II SA/Wa 1728/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę na postanowienie GIODO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie żądania zwrotu nagrań, uznając, że żądanie zwrotu nośnika danych nie jest prawem wynikającym z RODO.
Skarżący domagał się od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) nakazania uczelni zwrotu nagrań zawierających jego dane osobowe. PUODO odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że żądanie zwrotu nośnika danych nie jest prawem wynikającym z RODO, a jedynie prawem do dostępu do danych lub uzyskania ich kopii. WSA w Warszawie zgodził się z organem, oddalając skargę i podkreślając, że administrator nie ma obowiązku wydawania nośników danych, a jedynie udostępniania danych lub ich kopii.
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) z dnia [...] lipca 2023 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżący domagał się od Państwowej Uczelni Zawodowej im. prof. S. T. w T. zwrotu nagrań zawierających informacje na jego temat lub z jego udziałem, które miały być nagrywane w okresie od maja do czerwca 2021 r. bez jego wiedzy i zgody. PUODO, powołując się na przepisy RODO i Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że żądanie zwrotu nośnika danych (nagrań) nie jest prawem przysługującym osobie, której dane dotyczą, w ramach RODO. Organ podkreślił, że prawa te obejmują dostęp do danych osobowych (art. 15 ust. 1 RODO) oraz uzyskanie ich kopii (art. 15 ust. 3 RODO), ale nie nakazują administratorowi wydawania fizycznych nośników danych. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał, że PUODO prawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że żądanie skarżącego było skierowane na zwrot nośnika danych, a nie na realizację prawa do dostępu do danych lub uzyskania ich kopii. Sąd zaznaczył, że skarżący może ponownie zwrócić się do administratora z żądaniem dostępu do danych lub ich kopii, a w przypadku braku reakcji – wnieść nową skargę do PUODO.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zwrotu nośnika danych nie jest prawem wynikającym z RODO. Prawo to obejmuje jedynie dostęp do danych osobowych i uzyskanie ich kopii, a nie fizycznego nośnika, na którym dane są utrwalone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy RODO (art. 15) przyznają prawo do dostępu do danych i uzyskania ich kopii, ale nie nakładają na administratora obowiązku wydawania nośników danych. Administrator ma prawo wybrać sposób realizacji tego prawa, np. poprzez udostępnienie kopii dokumentów lub treści danych, z pominięciem informacji niebędących danymi osobowymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
RODO art. 57 § ust. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 15 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 15 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 113
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.d.o. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
RODO art. 77 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 15 § ust. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 4 § pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 4 § pkt 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 4 § pkt 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 58
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 58 § ust. 2 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 57 § ust. 1 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 80
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie zwrotu nośnika danych (nagrań) nie jest prawem wynikającym z RODO. Administrator nie ma obowiązku wydawania nośników danych, a jedynie udostępniania danych lub ich kopii. PUODO miał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na oczywistą nieuzasadnioność żądania.
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącego o nieuznaniu go za stronę postępowania. Zarzut o nieuwzględnieniu zasad przetwarzania danych osobowych i praw osób, których dane dotyczą. Zarzut o niewszczęcie postępowania przez PUODO w trybie art. 60 u.o.d.o.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do żądania dostępu do danych oraz w prawie od uzyskania kopii danych nie mieści się jednak prawo do żądania zwrotu nośnika danych. Administrator nie ma bowiem obowiązku udostępniania osobie zainteresowanej nośnika, na którym przetwarzane są dane osobowe oraz danych, które nie stanowią danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO i nie dotyczą wnioskującego. Żądanie to było jasno sformułowane i brak jest podstaw do tego aby nadawać mu obecnie inną treść niż faktycznie ono zawierało.
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący
Andrzej Góraj
członek
Arkadiusz Koziarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja praw osób, których dane dotyczą, w kontekście żądania zwrotu nośników danych na gruncie RODO oraz stosowania art. 61a k.p.a. przez organy nadzorcze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego żądania zwrotu nagrań, ale jego zasady dotyczące rozróżnienia między dostępem do danych a zwrotem nośnika mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się ochroną danych osobowych, ponieważ precyzuje granice praw wynikających z RODO w kontekście żądania zwrotu fizycznych nośników danych.
“Czy żądanie zwrotu nagrań to prawo z RODO? Sąd wyjaśnia granice dostępu do danych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1728/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej "PUODO", postanowieniem
z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), dalej "u.o.d.o.", oraz art. 57 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), dalej "RODO", odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skargi B K., dalej "skarżący", w przedmiocie niespełnienia przez Państwową Uczelnię Zawodową im. prof. S. T. w T. jego żądania zwrotu nagrań zawierających informacje na jego temat lub z jego udziałem.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł do Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę w przedmiocie niespełnienia przez Państwową Uczelnię Zawodową im. prof. S. T. w T., dalej "Uczelnia", jego żądania zwrotu nagrań zawierających informacje na jego temat lub z jego udziałem.
W skardze skarżący podniósł, że Dziekan Wydziału Nauk Technicznych
i Ekonomicznych, działając jako przełożony skarżącego, w okresie od maja do czerwca 2021 r. dokonywał nagrań na jego temat w miejscu pracy. Skarżący stwierdził, że "nagrania zawierające dane osobowe były następnie przetwarzane bez mojej woli, bez mojej wiedzy oraz bez mojego udziału". Skarżący podniósł, że Uczelnia (administrator) otrzymała od niego wezwanie dotyczące zwrotu nagrań z dnia [...] kwietnia 2023 r. i w terminie do [...] kwietnia 2023 r. "nie zwróciła nagrań w formie elektronicznej na wskazany adres poczty: [....].onet.pl bądź adres zamieszkania". Skarżący zażądał od organu przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie "zwrotu dokonywanych i przetwarzanych przez Państwową Uczelnie Zawodową w T. im. prof. S. T., [...] T., ul. S. [...] (Reprezentowaną przez Rektora A. S.) nagrań na mój temat bądź nagrań z moim udziałem".
Dalej PUODO wyjaśnił, że zgodnie z art. 77 ust. 1 RODO bez uszczerbku dla innych środków ochrony prawnej przed sądem każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo wnieść skargę do organu nadzorczego, w szczególności w państwie członkowskim swojego zwykłego pobytu, swojego miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia, jeżeli sądzi, że przetwarzanie danych osobowych jej dotyczące narusza niniejsze rozporządzenie.
Organ podniósł dalej, że o tym jaki jest charakter i zakres żądania zawarty
w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane.
PUODO podał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 RODO osoba, której dane dotyczą, jest uprawniona do uzyskania od administratora potwierdzenia, czy przetwarzane są dane osobowe jej dotyczące, a jeżeli ma to miejsce, jest uprawniona do uzyskania dostępu do nich oraz informacji wymienionych w tym przepisie. Z kolei stosownie do brzmienia art. 15 ust. 3 RODO, administrator dostarcza osobie, której dane dotyczą, kopię danych osobowych podlegających przetwarzaniu. Prawo do uzyskania kopii, o której mowa w ust. 3, nie może niekorzystnie wpływać na prawa i wolności innych (art. 15 ust. 4 RODO).
Następnie organ wskazał, że podstawą właściwego zrozumienia zakresu kompetencji i zadań PUODO są przyjęte przez prawodawcę unijnego w RODO definicje "danych osobowych", "przetwarzania danych" oraz "administratora". Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 1 RODO dane osobowe są to "wszelkie informacje
o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą")". Natomiast pod pojęciem "przetwarzania" należy rozumieć "operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie" (art. 4 pkt 2 RODO). Termin "administrator" oznacza zaś osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę lub inny podmiot, który samodzielnie lub wspólnie z innymi ustala cele i sposoby przetwarzania danych osobowych; jeżeli cele i sposoby takiego przetwarzania są określone w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego, to również w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego może zostać wyznaczony administrator lub mogą zostać określone konkretne kryteria jego wyznaczania (art. 4 pkt 7 RODO).
PUODO podniósł, że przepis art. 58 RODO, określa uprawnienia organu nadzorczego. Przepisy art. 58 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 RODO określają uprawnienia przysługujące każdemu organowi nadzorczemu - uprawnienia do prowadzenia postępowań, uprawnienia naprawcze i do nakładania kar, uprawnienia do udzielania zezwoleń i uprawnienia doradcze oraz uprawnienia do zgłaszania naruszeń organom wymiaru sprawiedliwości oraz do udziału w postępowaniu sądowym.
Organ wyjaśnił, że może podejmować tylko te czynności, które znajdują się w zakresie jego uprawnień oraz tylko w tych sprawach, które należą do jego właściwości. Uprawnienia te i właściwość wynikają z przepisów RODO, ustawy z dnia 10 maja
2018 r. o ochronie danych osobowych, ale także z szeregu regulacji szczegółowych, które wskazują na ograniczenia kompetencji PUODO w odniesieniu do przetwarzania danych przez określone podmioty bądź w określonych okolicznościach. W zakres kompetencji PUODO wchodzi m.in. monitorowanie i egzekwowanie przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, rozpatrywanie skarg osób, których dane dotyczą i prowadzenie związanych z tym postępowań, upowszechnianie wśród administratorów i podmiotów przetwarzających wiedzy o spoczywających na nich obowiązkach. PUODO upoważniony jest do wydawania decyzji administracyjnych m.in. decyzji nakazujących administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy niniejszego rozporządzenia (art. 58 ust. 2 lit. c RODO).
Odnosząc się do żądania przedstawionego w skardze, PUODO wskazał, że osoba, której dane dotyczą, może w toku zainicjowanego postępowania żądać od organu nadzorczego realizacji jej praw określonych w rozdziale III RODO, o ile jej prawa zostały naruszone. Przepisy ww. rozdziału zawierają katalog praw przysługujących osobie, której dane dotyczą, obejmujący: prawo dostępu do danych (art. 15 ust. 1), w tym prawo do uzyskania kopii danych (art. 15 ust. 3), do ich sprostowania (art. 16), usunięcia (art. 17), do ograniczenia ich przetwarzania (art. 18), prawo do sprzeciwu (art. 21), prawo do przenoszenia danych (art. 20), prawo do przejrzystego informowania oraz przejrzystej komunikacji ze strony administratora danych osobowych (art. 12) oraz prawo do uzyskania informacji, o których mowa w art. 13 i 14 RODO.
PUODO podkreślił, że udostępnienie kopii danych zawartych w dokumentach (np. w pismach urzędowych), zgodnie z art. 15 ust. 3 RODO, nie jest równoznaczne
z obowiązkiem udostępnienia kopii dokumentów. Administrator nie ma bowiem obowiązku udostępniania osobie zainteresowanej nośnika, na którym przetwarzane są dane osobowe oraz danych, które nie stanowią danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 rozporządzenia 2016/679 i nie dotyczą wnioskującego. Realizując obowiązek wynikający z art. 15 ust. 3 RODO, administrator może poprzestać na wskazaniu treści danych dotyczących osoby, z wyłączeniem pozostałych informacji zawartych na nośniku. Wykonanie obowiązku określonego w art. 15 ust. 3 RODO może być zatem realizowane zarówno poprzez sporządzenie kopii lub odpisu dokumentu (nośnika) zawierającego dane osobowe oraz inne dane, jak i poprzez podanie uprawnionemu treści jego danych osobowych, z pominięciem informacji znajdujących się w nośniku, które nie są danymi osobowymi w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Nie ma zatem konieczności udostępniania każdego z posiadanych dokumentów, jeżeli zakres danych, który jest w nich zawarty jest taki sam. Organ podkreślił, że w przypadku zwrócenia się do administratora o kopię przetwarzanych danych osobowych, administrator każdorazowo podejmuje decyzję, w jaki sposób zrealizuje to uprawnienie. Administrator może dokonać wyboru, czy udostępnia kopię dokumentów, czy też udostępnia kopię danych zawartych w tych dokumentach.
PUODO stwierdził, że żaden przepis RODO ani u.o.d.o. nie uprawnia go do wydawania nakazów dotyczących zwrotu nośników danych (dokumentów, nagrań). Prawo osoby, której dane dotyczą, wynikające z art. 15 RODO obejmuje uzyskanie dostępu do danych osobowych i otrzymanie kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu, nie zaś nośników, na których dane te są utrwalone. Realizacja powyższych uprawnień wymaga podjęcia działania przez osobę, której dane dotyczą, polegającego na skierowaniu do administratora żądania (np. żądania dostarczenia kopii danych podlegających przetwarzaniu). Organ podniósł, że w treści skargi skarżący precyzyjnie określił przedmiot postępowania, wskazując, że domaga się zobowiązania administratora do zwrotu dokonywanych i przetwarzanych przez Uczelnię nagrań na temat skarżącego bądź nagrań z jego udziałem. Ponadto zgodnie z twierdzeniem skarżącego zawartym w skardze, żądanie skierowane przez niego do Uczelni w dniu [...] kwietnia 2023 r. dotyczyło "wezwania dot. zwrotu nagrań". Organ wyjaśnił, że nie odnotował, aby skarżący skierował do Uczelni żądanie na podstawie praw przysługujących mu na mocy RODO. Zgodnie z definicją pochodzącą z Wielkiego Słownika Języka Polskiego, red. Doroszewski W., Wydawnictwo Naukowe PWN, "zwracać" oznacza: "oddawać czyją własność; także: przekazywać sumę należną komu za co, płacić za co". Mając powyższe na względzie, organ przyjął, że intencją Skarżącego jest uzyskanie od Uczelni nośników danych, na których utrwalono jego wizerunek, przy jednoczesnym zaprzestaniu przetwarzania przez administratora danych. Tak sformułowane żądanie skarżącego, zdaniem organu, nie stanowi realizacji praw osoby, której dane dotyczą, o których mowa w rozdziale III RODO.
Zdaniem PUODO w przedmiotowej sprawie nastąpiła inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, określona
w art. 61a § 1 k.p.a., czyli oczywiście nieuzasadnione żądanie wykluczające podjęcie działań przez organ nadzorczy wyrażone w art. 57 ust. 4 RODO.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący w skardze podniósł, że w znaczeniu przedmiotowym intencją jego żądania skierowanego do administratora danych nie był i nie jest nośnik danych, lecz prawo dostępu do danych osobowych w tym prawo dostępu do treści nagrań celem przekazania informacji Sądowi Rejonowemu w T. IV Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych w ramach linii dowodowej w sprawie o sygn. akt [...]
Skarżący wniósł o uznanie Sądu Rejonowego w T. IV Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych za uczestnika postępowania.
Ponadto skarżący zarzucił organowi:
- nieuznanie go, wbrew treści art. 28 k.p.a., za stronę postępowania, w sytuacji gdy wykazał swój interes prawny,
- nieuwzględnienie zasad przetwarzania danych osobowych - art. 5 RODO oraz praw osób których dane osobowe dotyczą tj. art. 12 oraz art. 15 do art. 22 RODO,
- niewszczęcie postępowania przez w trybie art. 60 ustawy u.o.d.o w zw.
z odmową dostępu do treści nagrań zawierających dane osobowe skarżącego w celu ich procesowego przekazania w ważnym interesie skarżącego.
W treści skargi skarżący zaznaczył, że wnosi skargę "z uwzgl. pisma
w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w zw. z art. 113 k.p.a. z dnia [...] lipca 2023 r." Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. wezwał administratora danych do dostępu do danych osobowych rozumianych faktycznie jako dostęp do nagrań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie PUODO nie narusza prawa. Wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 61a k.p.a. i trafnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi skarżacego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: podmiotową – wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną i przedmiotową -
z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Obie te przyczyny uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku
w formie decyzji administracyjnej. Przyczyny te muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku i być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalne, tj., czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku, nie podejmując analizy zasadności wniosku.
Tak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i doktrynie akceptowana jest teza, że inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, a więc przypadki, w których, np. sprawa nie ma charakteru administracyjnego albo sprawa administracyjna nie podlega załatwieniu w formie aktu administracyjnego, w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. B. Adamiak, Komentarz do art. 61a k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 317). Podkreśla się również, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy, wtedy gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (vide: wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13, LEX nr 1982821).
Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił skarżącemu wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie jego skargi w przedmiocie niespełnienia przez Państwową Uczelnię Zawodową im. prof. S. T.
w T. jego żądania zwrotu nagrań zawierających informacje na jego temat lub z jego udziałem.
Wyjaśnić należy, że PUODO, będąc podmiotem publicznym, może podejmować wyłącznie takie działania, które znajdują swoje źródło w przepisach obowiązującego prawa, co wynika z konstytucyjnej zasady legalizmu. Aby PUODO mógł podjąć określone działania, musi mieć do tego stosowne umocowanie ustawowe. Stąd, jeśli do organu wpłynie wniosek o wszczęcie postępowania, do których to działań brak jest podstawy prawnej, to adresat takiego wniosku winien odmówić wszczęcia takiego postępowania, a jeśli już je wszczął, to winien je umorzyć.
Zaznaczyć w tym miejscu należy (w związku z zarzutem sformułowanym
w skardze), że organ odmówił wszczęcia postępowania nie z uwagi na brak po stronie skarżącego interesu prawnego, lecz z uwagi na to, że, w ocenie organu, żądanie skarżącego było oczywiście nieuzasadnione i wykluczało podjęcie przez PUODO działań. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 4 RODO jeżeli żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne, w szczególności ze względu na swą powtarzalność, organ nadzorczy może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych lub może odmówić podjęcia żądanych działań. Obowiązek wykazania, że żądanie jest w sposób oczywisty nieuzasadnione lub nadmierne, spoczywa na organie nadzorczym.
Podnieść należy, że uprawnienia organu nadzorczego określa przepis art. 58 RODO. Przepisy art. 58 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 RODO określają uprawnienia przysługujące każdemu organowi nadzorczemu - uprawnienia do prowadzenia postępowań, uprawnienia naprawcze i do nakładania kar, uprawnienia do udzielania zezwoleń i uprawnienia doradcze oraz uprawnienia do zgłaszania naruszeń organom wymiaru sprawiedliwości oraz do udziału w postępowaniu sądowym.
PUODO może podejmować tylko te czynności, które znajdują się w zakresie jego uprawnień oraz tylko w tych sprawach, które należą do jego właściwości. Uprawnienia te i właściwość wynikają z przepisów RODO, ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, bądź w szeregu regulacji szczegółowych, które wskazują na ograniczenia kompetencji PUODO w odniesieniu do przetwarzania danych przez określone podmioty bądź w określonych okolicznościach.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 lit. f RODO, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia każdy organ nadzorczy na swoim terytorium, rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą, lub przez podmiot, organizację lub zrzeszenie zgodnie z art. 80, w odpowiednim zakresie prowadzi postępowanie w przedmiocie tych skarg i w rozsądnym terminie informuje skarżącego o postępach i wynikach tych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym. Przepis art. 80 RODO statuuje prawo umocowania przez osobę, której dane dotyczą podmiotu, organizacji lub zrzeszenia, o których mowa w przepisie, do wniesienia w jej imieniu skargi oraz wykonywania w jej imieniu praw, o których mowa
w art. 77, 78, 79, jeżeli uznają, że w wyniku przetwarzania naruszone zostały prawa osoby, której dane dotyczą, wynikające z niniejszego rozporządzenia.
W myśl art. 58 ust. 2 lit. c RODO organowi nadzorczemu przysługuje uprawnienie naprawcze w postaci prawa nakazania administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy niniejszego rozporządzenia. Prawa te określone są m. in. w art. 15 ust. 1 i ust. 3 RODO. Z treści art. 15 ust. 1 RODO wynika, że "osoba, której dane dotyczą, jest uprawniona do uzyskania od administratora potwierdzenia, czy przetwarzane są dane osobowe jej dotyczące, a jeżeli ma to miejsce, jest uprawniona do uzyskania dostępu do nich (...)". Z kolei art. 15 ust. 3 RODO stanowi, że administrator dostarcza osobie, której dane dotyczą, kopię danych osobowych podlegających przetwarzaniu. Za wszelkie kolejne kopie, o które zwróci się osoba, której dane dotyczą, administrator może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych. Jeżeli osoba, której dane dotyczą, zwraca się o kopię drogą elektroniczną i jeżeli nie zaznaczy inaczej, informacji udziela się w powszechnie stosowanej formie elektronicznej.
W prawie do żądania dostępu do danych oraz w prawie od uzyskania kopii danych nie mieści się jednak prawo do żądania zwrotu nośnika danych. Jak słuszne podnosi organ w zaskarżonym postanowieniu administrator nie ma bowiem obowiązku udostępniania osobie zainteresowanej nośnika, na którym przetwarzane są dane osobowe oraz danych, które nie stanowią danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO i nie dotyczą wnioskującego. Wykonanie obowiązku określonego w art. 15 ust. 3 RODO może być realizowane zarówno poprzez sporządzenie kopii lub odpisu dokumentu (nośnika) zawierającego dane osobowe oraz inne dane, jak i poprzez podanie uprawnionemu treści jego danych osobowych, z pominięciem informacji znajdujących się w nośniku, które nie są danymi osobowymi w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Zasadnie też organ zwrócił uwagę, że w przypadku zwrócenia się do administratora o kopię przetwarzanych danych osobowych, administrator każdorazowo podejmuje decyzję, w jaki sposób zrealizuje to uprawnienie. Administrator może dokonać wyboru, czy udostępnia kopię dokumentów, czy też udostępnia kopię danych zawartych w tych dokumentach.
Żaden z przepisów RODO ani ustawy o ochronie danych osobowych nie uprawnia PUODO do wydawania nakazów dotyczących zwrotu nośników danych (dokumentów, nagrań). Zgodzić się należy z organem, że prawo osoby, której dane dotyczą, wynikające z art. 15 RODO, obejmuje uzyskanie dostępu do danych osobowych i otrzymanie kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu, nie zaś nośników, na których dane te są utrwalone. Realizacja powyższych uprawnień wymaga zaś podjęcia działania przez osobę, której dane dotyczą, polegającego na skierowaniu do administratora żądania (np. żądania dostarczenia kopii danych podlegających przetwarzaniu).
Podkreślenia przy tym wymaga, że treść skargi skarżącego skierowana do PUODO nie budziła wątpliwości. W tytule tego pisma skarżący podał: "Skarga na Państwową Uczelnię Zawodową w T. im. Prof. S. T., [...] T., ul. S. [...] (Reprezentowaną przez Rektora A. S.)
w zw. z niezwróceniem przez Adm. danych zwierających dane osobowe".
Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że "(...) żądam ponownie zwrotu dokonywanych i przetwarzanych przez Państwową Wyższą Uczelnię Zawodową
w T. im. prof. S. T. (...) nagrań na mój temat bądź nagrań z moim udziałem". Niewątpliwe zatem skarżący żądał zwrotu nośnika jego danych osobowych (nagrań), a nie realizacji prawa do dostępu do tych danych (art. 15 ust. 1 RODO), czy też uzyskania kopii danych (art. 15 ust. 3 RODO).
W skardze skarżący próbuje obecnie zmodyfikować treść skierowanego do PUODO żądania i wskazuje, że jego intencją było prawo do dostępu do danych, a nie żądanie zwrotu przedmiotowych nagrań. Ponadto po wydaniu zaskarżonego
w niniejszej sprawie postanowienia skarżący skierował do organu pismo z dnia [...] lipca 2023 r., w którym powołując się na art. 113 k.p.a., zwrócił się o: "dokonanie w aktach sprawy sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej skarżącego w prawnych skutkach wynikających z k.p.a., w taki sposób, że w piśmie skierowanym do administratora danych osobowych w dniu [...] kwietnia 2023 r. zamiast: "żądania zwrotu posiadanych nagrań" powinno być: "żądanie prawa dostępu do posiadanych nagrań"". Takie działania skarżącego na obecnym etapie postępowania nie mogły doprowadzić do tego, aby aktualnie odmiennie odczytywać sens jego pierwotnego żądania skierowanego do PUODO. Żądanie to było jasno sformułowane i brak jest podstaw do tego aby nadawać mu obecnie inną treść niż faktycznie ono zawierało.
Wyjaśnić przy tym należy, że jeżeli skarżący jest obecnie zainteresowany realizacją prawa do dostępu do jego danych osobowych w postaci nagrań z jego udziałem, przetwarzanych przez Uczelnię, może on, powołując się na art. 15 ust. 3 RODO, zwrócić się do administratora z odpowiednim żądaniem. W przypadku braku realizacji jego uprawnień w tym zakresie przez administratora może zaś wystąpić do PUODO ze skargą.
W sytuacji, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustalił wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), co zasadnie nastąpiło w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI