II SA/Wa 1725/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję odmawiającą nauczycielce nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące kwalifikacji zawodowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Nauczycielka mianowana, nauczająca przedmiotów ekonomicznych, ubiegała się o stopień nauczyciela dyplomowanego. Organy administracji odmówiły, uznając, że jej studia z zootechniki i studia podyplomowe z agrobiznesu nie są zbliżone do nauczanych przedmiotów. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ocena kwalifikacji w takich przypadkach należy do dyrektora szkoły, a organy administracji nie miały prawa kwestionować tej oceny.
Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego M. B., która od lat nauczała przedmiotów ekonomicznych, posiadając wykształcenie wyższe z zootechniki oraz studia podyplomowe z zarządzania agrobiznesem. Organy administracji, w tym Minister Edukacji Narodowej, uznały, że skarżąca nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych, ponieważ jej studia nie są zbliżone do nauczanych przedmiotów, a dyrektor szkoły niezasadnie uznał je za wystarczające. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2004 r. (sygn. akt U. 1/2004), który uznał za niezgodne z prawem powierzanie kuratorowi oświaty ustalania, czy kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu. Sąd podkreślił, że po tym wyroku ocena kwalifikacji w takich sytuacjach należy do dyrektora szkoły, a jego opinia jest wiążąca. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na ostateczną decyzję o nadaniu skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego, która nie została uchylona. W ocenie sądu, organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, nie mając prawa do kwestionowania kwalifikacji nauczyciela w sposób, w jaki to zrobiły, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej pozytywnej oceny dyrektora szkoły i decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nie mają takiego prawa, zwłaszcza po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodne z prawem powierzanie kuratorowi oświaty ustalania, czy kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu. Ocena kwalifikacji w takich przypadkach należy do dyrektora szkoły i jest wiążąca.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował kompetencje kuratora oświaty do oceny kwalifikacji nauczycieli w zakresie zbliżoności kierunku studiów do nauczanego przedmiotu. Sąd podkreślił, że po tym wyroku taka ocena należy do dyrektora szkoły, a jego decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego jest ostateczna i wiążąca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 1 pkt 1, ust. 7 pkt 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
Warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu z pozytywną oceną i akceptacja komisji kwalifikacyjnej. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia, wskazując niespełniony warunek.
rozp. MENiS z 10.09.2002 art. § 2 § ust. 1 pkt 1-3, ust. 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli
Określa kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w różnych typach szkół, w tym wymogi dotyczące kierunku studiów i przygotowania pedagogicznego.
rozp. MENiS z 10.09.2002 art. § 1 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli
Definiuje pojęcie 'kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć' jako dający dostateczną wiedzę merytoryczną. Ustalenie tego należało do kuratora oświaty.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
Pomocnicze
Karta Nauczyciela art. 9 § ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
Określa wymogi kwalifikacyjne dla nauczycieli.
Karta Nauczyciela art. 91b
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
Dotyczy prawa do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego przy pracy na część etatu zgodnie z kwalifikacjami.
rozp. MENiS z 10.09.2002 art. § 20
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli
Przepis dotyczący zachowania kwalifikacji przez nauczycieli zatrudnionych w dniu wejścia w życie rozporządzenia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
PPSA art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
PUSA art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.s.o. art. 33 § ust. 2 pkt 1, ust. 4-6
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Nadzór pedagogiczny i wiążące zalecenia dla dyrektora szkoły.
rozp. MEN z 10.10.1991 art. § 1 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia
Uznanie kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu powierzone dyrektorowi szkoły.
rozp. MEN z 17.12.1993 art. § 1 § pkt 3 b
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 1993 r.
Dotyczy kwalifikacji nauczycielskich.
rozp. MEN z 15.02.1999 art. § 1 § pkt 3 b
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r.
Dotyczy kwalifikacji nauczycielskich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie miały prawa oceniać kwalifikacji nauczyciela w zakresie zbliżoności kierunku studiów do nauczanego przedmiotu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ocena kwalifikacji nauczyciela w zakresie zbliżoności kierunku studiów do nauczanego przedmiotu należy do dyrektora szkoły i jest wiążąca. Ostateczna decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego jest wiążąca i nie może być podważana w postępowaniu o nadanie wyższego stopnia awansu, jeśli nie została uchylona w odrębnym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Nauczycielka nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych, ponieważ jej studia nie są zbliżone do nauczanych przedmiotów ekonomicznych. Dyrektor szkoły niezasadnie uznał studia skarżącej za zbliżone do nauczanych przedmiotów. Nauczycielka jest zatrudniona niezgodnie z wymogami kwalifikacyjnymi od wielu lat.
Godne uwagi sformułowania
po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może ulegać wątpliwości, iż po 31 maja 2004 r. (...) dokonywać oceny kwalifikacji nauczyciela (...) może wyłącznie zatrudniający go dyrektor szkoły. Należy podkreślić – wbrew twierdzeniu zaskarżonej decyzji – iż opinia dyrektora jest w tej kwestii wiążąca. decyzja ta obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym.
Skład orzekający
Anna Mierzejewska
przewodniczący
Janusz Walawski
członek
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji nauczycielskich po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, kompetencje organów administracji w sprawach awansu zawodowego nauczycieli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po wyroku TK z 2004 r. i oceny kwalifikacji przez dyrektora szkoły.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na interpretację przepisów i kompetencje organów administracji, a także podkreśla znaczenie ostatecznych decyzji administracyjnych.
“Sąd: Tylko dyrektor szkoły oceni kwalifikacje nauczyciela po wyroku TK!”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1725/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Mierzejewska /przewodniczący/ Janusz Walawski Piotr Kraczowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele Sygn. powiązane I OSK 381/07 - Wyrok NSA z 2008-02-27 Skarżony organ Minister Edukacji i Nauki Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Asesor WSA Janusz Walawski, Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciala dyplomowanego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Kuratora Oświaty z [...] sierpnia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia wyroku. Uzasadnienie M. B. – nauczyciel mianowany, zatrudniona w Zespole Szkół [...] w M. – złożyła 29 października 2004 r. wniosek do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, na podstawie art. 9b ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.). Decyzją z [...] stycznia 2005 nr [...] [...] Kurator Oświaty odmówił wnioskodawczyni nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że wnioskodawczyni nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, Ministra Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] uchylił ww. decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, jako przyczynę uchylenia podał przeprowadzenie niewystarczającego postępowania wyjaśniającego odnośnie spełnienia przez wnioskodawczynię wymagań kwalifikacyjnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Kurator Oświaty decyzją z [...] sierpnia 2005 r. nr [...] powtórnie odmówił wnioskodawczyni nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Od decyzji [...] Kuratora Oświaty wnioskodawczyni wniosła odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Minister Edukacji Narodowej decyzją z [...] lipca 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a.; oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674) dalej: ustawa – Karta Nauczyciela; utrzymał w mocy powyższą decyzję [...] Kuratora Oświaty z [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a oraz ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest: ─ spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, ─ odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, ─ uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu tej decyzji organ sprawujący nadzór pedagogiczny powinien wskazać, którego z ww. warunków nauczyciel nie spełnia. M. B. posiada: stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego (akt nadania stopnia awansu z [...] października 2000 r. nr [...] wydany przez Starostę Powiatowego w S.), legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich w zakresie zootechniki z 1977 r., świadectwem ukończenia kursu przedmiotowo – metodycznego w zakresie sadownictwa z 1978 r., świadectwem ukończenia studium pedagogicznego w 1987 r. oraz świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie zarządzania agrobiznesem z 1999 r. Od [...] marca 1989 r. została zatrudniona na podstawie mianowania jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół [...] w M. obecnie Zespół Szkół [...] w M.. W roku szkolnym 1988/89 oprócz prowadzenia zajęć z praktycznej nauki zawodu powierzono jej nauczanie przedmiotów zawodowych (sadownictwo) oraz prowadzenie zajęć w ramach godziny wychowawczej. Od roku szkolnego 1993/94 w ramach stosunku pracy nie prowadzi zajęć z praktycznej nauki zawodu, natomiast naucza różnych przedmiotów zawodowych w tym zawodów ekonomicznych. Zgodnie z przepisami § 2 ust. 1 pkt 1 – 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) – kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w: szkołach pomaturalnych, szkołach policealnych, szkołach średnich ogólnokształcących, szkołach średnich zawodowych, liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych, posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1) studiów magisterskich na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) studiów magisterskich w specjalności zgodnej lub zbliżonej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo 3) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach średnich zawodowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne (ust. 2). Mając na uwadze powyższe uregulowania, Minister Edukacji Narodowej stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych warunkujących nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego, ponieważ nie można uznać, że ukończone przez nią studia magisterskie w zakresie zootechniki są zgodne lub zbliżone z nauczanymi przedmiotami jak: ekonomika przedsiębiorstw, elementy rachunkowości, podstawy ekonomii, rachunkowość i rynek rolny, podstawy przedsiębiorczości. Ponadto wnioskodawczyni nie ukończyła studiów podyplomowych z zakresu tych przedmiotów – program studiów podyplomowych w zakresie marketingu i zarządzania w agrobiznesie nie zawierał treści odpowiadających tym przedmiotom. Zdaniem Ministra Edukacji Narodowej uznanie [...] czerwca 2000 r. ukończonych przez wnioskodawczynię studiów magisterskich i podyplomowych za zbliżone do nauczanych przedmiotów zostało dokonane przez dyrektora Zespołu Szkół [...] w M. z naruszeniem ww. przepisów, bowiem studia te nie dawały wystarczającej wiedzy merytorycznej z zakresu nauczanych przez wnioskodawczynię przedmiotów, a ponadto uznanie danego kierunku za zbliżony do nauczanych przedmiotów może mieć miejsce tylko w przypadku studiów magisterskich i zawodowych, a nie w przypadku studiów podyplomowych. Nadto Minister Edukacji Narodowej stwierdził, iż przepis § 20 ww. rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r. zgodnie z którym – nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia (tj. 8 października 2002 r.) na podstawie mianowania, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – nie ma zastosowania w przypadku wnioskodawczyni, bowiem od 1987 r. jest zatrudniona niezgodnie z wymaganymi kwalifikacyjnymi. Dodatkowo Minister Edukacji Narodowej odpowiadając na zarzuty odwołania, wyjaśnił, iż uprawnienia do ubiegania się o kolejny stopień awansu zawodowego nauczyciela zatrudnionego w wymiarze nie niższym niż ½ tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć wynika z art. 3 pkt 3 ustawy – Karta Nauczyciela, jednakże dotyczy to zatrudnienia zgodnego z wymaganiami kwalifikacyjnymi, zaś wnioskodawczyni jest zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć i w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć prowadzi zajęcia z przedmiotów, do nauczania których nie posiada kwalifikacji. Podkreślił, iż zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 i ust. 4-6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) zgodność zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami podlega nadzorowi ze strony organu sprawującego nadzór pedagogiczny, który jest uprawniony do wydawania w tym zakresie zaleceń wiążących dla dyrektora szkoły. Dyrektor Zespołu Szkół [...] w M. niezasadnie uznał ukończony przez stronę kierunek studiów magisterskich oraz podyplomowych za zbliżony do nauczanych przedmiotów. Akt ten nie ma jednak charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego nauczyciela, gdyż dyrektor szkoły nie jest upoważniony do wyrażania w tej kwestii wiążącej opinii. Mając na uwadze powyższe, podzielił stanowisko [...] Kuratora Oświaty i utrzymał w mocy jego decyzję o odmowie nadania M. B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie jej prawa do otrzymania stopnia nauczyciela dyplomowanego lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. oraz podważenie ważności dyplomu Studiów Podyplomowych na Wydziale [...] Wyższej Szkoły [...] we [...] oraz przyjęcie, że nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotów ekonomicznych (zawodowych) w Zespole Szkół [...] w M.. Powołując się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2004 r. sygn. akt 1/04 stwierdziła, iż kwestionowanie uzyskanego przez nią poziomu wykształcenia i kwalifikacji jest nieuzasadnione. Podkreśliła, iż spełnia wymogi określone w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, ponieważ posiada wykształcenie wyższe z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym, a ponadto ukończyła studia podyplomowe z programu których wynika, że posiada kwalifikacje do nauczania przedmiotów, które dyrektor jej przydzielił. Wskazała także na art. 91 b ustawy – Karta Nauczyciela, z którego wywodzi zasadę, że praca na ½ etatu zgodnie z kwalifikacjami daje prawo do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Zdaniem skarżącej jej dyplom (program studiów) oraz zaświadczenie z [...] października 2004 r. nr [...] Dyrektora Zespołu Szkół [...] w M. o przydziale przedmiotów wypełnia powyższą zasadę. Zwróciła także uwagę na akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego z [...] października 2000 r., który wskazuje na posiadanie przez nią kwalifikacje do pracy w szkołach gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych i zawodowych. Powołując się na przepisy rozporządzeń § 1 pkt 3 rozporządzenia z 10 października 1991 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 433), § 1 pkt 3 b rozporządzenia MEN z 17 grudnia 1993 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 19) oraz § 1 pkt 3 b rozporządzenia MEN z 15 lutego 1999 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 128) stwierdziła, iż kwestionowanie decyzji dyrektora uznającego jej kwalifikacje jest wysoce nieetyczne i niezgodne z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Oznacza to, że sąd administracyjny jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełnia wymagania kwalifikacyjne do nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego, w sytuacji gdy posiadając ukończone: studia w zakresie zootechniki, kurs przedmiotowo – metodyczny z sadownictwa, studium pedagogiczne oraz studia podyplomowe w zakresie zarządzania agrobiznesem, od roku szkolnego 2000/01 r. naucza w Zespole Szkół [...] w M. przede wszystkim przedmioty ekonomiczne. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub skończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kierunku (specjalności) studiów zbliżonym do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć – należy przez to rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonuje kurator oświaty. W dacie rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o nadanie jej stopnia nauczyciela dyplomowanego znane było stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który – wyrokiem z 12 maja 2004 r. sygn. akt U. 1/2004 – uznał, że § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r., w zakresie, w jakim powierza kuratorowi oświaty ustalenie, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, jest niezgodny z art. 9 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu przedstawionego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., "że ustawodawca żadnym z przepisów ustawy systemowej, ani Karty Nauczyciela nie upoważnił ministra właściwego do spraw oświaty do poszerzenia zakresu kompetencji kuratora oświaty o dokonywanie ustaleń w zakresie zbieżności ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów z przedmiotem nauczanym. W szczególności zaś upoważnienia takiego nie zawiera art. 9 ust. 2 Karty. Tymczasem – jak wskazano wyżej – brak wyraźnego upoważnienia ustawowego równoznaczny jest z nieudzieleniem kompetencji normodawczej. Tym samym, w istniejącym stanie ustawodawstwa Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie mógł w sposób niewadliwy przyznać kuratorom oświaty uprawnień niewyszczególnionych w ustawie. Przyznanie kuratorom oświaty prawa do wiążącego i de facto bezapelacyjnego rozstrzygania o prawie poszczególnych nauczycieli do wykonywania ich zawodu, nie mieściło się w kompetencji normodawczej ministra, udzielonej mu przez racjonalnego ustawodawcę. Tym samym, nie budzi wątpliwości sprzeczność rozporządzenia w zaskarżonym zakresie z upoważnieniem ustawowym, pociągająca za sobą również jego niezgodność z konstytucyjnymi zasadami wydawania aktów wykonawczych, określonymi w art. 92 ust. 1 Konstytucji." W rezultacie rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego nie może ulegać wątpliwości, iż po 31 maja 2004 r. (tj. od daty ogłoszenia wyroku TK) dokonywać oceny kwalifikacji nauczyciela, w oparciu o wskazane przepisy ww. rozporządzenia, może wyłącznie zatrudniający go dyrektor szkoły. Również w przypadku kwalifikacji do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć niemających swego ścisłego odpowiednika w kierunku lub specjalności studiów oceny takiej przy zatrudnianiu dokonuje dyrektor szkoły. Jest to po prostu indywidualna ocena pracodawcy w zakresie posiadanych kwalifikacji przez osobę ubiegającą się o pracę. Należy podkreślić – wbrew twierdzeniu zaskarżonej decyzji – iż opinia dyrektora jest w tej kwestii wiążąca. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenia w piśmiennictwie prawniczym (v. A. Klawenek, "Karta Nauczyciela. Komentarz.", wyd. ODDK Gdańsk 2005, str. 45-46; a także A. Barański, M. Szymańska, J. Rozwadowska – Skrzeczyńska, "Ustawa Karta Nauczyciela. Komentarz." , wyd. ABC Warszawa 2005, str. 58). W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżąca od kilkunastu lat (od roku szkolnego 1993/94), pomimo tego, że nie posiada wyższych studiów magisterskich z zakresu ekonomii, naucza przedmiotów ekonomicznych. Wynika to ze znajdujących się w aktach administracyjnych: karty przebiegu zatrudnienia skarżącej z [...] maja 2005 r. oraz pisma z [...] czerwca 2000 r. nr [...], którym dyrektor Zespołu Szkół [...] w M. uznał studia skarżącej na Akademii [...] we [...] i studia podyplomowe z zarządzania agrobiznesem, jako zbliżone z nauczanymi przedmiotami m.in. takimi jak: podstawy ekonomii, ekonomika agrobiznesu, ekonomika przedsiębiorstw, marketing, zarządzanie firmą, przedsiębiorczość, elementy rachunkowości. Powyższe okoliczności i dokumenty stanowiły podstawę do wydania przez Starostę Powiatowego w S. decyzji z [...] października 2000 r. nr [...], mocą której skarżąca uzyskała stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Należy przy tym zaznaczyć, iż ww. decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego, jako decyzja ostateczna, jest objęta zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Oznacza to, że decyzja ta obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej (v. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wyd. 8 C.H. Beck Warszawa 2006, str. 103). Zatem ww. decyzja była również wiążąca dla organów orzekających w sprawie tj. zarówno dla [...] Kuratora Oświaty, jak i Ministra Edukacji Narodowej. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż – po pierwsze – [...] Kurator Oświaty decyzją z [...] sierpnia 2005 r. utrzymaną w mocy decyzją Ministra Edukacji Narodowej z [...] lipca 2006 r. dokonał nieuprawnionego ustalenia, że kierunek (specjalność) studiów skarżącej nie jest zbliżony z nauczanymi przez nią przedmiotami, do czego nie miał prawa z uwagi na ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego i orzeczenie niekonstytucyjności w tej części § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Bowiem uznania, czy nauczyciel posiada odpowiednie kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć niemających swego ścisłego odpowiednika w kierunku lub specjalności ukończonych studiów obecnie dokonuje dyrektor szkoły i jego ocena w tym zakresie jest miarodajna, co wyjaśniono powyżej. W niniejszej sprawie skarżąca taką pozytywną ocenę dyrektora szkoły posiadała, o czym świadczy pismo dyrektora Zespołu Szkół [...] w M. z [...] czerwca 2000 r. nr [...], wydane na podstawie wówczas obowiązującego § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), który także uznanie, czy ukończony kierunek studiów zbliżony jest do nauczanego przedmiotu powierzał dyrektorowi szkoły, co trafnie podniesiono w skardze. W tym miejscu należy odnieść się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – zgodność zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami podlega nadzorowi ze strony organu sprawującego nadzór pedagogiczny, który jest uprawniony do wydawania w tym zakresie zaleceń wiążących dla dyrektora szkoły (art. 33 ust. 4 – 6 ustawy) – i na podstawie tego wywiódł, że dyrektor szkoły niezasadnie uznał ukończony przez skarżącą kierunek studiów magisterskich oraz podyplomowych za zbliżony do nauczanych przez nią przedmiotów. Należy zgodzić się, że na podstawie ustawy o systemie oświaty, kurator oświaty, jak i Minister Edukacji Narodowej sprawują nadzór pedagogiczny i mogą wydawać zalecenia wiążące w zakresie sprawowanego nadzoru, jednakże powinni to robić w oddzielnych postępowaniach w ramach sprawowanego nadzoru nad szkołami, a nie jak ma to miejsce w niniejszej sprawie z wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Po drugie – błędne są stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, iż w przypadku M. B. nie ma zastosowania przepis § 20 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. oraz art. 91b ustawy – Karty Nauczyciela, ponieważ skarżąca już od 1987 r. jest zatrudniona niezgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi i prowadzi zajęcia z przedmiotów, do nauczania których nie posiada wymaganych kwalifikacji. Takie dowodzenie Ministra Edukacji Narodowej mogłyby być uprawnione, gdyby zostało to ostatecznie stwierdzone w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie legalności zatrudnienia nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami w ramach nadzoru pedagogicznego i na podstawie ustawy o systemie oświaty. Natomiast w sytuacji w której skarżąca posiada decyzję ostateczną o nadaniu jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, uzyskaną w sytuacji w której od kliku lat nauczała przedmiotów ekonomicznych, a w sprawie brak jest jakichkolwiek dokumentów i wiadomości, by w ramach nadzoru pedagogicznego jej kwalifikacje były kiedykolwiek kwestionowane, należało uznać, iż skarżąca odpowiednie kwalifikacje do zajmowanego stanowiska posiada i co ważne potwierdzone odpowiednimi dokumentami: pismem dyrektora Zespołu Szkół [...] w M. z [...] czerwca 2000 r. nr [...] o uznaniu wykształcenia skarżącej za zbliżone z nauczanymi przedmiotami oraz decyzją Starosty Powiatowego w S. o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z [...] października 2000 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, iż skarga jest zasadna, ponieważ odmawiając nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego z powodu uznania, iż skarżąca nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych o jakich mowa w art. 9b ust. 1 ustawy – Karty Nauczyciela, a także przepisów wymienionego wcześniej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 września 2002 r., organy administracji dokonały błędnej interpretacji wymienionych przepisów, bowiem przepisy prawa nie przyznawały ani kuratorowi oświaty, ani nawet Ministrowi Edukacji Narodowej prawa oceny w zakresie, czy kierunek studiów ukończonych przez nauczyciela jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Powyższe skutkuje uznaniem, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości w oparciu o przepis art. 152 ww. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI