II SA/Wa 1722/23

II SA/Wa 1722/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2024 r. sprawy ze skarg [....] Bank Polska S.A. z siedzibą w W. oraz B. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [....] czerwca 2023 r. nr [....] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargi
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej - Prezesem UODO lub organem) decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...]. działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm, dalej K.p.a.), art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), zwanej dalej u.o.d.o., oraz na podstawie art. 6 ust. 1 oraz art. 58 ust. 2 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), zwanego dalej RODO, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi K. G. (zwanej dalej wnioskodawczynią) na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych
1) nakazał [...] Bank Polska S.A. z siedzibą w [...], usunięcie danych osobowych K. G., w zakresie wynikającym z zapytań kredytowych z dni [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r;
2) nakazał B. S.A. z siedzibą w [...], usunięcie danych osobowych K. G., w zakresie wynikającym z zapytań kredytowych z dni [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r. przekazanych przez [...] Bank [...] S.A.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Do Prezesa UODO wpłynęła skarga K. G., w której podniosła, że [...] Bank [...] SA., przetwarza bez podstawy prawnej jej dane osobowe wynikające z zapytań kredytowych z dni [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r., które nie zakończyły się zawarciem umów kredytowych. Ponadto wskazała, że Bank przekazał te dane do B. , który również przetwarza je bez podstawy prawnej. Wnioskodawczyni pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. zwróciła się do Banku z żądaniem usunięcia ww. danych przez Bank oraz usunięcia ich z B. . Bank odmówił jednak spełnienia żądania. Wobec tego wniosła do Prezesa UODO o nakazanie usunięcia jej danych osobowych dot. ww. zapytań kredytowych.
W złożonych wyjaśnieniach Bank wskazał, że dane osobowe wnioskodawczyni pozyskał od niej w związku z zapytaniami kredytowymi z dni [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r., które nie zakończyły się zawarciem umowy z Bankiem. Bank podał, że w związku z ww. zapytaniami pozyskał dane osobowe wnioskodawczyni w następującym zakresie: dane identyfikacyjne (imię, nazwisko, nazwisko rodowe matki, numer PESEL, data urodzenia, obywatelstwo, rodzaj, seria, numer, data wydania i data ważności dokumentu tożsamości), dane kontaktowe (adres zameldowania, adres zamieszkania (korespondencyjny), numer telefonu, adres e- mail), dane dot. sytuacji rodzinnej i finansowej (stan cywilny, wykształcenie, informacje o rodzaju i wysokości dochodów, stanowisku, okresie zatrudnienia oraz danych identyfikacyjnych i kontaktowych zakładu pracy) oraz dane finansowe związane z wnioskowanym kredytem, w tym kwota i rodzaj produktu kredytowego. Bank wyjaśnił również, że ww. dane są przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w związku z art. 6 ust. 1 lit. f) RODO, tj. z uwagi na konieczność spełniania przez Bank wymogów:
a) wynikających z art. 70 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2324 z póżn. zm.), w związku z którym Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy, a kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności;
b) w związku z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, tj. z uwagi na konieczność spełniania przez Bank wymogów wynikających z art. 70a i 105a Prawa bankowego;
c) w zw. z art. 105 ust. 4 pkt 1) Prawa bankowego oraz art. 105a ust. 4 Prawa bankowego, tj. m.in. wymogów kapitałowych określonych w części III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej CRR, art. 147 ust. 5 w zw. z art. 147 ust. 2 lit. d) (dotyczących metod klasyfikowania ekspozycji do poszczególnych kategorii ekspozycji) lub art. 171 (dot. klasyfikacji do klas lub pul);
d) w związku z wymogami określonymi przez Komisję Nadzoru Finansowego w Rekomendacji T dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych, w szczególności rekomendacją 6 oraz rekomendacją 10;
e) oceny ryzyka kredytowego, w tym oceny globalnego ryzyka kredytowego, m.in. na podstawie art. 105a ust. 1-1c Prawa bankowego;
f) uwzględnienia możliwości dochodzenia przez wnioskodawczynię od Banku ewentualnych roszczeń związanych z przedmiotem niniejszego postępowania w zw. z art. 118 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.), oraz związanej z tym konieczności umożliwienia Bankowi obrony przed ewentualnymi roszczeniami;
g) wynikających z przepisów ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 593 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą AML, takich jak m.in. identyfikacja i ocena ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu (art. 33 ust. 2 ustawy AML) identyfikowanie klienta i beneficjenta rzeczywistego (art. 36 ustawy AML), identyfikowanie i ocenianie ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu (art. 33 ust. 2 ustawy AML), identyfikowanie powiązań z osobami na eksponowanych stanowiskach, tj. obowiązek identyfikacji wśród obecnych i potencjalnych klientów osób na eksponowanych stanowiskach politycznych, członków rodzin oraz osób z nimi blisko związanych (art. 46 ustawy AML), stosowanie procedur pozwalających na poznanie klienta przed świadczeniem mu usług szczególnie poprzez wzięcie pod uwagę celu, regularności lub czasu trwania stosunków gospodarczych (art. 33 ust. 6 pkt 6 ustawy AML);
h) zapewnienia Prezesowi UODO dostępu do informacji niezbędnych do przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, w związku z art. 58 ust. 1 lit. e) RODO.
Bank wyjaśnił również, że przekazał dane osobowe wnioskodawczyni do B. dot. zapytań kredytowych odpowiednio w dniach: [...].02.2022 r., [...].07.2022 r., [...].08.2022 r., a przekazanie danych do B. było realizowane w celu oceny zdolności kredytowej wnioskodawczyni. W związku z powyższym podstawą prawną złożenia przez Bank zapytań w B. były przepisy: art. 5 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 70 ust. 1 w zw. z art. 105 ust. 4 w zw. z art. 105 ust 1 pkt 1c Prawa bankowego, art. 9 ust. 2 i 4 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 246 z późn. zm.), oraz zawarta między Bankiem, a B. umowa z 26 lipca 2016 r. w sprawie gromadzenia, przetwarzania i udostępniania informacji w bazie SI B. "Kredytobiorcy".
Bank podał też, że prowadził z wnioskodawczynią korespondencję w przedmiocie zapytań kredytowych zrealizowanych w B. S.A. oraz, że w związku ze zgłoszeniem wnioskodawczyni z [...] grudnia 2022 r. udzielił odpowiedzi pismem z 7 grudnia 2022 r. oraz w formie wiadomości e-mail z 9 grudnia 2022 r. Ponadto Bank wyjaśnił, że wnioskodawczyni oraz Bank do tej pory nie występowali wobec drugiej strony z roszczeniami, w związku z którymi prowadzone byłyby odrębne postępowania.
B. w złożonych wyjaśnieniach podał natomiast, że pozyskał od Banku dane identyfikujące wnioskodawczynię (imię, nazwisko, PESEL, serię i numer dowodu osobistego, datę urodzenia, obywatelstwo, płeć), dane z wniosków kredytowych dotyczące wnioskowanych zobowiązań i adres zamieszkania, w zakresie zapytań kredytowych kolejno w dniu [...] sierpnia 2022 r.,[...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r. na podstawie art. 105 ust. 1 pkt 1c, art. 105 ust. 4 oraz art. 105a ust. 1 Prawa bankowego, a także na podstawie umowy łączącej Bank i B. .
B. wyjaśnił, że przetwarza dane wnioskodawczyni w zakresie ww. zapytań w następujących celach:
a) w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego: przez okres 12 miesięcy od dnia złożenia zapytania w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego konkretnego klienta (indywidualna ocena zdolności kredytowej wnioskodawczyni); nie krócej niż 5 lat i nie dłużej niż 10 lat od dnia złożenia zapytania, w celu budowy modeli scoringowych, a więc narzędzi wykorzystywanych przez banki do oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. B. buduje przedmiotowe modele w oparciu o przetwarzane w zbiorze B. dane, w tym dane o złożonych zapytaniach. B. wskazał, że na konieczność wykorzystania własnych i zewnętrznych baz danych przy ocenie zdolności kredytowej wskazuje również Komisja Nadzoru Finansowego w Rekomendacji T dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych, powołując się na Rekomendacje 10, 16.4,1.4 a) tiret drugie, 1.4 b) tiret drugie, 17.5 e) oraz wstęp do Rekomendacji);
b) w celach statystycznych oraz stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli;
c) w celach przeciwdziałania przestępstwom oraz wykonywania obowiązków w zakresie określonym w przepisach o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu na podstawie art. 106d Prawa bankowego oraz art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 1 pkt 4 ustawy AML;
d) w celu rozpatrywania ewentualnych reklamacji lub roszczeń odszkodowawczych klientów, których termin przedawnienia zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego wynosi 6 lat (cele dowodowe) na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO, a dodatkową przesłanką jest konieczność wypełnienia ustawowego obowiązku wynikającego z art. 15 RODO w przypadku wystąpienia przez osobę, której dane dotyczą z wnioskiem o udzielenie informacji;
e) w celu realizacji wniosków klientów banków dotyczących wyjaśnień dokonanej oceny zdolności kredytowej na podstawie art. 70a ustawy Prawo bankowe.
B. poinformował również, że Bank nie zwracał się z żądaniem zaprzestania przetwarzania danych pochodzących z zapytań z dni [...].02.2022 r., [...].07.2022 r., [...].08.2022 r., a także, że wnioskodawczyni nie zwracała się do B. z wnioskiem o usunięcie danych pochodzących z ww. zapytań. Wnioskodawczyni nie wystosowała do B. konkretnego roszczenia czy reklamacji, również B. nie wystosował wobec wnioskodawczyni konkretnego roszczenia związanego z ww. zapytaniami kredytowymi.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Prezes UODO podniósł, że przepisem uprawniającym administratorów danych do przetwarzania zwykłych danych osób fizycznych jest art. 6 ust. 1 RODO, zgodnie z którym, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Katalog przesłanek wymienionych w art. 6 ust. 1 RODO, jest zamknięty. Każda z przesłanek legalizujących proces przetwarzania danych osobowych ma charakter autonomiczny i niezależny. Dodatkowo, proces przetwarzania danych osobowych musi być zgodny z zasadami ustanowionymi w art. 5 ust. 1 RODO. Do zasad tych zalicza się między innymi ograniczenie celu (art. 5 ust. 1 lit. b RODO) oraz minimalizację danych (art. 5 ust. 1 lit. c RODO). Zasady te wymagają, by dane osobowe były zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami, a proces przetwarzania danych osobowych był adekwatny, stosowny oraz ograniczony do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane.
Organ podniósł też, że co do zasady podstawą prawną przetwarzania danych osobowych klientów przez Bank i B. może być obecnie art. 6 ust. 1 lit. f RODO, gdy przetwarzanie to jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora.
Zaznaczył też, że B. jest instytucją utworzoną na podstawie art. 105 ust. 4 Prawa bankowego.
Zgodnie natomiast z art. 105a ust. 1 Prawa bankowego, przetwarzanie przez banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów, instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, a także instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4, informacji stanowiących tajemnicę bankową i informacji udostępnionych przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie dotyczącym osób fizycznych może być wykonywane, z zastrzeżeniem art. 104,105 i art. 106 - 106d Prawa bankowego w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Zgodnie zaś z art. 105a ust. 4 Prawa bankowego Banki oraz instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4, mogą przetwarzać stanowiące tajemnicę bankową informacje dotyczące osoby fizycznej po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów bez zgody osoby, której informacje dotyczą, do celów stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej CRR. Stosownie zaś do art. 105a ust. 5 Prawa bankowego przetwarzanie informacji stanowiących tajemnicę bankową w przypadkach, o których mowa w ust. 3, może być wykonywane przez okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4, przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania.
Ponadto stosownie do art. 70 ust. 1 Prawa bankowego, bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się natomiast zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Organ wskazał także na treść ust. 3 powoływanego przez Bank art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim regulującego obowiązek oceny zdolności kredytowej konsumenta ubiegającego się o kredyt konsumencki.
Z uwagi zatem na to, że wnioskodawczyni w dniach [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r., wystąpiła do Banku z wnioskami o kredyt, wobec powyższego Bank oraz B. , na podstawie art. 105a ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 70 ust. 1 tej ustawy, były uprawnione do przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni w celu oceny zdolności kredytowej. W sytuacji jednak, gdy nie doszło do zawarcia ww. umów pomiędzy wnioskodawczynią, a Bankiem odpadła przesłanka legalizująca dalsze przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni przez Bank oraz B. . Przesłanki zawarte w art. 105a Prawa bankowego dotyczą bowiem przetwarzania informacji objętych tajemnicą bankową w okresie przed powstaniem zobowiązania, w trakcie jego trwania oraz po wygaśnięciu zobowiązania. Pomiędzy Bankiem, a wnioskodawczynią w związku z przedmiotowymi zapytaniami kredytowymi nie zawiązał się jednak żaden stosunek zobowiązaniowy, który stosownie do art. 105a ust. 1-6 Prawa bankowego dawałby podstawę do dalszego przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni wynikających z ww. zapytań. Celem przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni była bowiem wyłącznie ocena zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. W związku z dokonaniem przez Bank oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego ww. cel przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni został zrealizowany i brak jest podstaw prawnych do kontynuowania tego procesu.
Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2567/17, zgodnie z którym cyt.: "(...) cel oceny zdolności kredytowej stanowi ocena zdolności do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, co ma charakter czynności wstępnej do zawarcia stosownej umowy. Dalsze przetwarzanie danych uzyskanych w celu oceny zdolności kredytowej, w przypadku niezawarcia stosownej umowy pozostawałoby w oderwaniu od celu dla którego dane te uzyskano. (...) niedopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych na przyszłość, a także na potrzeby budowy oceny zdolności kredytowej innych podmiotów, jeżeli nie można zrekonstruować wyraźnej podstawy prawnej takich działań."
W ocenie organu za podstawę przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni, nie mogą być również uznane wskazane przez Bank i B. cele statystyczne i analizy, w tym cel stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia CRR. Przepis art. 105a ust. 4 Prawa bankowego daje bowiem podstawy do przetwarzania informacji dotyczących osoby fizycznej stanowiących tajemnicę bankową po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów bez zgody osoby, której te informacje dotyczą. W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak do zawarcia umowy kredytu pomiędzy wnioskodawczynią, a Bankiem w związku ze złożeniem przedmiotowych zapytań kredytowych, a zatem nie powstał żaden stosunek zobowiązaniowy, o którym mowa w powyższym przepisie. Także powołane przepisy CRR nie wykazują konkretnej przesłanki uprawniającej B. do wykorzystania danych w zakresie zapytań kredytowych niezakończonych zawarciem umowy do indywidualnej oceny zdolności kredytowej, ani tym bardziej do wykorzystania tego rodzaju danych osobowych do modeli scoringowych.
Odnosząc się natomiast do przywołanych przez B. oraz Bank rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego organ podniósł, że rekomendacje te należą do nienormatywnych form działania administracji. Wydane przez Komisję Nadzoru Finansowego rekomendacje - podobnie jak inne uchwały ww. organu nadzoru - nie są źródłem ani powszechnie obowiązujących przepisów prawa, ani przepisów prawa o charakterze wewnętrznym. W ocenie organu przywołane rekomendacje nie stanowią podstawy prawnej legalizującej przetwarzanie danych osobowych w zakresie zapytań kredytowych niezakończonych zawarciem umowy kredytu, zaś ich stosowanie nie może naruszać przepisów RODO.
W ocenie organu podstawy prawnej legalizującej przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni nie może też stanowić przepis art. 106d Prawa bankowego oraz przepisy ustawy AML.
Z przepisów tych wynika bowiem, że uprawnienie do przechowywania danych osobowych związanych z zastosowaniem środków bezpieczeństwa jest powiązane z przeprowadzeniem transakcji. W przypadku zapytań kredytowych niezakończonych zawarciem umowy nie dochodzi ostatecznie do przeprowadzenia transakcji. Dodatkowo nie dochodzi również do nawiązania stosunków gospodarczych. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy AML instytucje obowiązane, w tym banki, stosują środki bezpieczeństwa finansowego w przypadku nawiązywania stosunków gospodarczych. W przypadku gdy instytucja obowiązana nie może zastosować jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1, nie nawiązuje stosunków gospodarczych lub rozwiązuje stosunki gospodarcze (art. 41 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy AML). Zgodnie natomiast z ustawową definicją stosunków gospodarczych, rozumieć przez nie należy stosunki instytucji obowiązanej z klientem związane z działalnością zawodową instytucji obowiązanej, które w chwili ich nawiązywania wykazują cechę trwałości (art. 2 ust. 2 pkt 20 ustawy AML). W ocenie Prezesa UODO zapytania kredytowe, które nie zakończyły się zawarciem umowy, w tym spotkały się z decyzją odmowną w zakresie udzielenia kredytu nie posiadają cech trwałości, które w aspekcie powyższych przepisów AML uzasadniałyby dalsze przetwarzanie powiązanych z nimi danych osobowych.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał też, aby Bank oraz B. mogły przetwarzać dane osobowe wnioskodawczyni dotyczące zapytań kredytowych z [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r. na podstawie art. 106d Prawa bankowego w celach przeciwdziałania przestępstwom oraz wykonywania obowiązków w zakresie określonym w przepisach AML, gdyż w toku prowadzonego postępowania nie wykazały, aby zaszła którakolwiek z przesłanek określonych w ww. przepisach. W szczególności nie wykazały, aby zaszły uzasadnione podejrzenia, o których mowa w art. 106d ust. 1 pkt 1-2, oraz nie wskazały także nałożonego na nie obowiązku określonego w przepisach o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, o którym mowa w art. 106d ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego.
W ocenie Prezesa UODO całkowicie niezasadnie Bank powołał się również na art. 46 ustawy AML, zgodnie z którym w celu ustalenia, czy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, instytucje obowiązane wdrażają procedury oparte na analizie ryzyka, w tym mogą przyjmować od klienta oświadczenie w formie pisemnej lub formie dokumentowej, że jest on albo nie jest osobą zajmującą takie stanowisko, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Pomiędzy Bankiem i wnioskodawczynią nie doszło bowiem do nawiązania stosunków gospodarczych, ani do przeprowadzenia jakiejkolwiek transakcji, tym samym wnioskodawczyni nie stała się klientką Banku ani rzeczywistą beneficjentką.
Odnosząc się natomiast do powołanego zarówno przez Bank, jak i przez B. , celu ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń organ podkreślił, że zebrany w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy nie wykazał, aby wnioskodawczyni wystąpiła z jakimkolwiek roszczeniem wobec Banku, czy B. , które uzasadniałoby uprawnienie tych podmiotów do zachowania i przetwarzania jej danych osobowych dla celów dowodowych w związku z dochodzeniem przez wnioskodawczynię tego roszczenia. Bank i B. nie wskazały także na istnienie roszczeń, których dochodzą od wnioskodawczyni. Organ podkreślił przy tym, że przesłanka z art. 6 ust. 1 lit. f RODO dotyczy sytuacji już istniejącej, w której celem wynikającym z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora jest konieczność udowodnienia, potrzeba dochodzenia lub obrony przed roszczeniem istniejącym, nie zaś sytuacji, gdy dane są przetwarzane w celu zabezpieczenia się przed ewentualnym roszczeniem. Przyjęcie za prawidłowe odmiennej interpretacji, iż przetwarzanie danych osobowych w celu uchylenia się od negatywnych skutków w przypadku zgłoszenia w przyszłości ewentualnego i nieokreślonego roszczenia, stanowi prawnie usprawiedliwiony cel w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f RODO oznaczałoby bowiem, że dane osobowe wnioskodawczyni mogą być przetwarzane przez Bank i B. permanentnie, bez konieczności ich usunięcia. Teoretycznie możliwym jest przecież, by wnioskodawczyni zwróciła się do Banku lub B. z roszczeniem po upływie terminu przedawnienia roszczenia. Prowadziłoby to tym samym do uznania, że przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni przez Bank i B. ma uzasadnienie w przesłance określonej art. 6 ust. 1 lit. f RODO w celu realizacji prawa do obrony przed ewentualnym roszczeniem wnioskodawczyni również po upływie ww. terminu.
Brak jest też uzasadnienia dla przyjęcia, że terminy dotyczące przedawnienia roszczeń wynikających ze stosunków zobowiązaniowych określają jednocześnie ramy czasowe, w których dane osobowe mogą być przetwarzane przez Bank i B. . Przedawnienie roszczenia nie wywołuje bowiem skutków na gruncie ochrony danych osobowych, nie wpływa bowiem na fakt istnienia roszczenia, a powoduje jedynie zmianę w sferze zarzutów procesowych w postaci możliwości podniesienia okoliczności przedawnienia w sporze sądowym. Okolicznością usprawiedliwiającą przetwarzanie danych osobowych w celu dochodzenia roszczeń jest sam fakt istnienia roszczenia oraz zamiar jego dochodzenia, nie jest nią natomiast zmiana w uprawnieniach procesowych podmiotu pozwanego.
W ocenie organu, brak jest ponadto uzasadnienia dla przyjęcia, że Bank i B. są uprawnione do przetwarzania danych osobowych w związku z koniecznością ewentualnego wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 70a ust. 1 i ust. 2 Prawa bankowego, tj. przekazania w formie pisemnej, wyjaśnień dotyczących dokonanej przez siebie oceny zdolności kredytowej wnioskodawczyni.
Prezes UODO podzielił wskazywane w doktrynie stanowisko, zgodnie z którym (cyt.): "Jeśli zaś bank - w wyniku dokonanej oceny zdolności kredytowej (przeprowadzonej zgodnie z przyjętymi rekomendacjami KNF) - nie udzieli kredytu, zatem nie dojdzie do zawarcia umowy kredytu, stan taki nie rodzi po stronie ubiegającego się o kredyt żadnych roszczeń na drodze cywilnoprawnej. Ubiegającemu się o kredyt przysługuje tylko możliwość wnioskowania o przedstawienie na piśmie przyczyn odmowy" (B. Bajor [w:] L. Kociucki, J. M. Kondek, K. Królikowska, B. Bajor, Prawo bankowe. Komentarz do przepisów cywilnoprawnych, Warszawa 2020, art. 70(a)). Organ podkreślił jednocześnie, że art. 70a Prawa bankowego nie przewiduje żadnego terminu na złożenie wniosku o udzielenie informacji dotyczących odmowy udzielenia kredytu. Powyższe nie oznacza jednak w ocenie organu, że można dane osobowe wnioskodawczyni, wynikające z przedmiotowych zapytań kredytowych przetwarzać bezterminowo, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą ograniczenia przechowywania, określoną w art. 5 ust. 1 lit. e) RODO.
Ponadto powstanie obowiązku, o którym mowa w art. 70a ust. 1 Prawa bankowego, uzależnione jest od złożenia stosownego wniosku przez osobę ubiegającą się o kredyt. W niniejszej sprawie ustalono natomiast, że wnioskodawczyni w związku z zapytaniami kredytowymi z dni [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r. ubiegała się o zawarcie z Bankiem umów kredytowych, jednak jej wnioski nie zakończyły się zawarciem umowy z Bankiem. Następnie wnioskodawczyni zwróciła się do Banku z żądaniem usunięcia jej danych przetwarzanych w związku z ww. zapytaniami oraz usunięcia ich z B. . Proces przetwarzania danych osobowych związanych z ww. zapytaniami kredytowymi zakwestionowała następnie w niniejszym postępowaniu, domagając się ochrony danych osobowych. Uwzględnienie żądania wnioskodawczyni usunięcia przedmiotowych danych skutkować będzie brakiem możliwości udzielenia informacji wskazanych w art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego, z czym wnioskodawczyni, żądając usunięcia danych, musi się liczyć. Należy uznać więc, że wnioskodawczyni nie była i nie jest zainteresowana realizacją prawa do złożenia wniosku, o którym mowa w powyższym przepisie, a tym samym nie można uznać, aby stanowił on podstawę przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni.
Brak jest także uzasadnienia dla przyjęcia, że B. jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych pozyskanych w związku z zapytaniami złożonymi przez Bank w dniach [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r. w związku z koniecznością ewentualnego wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 15 RODO. Usunięcie przez administratora danych osobowych nie uniemożliwia mu wykonania obowiązku uregulowanego w art. 15 RODO. Powyższy przepis gwarantuje bowiem osobie, której dane dotyczą, prawo do uzyskania od administratora informacji, czy jej dane są przetwarzane, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie - uprawnienie do dostępu do danych na swój temat oraz uzyskania informacji o okolicznościach przetwarzania danych. Jeśli natomiast administrator nie przetwarza danych dotyczących osoby, która zwraca się z żądaniem udzielenia informacji, to działanie administratora ogranicza się do odpowiedzi przeczącej i nie ma on obowiązku podawać podmiotowi danych innych informacji.
Wobec powyższego, w ocenie Prezesa UODO, w niniejszej sprawie brak jest celu uzasadniającego dalsze przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni zawartych w przedmiotowych zapytaniach kredytowych zarówno przez Bank, jak i przez B. . Dlatego też korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. c RODO, Prezes UODO nakazał Bankowi i B. usunięcie danych osobowych wnioskodawczyni przetwarzanych w związku ze złożonymi zapytaniami kredytowymi z dni [...].08.2022 r., [...].07.2022 r. oraz [...].02.2022 r.
BNP [...] w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji Prezesa UODO z dnia [...] czerwca 2023 r. zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, a także na braku wszechstronnej i merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego; powyższe skutkowało wydaniem przez organ niezasadnego nakazu usunięcia przez Bank danych osobowych wnioskodawczyni w zakresie wynikającym z zapytań kredytowych z dnia [...] stycznia 2022 r., z dnia [...] lipca 2022 r. oraz z dnia [...] lutego 2022 r. W szczególności Prezes UODO:
i. bezzasadnie pominął, że po upływie 12 miesięcy od skierowania przez Bank do B. zapytania kredytowego z dnia [...] lutego 2022 r. (dotyczącego wniosku o udzielenie kredytu złożonego przez wnioskodawczynię do Banku tego samego dnia), zapytania kredytowego z dnia [...] lipca 2022 r. (dotyczącego wniosku o kartę kredytową, złożonego przez wnioskodawczynię tego samego dnia) i zapytania kredytowego z dnia 30 sierpnia 2022 r. (dotyczącego wniosku o kartę kredytową, złożonego przez wnioskodawczynię tego samego dnia) te zapytania są przekazywane do tzw. części statystycznej B. . Tym samym, w dniu wydania zaskarżonej decyzji ([...] czerwca 2023 r.) - zgodnie z wiedzą skarżącego - informacja o zapytaniu kredytowym z dnia [...] lutego 2022 r. nie była już dostępna dla innych banków lub innych właściwych podmiotów i instytucji w B. oraz nie wpływała na ocenę zdolności kredytowej wnioskodawczyni. Co się zaś tyczy zapytań kredytowych z dnia [...] lipca 2022 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2022 r., to informacja o pierwszym z ww. zapytań (z dnia [...] lipca 2022 r.) - zgodnie z wiedzą skarżącego - została już przeniesiona do tzw. części statystycznej B. , a informacja o drugim z ww. zapytań (z dnia [...] sierpnia 2022 r.) zostanie przeniesiona w najbliższym czasie (tj. z końcem sierpnia 2023 r.);
ii. nie ustalił wszystkich celów przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni, jak również nie uwzględnił w decyzji wszystkich okoliczności przetwarzania tych danych. W konsekwencji organ błędnie nie uwzględnił wszystkich podstaw prawnych dalszego przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni w sytuacji, gdy nie została zawarta umowa o kredyt ani umowa o kartę kredytową;
iii. bezzasadnie pominął, że o ile analiza zdolności kredytowej dotyczy rozpoznania oraz oceny ryzyka związanego z przyznaniem kredytu konkretnej osobie w konkretnej wysokości, o tyle analiza ryzyka kredytowego wiąże się z koniecznością oszacowania ryzyka dla całego banku, związanego z danym portfelem zobowiązań. W celu ustalenia obiektywnych zasad akceptacji, Bank musi przeprowadzić analizę ryzyka kredytowego na podstawie zgromadzonej wiedzy na temat wszystkich osób, które wnioskowały o kredyt - zarówno tych, którym przyznano kredyt, jak i tych, którym odmówiono przyznania kredytu. Wyraźne rozróżnienie "zdolności kredytowej" i "ryzyka kredytowego" jest tym bardziej istotne w niniejszej sprawie, bowiem organ szeroko powołał się w decyzji na wyrok z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2567/17, podczas gdy w tym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny nie oceniał potrzeby wykorzystania danych pod kątem niezbędności do analizy ryzyka kredytowego, a ponadto orzekał na podstawie nieobowiązujących już przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.) i nie analizował przepisów RODO;
iv. bezzasadnie pominął, że bazy danych tworzone przez podmioty, które prowadzą działalność bankową, mają rozbudowaną strukturę, w tym zawierają szereg funkcji wyszukiwania oraz udostępniania raportów. Zróżnicowane mogą być również uprawnienia dostępu do zasobów informacji dla poszczególnych grup pracowników (z perspektywy wykonywanych przez nich zadań). Dopiero w takim szerokim kontekście należy rozważyć reguły przetwarzania danych osobowych. W ocenie Banku jest on uprawniony do przetwarzania danych wnioskodawczyni, a organ powinien wyjaśnić co najwyżej, w jakim terminie i dla jakich celów takie przetwarzanie jest uprawnione oraz którzy pracownicy skarżącego powinni mieć dostęp do tych danych (w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nich zadań);
v. bezzasadnie założył, że skoro wnioskodawczyni nie była dotychczas zainteresowana realizacją swojego prawa do domagania się od Banku wyjaśnień dotyczących oceny zdolności kredytowej, a jednocześnie zażądała usunięcia swoich danych osobowych związanych z zapytaniami kredytowymi, to musi się liczyć z tym, że "uwzględnienie żądania skarżącej usunięcia przedmiotowych danych skutkować będzie brakiem możliwości udzielenia informacji wskazanych w art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego". Tymczasem z materiału dowodowego nie wynika, aby wnioskodawczyni istotnie "liczyła się" lub była świadoma takich skutków usunięcia swoich danych osobowych. Ponadto sam fakt, że wnioskodawczyni do tej pory nie złożył wniosku do Banku o udzielenie wyjaśnień dotyczących oceny zdolności kredytowej, nie musi przecież oznaczać, że wnioskodawczyni nie zdecyduje się na skierowanie takich wniosków w przyszłości - w tym kontekście podkreślono, że ustawowy obowiązek udzielenia wyjaśnień dotyczących dokonanej przez Bank oceny zdolności kredytowej nie jest ograniczony określonym terminem;
2) art. 107 § 1 pkt 5 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 104 § 2 K.p.a., polegające na tym, że w decyzji nie wskazano ani nie wyjaśniono, jakie konkretnie dane osobowe wnioskodawczyni i w jakim celu przetwarzane przez Bank, Prezes UODO uznaje za objęte zakresem "wynikającym z zapytań kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r., podczas gdy osnowa decyzji powinna być skonstruowana tak precyzyjnie, aby po stronie obowiązanego podmiotu nie było wątpliwości co do zakresu powinności wynikających z tej decyzji. Osnowa zaskarżonej decyzji nie spełnia tego wymogu - wynika z niej jedynie, wobec jakich zdarzeń (tu: zapytania kredytowe z dnia [...] sierpnia 2022 r., z dnia [...] lipca 2022 r. oraz z dnia [...] lutego 2022 r.) mają zostać usunięte dane osobowe wnioskodawczyni. Również w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono, jakie konkretnie dane osobowe wnioskodawczyni oraz w jakim celu przetwarzane przez Bank, organ uznaje za objęte zakresem "wynikającym z zapytań kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r.";
3) art. 7 oraz art. 7b w zw. z art. 8 i art. 77 K.p.a., polegające na zaniechaniu zwrócenia się przez organ do Komisji Nadzoru Finansowego jako organu właściwego w sprawach związanych m.in. z badaniem zdolności kredytowej i analizą ryzyka kredytowego oraz budową modeli scoringowych w zakresie wykorzystywania do realizacji tych zadań danych, w tym danych osobowych o niezrealizowanych zapytaniach kredytowych; tymczasem zwrócenie się przez organ do KNF pozwoliłoby na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli w postaci ustalenia należytych zasad, celów oraz zakresu przetwarzania danych o niezrealizowanych zapytaniach kredytowych w taki sposób, aby - zgodnie z zasadą proporcjonalności - procesy przetwarzania danych czyniły zadość zarówno przepisom o ochronie danych osobowych, jak i przepisom szeroko pojętego prawa bankowego oraz zapewnieniu stabilności rynku gospodarczo-finansowego;
4) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 105 ust. 4 oraz art. 105a ust. 1-1c Prawa bankowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że Bank i B. nie legitymują się przesłanką przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni wynikającą z art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 105 ust. 4 oraz art. 105a ust. 1 -1 c Prawa bankowego, podczas gdy z tych przepisów wynika obowiązek przetwarzania danych (również danych z zapytań kredytowych) przez banki i inne instytucje wymienione w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, na zasadzie wzajemności i w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne bankom do wykonywania czynności bankowych, w tym oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Celem art. 105 ust. 4 Prawa bankowego jest zatem nie tylko poinformowanie banku, który rozpatruje wniosek kredytowy, ale i przetwarzanie takiego zapytania przez określony czas i tym samym umożliwienie innemu bankowi (w związku z wnioskiem tej samej osoby złożonym w innym banku) otrzymanie informacji, czy wnioskodawca ubiegał się już o kredyt i z jakim skutkiem - co ma znaczenie dla oceny zdolności i wiarygodności kredytowej dla innego banku. Zdaniem skarżącego przyjęcie jako właściwego stanowiska prezentowanego przez organ może natomiast ostatecznie doprowadzić do zakwestionowania wymiany jakichkolwiek informacji między bankami i B. . Ponadto, wbrew ocenie przedstawionej przez organ, również obowiązki wynikające z art. 105a ust. 1 -1 c Prawa bankowego nie przestają istnieć wraz z wydaniem decyzji odmownej osobie wnioskującej o kredyt, a co za tym idzie, Bank i B. są w dalszym ciągu objęte obowiązkiem przetwarzania danych w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego;
5) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 105 ust. 1, art. 105 ust. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 70 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 9 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz nieuzasadnione przyjęcie, że Bank nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych wynikającą z art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 105 ust. 1, art. 105 ust. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 70 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 9 ust. 2, 3 i 4 ustawy o kredycie konsumenckim, podczas gdy cel przetwarzania danych polega na dostarczaniu Bankowi przez B. informacji (w tym ocen i modeli scoringowych) niezbędnych do wykonywania czynności bankowych (art. 5 ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego), w tym udzielania kredytów, przy czym ocena zdolności kredytowej jest obowiązkiem banków (art. 70 Prawa bankowego w zw. z art. 9 ust. 2, 3 i 4 ustawy o kredycie konsumenckim). Ponadto brak danych wynikających z decyzji kredytowych wpłynąłby negatywnie na funkcjonujące i przyszłe modele scoringowe;
6) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 144 ust. 1 lit. d), art. 145 ust. 1 , art. 170 ust. 3 lit. a), art. 171 ust. 2, art. 179 ust. 1 lit. a) oraz art. 181 ust. 2 rozporządzenia CRR, poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieuzasadnione przyjęcie, że Bank nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych wynikającą z art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z przepisami rozporządzenia CRR, podczas gdy te przepisy wskazują na określone obowiązki banków w zakresie wymogów ostrożnościowych;
7) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 106d ust. 3 Prawa bankowego, art. 33 ust. 2, art. 33 ust. 3 pkt 6, art. 34 ust. 1 pkt 4, art. 36, art. 46 oraz art. 49 ust. 1 ustawy AML, poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieuzasadnione przyjęcie, że Bank nie legitymuje się przesłanką przetwarzania danych wynikającą z przywołanych wyżej przepisów ustawy AML, podczas gdy ww. przepisy ustawy AML nakładają na skarżącego obowiązek przetwarzania informacji, w tym danych osobowych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, poprzez przeprowadzenie szczegółowego badania na temat klientów, w tym przyszłych klientów, jak i badania powiązań kapitałowo-osobowych;
8) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego nie stanowi podstawy przetwarzania danych wnioskodawczyni, skoro dotychczas nie była ona zainteresowana realizacją prawa do domagania się od skarżącego wyjaśnień dotyczących dokonanej przez Bank oceny zdolności kredytowej i musi liczyć się z tym, że po usunięciu jej danych realizacja tego prawa nie będzie możliwa; tymczasem argumentacja przedstawiona w tym zakresie jest oparta na błędnym i nieuprawnionym założeniu, że usunięcie danych na żądanie wnioskodawczyni zwalnia Bank z obowiązku udzielenia wyjaśnień dotyczących dokonanej przez Bank oceny zdolności kredytowej; taki wniosek nie wynika jednak z art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego, a co więcej - obowiązek Banku przewidziany w ww. przepisach nie jest nawet ograniczony w czasie; natomiast jak zauważył sam organ w decyzji, wykonanie tego obowiązku i udzielenie wnioskodawczyni informacji podanych w art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego nie będzie możliwe, jeżeli dane osobowe wnioskodawczyni zostaną usunięte;
9) art. 6 ust. 1 lit. f) RODO w zw. z art. 117 § 2 i 21, art. 118 i art. 119 K.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że przechowywanie danych przez okres przedawnienia roszczeń nie stanowi prawnie uzasadnionego interesu Banku w rozumieniu art. 6 ust. 1 lit. f) RODO, skoro w momencie wydawania decyzji ani Bank, ani wnioskodawczyni nie zgłosili jeszcze roszczeń; tymczasem przepisy art. 6 ust. 1 lit. f) RODO w zw. z art. 117 § 2 i 21, art. 118 i art. 119 K.c. uprawniają Bank do przetwarzania danych osobowych w celu rozpatrywania oraz dochodzenia ewentualnych reklamacji lub roszczeń - również w sytuacji, gdy ani administrator danych osobowych (tu: Bank), ani osoba, której dane dotyczą (tu: wnioskodawczyni), nie zgłosiła jeszcze reklamacji lub roszczenia;
10) art. 6 ust. 1 lit. f) RODO w zw. z następującymi rekomendacjami wydanymi przez KNF: (i) Rekomendacją T z lutego 2013 r., dotyczącą dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych; (ii) Rekomendacją W z lipca 2015 r., dotyczącą zarządzania ryzykiem modeli w bankach; (iii) Rekomendacją S z grudnia 2019 r., dotyczącą dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie - poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że Bank nie legitymuje się przesłanką przetwarzania wynikającą z art. 6 ust. 1 lit. f) RODO w zw. z ww. rekomendacjami KNF, podczas gdy ww. rekomendacje KNF nakładają na banki oraz B. (jako instytucję powołaną na mocy art. 105 ust. 4 Prawa bankowego) określone wymagania nie tylko w związku z oceną danego, konkretnego wniosku kredytowego, ale także w odniesieniu do budowy metod i modeli statystycznych (w tym scoringowych); te wymagania podlegają następnie wyegzekwowaniu przez KNF na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
W związku z powyższymi zarzutami Bank wniósł o uchylenie decyzji Prezes UODO w zaskarżonej części ( w zakresie pkt 1) oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania
W uzasadnieniu skargi Bank przedstawił obszerną argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
B. S.A. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 decyzji Prezesa UODO z dnia [...] czerwca 2023 r. zarzuciło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 105 ust. 1 pkt 1c w zw. z art. 105 ust. 4 i w zw. z art. 105a w zw. z art. 70 i art. 5 ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że B. nie posiada ww. podstawy prawnej do przetwarzania danych zawartych we wniosku kredytowym w przypadku nie zawarcia umowy kredytowej, podczas gdy B. jest ustawowo zobowiązany do realizacji obowiązku prawnego wynikającego z ww. przepisów polegającego na gromadzeniu, przetwarzaniu i udostępnianiu bankom oraz podmiotom szczegółowo wskazanym w przepisie informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych w postaci oceny zdolności kredytowej oraz analizy ryzyka kredytowego konkretnego klienta (indywidualna ocena zdolności kredytowej) oraz w związku ze stosowaniem metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia nr 575/2013; ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia ww. zarzutu BIzarzucił naruszenie: art. 6 ust. 1 lit. f) RODO poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie wskutek przyjęcia, że skarżący nie posiada podstawy prawnej przetwarzania danych wnioskodawczyni, opartej na prawnie uzasadnionym interesie administratora oraz podmiotów trzecich wskazanych w art. 105 ust. 4 pkt 1-5 Prawa bankowego, w postaci realizacji obowiązku gromadzenia, przetwarzania oraz udostępnienia bankom oraz podmiotom wskazanym w ww. przepisie informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych w postaci oceny zdolności kredytowej oraz analizy ryzyka kredytowego konkretnego klienta (indywidualna ocena zdolności kredytowej), w celu budowy i utrzymania modeli scoringowych, a więc narzędzi wykorzystywanych przez banki do oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego oraz w związku ze stosowaniem metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia nr 575/2013;
2) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 70a w zw. z art. 105 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz w zw. z art. 105a Prawa bankowego poprzez jego niezastosowanie wskutek uznania, że B. nie posiada podstawy prawnej do przetwarzania danych wnioskodawczyni w sytuacji nie zawarcia umowy kredytowej, podczas gdy skarżący posiada podstawę prawną przetwarzania z uwagi na niezbędność przetwarzania do wykonania obowiązku prawnego przez banki i B. , w postaci obowiązku przekazania osobie ubiegającej się o kredyt w formie pisemnej na jej wniosek wyjaśnień dotyczących dokonanej oceny zdolności kredytowej wnioskującego;
3) art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 106d ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego w zw. z art. 39 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 2, art. 33 ust. 3 pkt 6, art. 34 ust. 1 pkt, art. 36 ust. 1 oraz art. 49 ust. 1 ustawy AML w zw. z art. 105 ust. 1 lit. c oraz art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, poprzez jego niezastosowanie wskutek przyjęcia, że na B. nie ciążą obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w sytuacji, gdy nie doszło do zawarcia umowy kredytowej pomiędzy wnioskodawczynią, a bankiem - podczas gdy przepisy te nakładają na banki jako instytucje zobowiązane, a pośrednio na B. , jako podmiot wspierający banki w realizacji obowiązków instytucji obowiązanej, obowiązek przetwarzania danych osobowych w celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego poprzez przeprowadzenie szczegółowego badania na temat klientów, w tym przyszłych klientów, jak i badania powiązań kapitałowo-osobowych, w tym także wtedy, gdy ostatecznie pomiędzy stronami nie została zawarta umowa kredytowa;
4) art. 6 ust. 1 lit. e) RODO poprzez jego niezastosowanie wskutek uznania, że skarżący nie posiada podstawy prawnej do przetwarzania danych wnioskodawcy w sytuacji niezawarcia umowy kredytowej, podczas gdy skarżący posiada podstawę prawną przetwarzania z uwagi na niezbędność przetwarzania dla realizacji zadania w interesie publicznym przez banki i B. w postaci zabezpieczenia ekonomiczno-gospodarczego sektora bankowego, w tym depozytariuszy i zapewnienia stabilności ekonomiczno-gospodarczej sektora bankowego, a w ujęciu makro zapobieganiu kryzysom gospodarczym;
5) art. 6 ust. 1 lit. f) RODO poprzez jego niezastosowanie wskutek uznania, że przetwarzanie danych osobowych dla realizacji prawnie uzasadnionych interesów administratora danych w celach zabezpieczenia roszczeń może dotyczyć wyłącznie roszczeń istniejących i aktualnie dochodzonych i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że prawnie uzasadniony interes administratora danych nie istnieje w sytuacji konieczności przetwarzania danych osobowych do ochrony przed roszczeniami istniejącymi, ale nie dochodzonymi w chwili dokonywania oceny, podczas gdy istotą uzasadnionego interesu administratora jest możliwość przetwarzania danych na wypadek konieczności obrony przed roszczeniami istniejącymi lub dochodzenia w przyszłości roszczeń istniejących, które w warunkach niniejszej sprawy są związane z przetwarzaniem danych osobowych na potrzeby opracowania oceny scoringowej wnioskodawczyni niezbędnej do przeprowadzenia analizy zdolności kredytowej oraz analizy ryzyka kredytowego, które to B. zobowiązany jest gromadzić, przetwarzać i udostępniać bankom i instytucjom ustawowo upoważnionym dla realizacji celów ustawowych badania zdolności kredytowej;
6) art. 6 ust. 1 lit. f) RODO poprzez jego niezastosowanie wskutek uznania, że w przypadku braku zawarcia umowy kredytowej, B. nie posiada prawnie uzasadnionego interesu w przetwarzaniu danych wnioskodawczyni, podczas gdy istnieje prawnie uzasadniony interes skarżącego w przetwarzaniu tych informacji pomimo nie zawarcia umowy kredytowej, polegający na realizacji działań z zakresu opracowania, utrzymania aktualności i funkcjonalności zbudowanych modeli scoringowych w zgodzie z treścią Rekomendacji W, S i T Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie dobrych praktyk i zarządzania ryzykiem kredytowym;
7) art. 6 ust. 1 lit. f) RODO poprzez jego niezastosowanie wskutek uznania, że skarżący nie posiada podstawy prawnej do przetwarzania danych wnioskodawczyni, podczas gdy B. posiada podstawę prawną przetwarzania z uwagi na konieczność zapewnienia rozliczalności działań skarżącego jako administratora danych osobowych na zasadzie art. 5 ust. 2 RODO w postaci wykazania przestrzegania przepisów dotyczących jakości danych;
8) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 u.o.d.o., poprzez niewyczerpujące zebranie, nierozpatrzenie i błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego przejawiającego się w zaniechaniu dokonania wyczerpującej analizy charakteru, zakresu oraz celów gospodarczo-ekonomicznych, dla jakich zostało powołane B. oraz obowiązków prawnych i obowiązków wynikających z zawartych przez B. umów z bankami, skutkującą wadliwą i niepełną oceną stanu faktycznego sprawy oraz charakteru działania skarżącego, co w konsekwencji skutkowało nieuzasadnionym wydaniem przez organ nakazu usunięcia danych osobowych wnioskodawczyni;
9) art. 7b w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 7 u.o.d.o. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego koniecznego do podjęcia przez organ stosownych czynności, a w szczególności niezwrócenie się do Komisji Nadzoru Finansowego w celu kompleksowego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy oraz współdziałania w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli w postaci ustalenia należytych zasad, celów i zakresu przetwarzania danych osobowych o niezrealizowanych zapytaniach kredytowych tak, by procesy przetwarzania danych czyniły zadość zarówno przepisom prawa o ochronie danych osobowych, jak i przepisom szeroko pojętego prawa bankowego, w szczególności dla zapewnienia ochrony wartości, których gwarancje ochrony wynikają z ww. przepisów zgodnie z zasadą proporcjonalności;
10) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokonania oceny Rekomendacji S, W i T Komisji Nadzoru Finansowego jako organu właściwego do sprawowania nadzoru nad instytucjami krajowymi w rozumieniu przepisów UE (regulatora rynku finansowego), które to regulacje nakładają na banki, a w konsekwencji na B. , jako instytucję gromadzącą dane służące do oceny zdolności kredytowej oraz budującą modele scoringowe służące bankom, określone wymagania, które podlegają nadzorowi i egzekwowaniu przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania przez organ oceny podstaw prawnych i celów, dla jakich B. oraz banki są upoważnione do przetwarzania danych w zakresie zdolności kredytowej również w przypadku nie zawarcia umowy kredytowej dla zabezpieczenia interesów banków oraz stabilności rynku gospodarczo-finansowego;
11) art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności przejawiającego się brakiem analizy treści skargi złożonej do organu przez wnioskodawczynię pod kątem istnienia - po stronie banków, a w konsekwencji B. jako instytucji gromadzącej dane służące do oceny zdolności kredytowej oraz budującej modele scoringowe służące bankom - oczywistego interesu prawnego przejawiającego się w odmowie udzielenia kredytu wynikającego z braku istnienia zdolności kredytowej po stronie wnioskodawczyni, co prowadzi do zabezpieczenia interesu banków przed nieodpowiedzialną polityką udzielania kredytów osobom, które nie mają szans na ich spłacenie oraz do zapewnienia stabilności gospodarczo-ekonomicznej sektora bankowego, a w ujęciu makro zapobieganiu kryzysom gospodarczym;
12) art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie przez organ wszystkich podstaw prawnych dalszego przetwarzania danych o zapytaniach kredytowych, w sytuacji nieudzielenia kredytu, pomimo, iż przepisy prawa upoważniają skarżącego do przetwarzania tych danych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego nakazania B. usunięcia przetwarzanych danych osobowych wobec błędnego przyjęcia przez organ braku istnienia podstawy prawnej do przetwarzania danych.
Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi.
W związku z powyższymi zarzutami B. wniósł o uchylenie decyzji Prezes UODO w zaskarżonej części ( w zakresie pkt 2) oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargi Prezes UODO wniósł o ich oddalenie, podnosząc argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634.), postanowił połączyć do wspólnego i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi [...]. o sygn. akt II SA/Wa 1722/23 oraz ze skargi B. S.A. o sygn. akt II SA/Wa 1723/23 i prowadzić je pod sygn. akt II SA/Wa 1722/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Skargi Banku i B. oceniane według powyższych kryteriów nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Prezesa UODO z dnia [...] czerwca 2023 r., zarówno w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1, jak i w punkcie 2, nie narusza prawa. Organ wydał zaskarżoną decyzję po dokonaniu wymaganych ustaleń stanu faktycznego oraz swoje stanowisko należycie uzasadnił.
Stan faktyczny tej sprawy jest w istocie bezsporny. K. G. złożyła do Banku wniosek kredytowy w dniu [...] lutego 2022 r., a w dniach [...] lipca 2022 r. i [...] sierpnia 2022 r. wnioski o kartę kredytową, które nie zakończyły się zawarciem umów kredytowych. Bank wskazał w toku postępowania administracyjnego, że pozyskał w związku z tym i przetwarza dane wnioskodawczyni w zakresie: dane identyfikacyjne (imię, nazwisko, nazwisko rodowe matki, numer PESEL, data urodzenia, obywatelstwo, rodzaj, seria, numer, data wydania i data ważności dokumentu tożsamości), dane kontaktowe (adres zameldowania, adres zamieszkania (korespondencyjny), numer telefonu, adres e- mail), dane dot. sytuacji rodzinnej i finansowej (stan cywilny, wykształcenie, informacje o rodzaju i wysokości dochodów, stanowisku, okresie zatrudnienia oraz danych identyfikacyjnych i kontaktowych zakładu pracy) oraz dane finansowe związane z wnioskowanym kredytem, w tym kwota i rodzaj produktu kredytowego. Niesporny jest też ustalony cel pozyskania danych wymienionego, tj. ocena zdolności kredytowej i ryzyka kredytowego. W sprawie jest także bezsporne, że B. pozyskał dane osobowe wnioskodawczyni w zakresie zapytań kredytowych kolejno w dniu [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r. na podstawie art. 105 ust. 4, art. 105a ust. 1 Prawa Bankowego oraz umowy zawartej między B. i Bankiem.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z motywem 40 RODO, aby przetwarzanie danych było zgodne z prawem, powinno się odbywać na podstawie zgody osoby, której dane dotyczą, lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej prawem: albo w niniejszym rozporządzeniu, albo w innym akcie prawnym Unii lub w prawie państwa członkowskiego, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, w tym musi się ono odbywać z poszanowaniem obowiązku prawnego, któremu podlega administrator, lub z poszanowaniem umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub w celu podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy.
Powyższe znalazło wyraz w art. 6 ust. 1 RODO określającym przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych. Zgodnie z tym przepisem, przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków: a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów; b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy; c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej; e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.
Zgodnie z art. 105a ust. 1 Prawa bankowego, przetwarzanie przez banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów, instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, a także instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4, informacji stanowiących tajemnicę bankową i informacji udostępnionych przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie dotyczącym osób fizycznych może być wykonywane, z zastrzeżeniem art. 104, art. 105 i art. 106-106d, w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Zgodnie zaś z art. 105a ust. 4 Prawa bankowego, banki oraz instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4, mogą przetwarzać stanowiące tajemnicę bankową informacje dotyczące osoby fizycznej po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów bez zgody osoby, której informacje dotyczą, do celów stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia nr 575/2013. Jednocześnie zgodnie z art. 105a ust. 5 Prawa bankowego, przetwarzanie informacji stanowiących tajemnicę bankową w przypadkach, o których mowa w ust. 3, może być wykonywane przez okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4, przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania. Zgodnie z art. 70 ust. 1 Prawa bankowego, bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności.
Nie ma w świetle powyższych przepisów wątpliwości i nie było kwestionowane przez organ w zaskarżonej decyzji, że Bank oraz B. , na podstawie art. 105a ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 70 ust. 1 tej ustawy, były uprawnione do przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Pogląd ten podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W związku z zapytaniami kredytowymi z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r. nie doszło jednak do zawarcia umów kredytowych (co nie jest sporne w sprawie), a zatem nie może być wątpliwości, że ocena zdolności kredytowej i analiza ryzyka kredytowego zostały dokonane (zrealizowane). Cel przetwarzania danych, dla którego zostały one zgromadzone w zapytaniach kredytowych, został tym samym osiągnięty.
Zgodnie z art. 105a ust. 2 Prawa bankowego, z zastrzeżeniem ust. 3, instytucje, o których mowa w ust. 1, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową oraz informacje udostępnione przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie dotyczącym osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem, inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucją pożyczkową lub podmiotem, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody osoby, której informacje te dotyczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zgoda ta może być w każdym czasie odwołana. Ust. 3 stanowi, że banki, instytucje oraz podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą przetwarzać informacje stanowiące tajemnicę bankową i informacje udostępnione przez instytucje pożyczkowe oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, dotyczące osób fizycznych po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem, inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucją pożyczkową lub podmiotem, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, bez zgody osoby, której informacje dotyczą, gdy osoba ta nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki powyżej 60 dni w spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z bankiem, inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucją pożyczkową lub podmiotem, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, a po zaistnieniu tych okoliczności upłynęło co najmniej 30 dni od poinformowania tej osoby przez bank, inną instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów, instytucję pożyczkową albo podmiot, o którym mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, o zamiarze przetwarzania dotyczących jej tych informacji, bez jej zgody. Kolejne przepisy wskazują, że banki oraz instytucje, o których mowa w art. 105 ust. 4, mogą przetwarzać stanowiące tajemnicę bankową informacje dotyczące osoby fizycznej po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z bankiem lub inną instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów bez zgody osoby, której informacje dotyczą, do celów stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia nr 575/2013 (ust. 4). Przetwarzanie informacji stanowiących tajemnicę bankową w przypadkach, o których mowa w ust. 3, może być wykonywane przez okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4, przez okres 12 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania (ust. 5). Zakres przetwarzanych informacji, o których mowa w ust. 3 i 4, może obejmować dane dotyczące osoby fizycznej lub dane dotyczące zobowiązania (ust. 6).
W niniejszej sprawie nie doszło jednak do zawarcia umów kredytowych pomiędzy Bankiem, a K. G.. Zgodzić należało się w związku z powyższym z organem, że odpadła przesłanka legalizująca dalsze przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni przez Bank oraz B., które to przetwarzanie miało na celu – co wymaga podkreślenia – ocenę zdolności kredytowej i analizę ryzyka kredytowego (przed zawarciem umowy). Pomiędzy Bankiem, a wnioskodawczynią nie nawiązał się żaden stosunek zobowiązaniowy, który stosownie do art. 105a ust. 1-6 Prawa bankowego dawałby podstawę do dalszego przetwarzania jej danych osobowych zarówno przez Bank, jak i B.. Ustał cel przetwarzania, dla którego pozyskano dane osobowe wnioskodawczyni i nie ma spełnionej przesłanki ich dalszego przetwarzania, co trafnie stwierdził w zaskarżonej decyzji organ.
Z przedstawionych wyżej przepisów wynika bowiem, że przesłanki zawarte w art. 105a Prawa bankowego dotyczą przetwarzania informacji objętych tajemnicą bankową w okresie przed powstaniem zobowiązania, w trakcie jego trwania oraz po wygaśnięciu zobowiązania. Natomiast w sytuacji, gdy w następstwie złożenia wniosku kredytowego nie dochodzi do zawarcia umowy kredytowej z bankiem, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, brak jest ustawowych przesłanek legalizujących dalsze przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni zawartych w zapytaniach kredytowych.
Nie budzi wątpliwości, że ocena zdolności kredytowej i ryzyka kredytowego ma charakter czynności wstępnych przed zawarciem umowy przez Bank. Dalsze przetwarzanie danych, uzyskanych pierwotnie wyłącznie w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, w przypadku braku zawarcia stosownej umowy, pozostaje w oderwaniu od celu, dla którego dane zostały zebrane. Na gruncie RODO niedopuszczalne jest – w takim stanie faktycznym, jak w niniejszej sprawie, gdy nie zawarto umów kredytowych – przetwarzanie danych osobowych wnioskodawczyni "na przyszłość" w zupełnie innych celach niż je zebrano, w tym na potrzeby oceny zdolności kredytowej innych osób, w sytuacji, gdy nie można zrekonstruować wyraźnej podstawy prawnej takich działań.
W sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której nawiązano stosunek zobowiązaniowy i następnie dane przetwarzane są (w tym także udostępniane) przez administratora nie tylko w celu zasadniczym, tj. realizacji zawartej z klientem umowy, ale także w innych celach, które powstały w trakcie trwania stosunku zobowiązaniowego i które w ocenie administratora winny być, czy mogą być – w związku z trwającym stosunkiem prawnym - kwalifikowane jako jego "prawnie uzasadnione interesy" na gruncie RODO (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
Sprawa niniejsza dotyczy bowiem – co wymaga raz jeszcze podkreślenia – przetwarzania danych osoby fizycznej, z którą Bank nie zawarł żadnej umowy, ustał przy tym cel przetwarzania danych tej osoby fizycznej wynikający z art. 105a ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 1 Prawa bankowego, a osoba ta wniosła o zaprzestanie przetwarzania jej danych i ich usunięcie. Podstawy do dalszego przetwarzania danych osobowych K. G. (na przyszłość i w innych wskazywanych obecnie przez Bank i B. celach) nie stanowi w tej sprawie, w jej okolicznościach faktycznych, ani dla Banku, ani dla B., żadna z przesłanek z art. 6 ust. 1 lit. b-f RODO.
Nie można się przy tym zgodzić z B., że organ naruszył m.in. art. 6 ust. 1 lit. e) RODO, bowiem wbrew twierdzeniom skargi w sprawie tej nie mamy do czynienia z przetwarzaniem przez B. i Bank jako spółki prawa handlowego danych osobowych (osoby z którą bank nie zawarł umowy) w ramach zadania realizowanego w interesie publicznym, o czym jest mowa w art. 6 ust. 1 lit. e) RODO. Przetwarzanie danych osobowych przez Bank i B., jako spółki prawa handlowego nie ma miejsca na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e) RODO, niezależnie od wyznaczanych sobie przez te podmioty celów. Także określenie jako przedmiotu działalności gospodarczej "przetwarzanie danych" wymaga dla tego przetwarzania legalnej podstawy. Powołanie się na konieczność zabezpieczenia ekonomiczno-gospodarczego sektora bankowego, zapewnienie stabilności gospodarczej sektora bankowego jako uzasadnienie interesu publicznego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. e) RODO, w odniesieniu do przetwarzania danych zawartych w zapytaniu kredytowym osoby, z którą Bank nie zawarł umowy nie jest trafne. Ustaleń Sądu w tym zakresie nie zmienia analiza treści znajdującej się w aktach administracyjnych umowy zawartej między wskazanymi spółkami prawa handlowego (B. i [...]). Umowa ta nie stanowi samoistnej podstawy legalności przetwarzania danych osobowych K. G. w celach wskazywanych obecnie przez wymienione podmioty. Stosowanie RODO nie może zostać wyłączone poprzez zapis umowy.
Ustalenia organu w zakresie braku dopuszczalności przetwarzania danych wnioskodawczyni zawartych w zapytaniach kredytowych wskazanych w decyzji są zatem prawidłowe. W świetle powyższego trzeba też wskazać, że sposób sformułowania nakazów w zaskarżonej decyzji nie stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. Rozstrzygnięcie decyzji jest w ocenie Sądu na tyle jasne i precyzyjne, że nie wywołuje trudności w sferze wykonania. Nie ma przy tym wątpliwości, że nakaz usunięcia dotyczy danych osobowych K. G. zawartych w zapytaniach kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r. Zarówno Bank, jak i B. , znają treść zapytań kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r. i zawarte w nich dane osobowe wnioskodawczyni. Nakazy usunięcia danych osobowych nie są więc nieprecyzyjne, a z całą pewnością nie można mówić o ich niewykonalności na gruncie tej sprawy i dokonanych ustaleń faktycznych.
Nietrafny, w świetle poczynionych wyżej ustaleń i rozważań, jest także zarzut Banku naruszenia art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 105 ust. 4, jak również zarzut B. dotyczący naruszenia art. 6 ust. 1 lit. c (ewentualnie art. 6 ust. 1 lit. f) RODO w zw. z art. 105 ust. 1 pkt 1c w zw. z art. 105 ust. 4 i w zw. z art. 105a w zw. z art. 70 i art. 5 ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie kwestionował, że udzielanie kredytów jest czynnością bankową. Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 105 ust. 4 Prawa bankowego nie nakłada na Bank obowiązku korzystania z zewnętrznej bazy zawierającej informacje o wnioskach z sektora bankowego oraz sektora pożyczkowego. Przyznaje jedynie bankom uprawnienie do tworzenia instytucji upoważnionych do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania bankom informacji stanowiących tajemnicę bankową we wskazanym zakresie.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie znajduje też zastosowania przesłanka z art. 6 ust. 1 lit. c) RODO. Przepis ten dotyczy bowiem sytuacji, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego administratora danych, a nie realizacji uprawnienia, o którym mowa w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego. Ponadto przepis art. 105 ust. 4 Prawa bankowego nie stanowi o dopuszczalności przetwarzania danych osobowych dotyczących wniosków kredytowych w sytuacji, gdy nie doszło do zawarcia umowy z bankiem.
Przepisy art. 105a ust. 1a, 1b, 1c Prawa bankowego dotyczą określenia warunków dopuszczalności zautomatyzowanego przetwarzania, w tym profilowania danych osobowych w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Powyższe przepisy w żaden sposób nie dają podstawy do przetwarzania "na przyszłość" danych osoby, z którą umowy nie zawarto, a cel, dla którego dane zebrano ustał. Wbrew zarzutom obu skarg brzmienie art. 105a Prawa bankowego nie daje podstaw do dalszego przetwarzania danych wnioskodawczyni po zakończeniu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, gdy umowy nie zawarto. Na podstawie powołanych przepisów Bank, a także B., nie mają uprawnienia do dalszego przetwarzania tych danych, albowiem umowy nie zawarto i nie wykazano przesłanki legalizującej to działanie.
Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2567/17 (publ. CBOSA), zgodnie z którym, "Gdyby podzielić stanowisko skarżącego, że pozyskanie danych na etapie złożenia wniosku kredytowego uprawnia bank do ich nieograniczonego w czasie przechowywania po odmowie zawarcia umowy kredytowej, to regulacje zawarte w art. 105a ust. 2 i 3 i ust. 5 Prawa bankowego ograniczające w czasie przypadki przetwarzania danych klientów z umów kredytowych pozbawione byłyby sensu".
Pogląd ten – jak trafnie zauważył skarżący Bank – wyrażony został wprawdzie na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych i obowiązującej przed RODO Dyrektywy 95/46, jednakże w ocenie Sądu nie stracił na aktualności. Przepisy RODO wzmacniają jeszcze w porównaniu z Dyrektywą 95/46 ochronę danych osób fizycznych. Aktualności tego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienia także fakt, że B. i Bank, przyjęły w swej praktyce określone terminy dalszego przetwarzania danych osobowych osoby, z którą nie zawarto umowy kredytowej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 RODO, dane osobowe muszą być: a) przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą ("zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość"); b) zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami; dalsze przetwarzanie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych nie jest uznawane w myśl art. 89 ust. 1 za niezgodne z pierwotnymi celami ("ograniczenie celu"); c) adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"); d) prawidłowe i w razie potrzeby uaktualniane; należy podjąć wszelkie rozsądne działania, aby dane osobowe, które są nieprawidłowe w świetle celów ich przetwarzania, zostały niezwłocznie usunięte lub sprostowane ("prawidłowość"); e) przechowywane w formie umożliwiającej identyfikację osoby, której dane dotyczą, przez okres nie dłuższy, niż jest to niezbędne do celów, w których dane te są przetwarzane; dane osobowe można przechowywać przez okres dłuższy, o ile będą one przetwarzane wyłącznie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych na mocy art. 89 ust. 1, z zastrzeżeniem że wdrożone zostaną odpowiednie środki techniczne i organizacyjne wymagane na mocy niniejszego rozporządzenia w celu ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą ("ograniczenie przechowywania"); f) przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych ("integralność i poufność").
Przedstawione zasady przetwarzania danych nie pozwalają na arbitralne decydowanie przez administratora – w sytuacji braku do tego podstaw – o dalszym przetwarzaniu (a zatem ich m.in. ujawnianiu poprzez przesyłanie, udostępnianie, utrwalanie, organizowanie, adaptowanie, modyfikowanie) danych osobowych mimo ustania celu, dla którego dane w zapytaniu kredytowym były zebrane. Powyższe znajduje odniesienie do przetwarzania danych przez B. jako administratora. Do podmiotu tego też mają zastosowanie zasady przetwarzania danych określone w art. 5 RODO. Przepis art. 5 ust. 2 RODO stanowi, że administrator jest odpowiedzialny za przestrzeganie ust. 1 i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie ("rozliczalność"). W ocenie B., ze względu na tę właśnie rozliczalność ma on podstawę w art. 6 ust. 1 lit. f) RODO do przetwarzania danych K.G.. Skoro jednak Bank i B. nie dysponują przesłanką legalności przetwarzania danych zawartych w zapytaniach kredytowych wnioskodawczyni po tym, gdy wniosła ona o usunięcie tych danych, co zasadnie stwierdził organ, to nie można przyjąć, aby same zasady określone w RODO mogły wykreować (stanowić) przesłankę legalności przetwarzania danych.
Z kolei zaakceptowanie wykładni przepisów Prawa bankowego, ustawy AML, rozporządzenia CRR zaprezentowanej w skargach zarówno przez Bank, jak i B., prowadziłaby do stwierdzenia, że na potrzeby oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego Bank i B. mają prawo nieograniczonego w czasie przetwarzania danych osoby, z którą Bank nie zawarł umowy o kredyt, zaś prawo to doznaje ograniczenia, gdy doszło do zawarcia takiej umowy. Wprawdzie ani Bank, ani B. nie wskazywały, że przetwarzanie danych będzie nieograniczone w czasie, jednakże nie ma wątpliwości, że – wobec braku podstaw prawnych i ograniczeń czasowych przetwarzania danych wnioskodawczyni w celach przyjętych przez te podmioty (po dokonaniu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego) – można byłoby mówić o nieograniczonym w czasie przetwarzaniu tych danych. Narzucenie przez Bank i B. samym sobie ograniczeń czasowych dla poszczególnych, przyjętych przez te podmioty nowych celów przetwarzania, potwierdza jedynie, że nie można mówić o takim samym poziomie ochrony danych osobowych na gruncie RODO, jak w przypadku osoby, z którą zawarto umowę.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 27 sierpnia 2019 r., zgodnie z którym takich wyników wykładni art. 105a ust. 1 Prawa bankowego nie sposób zaakceptować, bowiem prowadzą one do skutków, których nie zakładałby racjonalny ustawodawca, a więc do przyznania szerszego uprawnienia do przetwarzania danych osobowych podmiotów, z którymi banku nie łączy żaden stosunek prawny.
Przepis art. 105a ust. 1 Prawa bankowego, stanowi, że przetwarzanie przez banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów oraz instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4, informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie dotyczącym osób fizycznych może być wykonywane, z zastrzeżeniem art. 104, art. 105 i art. 106 - 106d ustawy, w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego. Zgodnie z art. 105 ust. 1 pkt 1c Prawa bankowego, bank ma obowiązek udzielenia informacji stanowiących tajemnicę bankową wyłącznie instytucjom, o których mowa w ust. 4, w zakresie niezbędnym do stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w przepisach części trzeciej rozporządzenia CRR.
Jak wskazywano już wyżej, zgodnie z art. 105 ust. 4 Prawa bankowego banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje upoważnione do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania m.in. bankom oraz innym podmiotom określonym w tym przepisie informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia nr 575/2013. Zdaniem B., organ niewłaściwie przyjął w decyzji, że B. w tych okolicznościach nie posiada podstawy prawnej do przetwarzania danych K. G. zawartych w zapytaniach kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r. (w sytuacji, gdy umów kredytowych nie zawarto).
Podkreślenia wymaga, że przepis art. 105 ust. 4 Prawa bankowego jest przepisem o charakterze ogólnym, który stanowi o możliwości utworzenia wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, instytucji upoważnionych do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania danych. Przepis ten nie daje podstaw do nieograniczonego przetwarzania wszelkich danych osobowych przez utworzone instytucje. Zasady przetwarzania danych objętych tajemnicą bankową określa art. 105a Prawa bankowego, którego możliwość uznania za podstawę przetwarzania danych osobowych w niniejszej sprawie została omówiona już wcześniej. Na gruncie tego przepisu należy oceniać zatem dopuszczalność przetwarzania poszczególnych danych osobowych w określonych ściśle celach. Podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni przez B., po tym, jak nie zawarła z Bankiem umowy kredytowej i wniosła o usunięcie jej danych osobowych, nie mógł stanowić zatem art. 105 ust. 4 Prawa bankowego samodzielnie, ani też w powiązaniu z wszystkimi innymi powołanymi przez B. we wskazanym wyżej zakresie w skardze przepisami Prawa bankowego.
Niezasadne są też zarzuty Banku dotyczące naruszenia art. 6 ust. 1 lit. c) RODO w zw. z art. 106d Prawa bankowego, jak i w związku z przepisami ustawy AML. Naruszenie to Bank uzasadnił w odniesieniu do art. 106d Prawa bankowego celem w postaci wykrycia nieścisłości oraz powzięcia informacji mogących stanowić o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 106d Prawa bankowego, zaś w odniesieniu do przepisów ustawy AML wskazał na wynikający z powołanych w skardze przepisów tej ustawy obowiązek przetwarzania danych osobowych w celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego poprzez przeprowadzenie szczegółowego badania na temat klientów, w tym przyszłych klientów, jak i badania powiązań kapitałowo-osobowych, w tym w zakresie danych dostarczanych przez skarżącego, w tym także wtedy, gdy ostatecznie między stronami nie została zawarta umowa.
Zgodnie z art. 106d ust. 1 Prawa bankowego, banki, inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów, izby rozliczeniowe utworzone na podstawie art. 67, instytucje utworzone na mocy art. 105 ust. 4, instytucje pożyczkowe, podmioty, których podstawowa działalność polega na udostępnianiu składników majątkowych na podstawie umowy leasingu, oraz podmioty, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, mogą przetwarzać i wzajemnie udostępniać informacje, w tym informacje objęte tajemnicą bankową, w przypadkach: 1) uzasadnionych podejrzeń, o których mowa w art. 106a ust. 3; 2) uzasadnionych podejrzeń popełnienia przestępstw dokonywanych na szkodę banków, innych instytucji ustawowo upoważnionych do udzielania kredytów, instytucji kredytowych, instytucji finansowych, instytucji pożyczkowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 59d ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, i ich klientów, w celu i zakresie niezbędnym do zapobiegania tym przestępstwom; 3) wykonywania obowiązków w zakresie określonym w przepisach o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Art. 106a ust. 3 Prawa bankowego, do którego odwołano się w art. 106d ust. 1 pkt 1 stanowi natomiast, że w przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że zgromadzone na rachunku bankowym środki, w całości lub w części pochodzą lub mają związek z przestępstwem skarbowym lub przestępstwem innym niż przestępstwo, o którym mowa w art. 165a lub art. 229 Kodeksu karnego, bank jest uprawniony do dokonania blokady środków na tym rachunku. Blokada może nastąpić wyłącznie do wysokości zgromadzonych na rachunku środków, co do których zachodzi takie podejrzenie.
Należy zauważyć, że art. 33 ust. 1 ustawy AML nakłada na instytucje obowiązane obowiązek m.in. stosowania wobec swoich klientów środków bezpieczeństwa finansowego, których zakres (katalog) znajduje się w art. 34 ustawy AML. Artykuł 34 ust. 1 ustawy AML odnosi się m.in. do bieżącego monitorowania stosunków gospodarczych klienta (w tym analizę transakcji przeprowadzanych w ramach stosunków gospodarczych, badanie źródła pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta - w przypadkach uzasadnionych okolicznościami, zapewnienie, że posiadane dokumenty, dane lub informacje dotyczące stosunków gospodarczych są na bieżąco aktualizowane). Art. 35 wskazuje sytuacje, w których bank jest obowiązany stosować środki bezpieczeństwa finansowego. Art. 36 ustawy AML dotyczy kwestii identyfikacji klienta. Na podstawie art. 49 ust. 1 tej ustawy kopie dokumentów i informacje uzyskane w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego a także dowody potwierdzające przeprowadzone transakcje i ewidencje transakcji, obejmujące oryginalne dokumenty lub kopie dokumentów konieczne do identyfikacji transakcji, przechowuje się przez okres 5 lat licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym zakończono stosunki gospodarcze z klientem lub w którym przeprowadzono transakcje okazjonalne. W przypadku dokonania analizy przeprowadzonej transakcji i udokumentowania jej analizy zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy AML, instytucja pożyczkowa na mocy art. 49 ust. 2 ustawy AML jest obowiązana do przechowywania jej wyników przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku ich przeprowadzenia.
Z wymienionych wyżej przepisów prawa niewątpliwie wynika uprawnienie do monitorowania stosunków gospodarczych klienta i stosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego, co nie ma zupełnie odniesienia do niniejszej sprawy. Bank nie wskazał jakie działania (w sferze stosunków gospodarczych niedoszłego klienta, osoby, z którą nie zawarł umów kredytowych) chciałby monitorować.
Zdaniem Sądu, rozszerzanie przez Bank dopuszczalności przetwarzania danych (zawartych w zapytaniach kredytowych) osoby, z którą nie zawarto umów kredytowych, z powołaniem się na "zapewnienie bezpieczeństwa finansowego w przypadku nawiązywania stosunków gospodarczych", a zatem szeroko rozumiane, ogólne cele, nie znajduje podstawy na gruncie RODO i jest wprost sprzeczne z zasadą ograniczenia celu (art. 5 ust. 1 lit. b RODO), w sytuacji, gdy nie ma mowy o nawiązaniu stosunku zobowiązaniowego.
W ocenie Sądu, także z powołanych przez Bank w skardze przepisów art. 144 ust. 1 lit. d), art. 145 ust. 1, art. 170 ust. 3 lit. a), art. 171 ust. 2 i art. 179 ust 1 lit. a) oraz art. 181 ust. 2 rozporządzenia CRR nie wynika podstawa prawna do dalszego przetwarzania danych osobowych K. G. przez Bank i B.. Zgodnie z art. 144 ust. 1 lit. d) powołanego rozporządzenia, właściwy organ wydaje zezwolenie na mocy art. 143 na stosowanie przez instytucję metody IRB, w tym na stosowanie własnych oszacowań LGD i współczynników konwersji, wyłącznie wtedy, gdy właściwy organ stwierdzi, że wymogi przewidziane w niniejszym rozdziale są spełnione, w szczególności wymogi przewidziane w sekcji 6, oraz że posiadane przez instytucję systemy w zakresie zarządzania oraz oceny ekspozycji na ryzyko kredytowe są należyte i zostały spójnie wdrożone, w szczególności gdy instytucja wykazała w sposób zadowalający właściwym organom spełnienie następujących norm: (...) d) instytucja gromadzi i przechowuje wszystkie odpowiednie dane, aby zapewnić skuteczne wsparcie procesów pomiaru ryzyka kredytowego oraz zarządzania ryzykiem kredytowym. Stosownie do art. 145 ust. 1 tego rozporządzenia, jest wymagane, aby instytucja ubiegająca się o możliwość stosowania metody IRB korzystała, w odniesieniu do omawianych kategorii ekspozycji IRB, co najmniej przez trzy lata poprzedzające zakwalifikowanie się do stosowania metody IRB, z systemów ratingowych, które odpowiadały w znacznym stopniu wymogom określonym w sekcji 6 dotyczącym wewnętrznego pomiaru ryzyka i zarządzania ryzykiem. Z kolei art. 170 ust. 3 lit. a, stanowi, że struktura systemów ratingowych dla ekspozycji detalicznych spełnia następujące wymogi: a) systemy ratingowe odzwierciedlają zarówno ryzyko dłużnika, jak i ryzyko transakcji oraz uwzględniają wszystkie istotne właściwości ryzyka dłużnika i ryzyka transakcji. Zgodnie z art. 171 ust. 2 klasyfikując dłużników i instrumenty do klas lub pul, instytucja uwzględnia wszystkie istotne informacje. Informacje te są aktualne i umożliwiają instytucji prognozowanie zachowania ekspozycji w późniejszym okresie. Im mniej informacji ma do dyspozycji instytucja, tym ostrożniej klasyfikuje ekspozycje do poszczególnych klas lub pul dłużników i instrumentów. Jeżeli instytucja stosuje rating zewnętrzny jako główny czynnik decydujący o przyznaniu wewnętrznego ratingu, instytucja ta zapewnia uwzględnienie innych istotnych informacji oraz stosownie do art. 179 ust. 1 lit. a, przy przeprowadzaniu kwantyfikacji parametrów ryzyka związanego z poszczególnymi klasami lub pulami ratingowymi instytucje stosują następujące wymogi: a) oszacowania własne instytucji dotyczące parametrów ryzyka PD, LGD, współczynnika konwersji i EL uwzględniają wszelkie istotne dane, informacje i metody. Oszacowań dokonuje się na podstawie zarówno doświadczeń z przeszłości, jak i dowodów empirycznych, nie zaś wyłącznie w oparciu o osąd własny. Oszacowania te są wiarygodne i intuicyjne oraz opierają się na istotnych czynnikach odpowiednich parametrów ryzyka. Im mniej danych ma do dyspozycji instytucja, tym ostrożniejsze są jej oszacowania. W myśl zaś art. 181 ust. 2 rozporządzenia, w odniesieniu do ekspozycji detalicznych instytucje mogą podjąć następujące działania: a) przeprowadzić oszacowania wartości LGD na podstawie zrealizowanych strat i odpowiednich oszacowań PD; b) uwzględniać kwoty do wykorzystania w przyszłości w swoich współczynnikach konwersji lub oszacowaniach LGD; c) w przypadku nabytych wierzytelności detalicznych stosować zewnętrzne i wewnętrzne dane źródłowe do oszacowań LGD. W przypadku ekspozycji detalicznych oszacowania LGD opierają się na danych z okresu co najmniej pięciu lat. Instytucja nie musi przypisywać równej wagi do danych historycznych, jeżeli późniejsze dane stanowią lepszy predyktor wskaźników straty. Przy wdrażaniu metody IRB instytucje mogą, pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwych organów, korzystać z odpowiednich danych obejmujących okres dwóch lat. Okres ten ulega co roku wydłużeniu o jeden rok do momentu, gdy istotne dane będą obejmować okres pięciu lat.
Powołane przepisy rozporządzenia CRR nie stanowią podstawy do przetwarzania danych osobowych zawartych w zapytaniach kredytowych osoby, z którą nie zawarto umów kredytowych.
Zdaniem Sądu, obowiązek zbierania informacji przydatnych w zarządzaniu ryzykiem nie może opierać się na naruszeniu przez Bank, czy inną instytucję finansową (B.) na gruncie RODO praw osoby fizycznej, która przekazała Bankowi swoje dane osobowe wyłącznie w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, która to czynność nie zakończyła się zawarciem umowy kredytowej. Przepisy powołanego rozporządzenia CRR nie stanowią podstawy do "dalszego" przetwarzania danych zawartych w zapytaniu kredytowym w sytuacji nienawiązania stosunku zobowiązaniowego. Sąd podziela twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że konstruowanie skutecznych i poprawnie działających modeli, o których mowa w powołanym rozporządzeniu CRR może następować wyłącznie w oparciu o dane osobowe pozyskane i przetwarzane w sposób legalny.
Dodatkowo wskazania wymaga, że organ nie kwestionował stosowania rozporządzenia CRR – w ramach oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego – a zatem w związku z wykonywaniem czynności bankowych co do zasady. Stwierdził jedynie, że nie wynika z nich podstawa prawna do przetwarzania danych osobowych zawartych w zapytaniach kredytowych K. G., a zatem osoby, z którą umów kredytowych nie zawarto.
Ponadto, co Sąd podkreślał już wcześniej, nie można tracić z pola widzenia, że Prawo bankowe ściśle określa cele i zasady przetwarzania danych osobowych, w tym stanowi, w jakich przypadkach i dla jakich ściśle określonych celów jest dopuszczalne "dalsze" przetwarzanie danych bez zgody osoby fizycznej (po wygaśnięciu zobowiązania). W art. 105a ust. 4 Prawa bankowego ustawodawca wyraźnie wskazał na cele stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli, o których mowa w części trzeciej rozporządzenia CRR. Prawo bankowe określa też, przez jaki czas mogą być przetwarzane dane stanowiące tajemnicę bankową po wygaśnięciu zobowiązania. Rozciąganie uprawnienia – tak w odniesieniu do Banku, jak i B. – do dalszego przetwarzania danych osobowych zawartych w zapytaniach kredytowych w przypadku, gdy nie powstało zobowiązanie nie może spotkać się w świetle przepisów RODO i Prawa bankowego z akceptacją Sądu. Także wszystkie pozostałe wymienione w skardze Banku i B. przepisy prawa, o których była już wcześniej mowa, nie stanowią odrębnej podstawy do zalegalizowania "dalszego" przetwarzania danych wnioskodawczyni, które zebrane zostały w ściśle określonym celu, czyli w celu oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego.
Odnosząc się z kolei do zarzutów Banku i B. dotyczących naruszenia art. 6 ust. 1 lit. c) RODO wskazać należy, że zgodnie z art. 70a ust. 1 Prawa bankowego, banki i inne instytucje ustawowo upoważnione do udzielania kredytów na wniosek osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, o ile posiada zdolność prawną, ubiegającej się o kredyt przekazują, w formie pisemnej, wyjaśnienie dotyczące dokonanej przez siebie oceny zdolności kredytowej wnioskującego. Zgodnie natomiast z art. 70 ust. 2, wyjaśnienie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje informacje na temat czynników, w tym danych osobowych wnioskującego, które miały wpływ na dokonaną ocenę zdolności kredytowej.
W świetle powyższego należy wyjaśnić, że powstanie obowiązku, o którym mowa w art. 70a ust. 1 Prawa bankowego, uzależnione jest od złożenia stosownego wniosku przez osobę ubiegającą się o kredyt. Z akt sprawy i całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni występowała do Banku, czy B. o jakiekolwiek wyjaśnienie dotyczące dokonanej oceny zdolności kredytowej. Wynika zaś, że złożyła żądanie usunięcia danych, w tym również w bazie B., a w związku z odmową w tym zakresie wystąpiła ze skargą do Prezesa UODO. Nie może być więc mowy o tym, aby w sprawie znajdował zastosowanie art. 70a ust. 1 i 2 Prawa bankowego.
Odnosząc się zaś do zarzutów Banku i B. dotyczących naruszenia art. 6 ust. 1 lit. f) RODO w zw. z Rekomendacjami S, W i T Komisji Nadzoru Finansowego wskazania wymaga, że powoływane Rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Nie ma przy tym podstaw, aby w tym przypadku, w stanie faktycznym tej sprawy, wywodzić z Rekomendacji KNF – wobec osoby, z którą nie zawarto umowy kredytowej i która zażądała usunięcia danych – prawnie uzasadnione interesy Banku i B., o których jest mowa w art. 6 ust. 1 lit. f) RODO.
Należy podkreślić, że rekomendacje KNF, które zawierają konkretne wymagania regulacyjne wobec narzędzi używanych przez banki, nie powinny być interpretowane w sprzeczności z RODO w zakresie legalności przetwarzania danych (w zakresie zapytań kredytowych) osób, z którymi nie zawarto umów kredytowych, nie mogą być wykładane w sposób prowadzący do nieuprawnionego przetwarzania takich danych. Twierdzenie, że wypełnienie nakazu organu w postaci usunięcia danych osobowych K. G. przetwarzanych niezgodnie z prawem prowadziłoby do uniemożliwienia B. realizacji Rekomendacji nie daje podstaw do stwierdzenia o dopuszczalności "dalszego" przetwarzania na gruncie RODO danych zawartych w zapytaniu kredytowym osoby, z którą bank nie zawarł umowy, a jednocześnie nie uzyskał zgody tej osoby na dalsze przetwarzanie jej danych osobowych w celach innych niż te, w jakich je zgromadził. Także powoływana potrzeba realizacji działań z zakresu opracowania, utrzymania aktualności i funkcjonalności zbudowanych modeli scoringowych, nie stanowi w stanie faktycznym tej sprawy podstawy przetwarzania – w odniesieniu do danych osoby, z którą nie zawarto umowy kredytowej – w celu wynikającym z prawnie uzasadnionych interesów B..
Nietrafny jest przy tym zarzut naruszenia art. 7b K.p.a. poprzez niezwrócenie się przez Prezesa UODO do KNF jako organu właściwego w sprawach związanych m.in. z badaniem zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego, a także budową modeli scoringowych. B. w tym aspekcie wskazał, że powyższe zwrócenie się do KNF było konieczne w celu kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz współdziałania w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w postaci ustalenia m.in. należytych zasad, celów i zakresu przetwarzanych danych osobowych o niezrealizowanych zapytaniach kredytowych.
Zgodnie z powołanym przepisem, w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. W sprawie niniejszej Prezes UODO nie miał obowiązku zwracania się do KNF ani w zakresie dokonywanych ustaleń stanu faktycznego ani w zakresie wyjaśnień stanu prawnego.
Prezes UODO jest wyspecjalizowanym organem w sprawach ochrony danych osobowych, który ma status i kompetencje organu nadzorczego określone w przepisach RODO. Z tego względu Prezes UODO jest uprawniony do samodzielnego dokonywania interpretacji przepisów prawa w zakresie dotyczącym ochrony danych osobowych. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 51 oraz motywach 117, 122 oraz 123 RODO
Zdaniem Sądu, organ dokonał w tej sprawie niezbędnych dla jej rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych. W zakresie mającym znaczenie dla sprawy organ zebrał niezbędny materiał dowodowy, zwracał się do stron o udzielenie stosownych wyjaśnień, strony wyjaśnień tych udzieliły. Organ rozpatrzył wszechstronnie i należycie zgromadzony materiał dowodowy, a ocena tego materiału na gruncie przepisów RODO nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń, jest prawidłowa. Odmienna ocena zarówno Banku, jak i B. w zakresie wykładni i zastosowania powołanych przez organ przepisów prawa nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 80 K.p.a. Zarzut naruszenia powołanych przepisów, podniesiony przez B., poprzez brak analizy przez organ skargi wnioskodawczyni pod kątem istnienia po stronie banków i B. oczywistego interesu prawnego przejawiającego się w odmowie udzielenia kredytu wynikającego z braku istnienia zdolności kredytowej po stronie wnioskodawczyni, nie jest zasadny.
Organ nie kwestionował w zaskarżonej decyzji uprawnień instytucji finansowych, w tym Banku i B. do dokonywania ustaleń i ocen w zakresie zdolności kredytowej. Przedmiotem sprawy była ocena zgodności z prawem "dalszego" przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni zawartych w zapytaniach kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r., bowiem to przetwarzanie danych było przez wnioskodawczynię kwestionowane. Uprawnienie do dokonania oceny w tym przedmiocie Prezes UODO bezspornie posiada na gruncie RODO, jako organ wyspecjalizowany. Gromadząc materiał dowodowy nie był przy tym obowiązany do dokonania analizy funkcjonowania sektora finansowego pod kątem wskazywanym w skargach, bowiem aspekt uprawnienia Banku i B. do oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego nie budził żadnych wątpliwości u Prezesa UODO, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd nie kwestionuje przy tym "postulatu" B., że należy dążyć do tego, aby procesy przetwarzania danych osobowych czyniły zadość zarówno przepisom prawa o ochronie danych osobowych, jak i przepisom szeroko pojętego prawa bankowego, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, jednak w ocenie Sądu osiągnięcie tego celu w niniejszej sprawie – przy uwzględnieniu obowiązujących regulacji prawnych – nie jest możliwe w inny sposób, jak poprzez realizację nakazów usunięcia danych K. G., zawartych w punkcie 1 i 2 zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy ani Bank, ani B. nie dysponowały zgodą wymienionej na dalsze przetwarzanie jej danych osobowych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 lit f) RODO w związku z przytoczonymi w skardze przepisami K.c. i w nawiązaniu do wskazywanej przez Bank i B. potrzeby przechowywania danych (zawartych w zapytaniach kredytowych z dni [...] sierpnia 2022 r., [...] lipca 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r.) osoby, z którą nie zawarto umów kredytowych w celu ustalenia, dochodzenia i ochrony przed roszczeniami, ewentualnego zabezpieczenia roszczeń, na wypadek konieczności obrony lub dochodzenia ewentualnych roszczeń, które mogą się pojawić w określonym czasie po przeprowadzeniu stosownej analizy zdolności kredytowej oraz analizie ryzyka kredytowego wskazania wymaga, że art. 6 ust. 1 lit. f) RODO stanowi o uprawnieniu do przetwarzania, gdy jest ono niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Za usprawiedliwiony cel w rozumieniu powołanego przepisu nie może zostać uznane przetwarzanie danych osobowych na wypadek ewentualnego dochodzenia lub obrony roszczeń. Z akt sprawy nie wynika, aby K. G., która zażądała usunięcia jej danych w zakresie zapytań kredytowych, miała jakiekolwiek roszczenie na drodze cywilnoprawnej do Banku lub B.. Z tego względu nie jest dopuszczalne przyjęcie, że to art. 6 ust. 1 lit. f) RODO mógłby stanowić podstawę dla Banku, czy B. do "dalszego" przetwarzania jej danych na wypadek ewentualnego dochodzenia roszczeń. Odnosząc się do argumentacji Banku wskazania wymaga, że Bank w toku postępowania administracyjnego nie wykazał, nie wynika to też ze skargi, jakich ewentualnie roszczeń chciałby dochodzić od osoby, która zażądała usunięcia swoich danych w zakresie zapytań kredytowych i z którą to osobą fizyczną nie zawarto umów. B. i Bank nie wskazały, aby wnioskodawczyni kierował do nich jakiekolwiek roszczenia (zażądała jedynie usunięcia własnych danych osobowych w związku z tym, że ustał cel ich przetwarzania).
Ważąc interesy wnioskodawczyni, która żądała respektowania jej praw do ochrony danych osobowych wynikających z RODO oraz interesy Banku i B. przedstawiane już wyżej, w sytuacji, gdy nie zawarto umowy kredytowej, brak jest podstaw do przyjęcia, że spełniona została przesłanka z art. 6 ust. 1 lit. f) RODO. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym niedopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych niejako "na zapas" z założeniem, że mogą być one ewentualnie przydatne w przyszłości, na przykład z odwołaniem się do przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1459/16, publ. CBOSA). Wywodzenie zatem także z kwestii przedawnienia roszczeń samodzielnej podstawy do przetwarzania danych – w sytuacji, gdy mowa o danych osoby, z którą Bank nie zawarł umowy kredytowej, nie jest uprawnione i nie stanowi przesłanki do ich dalszego przetwarzania.
Celem RODO, tak, jak poprzednio Dyrektywy 95/46/WE, jest ochrona prywatności, która powinna być rozpatrywana także w świetle art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W sprawie tej nie istnieje tego rodzaju powiązanie pomiędzy wnioskodawczynią, a Bankiem, jak również pomiędzy tą osobą, a B., które pozwalałoby "wyprowadzić" istnienie prawnie uzasadnionego interesu po stronie B. i Banku w "dalszym" przetwarzaniu danych wnioskodawczyni. Z okoliczności sprawy nie wynika przy tym, aby osoba ta mogła spodziewać się w czasie, gdy pozyskiwano od niej dane w celu oceny zdolności kredytowej i ryzyka kredytowego, że będą one "dalej" przetwarzane pomimo nie zawarcia umów kredytowych. Samo powołanie się na zasadę rozliczalności (art. 5 ust. 2 RODO) nie legalizuje przetwarzania jakichkolwiek danych. Konieczne jest bowiem, aby w pierwszej kolejności przetwarzanie danych było zgodne z prawem.
W ocenie Sądu, niedopuszczalna jest taka interpretacja powołanych w skargach przepisów Prawa bankowego, ustawy AML, K.c., czy rozporządzenia CRR, która czyniłaby uprawnionym na gruncie RODO dalsze przetwarzanie danych osobowych zawartych w zapytaniach kredytowych osoby, z którą nie zawarto umów (a zatem w celach innych niż cele, w jakich je zebrano), w sytuacji, gdy Prawo bankowe wyraźnie reguluje dopuszczalność przetwarzania danych osobowych przed powstaniem zobowiązania, w trakcie jego trwania i po wygaśnięciu.
Przyjęcie interpretacji zaprezentowanej w skargach prowadziłoby do tego, że w odniesieniu do kategorii osób (których dane zawarte zostały w zapytaniach kredytowych), z którymi nie zawarto umów kredytowych istniałaby pełna dowolność tak w zasadach ich przetwarzania (bez zgody osoby, jak należy wnioskować ze stanowisk Banku i B.), bez informacji przedstawianej przed pozyskaniem danych o innych celach przetwarzania (niż ocena zdolności kredytowej i ryzyka kredytowego) zarówno przez Bank, jak i B., jak również dowolne ustalenia w odniesieniu do czasu ich przetwarzania (te kwestie byłyby bowiem (i są) i jak wynika z akt administracyjnych, tj. wyjaśnień Banku i B., ustalane samodzielnie przez te podmioty – z uwzględnieniem przyjmowanych przez nie celów służących co do zasady spełnieniu, jak wskazywano w postępowaniu, określonych wymagań organu nadzoru nad rynkiem finansowym.
W konsekwencji sytuacja wnioskodawczyni, tj. osoby, która zwróciła się z zapytaniami kredytowymi i z którą nie zawarto umów kredytowych, jest z punktu widzenia ochrony danych osobowych, biorąc pod uwagę przepisy Prawa bankowego, sytuacją "gorszą" niż sytuacja osoby, która zawarła umowę kredytową i jej zobowiązanie wygasło. W tym drugim bowiem przypadku dla dalszego przetwarzania danych w B. po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z danej umowy niezbędna jest zgoda osoby, której dane dotyczą. Zgodę taką można nadto w każdym czasie odwołać.
Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotem niniejszej sprawy i w kompetencji Prezesa UODO nie jest ustalenie możliwego sposobu realizacji przez Bank i B. obowiązków nakładanych na te podmioty przez instytucje nadzorcze w zakresie prowadzonej działalności. Nie ma przeszkód i jest wskazane, aby realizację tych obowiązków wykonywać z poszanowaniem RODO. Przedmiotem oceny organu ochrony danych osobowych była w tej sprawie wyłącznie kwestia oceny zgodności z prawem "dalszego" przetwarzania danych osobowych konkretnej osoby fizycznej w konkretnych okolicznościach faktycznych. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tej oceny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.