II SA/Wa 1707/16

II SA/Wa 1707/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Iwona Dąbrowska /sprawozdawca/
Janusz Walawski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 134 par. 1, art.145 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 61a par. 1, art. 157 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg W. W. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w S.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2
i art. 138 § 2 Kpa, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie przyznania W. W., w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, prawa do dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz dodatku za mistrzowską klasę kwalifikacyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że [...] W. W. pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej [...] do dnia 23 października 2013 r. Decyzją Nr [...] Dowódca JW [...] odmówił w/w żołnierzowi przyznania
w ostatnim miesiącu pełnienia służby, dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz dodatku za mistrzowską klasę kwalifikacyjną.
W. W. złożył odwołanie od tej decyzji do Dowódcy JW [...], domagając się przyznania przedmiotowych dodatków.
Organ odwoławczy nie uwzględnił żądań strony i decyzją Nr [...] z dnia
[...] grudnia 2013 r. utrzymał przedmiotową decyzję w mocy.
Następnie w dniu 14 stycznia 2015 r. W. W. skierował do Dowódcy JW [...] wniosek, dotyczący żądania wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...].
Dowódca JW [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, ze względu na brak istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, domagając się w nim jednocześnie przywrócenia terminu do jego złożenia ze względu na błędne poinformowanie strony przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji, co do prawa odwołania.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych po analizie zgromadzonego materiału ustalił, że organ I instancji w swojej decyzji uznał, iż decyzja dowódcy JW [...] Nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Biorąc jednak pod uwagę odwołanie strony oraz załączony przez JW [...] materiał sprawy nie zgodził się z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięciem. Organ wskazał, że pogląd przedstawiony przez organ, nie znajduje odzwierciedlenia w załączonej dokumentacji oraz obowiązujących w tej kwestii przepisach. Uzasadnienie zaś zaskarżonej decyzji pomija całkowicie okres pobierania przez stronę dodatku, w formie zachowanej oraz dodatku wyrównawczego, który niewątpliwie ma wpływ na prawo do przywrócenia dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby.
Organ II instancji wskazał też, że organy wojskowe, prowadzące postępowanie administracyjne w przedmiocie uprawnień żołnierzy zawodowych do dodatków przysługujących im w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, winny przeprowadzić dogłębną analizę obowiązujących w tej kwestii przepisów prawa oraz zgromadzić dokumentację potwierdzająca okresy i wysokość otrzymywanych dodatków oraz ich formę w przypadku dodatków pobieranych przed 2000 r.
Podał też, że zainteresowany otrzymywał dodatek za bezpośrednia obsługę wojskowych statków powietrznych oraz za mistrzowską klasę kwalifikacyjną. O ile sytuacja z dodatkiem za posiadanie mistrzowskiej klasy kwalifikacyjnej jest oczywista, gdyż przepisy prawne na żadnym etapie nie dawały możliwości jej przywracania
w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, to kwestia uprawnień strony do dodatku za bezpośrednia obsługę statków powietrznych wymaga ponownego przeanalizowania przez organ I instancji.
Następnie organ stwierdził, że z uzasadnień decyzji znajdujących się w materiale sprawy wynika, że zainteresowany po dniu 1 lipca 2000 r. pobierał dodatek wyrównawczy na podstawie § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia
10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
Przepis ten zaś, pozwalał na przywracanie przedmiotowych dodatków na zasadach określonych w § 9 tegoż rozporządzenia, czyli uwzględniając wysokość dodatku z dnia jego utraty oraz okres jego otrzymywania. W tym miejscu należy podnieść, iż nie uwzględnia się ani wysokości ani okresu pobierania przez żołnierza dodatku w formie zachowanej.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, dawało możliwość przywracania dodatków
o charakterze stałym żołnierzom, którzy je pobierali przed dniem 1 lipca 2000 r.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych również utrzymało żołnierzom powyższe uprawnienia, w zapisach § 26 ust. 3. W myśl w/w przepisu żołnierz zawodowy, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatków na podstawie przepisów rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. otrzymuje te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej.
Mając zatem na uwadze powyższe przepisy organ stwierdził, iż zapadłe rozstrzygnięcie mogło zostać dokonane wbrew obowiązującym przepisom prawa, gdyż organ pozbawił żołnierza prawa do dodatku, który w myśl cytowanych przepisów mógł mu przysługiwać w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie konieczne jest ponowne przeanalizowanie przez organ I instancji, zgodności rozstrzygnięć zapadłych w decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...], z cytowanymi powyżej przepisami.
Podał też, że organ winień jednoznacznie ustalić okresy otrzymywania przez W. W. dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz datę jego utraty. Następnie nakazał sprawdzić, czy organ dokonał prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów, ponieważ zdaniem organu odwoławczego opieranie swego rozstrzygnięcia na zapisach § 39 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, jest niezgodne z prawem. Interpretacja zastosowane przez organ powoduje, iż przepis § 35 ust. 1 jest niewykonalny, ponieważ mówi on między innymi o przywracaniu dodatków, które przestały żołnierzowi przysługiwać w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia czyli przed dniem 1 lipca 2000 r.
Ponadto organ wskazał, iż zapisy § 39 w/w rozporządzenia dotyczą jedynie daty z jaką żołnierze zawodowi nabywają uprawnienia do dodatków występujących
w przedmiotowym rozporządzeniu, czyli od kiedy należy przyznawać żołnierzom wprowadzone nim dodatki. Inne zastosowanie przez organ tego przepisu jest jego naruszeniem i niedozwoloną interpretacją, pozbawiającą żołnierzy praw do dodatków, które zgodnie z obowiązującymi przepisami i ugruntowanym w tej sprawie orzecznictwem im przysługują. W związku z powyższym organ winien przeanalizować sytuacje odwołującego się w kontekście w/w przepisów, stosując się do zaprezentowanych przez organ II instancji poglądów, a tym samym zbadać istnienie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 10 października 2016 r. W. W., powołując się na art. 1, art 3 § 2 pkt 1, w związku z art.13 § 2 oraz art 50 § 1, 52 § 1, oraz art. 53 § 1, ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012r poz. 270 z późn. zm.) oraz art. 7 Konstytucji RP a także art. 6, art. 7, i art 8 w związku z art.127 § 2 i 138 § 1 pkt 2 Kpa wniósł o uchylenie Decyzji Generalnego Dowódcy Rodzajów Sił Zbrojnych Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., w związku z Decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w S. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015r, oraz Decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w M., podlegającą stwierdzeniu nieważności Nr [...] z dnia [...] listopada 2013r.
Wniósł również o wydanie wyroku w przedmiocie uprawnień do dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, należnego skarżącemu, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, w kwocie 460 zł wraz z uposażeniem związanym ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, należnymi na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu skargi W. W. wskazał, że decyzja wydana przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych została wydana z naruszeniem prawa,
w oparciu o nieustalone w postępowaniu administracyjnym stany faktyczne i prawne. Podał też, że wytyczne organu drugiej instancji dla organu pierwszej instancji są niezgodne ze stanem faktycznym, zgromadzonym w czterech odrębnych postępowaniach administracyjnych tj. w trybie zwyczajnym i nadzwyczajnym, dając tym samym stronie skarżącej prawo do wysunięcia tezy, że naruszono w trakcie ww. postępowań podstawowe zasady postępowania prawnego, w tym zasadę zaufania do organów. Skarżący podał też, że przy pełnej możliwości skorzystania z dokumentacji dowodowej organ drugiej instancji nie skorzystał z wydania decyzji, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji W. W. zarzucił nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, wskazując na poszczególnych stronach decyzji błędy organu. Skarżący wyjaśnił, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie ustawy o służbie wojskowej, ze względu na ustalenie trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej, na podstawie (orzeczenia
nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., wydanego przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w W., oraz rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia [...] października 2013 r.
Skarżący zarzucił, że sformułowania zawarte na str. 3 i kolejnych decyzji Generalnego Dowódcy Rodzajów Sił Zbrojnych Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r, które organ I instancji winien uwzględniać przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, wskazujące że należy uwzględniać wysokość omawianego dodatku z dnia jego utraty, powoduje że te wskazania, zdaniem skarżącego, są niezgodne z prawem i wydaną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. ustalono bowiem stałą wartość kwotową w wysokości 232.60 zł miesięcznie, lecz jej moc sprawczą jako decyzję ustalającą ten dodatek na stałe, zaś w korespondencji z w/w przepisami rozporządzeń MON, daje ona prawo do jej urealnienia na poziomie wypłacanym w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, tj. w kwocie 460 zł (wynika to z § 8 ust. 1 i 2 pow. Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r.).
Następnie skarżący podał, że w kolejnych latach pobierał ten dodatek również
w formie dodatku wyrównawczego, który to w styczniu 2004 r. został mu odebrany.
W ocenie skarżącego organ drugiej instancji powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 2 i orzec co do istoty sprawy, a ponadto winien wskazać w decyzji konkretną kwotę i podstawę prawną przyznania skarżącemu przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w M., dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych i związane z tym zobowiązanie do urealnienia z tego tytułu świadczeń finansowych na dzień zwolnienia mnie
z zawodowej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia.
W oparciu o art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7, i art 8 w związku z art.127 § 2 i 138 § 1 pkt 2 kpa skarżący wniósł o uchylenie Decyzji Generalnego Dowódcy Rodzajów Sił Zbrojnych Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. oraz decyzji organu I instancji oraz decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w M., podlegającą stwierdzeniu nieważności Nr [...] z dnia [...] listopada 2013r, oraz o wydanie wyroku w przedmiocie uprawnień do dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, należnego mu w ostatnim miesiącu pełnienia przez skarżacego zawodowej służby wojskowej, w kwocie 460 zł wraz z uposażeniem związanym ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej, należnymi na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zobowiązanie do określonego postępowania prawnego Organów Administracji Państwowej w przedmiocie przywrócenia mu w stosownej decyzji administracyjnej ww. dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych.
Skarżący zarzucił też, że zaskarżona decyzja przedłuża proces postępowania administracyjnego,(toczącego się od 2013r.) .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie legalności podejmowanych aktów administracyjnych i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji Sąd bada, na podstawie akt sprawy, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718, dalej jako P.p.s.a.).
Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Orzekanie w myśl art. 135 P.p.s.a. następuje w granicach i na podstawie akt sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Badając legalność zaskarżonych decyzji w myśl powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, które rządzi się swoimi prawami. Jednakże takie postępowanie, podobnie jak i inne postępowania, tj. prowadzone w trybie zwykłym lub nadzwyczajne, wymaga w od organu administracyjnego ustalenia, czy z wnioskiem inicjującym postępowanie wystąpiła strona postępowania, tj. określony podmiot posiadający interes prawny. A zatem złożenie wniosku, w tym o stwierdzenie nieważności obliguje organ nieważnościowy do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym (m.in. podmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Taka konieczność wynika z treści art. 157 § 2 w związku z art. 61a § 1 k.p.a.
Jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jest to tzw. ,,wstępny etap" rozpoznawania wniosku. Jeżeli
z oczywistych względów na tym etapie postępowania wynika, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, to organ winien odmówić wszczęcia postępowania. Natomiast w przypadku, gdy ustalenie przymiotu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to organ administracyjny winien wszcząć postępowanie w sprawie. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ administracyjny ustali, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, to winien umorzyć postępowanie z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawcy.
Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Co do zasady wszczęcie postępowania jest uzależnione od tego, czy z takim wnioskiem wystąpiła strona postępowania. Konsekwencją powyższego jest to, że na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 61a § 1 k.p.a. jest podstawą prawną do odmowy wszczęcia postępowania w każdej sprawie zainicjowanej żądaniem, o jakim mowa w art. 61 k.p.a., w sytuacji gdy żądanie pochodzi od osoby niebędącej stroną.
Jak wynika z ugruntowanego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz doktryny, organ nadzorczy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym (jest to pogląd, choć ugruntowany na tle nieobowiązującej już regulacji art. 157 § 3 k.p.a., to aktualny w świetle obowiązującego art. 61a § 1 k.p.a.). Tak więc niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz 6. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, s. 743).
Na uwagę zasługuje, że ww. analizy winien również dokonać organ odwoławczy, ponieważ istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpoznaniu przez organ odwoławczy w całokształcie sprawy, niejako od początku, co oznacza, że organ II instancji obowiązany jest - poza rozpoznaniem odwołania - w pierwszej kolejności ustalić, czy rzeczywiście z wnioskiem w konkretnej sprawie wystąpił podmiot, któremu przysługuje przymiot strony.
W postępowaniu nieważnościowym na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji na podstawie art. 157 § 2 w związku z art. 15 k.p.a. winien zatem przeprowadzić postępowanie w ww. zakresie, tj. ustalić czy rzeczywiście zachodziły przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W odróżnieniu jednak od "wstępnego etapu" badania wniosku, organ odwoławczy nie może zastosować art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. i odmówić wszczęcia postępowania lecz jedynym możliwym rozstrzygnięciem kończącym sprawę jest umorzenie postępowania. Organ odwoławczy w ramach obowiązującej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego posiada zatem kompetencję do dokonania oceny legitymacji procesowej podmiotu, który występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc ustala, czy przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 Kpa przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, którą uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie przyznania w/w w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, prawa do dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz dodatku za mistrzowską klasę kwalifikacyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji.
Wskazać należy, że [...] W. W. pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej [...] do dnia [...] października 2013 r. Decyzją Nr [...] Dowódca JW [...] odmówił w/w żołnierzowi przyznania w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz dodatku za mistrzowską klasę kwalifikacyjną.
W. W. złożył odwołanie od tej decyzji do Dowódcy JW [...], domagając się przyznania przedmiotowych dodatków, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy nie uwzględnił żądań strony i decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał przedmiotową decyzję w mocy.
Następnie w dniu 14 stycznia 2015 r. W. W. skierował do Dowódcy JW [...] wniosek, dotyczący żądania wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...]. Dowódca JW [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji, ze względu na brak istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.
A zatem w niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Dowódcy JW [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie przyznania w/w w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej prawa do dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz dodatku za mistrzowską klasę kwalifikacyjną.
Bezspornym w sprawie jest, że powyższa decyzja Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. jest decyzją organu pierwszej instancji, która następnie, po rozpatrzeniu odwołania W. W., została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, który nie uwzględnił żądań strony i decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał przedmiotową decyzję w mocy.
A zatem decyzja organu drugiej instancji nadal pozostaje w obrocie prawnym, nikt jej bowiem nie zakwestionował.
Kwestią zasadniczą w niniejszym postępowaniu jest fakt, że skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności wyraźnie zaznaczył, że chodzi mu o stwierdzenie nieważności Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie przyznania w/w w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, prawa do dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych oraz dodatku za mistrzowską klasę kwalifikacyjną, a zatem decyzji organu pierwszej instancji.
Stwierdzić należy, że wydanie decyzji przez organ drugiej instancji powoduje, że decyzja organu pierwszej instancji pozbawiona zostaje samodzielnego bytu prawnego, a zatem nie może być samodzielnie zaskarżona, i nie może być również objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że fakt pozostawania w obrocie prawnym decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 utrzymującej
w mocy decyzję Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. stanowi przeszkodę przedmiotową (formalną) do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie co do istoty jest decyzja organu drugiej instancji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 i tylko ta decyzja może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jak również przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wniosku skarżący wyraźnie zastrzegł, że wniosek swój kieruje względem decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2013. Objęcie zaś wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyłącznie decyzji Dowódcy JW [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy JW [...] Nr [...]
z dnia [...] listopada 2013 r., stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Wskazać należy, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny przedmiotowej, czyli jak winno nastąpić w niniejszej sprawie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ma miejsce w sytuacji gdy zachodzi przeszkoda formalna do jego wszczęcia. Objęcie wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu drugiej instancji, stanowi taką przeszkodę.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nie uznał, że zaistniały przeszkody przedmiotowe uniemożliwiające prowadzenie postępowania mimo, iż wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego dotyczył decyzji organu I instancji.
Podkreślić jeszcze raz należy, że byt prawny decyzji wydanej przez organ
instancji jest uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Okoliczność ta przesądza o tym, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji uniemożliwia wszczęcie postępowania nadzwyczajnego.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organy wojskowe nieprawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego. Skoro bowiem strona wniosła w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, to w sprawie występowała przeszkoda formalna do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji a to z kolei obligowało organ administracji do wydania postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a. nie zaś rozpoznawanie tego wniosku merytorycznie. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło zatem decyzji nieostatecznej. Wada ta zaś stanowi rażące naruszenie art. 61a k.p.a.
Biorąc zatem pod uwagę charakter naruszenia prawa przez organ, Sąd nie miał możliwości badania sprawy od strony merytorycznej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.