II SA/Wa 1740/24

II SA/Wa 1740/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Sławomir Antoniuk
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji dotyczącej przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości (dalej jako "Minister" lub "organ") działając na podstawie art. 158 § 1
i art. 108 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej "kpa"), w zw.
z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 kpa, art. 170 ust. 1, art. 187 pkt 4 ustawy
z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm., dalej jako "ustawa o Służbie Więziennej") oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 23, dalej jako "rozporządzenie z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych"), obowiązujących [...] listopada 2023 r., tj.
w dniu wydania decyzji Ministra znak: [...], po przeprowadzeniu
z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji,
o przydzieleniu [...]. J. K. (dalej także jako "skarżący" lub "strona") lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...], jako wydanej
z rażącym naruszeniem prawa, postanowił:
I. stwierdzić nieważność decyzji Ministra z [...] listopada 2023 r., znak: [...], o przydzieleniu skarżącemu ww. lokalu mieszkalnego jako wydanej
z rażącym naruszeniem prawa;
II. decyzji w pkt. I nadać rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2024 r. zawiadomił stronę
o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Ministra, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W kwestionowanej decyzji z [...] listopada 2023 r. stwierdzono m.in., że Minister decyzją z [...] sierpnia 2013 r. przydzielił skarżącemu (wówczas w randze [...]) lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...]. Decyzją z [...] listopada 2023 r. Minister uchylił
w całości ww. decyzję w związku z utratą przez Służbę Więzienną prawa do dysponowania lokalem położonym przy ul. [...] i koniecznością jego opróżnienia. Budynek, w którym zlokalizowany jest lokal, stał się przedmiotem zwrotu w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U z 1945 r., nr 50, poz. 279 z późn. zm.)
i został wydany wierzycielowi ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) na skutek czynności egzekucyjnych podjętych przez właściwego komornika sądowego [...] września 2023 r. Powyższe okoliczności stały się powodem uznania przez organ, że nie zostało zrealizowane prawo strony do lokalu mieszkalnego. W konsekwencji [...] listopada 2023 r., skarżący - wówczas Dyrektor Generalny Służby Więziennej, zwrócił się do Ministra z wnioskiem o przydzielenie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. We wniosku podał, że posiada wraz z małżonką tytuł prawny do lokalu (domu) położonego w [...] przy ul. [...], a także gospodarstwo rolne: [...], pow. [...], które wnioskodawca otrzymał w darowiźnie. Jednocześnie oświadczył, że zarówno on sam, jak i jego żona, nie posiadają tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (domu), który następnie utracił lub którego się zrzekł.
W ocenie organu podczas wydawania kwestionowanej decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania nieważnościowego doszło do naruszenia art. 170 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi o tym, że funkcjonariuszowi
w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Na dzień [...] listopada 2023 r., tj. dzień wydania kwestionowanej decyzji skarżący miał przyznany, na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny przy ul. [...] m. [...] w [...], bowiem decyzja z [...] listopada 2023 r. uchylająca przyznanie tego lokalu nie była prawomocna.
Minister zauważył, że zgodnie z obecnie obowiązującym porozumieniem
w sprawie lokali mieszkalnych stanowiących własność m. [...] i pozostających w dyspozycji Służby Więziennej z przeznaczeniem na kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy Służby Więziennej zawartym [...] maja 2023 r. pomiędzy Prezydentem [...] a Dyrektorem Generalnym Służby Więziennej lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w [...] został przekazany Służbie Więziennej na okres 9 lat jako lokal mieszkalny począwszy od [...] sierpnia 2023 r.
Organ wskazał, że [...] października 2023 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie w całości decyzji Ministra z [...] sierpnia 2013 r. w sprawie przydzielenia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] w związku
z utratą przez Służbę Więzienną prawa do dysponowania przedmiotowym lokalem
i koniecznością jego opróżnienia. Skarżący wskazał, że opuszczenie przez niego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] nastąpiło w związku z przekazaniem jego własności prywatnemu podmiotowi i wezwaniem Centralnego Zarządu Służby Więziennej przez właściwe organy mieszkaniowe Miasta [...] do wydania go w terminie 30 dni firmie [...] Sp. z o.o. Natomiast z pisma Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z [...] października 2023 r., wynika, że skarżący mógł odstąpić od opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego po uzyskaniu pisemnej zgody na dalsze zajmowanie lokalu od nowego właściciela. Z kolei z wcześniejszego pisma opatrzonego datą [...] października 2023 r. wynikało, że [...] Sp. z o.o. skierował do lokatorów lokali mieszkalnych położonych w [...] przy ul. [...] informację o możliwości sprzedaży lokatorom zajmowanych lokali mieszkalnych po cenach do 50 procent wartości rynkowej z perspektywą rozłożenia na raty lub podjęcia rozmów w kwestii zagwarantowania lokatorom możliwości dożywotniego korzystania z lokalu. Z treści złożonego [...] października 2023 r. przez skarżącego oświadczenia wynikała konieczność opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego [...] położonego,
w [...] przy ul. [...], który to fakt przytoczył ponownie w swoim piśmie z [...] maja 2024 r. skierowanym do Ministerstwa Sprawiedliwości, podczas gdy
z przywołanej powyżej dokumentacji w sposób jednoznaczny wynika, że w istocie miał możliwość dalszego zamieszkiwania w tymże lokalu mieszkalnym, ewentualnie wykupienia go po preferencyjnej cenie. Potrzeby mieszkaniowe skarżącego były zatem zaspokojone i niczym nie zagrożone i z sobie tylko znanych powodów złożył oświadczenie o konieczności opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Decyzją Ministra z [...] listopada 2023 r., znak: [...], uchylona została w całości decyzja organu z [...] sierpnia 2013 r. w sprawie przydzielenia lokalu mieszkalnego [...] położonego przy ul. [...] w [...].
Organ zauważył, że z informacji uzyskanej od firmy [...] Sp. z o.o. wynika, że [...] listopada 2023 r. skarżący opróżnił lokal [...] w [...] przy ul. [...] i został z niego wymeldowany. Jednakże informacja ta stoi
w oczywistej sprzeczności z treścią protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] grudnia 2023 r., którego przedmiotem było rozwiązanie i zawarcie nowej kompleksowej umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenie usług dystrybucji, między zdającym Centralnym Zarządem Służby Więziennej a przejmującym J. K., dotyczącym lokalu [...] w [...] przy ul. [...], z którego jednoznacznie wynika, że od [...] grudnia 2023 r. nabywcą energii elektrycznej w tym lokalu jest skarżący. W protokole tym jako adres główny i do korespondencji wskazano adres: J. K., ul. [...], [...] - protokół zdawczo-odbiorczy
z [...] grudnia 2023 r. Dlatego też zarówno opróżnienie lokalu mieszkalnego, jak
i wymeldowanie z niego, w kontekście kolejnych zdarzeń, wskazywać może na pozorność tych czynności, skoro w dalszym ciągu nabywcą energii elektrycznej
w tymże lokalu miał być skarżący.
Minister zwrócił uwagę na fakt, że wniosek o przydział rzeczonego lokalu wpłynął do Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji Ministerstwa Sprawiedliwości [...] listopada 2023 r. i tego samego dnia Minister wydał decyzję o jego przydziale, co poddaje w wątpliwość respektowanie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 kpa. Z uzasadnienia decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania nieważnościowego nie wynika, by przemawiał za takim rozstrzygnięciem interes społeczny. Ponadto tak szybkie działanie organu budzi wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które dla swojej ważności wymaga przeprowadzenia szeregu określonych w przepisach administracyjnych czynności. Przy błyskawicznej szybkości postępowania o której mowa w art. 12 kpa niewątpliwie zabrakło wnikliwości.
W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że w związku z wydaniem kwestionowanej decyzji Ministra z [...] listopada 2023 r. o przydzieleniu stronie lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] naruszone zostały także przepisy § 2 i 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r.
w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych, ponieważ przydzielony lokal
w dniu wydania decyzji nie nadawał się do zamieszkania oraz nie była przeprowadzona procedura przewidziana w razie ujawnienia lokalu służbowego gotowego do zasiedlenia.
Minister zauważył, że zasadą, mającą odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach, jest, że w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej przed przydzieleniem kwatery tymczasowej lub lokalu mieszkalnego kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej podaje do wiadomości funkcjonariuszy, w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o lokalu mieszkalnym lub kwaterze tymczasowej przeznaczonych do zasiedlenia. Następnie Biuro Kwatermistrzowsko - lnwestycyjne Centralnego Zarządu Służby Więziennej przygotowuje każdorazowo ogłoszenie o wolnym lokalu mieszkalnym gotowym do zamieszkania, wskazując w ogłoszeniu status lokalu, jego adres i powierzchnię mieszkalną oraz datę dzienną przyjmowania wniosków o przydział lokalu. Kwestionowanej decyzji nie poprzedziła żadna informacja CZSW skierowana do innych funkcjonariuszy Służby Więziennej o dysponowaniu wolnym lokalem mieszkalnym. Ponadto zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia przydzielony lokal mieszkalny lub kwatera tymczasowa powinny znajdować się w należytym stanie technicznym
i sanitarnym, umożliwiającym zamieszkanie. Natomiast stan techniczny i sanitarny przedmiotowego lokalu mieszkalnego powodował, że nie nadawał się on do zasiedlenia i wymagał przeprowadzenia gruntownego remontu, którego koszty przekraczały trzysta tysięcy złotych.
Organ wskazał nadto, że przyjęcie i zdanie lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej następuje na podstawie protokołu sporządzonego i podpisanego przez upoważnionego przedstawiciela jednostki organizacyjnej Służby Więziennej
i funkcjonariusza przyjmującego lub zdającego lokal mieszkalny lub kwaterę tymczasową. W protokole, o którym mowa powyżej, określa się przedmioty wyposażenia lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej, stan techniczny elementów i wyposażenia lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej oraz znajdujących się
w nim urządzeń. Biorąc pod uwagę protokół przejęcia przez CZSW lokalu mieszkalnego [...] położonego w [...] przy ul. [...] z [...] sierpnia 2023 r., z którego wynika, że lokal nadaje się do generalnego remontu, bezspornym wydaje się fakt, że rzeczony lokal nie nadawał się do zamieszkania. Jeszcze przed przydzieleniem stronie przedmiotowego lokalu mieszkalnego, CZSW zawarł [...] października 2023 r. umowę na wykonanie kompletnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej remontu ww. lokalu. Wartość brutto przedmiotu zamówienia wynosiła 11 070,00 zł. Po sporządzeniu dokumentacji projektowo-kosztorysowej przeprowadzone zostało postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem były roboty budowlane polegające na remoncie lokalu mieszkalnego [...] przy ul. [...]
w [...]. W efekcie została zawarta umowa pomiędzy Skarbem Państwa - Centralnym Zarządem Służby Więziennej a Polską Grupą SW Przedsiębiorstwem Państwowym z siedzibą w [...] dotycząca remontu przedmiotowego lokalu. Wynagrodzenie ryczałtowe za wykonanie przedmiotu umowy zostało ustalone
w wysokości 287 037,04 zł netto tj. 310 000,00 zł brutto. Okoliczności te, związane
z przeprowadzeniem remontu przedmiotowego lokalu i kosztami tej inwestycji wskazują jednoznacznie, że stan techniczny i sanitarny lokalu nie był należyty, co świadczy
o rażącym naruszeniu § 3 ww. rozporządzenia.
Minister wskazał ponadto, że skarżący wraz z żoną w 2006 r. zbyli lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się w budynku przy ul. [...] w [...] na podstawie umowy sprzedaży z [...] marca 2006 r. sporządzonej przed notariuszem B. B. w [...] nr rep. [...] [...]. Stosownie zaś do dyspozycji art. 187 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej "lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2". O tym fakcie skarżący nie wspomniał we wniosku o przydział lokalu mieszkalnego. Wskazał natomiast, że [...] sierpnia 2013 r. zwrócił na rachunek CZSW pomoc finansową, którą otrzymał, na mocy decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] lipca 2002 r., na uzyskanie lokalu mieszkalnego w wysokości 47 810,00 zł. Ta okoliczność niezbicie wskazuje na brak należytej wnikliwości w błyskawicznie przeprowadzonym postępowaniu zwykłym. Natomiast efektem jest oczywiste naruszenie przesłanki negatywnej do przydziału lokalu mieszkalnego z art. 187 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, które zostało pominięte w postępowaniu zwykłym.
Zdaniem organu nie budzi jednak wątpliwości okoliczność, że skarżący nie musiał zdawać lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Zrobił to z sobie wiadomych powodów. Utrata tytułu prawnego do ww. lokalu nastąpiła po uprawomocnieniu się decyzji z [...] listopada 2023 r. Zdanie tego lokalu należy traktować na równi z jego zrzeczeniem się, a ze względu na późniejsze przepisanie liczników energii, jako czynność pozorną.
W ocenie Ministra, mając na uwadze powyżej przywołane okoliczności nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie postępowania nieważnościowego. Przydzielenie lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] m. [...], w okolicznościach niniejszej sprawy, determinowało konieczność wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z [...] listopada 2023 r.
Minister wyjaśnił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przewidziane w art. 108 § 1 kpa, jest związane z wykonalnością decyzji determinowaną treścią art. 130 kpa. Ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności należy do organu, który wydał decyzję. Jednakże gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1 kpa, wówczas obowiązany jest nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Konieczność poniesienia znacznych kosztów remontu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, przekraczających trzysta tysięcy złotych, uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ze względu na inny interes społeczny. Zapewnienie prawidłowej realizacji uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej należy utożsamiać z ważnym interesem społecznym, o którym mowa w powołanym przepisie art. 108 § 1 kpa. Zarówno ilość uchybień, ich ciężar, a w szczególności wygenerowane koszty, przekonują o potrzebie rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności decyzji i nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku
z powyższym, w ocenie organu, istnieją podstawy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji, a rozwiązanie to pozwala na właściwe zabezpieczenie innego interesu społecznego.
W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z [...] listopada 2023 r. o przydzieleniu skarżącemu lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] m. [...]. Kwestionowana decyzja jest bowiem dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na naruszeniu przy jej wydaniu art. 7 kpa w zw. z art. 170 ust. 1, art. 187 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 2 i 3 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych, obowiązującego 8 listopada 2023 r., tj. w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W realiach niniejszej sprawy negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności, o której mowa w dyspozycji art. 156 § 2 kpa nie zachodzi.
W chwili wydania kwestionowanej decyzji, przydzielony nią lokal mieszkalny nie nadawał się do zamieszkania. Zostały naruszone procedury związane z przydziałem lokali. W postępowaniu zwykłym zabrakło wnikliwości. Zostały uwzględnione wyłącznie okoliczności przemawiające za przydzieleniem lokalu, w sytuacji pominięcia przesłanek negatywnych. Zupełnie została pominięta kwestia kosztów, które musiały zostać poniesione, aby przedmiotowy lokal nadawał się do zamieszkania. W chwili wydania kwestionowanej decyzji nie było podstaw, ani do przydziału tego lokalu skarżącemu, ani do prowadzenia postępowania w przedmiocie przydziału tego konkretnego lokalu. Również racje ekonomiczne ani gospodarcze nie przemawiały za przydzieleniem większego metrażowo lokalu mieszkalnego przy ul. [...] m. [...], przeznaczonego do generalnego remontu i nie nadającego się do zamieszkania, szczególnie w sytuacji braku konieczności i uzasadnienia do zdania lokalu mieszkalnego przy ul. [...].
Organ wskazał, że przepisami, które mogą być rażąco naruszone są co do zasady przepisy prawa materialnego, co w tej sytuacji ma miejsce. Przy wydawaniu niniejszej decyzji naruszony został również art. 7 kpa, który jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, ale także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Reasumując, organ stwierdził, że decyzja Ministra z [...] listopada 2023 r.,
o przydzieleniu skarżącemu lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] m. [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dyspozycje przepisów art. 187 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej oraz obowiązujących wówczas przepisów § 2 i 3 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych zostały w istocie pominięte, natomiast przepisy art. 7 kpa i art. 170 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zostały zastosowane w sposób rażąco niezgodny z ich oczywistą i jednoznaczną treścią. Treść tych przepisów była jasna i wystarczająco precyzyjna, stąd zgodnie z zasadą claro non sunt interpretanda nie wymagały one dokonania wykładni w oderwaniu od znaczenia językowego. Stan faktyczny sprawy
w postępowaniu zwykłym nie został wyjaśniony ani dokładnie, ani wnikliwie.
W powyższych okolicznościach należało rozstrzygnąć jak w pkt I sentencji, nadając decyzji w tym zakresie rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z [...] września 2024 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata wniósł do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na decyzję Ministra z [...] sierpnia 2024 r. Zaskarżając powyższą decyzję w całości, zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy:
1) art. 7 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania przez Ministra bez zachowania ustawowego obowiązku podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniającego interes społeczny i słuszny interes obywateli;
2) art. 8 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania przez Ministra bez zachowania ustawowego obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
3) art. 9 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania przez Ministra bez zachowania ustawowego obowiązku, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
Autor skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przy wydaniu kwestionowanej przez Ministra decyzji o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego z [...] listopada 2023 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wszystkie okoliczności wskazane przez organ
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są wprost albo niezgodne z obowiązującym prawem, albo niezgodne z obiektywnym stanem faktycznym.
Autor skargi wskazał, że okoliczność dotyczącą sprzedaży przez skarżącego
i jego małżonkę lokalu mieszkalnego w [...], w powiązaniu z otrzymaniem pomocy finansowej na cele mieszkaniowe uznać należy za absolutnie nietrafną i nie mającą żadnego znaczenia w sprawie. Minister nie dostrzega bowiem nie budzącej żadnych wątpliwości normy prawnej, zawartej w art. art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z której treścią funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby
w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby zajmuje przydzielony mu decyzją administracyjną lokal mieszkalny, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli zwolni zajmowany lokal mieszkalny w dotychczasowej miejscowości pełnienia służby albo zwróci przyznaną mu pomoc finansową, o której mowa w art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy. Skarżący był właśnie w takiej sytuacji, jaką przedstawia art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. [...] marca 2013 r. został powołany przez ówczesnego Ministra Sprawiedliwości na stanowisko [...] Generalnego Służby Więziennej. W związku z tym zwolnił stanowisko [...] Służby Więziennej w [...] i na stałe przeniósł się, wraz z rodziną, do [...]. Powołanie związane było wprost z przeniesieniem z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości (z [...] inspektoratu Służby Więziennej w [...] do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w [...]). Minister tego faktu nie kwestionuje. Ubiegając się o przydział lokalu mieszkalnego, po przeniesieniu z urzędu do pełnienia służby w [...] na nowym stanowisku służbowym, skarżący zwrócił uprzednio otrzymaną pomoc finansową na cele mieszkaniowe, co było absolutnie zgodne z brzmieniem cytowanego art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Organ administracji publicznej (w przypadku skarżącego - ówczesny Dyrektor Generalny Służby Więziennej) zwrot przyjął, a postępowania skarżącego - jako wszakże zgodnego z prawem - nigdy dotychczas nie kwestionował. Okoliczności te są organowi znane
i nigdy nie budziły żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Reasumując, uznać trzeba jednoznacznie, że fakt uprzedniej sprzedaży przez skarżącego i jego żonę mieszkania w [...], w świetle cyt. wyżej regulacji art. 175 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nie miał absolutnie żadnego znaczenia podczas podejmowania decyzji o przydziale mu lokalu mieszkalnego jako osobie przeniesionej z urzędu do pełnienia służby w nowej miejscowości, która zwróciła przyznaną uprzednio pomoc finansową na cele mieszkaniowe. Dlatego też wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez Ministra okoliczności sprzedaży mieszkania nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na sytuację mieszkaniową skarżącego określoną w jasnych, nie budzących wątpliwości interpretacyjnych, przepisach ustawy o Służbie Więziennej. Ta okoliczność z całą pewnością nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji mieszkaniowej z [...] listopada 2023 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do kolejnej okoliczności wskazanej przez Ministra mającej uzasadnić stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej skarżącemu lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...], a dotyczącej możliwości dalszego zajmowania przez niego lokalu położonego w [...] przy ul. [...], autor skargi stwierdził, że jest ona absolutnie niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Skarżący nigdy jako J. K., a więc osoba wskazana imiennie w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, nie otrzymał propozycji zakupu mieszkania położonego
w [...] przy ul. [...]. Z tzw. teczki mieszkaniowej skarżącego wynika w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że:
- po pierwsze, właściwy organ kwaterunkowy miasta [...] wezwał pisemnie nie skarżącego, a Centralny Zarząd Służby Więziennej do opróżnienia przez niego lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]
w terminie 30 dni i przekazania go właścicielowi ujawnionemu w księdze wieczystej - firmie [...] Sp. z o.o., o fakcie tym poinformował skarżącego ówczesny zastępca Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, nadzorujący służby mieszkaniowe
w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej;
- po drugie, ofertę zakupu mieszkania, wyjętą ze skrzynki pocztowej i zaadresowaną przez przedstawiciela [...] Sp. z o.o. do ogółu lokatorów, zajmujących mieszkania w kamienicy przy ul. [...] w [...], skarżący przekazał - zgodnie z właściwością - do Biura Kwatermistrzowsko - Inwestycyjnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej, wiedząc, że nie jest jej adresatem.
Autor skargi zauważył, że ze strony Centralnego Zarządu Służby Więziennej skarżący nigdy nie otrzymał oferty zakupu mieszkania od firmy [...] Sp. z o.o. Było to dla niego zrozumiałe, tym bardziej, że wiedział, iż jego mieszkanie objęte jest porozumieniem, które ówczesny Dyrektor Generalny Służby Więziennej podpisał
z Prezydentem m. [...], a które normowało zasady zajmowania mieszkań pozostających w zasobie miasta [...] przez funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z treści owego porozumienia wynikał jasny obowiązek zwrotu mieszkania zajmowanego przez funkcjonariusza Służby Więziennej w przypadku ujawnienia się prawowitego właściciela danego lokum (§ 6 porozumienia). Skarżący nie miał żadnego tytułu prawnego, aby przystąpić do negocjacji zakupowych z [...] Sp. z o.o. Co więcej, gdyby nawet to uczynił, co wadliwie zdaje się sugerować Minister
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, naruszyłby wprost zapisy porozumienia, co skutkowałoby najpewniej uznaniem przez Prezydenta m. [...] takiej czynności za równoznaczną z zerwaniem całego porozumienia i generowało negatywne skutki dla wielu funkcjonariuszy, których skarżący był przecież przełożonym jako ówczesny Dyrektor Generalny Służby Więziennej, a którzy zajmowali mieszkania objęte porozumieniem. Tak więc sugerowane przez organ zachowanie byłoby nie tylko nieetyczne, ale mogło stanowić wprost przekroczenie przez skarżącego uprawnień
i pozbawić mieszkań ogółu funkcjonariuszy Służby Więziennej zajmujących lokale
w [...].
Autor skargi wskazał, że Minister prowadząc postępowanie w sposób prawem przewidziany, powinien ustalić, że inni lokatorzy zajmujący mieszkania w kamienicy przy ul. [...] otrzymali od władz dzielnicy [...] oferty zasiedlenia tzw. lokali zastępczych. Skarżący, jako jedyny, z przyczyn wyżej wskazanych, oferty takiego lokalu nie otrzymał, o czym z pewnością wie Minister, choć fakt ten przemilcza w swoim rozstrzygnięciu. Mając natomiast świadomość poszanowania prawa, w tym
w szczególności prawa własności, skarżący sam zwrócił się do Ministra z wnioskiem
o uchylenie decyzji przyznającej mu lokal mieszkalny w kamienicy przy ul. [...] w [...]. Organ, prowadząc postępowanie z poszanowaniem reguł prawa, powinien także ustalić, że [...] Sp. z o.o. z oferty sprzedaży mieszkań w ogóle się wycofała, bowiem w księdze wieczystej dotyczącej kamienicy przy ul. [...] wprowadzono zakaz jej zbycia, ze względu na prowadzone postępowanie przed tzw. komisją reprywatyzacyjną. Wystarczyło zaś w tym zakresie zbadać księgę wieczystą nr [...]. Tak więc i powyższą okoliczność wskazaną przez Ministra jako okoliczność mającą uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej skarżącemu lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...], a dotyczącą rzekomej możliwości dalszego zajmowania przez niego lokalu położonego w [...] przy ul. [...], uznać należy za absolutnie niezgodną ze stanem faktycznym i prawnym. Autor skargi wskazał, że podnoszona przez Ministra okoliczność podpisania przez skarżącego dokumentów dotyczących dostawy energii do lokalu mieszkalnego ma absolutnie charakter marginalny, zaś jej podnoszenie wpływa wprost na zafałszowanie stanu faktycznego. Skarżący lokal przy ul. [...] opuścił już [...] listopada 2023 r., co potwierdził sam jego właściciel - [...] Sp.
z o.o. Skarżący nigdy nie planował dalszego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, do którego prawa utraciła w ogóle Służba Więzienna. Skarżący informował już natomiast właściwe organy kwaterunkowe i Ministra, że składając podpis działał wyłącznie
w interesie Służby Więziennej, mając przekazaną przy tej okazji informację, że w ten sposób dokonuje rozliczenia energii elektrycznej za czas zajmowania lokalu mieszkalnego.
Odnosząc się do kolejnej okoliczności uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej skarżącemu lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...], dotyczącej naruszenia procedur określonych w rozporządzeniu z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych, autor skargi zauważył, że § 2 ust. 1 i 2 ww. dotyczy wyłącznie kierowników jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa normy prawnej), a nie Ministra, który takim kierownikiem po prostu nie jest. Dlatego też, Minister ten, będący organem mieszkaniowym dla Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i jego zastępców, co wynika wprost z treści art. 192 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, podejmuje decyzje mieszkaniowe nie będąc związanym regulacją § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Tak też było w przypadku skarżącego, co z całą pewnością nie stanowiło naruszenia jakichkolwiek norm prawnych.
Skarżący zauważył, że Minister musi mieć tego świadomość, gdyż od lat lokale mieszkalne przyznawane są Dyrektorom Generalnym Służby Więziennej i ich zastępcom w drodze uznania w administracji, bez rygorów określonych w § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych. Wskazanie natomiast przez organ jako okoliczności mającej uzasadnić stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej skarżącemu lokal mieszkalny
w [...] przy ul [...], stanu technicznego mieszkania (nie nadającego się do zamieszkania) również nie może utrzymać się w świetle obowiązujących norm prawnych i standardów demokratycznego państwa prawa. To nie wina skarżącego, że przydzielony zgodnie z prawem lokal nie nadawał się do zamieszkania, nie spełniając norm określonych w przywołanym wyżej rozporządzeniu. Starając się natomiast zachować najwyższe standardy etyczne, wiedząc że jako Dyrektor Generalny Służby Więziennej poddany może zostać szczególnej kontroli i krytyce, skarżący wyraził już dobrowolnie pisemną zgodę, aby wydanie lokalu nastąpiło dopiero po jego należytym wyremontowaniu. Tak więc i te powyższe okoliczności wskazane przez Ministra jako okoliczności mające uzasadnić stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej skarżącemu lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...], uznać należy bezsprzecznie za absolutnie niezgodne ze stanem prawnym.
W ocenie autora skargi podnoszenie zaś przez Ministra okoliczności, że skarżący otrzymał przydział nowego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w czasie, kiedy mógł się jeszcze odwołać od decyzji pozbawiającej go praw do uprzednio zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. [...], wydanej wszakże na wniosek samego skarżącego, wydaje się być nie tylko nietrafnym, ale oderwanym wręcz od zasad życiowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie, odniósł się w obszerny sposób do zarzutów skargi uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra z [...] sierpnia 2024 r. stwierdzająca nieważność decyzji ww. organu z [...] listopada 2023 r. o przydzieleniu skarżącemu lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] m. [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie nieważnościowe jest jednym
z postępowań nadzwyczajnych, którego celem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, lecz weryfikacja decyzji pod kątem ściśle określonych wad, o charakterze kwalifikowanym, wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji przez organ ma skutek ex tunc, co oznacza, że ciężka wadliwość decyzji obarczała ją już w dacie jej podjęcia. Jest ono wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych uregulowanej
w art. 16 kpa, która stanowi gwarancję pewności i stabilności obrotu prawnego. Dlatego też należy ostrożnie korzystać z instytucji prawnych pozwalających na wzruszenie decyzji ostatecznych, a wszelkie wątpliwości rozstrzygać na rzecz zachowania decyzji w obrocie prawnym.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, a jego istotą jest ustalenie, czy decyzja będąca przedmiotem postępowania jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa, tj. czy: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Postępowanie to obejmuje również ustalenie, czy nie występują przesłanki negatywne dotyczące stwierdzenia nieważności tej decyzji określone w art. 156 § 2 kpa.
W piśmiennictwie podkreśla się, że wady decyzji wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-6 kpa mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Wady te tkwią w samej decyzji i godzą w podmiotowe elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to jednak wady ze swej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 15 wydanie, C.H.Beck, str. 852).
Wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotknięta jest decyzja wydana z rażącym naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutków wywołanych decyzją. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.
W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Nie każde naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że konieczne staje się jej usunięcie z obrotu prawnego.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Warunkiem uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny, a stwierdzone wady muszą mieć charakter rażący w sensie obiektywnym, a nie subiektywnym. Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy wbrew treści przepisu nadano uprawnienia bądź ich odmówiono albo obarczono stronę obowiązkiem bądź obowiązku tego odmówiono; gdy treść wydanej decyzji pozostaje
w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przy ich prostym zestawieniu ze sobą. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 marca 2012 r., sygn. akt III UK 77/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05).
Wskazać również należy, że oceny legalności decyzji ostatecznej
w postępowaniu nieważnościowym dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, nie prowadząc odrębnego postępowania dowodowego i oceniając stan faktyczny i prawny z daty wydania zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 514/11).
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest to, czy wydanie przez organ decyzji z [...] listopada 2023 r. o przydzieleniu skarżącemu ww. lokalu mieszkalnego, jest rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 2023 r. bowiem przy jej wydaniu doszło do rażącego naruszenia art. 7 kpa w zw. z art. 170 ust. 1, art. 187 pkt 4 ustawy
o Służbie Więziennej oraz § 2 i 3 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r.
w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych, obowiązującego w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W realiach niniejszej sprawy zostały bowiem zrealizowane trzy przesłanki: oczywiste naruszenie prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Wystąpiła oczywistość naruszenia prawa polegająca na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Zostały naruszone procedury związane z przydziałem lokali. W postępowaniu zwykłym zabrakło wnikliwości. Zostały uwzględnione wyłącznie okoliczności przemawiające za przydzieleniem lokalu, w sytuacji pominięcia przesłanek negatywnych. Zupełnie została pominięta kwestia kosztów, które musiały zostać poniesione, aby przedmiotowy lokal nadawał się do zamieszkania. W chwili wydania kwestionowanej decyzji nie było podstaw, ani do przydziału tego lokalu skarżącemu, ani do prowadzenia postępowania w przedmiocie przydziału tego konkretnego lokalu. Również racje ekonomiczne ani gospodarcze nie przemawiały za przydzieleniem skarżącemu większego metrażowo lokalu mieszkalnego przy ul. [...] m. [...], przeznaczonego do generalnego remontu i nie nadającego się do zamieszkania, szczególnie w sytuacji braku konieczności i uzasadnienia do zdania lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Skarżący z kolei kwestionuje w całości argumentację podnoszoną przez organ
w zaskarżonej decyzji, uznając ją za całkowicie nietrafną bowiem przy wydaniu decyzji z [...] listopada 2023 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie za trafną należy uznać argumentację organu dotyczącą kwestii stanu technicznego i sanitarnego lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...], w chwili jego przydzielenia skarżącemu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostało wskazane, że przydzielony ww. lokal mieszkalny [...] listopada 2023 r., tj. w dniu wydania decyzji znak: [...] o przydzieleniu ww. lokalu, nie nadawał się do zamieszkania oraz nie była przeprowadzona procedura przewidziana w razie ujawnienia lokalu służbowego gotowego do zasiedlenia.
Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy, Centralny Zarząd Służby Więziennej zawarł [...] października 2023 r. umowę na wykonanie kompletnej dokumentacji projektowo - kosztorysowej remontu ww. lokalu. Wartość brutto przedmiotu zamówienia wynosiła 11 070,00 zł. Natomiast dopiero [...] grudnia 2023 r. została zawarta umowa pomiędzy Skarbem Państwa - Centralnym Zarządem Służby Więziennej a Polską Grupą SW Przedsiębiorstwem Państwowym z siedzibą
w [...] dotycząca remontu przedmiotowego lokalu. Wynagrodzenie ryczałtowe za wykonanie przedmiotu umowy zostało ustalone w wysokości 287 037,04 zł netto, tj. 310 000,00 zł brutto.
Zgodzić się należy z organem, że wydatkowanie powyżej wskazanych kwot na przeprowadzenie remontu lokalu przy ul. [...] w [...] wskazuje jednoznacznie, że stan techniczny i sanitarny lokalu nie był należyty, co niewątpliwie stanowiło naruszenie § 3 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału
i opróżnienia lokali mieszkalnych, obowiązującego w dniu [...] listopada 2023 r.
Z informacji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] kwietnia 2024 r., wynika między innymi, że z uwagi na stan techniczny i sanitarny lokalu mieszkalnego
w [...] przy ul. [...], przedmiotowy lokal nie nadawał się do zasiedlenia i przeprowadzony miał w nim zostać remont. Nie zaistniały przesłanki opracowania ogłoszenia o możliwości ubiegania się o jego przydział. Zatem nie było podstaw do uruchomienia procedury, o której traktował § 2 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych, obowiązującego [...] listopada 2023 r., tj. w dniu wydania decyzji Ministra znak: [...].
Jak wyjaśnił organ, zasadą mającą odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach jest, że w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej przed przydzieleniem kwatery tymczasowej lub lokalu mieszkalnego kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej podaje do wiadomości funkcjonariuszy, w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o lokalu mieszkalnym lub kwaterze tymczasowej przeznaczonych do zasiedlenia. Następnie Biuro Kwatermistrzowsko - lnwestycyjne Centralnego Zarządu Służby Więziennej przygotowuje każdorazowo ogłoszenie o wolnym lokalu mieszkalnym gotowym do zamieszkania, wskazując w ogłoszeniu status lokalu, jego adres i powierzchnię mieszkalną oraz datę dzienną przyjmowania wniosków o przydział lokalu.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje zaś, że decyzji z [...] listopada 2023 r., znak: [...], nie poprzedziła żadna informacja CZSW skierowana do innych funkcjonariuszy Służby Więziennej o dysponowaniu wolnym lokalem mieszkalnym.
Przede wszystkim jednak, zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia przydzielony lokal mieszkalny lub kwatera tymczasowa powinny znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym, umożliwiającym zamieszkanie. Stan techniczny i sanitarny przedmiotowego lokalu mieszkalnego powodował zaś, że nie nadawał się on do zasiedlenia i wymagał przeprowadzenia gruntownego remontu, którego koszty przekraczały trzysta tysięcy złotych.
Przyjęcie i zdanie lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej następuje na podstawie protokołu sporządzonego i podpisanego przez upoważnionego przedstawiciela jednostki organizacyjnej Służby Więziennej i funkcjonariusza przyjmującego lub zdającego lokal mieszkalny lub kwaterę tymczasową. W protokole,
o którym mowa, określa się przedmioty wyposażenia lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej, stan techniczny lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej oraz znajdujących się w nim urządzeń.
Sąd podziela stanowisko organu, że biorąc pod uwagę protokół przejęcia przez CZSW lokalu mieszkalnego [...] położonego w [...] przy ul. [...],
z [...] sierpnia 2023 r., z którego wynika, że lokal nadaje się do generalnego remontu, za bezsporne należy uznać, że lokal ten nie nadawał się do zamieszkania. Bez znaczenia była zaś w tej sytuacji zgoda skarżącego na wydanie lokalu po jego wyremontowaniu. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest bowiem to, że przedmiotowy lokal w dniu [...] listopada 2023 r. nie nadawał się do zamieszkania, a tym samym nie było podstaw do jego przydzielenia. Minister Sprawiedliwości, zgodnie z dyspozycją art. 192 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, jest organem właściwym do wydania decyzji w sprawach realizacji uprawnień mieszkaniowych w odniesieniu do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Nie wpływa to jednak na zmianę uregulowań wynikających z treści art. 177 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, co sugeruje treść skargi. Z ww. przepisu wynika bowiem, że na lokale mieszkalne lub kwatery tymczasowe dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej Służby Więziennej oraz pozostające i przekazane do dyspozycji Służby Więziennej.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zgodzić się należy z organem, że przydzielenie skarżącemu przedmiotowego lokalu decyzją z [...] listopada 2023 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z treścią niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej, tj. § 2 i 3 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych, obowiązującego w dniu wydania kwestionowanej decyzji
Za "rażące naruszenie prawa" uznaje się wadliwość decyzji polegającą na naruszeniu przepisów w sposób oczywisty, niebudzący wątpliwości, co wiąże się zwykle z występowaniem sprzeczności między treścią danego rozstrzygnięcia organu administracji a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną jego wydania, co prowadzi do następstw niedających się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym, tj. powodujących, że nie sposób uznać, że orzeczenie to stanowi akt wydany przez organy praworządnego państwa. Nie budzi zaś wątpliwości, że obowiązkiem organu administracji, jest zgodnie z art. 6 kpa działać na podstawie i w granicach prawa.
Tym samym, stwierdzić należy, że Minister przydzielając skarżącemu decyzją
z [...] listopada 2023 r. lokal mieszkalny który nie znajdował się w należytym stanie technicznym i sanitarnym, umożliwiającym zamieszkanie, dopuścił się rażącego naruszenia prawa.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.