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP",
"organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 u.P., uchylił zaskarżone orzeczenie
w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.
Powyższe orzeczenie KGP stało się przedmiotem skargi strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pomimo zaskarżenia w/w orzeczenia drugoinstancyjnego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie czekając na wynik postępowania sądowego ponownie rozpoznał sprawę i orzeczeniem z dnia [...] marca 2024r. umorzył postępowanie w odniesieniu do zarzutów 1-15 i 19 a za pozostałe zarzucane stronie czyny wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2024r. uchylił skarżone orzeczenie w zakresie dotyczącym zarzutów 16-18 i 20-26 umarzając jednocześnie postępowanie w tej części a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi T. W. do tut. Sądu w której zarzucił organowi naruszenie:
- art. 135i ust. 1 i 4 u.P.,
- art. 135i ust. 1 i art. 135e ust. 1 w zw. z art. 135f ust. 9 i 10 w zw. z art. 135f u.P.,
- art. 135f ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135f ust. 7 i 8 u.P.,
- art. 135c ust. 2, 4-7 i art. 135d ust, 4 u.P.,
- art. 135i ust. 7 u.P.,
- art. 135f ust. 1 pkt 1 u.P. i art. 134i ust. 4fw zw. z art. 174 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 u.P.,
- art. 135e ust. 1 u.P.,
- art. 135g ust. 1 i 2 w zw. z art. 135ja ust 1 pkt 1 i 3 u.P. w zw. z art. 134ha
ust. 1 i 2 u.P.,
- art. 135f ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135f ust. 7 w zw. z art. 135 f ust. 8 w zw.
z art. 135f ust. 1 pkt 5 u.P.,
- art. 135g ust. 1 i 2 w zw. z art. 135e ust. 1 u.P.,
- art, 134g ust. 1 i 2 u.P.,
- art. 138 u.P.,
- art. 1351 ust 1 u.P..
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie rozstrzygnięć obydwu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym orzeczeniu.
Wyrokiem z dnia 4 września 2024r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/WA 2309/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] października 2023r. uchylił je.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej,
przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.) wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy po wywiedzeniu przez funkcjonariusza skargi na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] października 2023r. organ mógł (nie czekając na rozstrzygnięcie skargi przez Sąd) ponownie rozpoznawać sprawę, i czy mógł ponownie rozpoznawać sprawę także w części rozstrzygnięcia, które uprawomocniło się wskutek braku wywiedzenia odwołania od orzeczenia z [...] czerwca 2023r.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytania należało udzielić negatywnych odpowiedzi.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, że prawo do Sądu stanowi podstawową gwarancję dla każdego człowieka (także będącego funkcjonariuszem policji) poszanowania jego wolności obywatelskich. Stanowi też gwarancję poszanowania konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa.
Realizacja prawa do Sądu polega zaś nie tylko na zapewnieniu możliwości zaskarżenia kończących postępowanie rozstrzygnięć. Polega też na poszanowaniu wyroków sądowych i uzależnieniu dalszego toku danego postępowania przed organami administracji, od wyniku postępowania sądowego pozostającego w ścisłym związku z owym postępowaniem.
W realiach faktycznych niniejszej sprawy oznacza to więc taką konsekwencję,
że organ I instancji będzie mógł ponownie zacząć rozpoznawanie sprawy przekazanej mu orzeczeniem organu odwoławczego, gdy skarga na to orzeczenie drugoinstancyjne zostanie prawomocnie rozpoznana przez Sąd i oddalona.
Brak spełnienia powyższego wymogu przez organ może bowiem doprowadzić do tego, że w obrocie prawnym pojawią się dwa różne rozstrzygnięcia wydane w tej samej sprawie. Taką zaś sytuację uznać należy za niedopuszczalną gdyż prowadzi do jawnego chaosu i braku pewności obrotu prawnego.
Podobnie istotną dla poszanowania zasady praworządności co i prawa do sądu,
jest gwarancja stabilności i trwałości prawomocnych rozstrzygnięć organów administracji. Tylko bowiem ograniczenie do niezbędnego minimum (i do trybów nadzwyczajnych) możliwości ingerencji w prawomocne rozstrzygnięcia,
może zapewnić pewność obrotu prawnego i stabilizację w zakresie praw i obowiązków nakładanych czy przyznawanych obywatelom. Z tego więc powodu przepisy prawa za niedopuszczalną uznają każdą ingerencję w prawomocnie zakończone postępowanie, dokonywaną poza trybami nadzwyczajnymi.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało,
że objęte skargą orzeczenia I i II instancji zostały wydane w sprawie z rażącym naruszeniem prawa.
Po pierwsze – mimo tego, iż orzeczenie Komendanta Głównego Policji
z [...] października 2023 r. zostało zaskarżone do Sądu administracyjnego przez co nie stało się prawomocne i nie mogło stanowić skutecznej podstawy do ponownego orzekania w sprawie, organ I instancji ponownie rozpoznał sprawę działając ewidentnie w sposób przedwczesny.
Po drugie – organy obu instancji w kolejnym postępowaniu rozpoznały sprawę
w całości mimo tego, że odwołanie od orzeczenia z [...] czerwca 2023r. dotyczyło jedynie jego części, a co za tym idzie, organy w postępowaniu zwykłym wypowiedziały się w zakresie rozstrzygniętym już w sposób prawomocny i ostateczny.
Zdaniem Sądu powyższe rażące naruszenia prawa przez Komendanta Głównego Policji jak i Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], obligowało tut. Sąd do stwierdzenia nieważności skarżonego i poprzedzającego go orzeczenia.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art.156 par.1 pkt.2 K.p.a. był zobowiązany orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 P.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do tego, aby ocenić jej całokształt, stosując się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez tut. Sąd w niniejszym uzasadnieniu.