II SA/Wa 174/16

II SA/Wa 174/16 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
art. 75
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie przeniesienia służbowego postanawia -odrzucić skargę-
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 marca 2013 r. G. B. sędzia Sądu Rejonowego w [...], powołując się na art. 75 § 1 w zw. z art. 75 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.), zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o przeniesienie na inne miejsce służbowe, tj. do Sądu Rejonowego w [...]. G. B. zaznaczył, że w przypadku braku możliwości przeniesienia do Sądu Rejonowego w [...] prosi o przeniesienie do jednego ze wskazanych sądów rejonowych, tj. do Sądu Rejonowego w [...], Sądu Rejonowego w [...] lub Sądu Rejonowego w [...].
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości poinformował G. B., że nie uwzględnił jego wniosku o przeniesienie na inne miejsce służbowe.
G. B. złożył od powyższego pisma wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Sprawiedliwości w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] poinformował G. B., iż nie uwzględnił jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Na wskazane wyżej pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. G. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe nie jest decyzją administracyjną.
Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2058/13 Sąd zawiesił postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wniósł do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną, w której wystąpił o stwierdzenie niezgodności:
1) art. 75 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 12 września 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji, w takim zakresie, w jakim regulacja nie przewiduje możliwości złożenia odwołania od negatywnej decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe i tym samym narusza normy konstytucyjne gwarantujące prawo do sądu, prawo do zaskarżenia orzeczeń zapadłych w pierwszej instancji i dwuinstancyjność postępowania sądowego;
2) art. 75 § 1, 3 i 4 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych z art. 31 ust. 1 i 3, art. 47, art. 52 ust. 1, art. 65 ust. 1 i art. 75 Konstytucji, w takim zakresie, w jakim regulacja nie wskazuje przesłanek, jakimi powinien kierować się Minister Sprawiedliwości rozpoznając wniosek sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe, w tym przesłanek, które mogą stanowić przeszkodę do uwzględnienia wniosku o przeniesienie oraz przesłanek, w tym dotyczących sytuacji rodzinnej, życiowej i mieszkaniowej sędziego, których istnienie stanowiłoby podstawę do obligatoryjnego lub fakultatywnego obowiązku uwzględnienia wniosku o przeniesienie, niezwłocznie bądź w określonym okresie czasu, a także maksymalnego okresu czasu oczekiwania, po upływie którego uwzględnienie wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe byłoby obligatoryjne.
Sąd stwierdził, że w tej sytuacji uzasadnione jest zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnięcia w sprawie z ww. skargi konstytucyjnej. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1121/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie.
Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt SK 30/14, po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej G. B., umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w badanej sprawie skarżący nie wskazał przysługującej mu konstytucyjnej wolności bądź prawa podmiotowego, które mogłyby stać się wzorcem kontroli sformułowanych przez niego zarzutów. Nie mógł przez to wykazać, że w tej konkretnej sprawie doszło do naruszenia jego konstytucyjnych wolności lub praw oraz, że naruszenie to wynika z kwestionowanych w skardze art. 75 § 1, 3 i 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Skarżący stara się wykazać brak określonych treści normatywnych obowiązującego unormowania ustawowego. Nie wskazuje jednak odpowiedniej podstawy konstytucyjnej, z której miałby wynikać obowiązek rozbudowania obecnego brzmienia art. 75 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych o treści opisane w przedłożonej skardze konstytucyjnej. W efekcie stawiany przez niego zarzut dotyczy braku regulacji ustawowej, której konstytucyjnego źródła nie można jednak zidentyfikować.
Ponadto Trybunał Konstytucyjny podniósł, że zarzut sformułowany przez skarżącego dotyczy przypadku zaniechania legislacyjnego. Wyjaśnił, że
w dotychczasowym orzecznictwie Trybunał wielokrotnie wskazywał, że zaniechaniem jest całkowity brak regulacji danej kwestii (jej jakościowa odmienność od materii unormowanych w zaskarżonym przepisie). Odróżniał taką sytuację od pominięcia legislacyjnego, które oznacza uregulowanie niepełne bądź niewystarczające.
W przypadku zaniechania kontrola Trybunału jest wyłączona, ponieważ ustawodawca celowo nie unormował pewnej sfery stosunków społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ww. ustawy).
W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna albowiem rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości, podejmowane w trybie przepisów art. 75 ustawy o ustroju sądów powszechnych, nie są decyzjami administracyjnymi
w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 75 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.), przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe może nastąpić tylko za jego zgodą. W myśl art. 75 § 2 tej ustawy zgoda sędziego na przeniesienie na inne miejsce służbowe nie jest wymagana w przypadkach:
1) zniesienia stanowiska wywołanego zmianą w organizacji sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo przeniesienia siedziby sądu;
2) niedopuszczalności zajmowania stanowiska sędziego w danym sądzie wskutek wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 6;
3) gdy wymaga tego wzgląd na powagę stanowiska, na podstawie orzeczenia sądu dyscyplinarnego, wydanego na wniosek kolegium właściwego sądu lub Krajowej Rady Sądownictwa;
4) przeniesienia w wyniku kary dyscyplinarnej.
O przeniesieniu sędziego w przypadkach określonych w § 1 i 2 wydaje decyzję Minister Sprawiedliwości, z tym że przeniesienie sędziego z przyczyn wymienionych w § 2 pkt 1 może nastąpić, jeżeli uwzględnienie wniosku sędziego co do nowego miejsca służbowego nie jest możliwe (art. 75 § 2 cytowanej ustawy).
W przypadkach, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2, od decyzji Ministra Sprawiedliwości sędziemu przysługuje odwołanie do Sądu Najwyższego (art. 75 § 4 ustawy).
Z powyższych regulacji wynika, że sędziemu przysługuje prawo do odwołania od decyzji Ministra Sprawiedliwości do Sądu Najwyższego tylko w przypadku przeniesienia na inne miejsce służbowe bez zgody sędziego, nie zaś z inicjatywy tego sędziego i na jego wniosek (w razie nieuwzględnienia tego wniosku). Nie znajduje natomiast uzasadnienia przyjmowanie takiego prawa w przypadku inicjatywy przeniesienia służbowego pochodzącej od samego sędziego w sytuacji, gdy żądanie przeniesienia nie uzyskało akceptacji Ministra Sprawiedliwości. Zgoda sędziego na powołanie go do pełnienia tej służby skutkuje konsekwencjami poddania się reżimowi Prawa o ustroju sądów powszechnych i brak jest aksjologicznych podstaw do wyinterpretowania prawa sędziego do odwołania się do Sądu Najwyższego od odmowy uwzględnienia wniosku o przeniesienie na inne miejsce służbowe, skoro ustawodawca takiego odwołania nie przewidział.
Tym bardziej nie znajduje uzasadnienia stanowisko, że sędziemu przysługuje odwołanie od odmowy uwzględnienia wniosku o przeniesienie na inne miejsce służbowe do sądu administracyjnego, gdyż w tym wypadku nie dochodzi do wydania decyzji administracyjnej.
W uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (OSNC 2014/5/49) stwierdzono, że decyzja Ministra Sprawiedliwości podejmowana na podstawie art. 75 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 nie jest decyzją administracyjną
w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu Najwyższego akt ten nie może być kwalifikowany jako jedna z form działania administracji publicznej, do których zalicza się decyzję administracyjną, będącą jednostronnym ustaleniem organu administracji publicznej o wiążących dla jednostki (i organu) konsekwencjach normy prawa administracyjnego. Minister Sprawiedliwości, przenosząc sędziego do innego sądu i zmieniając zakres władzy sądzenia przyznanej mu aktem nominacyjnym Prezydenta, nie rozstrzyga sprawy administracyjnej i nie działa w płaszczyźnie administracyjnoprawnej, lecz w sferze prawa konstytucyjnego, regulującego zrębowe warunki dopuszczalności przeniesienia sędziego (art. 180 ust. 2 i 5 Konstytucji), oraz prawa ustrojowego, które precyzuje materię konstytucyjną i wskazuje Ministra Sprawiedliwości jako dysponenta kompetencji osadzonej w art. 180 ust. 5 Konstytucji.
Inne rozumienie powyższego zagadnienia prowadziłoby do uznania, że o statusie i zakresie władzy sądowniczej decyduje organ władzy wykonawczej w drodze decyzji administracyjnej, co zaprzeczałoby fundamentalnej zasadzie trójpodziału władz i równowagi pomiędzy nimi.
Na brak w przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych regulacji przewidujących możliwość wniesienia odwołania od decyzji Ministra Sprawiedliwości o odmowie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe za jego zgodą zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt SK 30/14. Trybunał uznał, że sędziemu nie przysługuje konstytucyjne prawo podmiotowe do żądania określenia miejsca wykonywania powierzonej mu funkcji urzędowej. Zdaniem Trybunału, właśnie z uwagi na brak istnienia takiego prawa podmiotowego ustawodawca świadomie ukształtował treść art. 75 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, nie wprowadzając do tego przepisu mechanizmu, który w określonych okolicznościach nakazywałby Ministrowi Sprawiedliwości uwzględnienie wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe. Także na gruncie rozdziału VIII Konstytucji, odnosząc się do przepisów ustrojowych określających sposób organizacji aparatu władzy sądowniczej, brak jest unormowania nakazującego ustawodawcy stworzenie mechanizmu włączającego sędziego do procesu podejmowania decyzji o tym, w jakim miejscu ma wykonywać powierzone mu zadania urzędowe. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że mamy w tym przypadku do czynienia z zaniechaniem legislacyjnym, co oznacza, że ustawodawca celowo nie unormował pewnej sfery stosunków społecznych.
W świetle powyższego pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2013 r., na które G. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie może być uznane za decyzję administracyjną. Nie jest również innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
W tej sytuacji Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego o cofnięcie skargi, gdyż cofniecie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna (vide: postanowienie NSA z 3 stycznia
2008 r., I OSK 1829/07, LEXPolonica nr 2013129).