II SA/Wa 1716/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-02-28
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądoweubezpieczenia społeczneZUSadwokat z urzędupostanowienieWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, powołując się na ustawowe zwolnienie z opłat w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Skarżąca K. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uznał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, dlatego wniosek o zwolnienie oddalił jako bezprzedmiotowy. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej, sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony skarżące działania lub bezczynność organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Ponieważ sprawa dotyczyła decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z ubezpieczeń społecznych, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony jako bezprzedmiotowy, gdyż zwolnienie nastąpiło z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata, sąd, analizując sytuację materialną skarżącej (dochód poniżej 600 zł netto w pięcioosobowym gospodarstwie domowym), uznał, że zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy w tym zakresie i postanowił o wyznaczeniu adwokata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek jest bezzasadny, ponieważ strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zwalnia z kosztów sądowych strony skarżące działania lub bezczynność organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skoro zwolnienie ma charakter ustawowy, wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

ppsa art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

ppsa art. 239 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

ppsa art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanawia o oddaleniu wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 7).

u.e.r.f.u.s.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Trudna sytuacja materialna skarżącej uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu.

Skład orzekający

Wojciech Wiktorowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz zasady przyznawania prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i materialnej skarżącej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i kosztami sądowymi, bez nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1716/10 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-02-28
Data wpływu
2010-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Wojciech Wiktorowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. z dnia 7 stycznia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla K. C. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.
Uzasadnienie
K. C. wnioskiem z dnia 7 stycznia 2011 r., uzupełnionym kolejnym wnioskiem z dnia 9 lutego 2011 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów źródłowych zawartych w aktach administracyjnych oraz tych złożonych przez skarżącą, wynika, że dochód w pięcioosobowym gospodarstwie domowym skarżącej, które prowadzi wraz z mężem i dziećmi (trzema pełnoletnimi synami), wynosi 706,29 zł brutto/534,25 zł netto. Źródłem zaś tego dochodu jest emerytura męża skarżącej (v. odcinek emerytury za miesiąc styczeń 2011 r.).
Zarówno skarżąca, jak i jej dwaj starsi synowie nie pracują, natomiast najmłodszy syn jest uczniem szkoły ponadpodstawowej.
Jako składniki majątku skarżąca wymieniła dom o pow. 200m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 86 ha. Nadto, złożyła kopie zaświadczeń z urzędu skarbowego, z których wynika, że ani ona, ani jej dzieci za 2009 r. nie deklarowali dochodu do opodatkowania.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi K. C., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W myśl art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie ustalono, że źródłem utrzymania skarżącej i czterech, pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, osób jest kwota w wysokości poniżej 600 zł netto. Taka zaś sytuacja materialna dowodzi, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.