II SA/Wa 1671/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP o umorzeniu postępowania w sprawie rekompensaty odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej, uznając, że sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie, a nie umorzona jako bezprzedmiotowa.
Sprawa dotyczyła wniosku pracodawcy o rekompensatę kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej. Szef Sztabu Generalnego WP uchylił decyzję Szefa WSzW odmawiającą wypłaty i umorzył postępowanie, uznając, że pracodawca nie jest stroną w sprawie, a służba przygotowawcza nie uprawnia do rekompensaty. WSA uchylił tę decyzję, stwierdzając, że umorzenie było nieuzasadnione, a sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki S. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (Szefa SG WP), która uchyliła decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (Szefa WSzW) odmawiającą pracodawcy wypłaty świadczenia rekompensującego koszty odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej, a następnie umorzyła postępowanie. Szef SG WP uznał, że pracodawca nie spełnił przesłanek do uzyskania rekompensaty, ponieważ służba przygotowawcza nie jest objęta przepisami dotyczącymi rekompensaty odpraw za inne rodzaje służby wojskowej, a tym samym pracodawca nie jest stroną postępowania. WSA uchylił decyzję Szefa SG WP, uznając, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było nieprawidłowe. Sąd podkreślił, że brak przesłanek merytorycznych do uwzględnienia żądania nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania, a jedynie może skutkować odmową wypłaty świadczenia lub rozpatrzeniem sprawy co do istoty. Sąd zobowiązał organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia sprawy i merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawcy nie przysługuje rekompensata kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej, ponieważ nie spełnia on przesłanek określonych w art. 134a ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Uzasadnienie
Służba przygotowawcza nie jest objęta przepisami dotyczącymi rekompensaty odpraw za inne rodzaje służby wojskowej (ćwiczenia wojskowe, okresowa służba wojskowa, terytorialna służba wojskowa rotacyjnie). Pracodawca zatrudniający pracownika powołanego do służby przygotowawczej nie ma interesu prawnego w rozumieniu k.p.a. do ubiegania się o taką rekompensatę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.p.o.o.RP art. 134a § ust. 1, 2 i 7
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten określa przesłanki przyznania pracodawcy świadczenia pieniężnego za okres odbywania przez pracownika ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Służba przygotowawcza nie jest objęta tym przepisem.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Sąd uznał, że brak przesłanek merytorycznych nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 29
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.o.o.RP art. 125
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o.RP art. 133
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o.RP art. 59 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o.RP art. 98a
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o.RP art. 98b
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o.RP art. 98e
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe było nieuzasadnione, ponieważ brak przesłanek merytorycznych nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie, a nie umorzona.
Odrzucone argumenty
Pracodawca nie jest stroną postępowania o rekompensatę kosztów odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej. Służba przygotowawcza nie uprawnia pracodawcy do uzyskania rekompensaty odprawy.
Godne uwagi sformułowania
Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Skład orzekający
Ewa Radziszewska-Krupa
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
sprawozdawca
Karolina Kisielewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rekompensaty odpraw dla pracodawców w przypadku powołania pracownika do służby wojskowej, a także zasad umarzania postępowań administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji służby przygotowawczej i przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pracowniczych w kontekście służby wojskowej i interpretacji przepisów proceduralnych przez organy administracji. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe rozróżnienie między brakiem przesłanek merytorycznych a bezprzedmiotowością postępowania.
“Czy pracodawca może liczyć na zwrot kosztów odprawy za pracownika idącego na służbę przygotowawczą? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1671/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-09-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-04-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/ Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/ Karolina Kisielewicz Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane III OSK 7739/21 - Wyrok NSA z 2024-04-30 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w W. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz strony skarżącej S. z siedzibą w W. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję nr [...], którą 1) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 28-29 k.p.a. i 134a ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.), uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] – w całości, oraz 2) na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 28, art. 29 i art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 125, art. 133 i art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP – umorzył postępowanie w powyższej sprawie. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nadmienił, iż Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., odmówił Pracodawcy – [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wypłaty świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi M. P. z tytułu powołania jej do służby przygotowawczej. Podstawą odmowy było zastosowanie art. 134a ust. 1, 2 i 7 u.p.o.o.RP. Pracodawca nie zgodził się z decyzją Szefa WSzW i zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy. Zarzucił też naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz jego dowolną ocenę. Pracodawca zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 134a ust. 1 i 7 w zw. z art. 134a ust. 5 u.p.o.o.RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę wypłaty świadczenia pieniężnego pracodawcy z tytułu pełnienia służby przygotowawczej przez pracownika, podczas gdy odprawa została należycie wypłacona pracownikowi i odpowiednio udokumentowana. Organ zauważył, że pracodawca przedłożył listę płac, ale nie dowiódł wypłaty odprawy, ponieważ brak było jakiegokolwiek potwierdzenia dokonania przelewu albo osobistego odebrania pieniędzy. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] stwierdził, że ww. odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowanie nie został naruszony art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia był przedłożony razem z wnioskiem i nie zachodziła konieczność zbierania dowodów. Przedłożony przez pracodawcę wniosek z załącznikiem listy płac oraz zebrane w toku rozpoznawania sprawy: wydruk KRS [...] i karta powołania seria [...] z dnia [...] października 2020 r. są wystarczające do załatwienia sprawy przez wydanie rozstrzygnięcia, do którego nie trzeba było zbierać dodatkowych dowodów, ponieważ stan faktyczny nie budzi wątpliwości, które wymagałby stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Zdaniem organu nie ma oparcia w dowodach przedłożonych wraz z wnioskiem twierdzenie pracodawcy, że wypełnił w należyty sposób obowiązki wynikające z art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Przepis ten nie nakłada obowiązków, ani uprawnień dla pracodawcy zatrudniającego osobę powołaną do służby przygotowawczej, związanych z ponoszeniem ciężaru wypłaty odprawy. Zdaniem organu decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] należało uchylić, a postępowanie umorzyć, ponieważ sprawa nie kwalifikowała się do merytorycznego rozpoznania. Pracodawcy, zatrudniającemu żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą, nie przysługuje świadczenie określone w art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Pracodawca nie spełnił przesłanek określonych w tym przepisie. Przed przystąpieniem do rozpoznania merytorycznego sprawy organ pierwszej instancji powinien ocenić spełnienie przez pracodawcę przesłanek składających się na możliwość wszczęcia sprawy (art. 61 k.p.a.) albo zastosowania instytucji odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.). Jedną z przesłanek art. 61a k.p.a., przemawiającą za odmową wszczęcia postępowania jest ustalenie, że "żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będąca stroną (...)". W celu zaś ustalenia strony postępowania należało sięgnąć do przepisów procesowych art. 28, art. 29 i art. 30 k.p.a., a także do przepisów prawa materialnego art. 134a u.p.o.o.RP i rozporządzenia, którym wprowadzono formularz wniosku o wypłatę świadczenia, na podstawie którego pracodawca wystąpił o rekompensatę odprawy. Ocena zasadności żądania jednostki winna być dokonywana wyłącznie w formach procesowych, a więc żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wymaga albo nadania sprawie biegu, albo wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Organ zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod kątem zbadania, czy nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku, a więc okoliczności określone w art. 61a k.p.a. W ramach unormowania art. 61a § 1 k.p.a. ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego tj. przesłankę podmiotową i przesłankę przedmiotową. Jednostka ma status strony, jeżeli w sprawie ma interes prawny lub obowiązek prawny. Te wyznaczone w art. 28 k.p.a. przesłanki wymagają wyprowadzenia w oparciu o przepisy prawa materialnego, które są podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w kwestii ustalenia zakresu podmiotów, którym przysługuje interes prawny. Problem istnienia interesu prawnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień i obowiązków. Stroną jest podmiot, który swoje żądanie opiera na konkretnej normie prawa materialnego, którą można wskazać jako podstawę interesu prawnego. W przepisie art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP nie mieści się pełnienie służby przygotowawczej i w jej ramach kształcenie w szkołach wojskowych i ośrodkach szkolenia (art. 98a-b u.p.o.o.RP). Powyższe przesłanki służą do ustalenia kręgu adresatów na podstawie art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP, uprawnionych do rekompensaty kosztów wypłaconej odprawy. Organ winien zatem stwierdzić, czy [...] sp. z o.o. jest stroną postępowania o rekompensatę z art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP. Z art. 134a ust. 1 i 2 w zw. z art. 125 u.p.o.o.RP wynika natomiast, że nie można uznać pracodawcy zatrudniającego pracownika powołanego do pełnienia służby przygotowawczej za stronę postępowania o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy. Prawo do uzyskania rekompensaty związane jest bowiem z faktem zatrudniania pracownika w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie – art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Pełnienie zatem służby przygotowawczej nie spełnia wyżej wskazanych przesłanek z art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP, ponieważ nie dotyczy okresu odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Zdaniem Szefa Sztabu Generalnego WP organ I instancji nieprawidłowo zastosował do odmowy wypłaty świadczenia art. 134a ust. 7 u.p.o.o.RP, ponieważ art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP służył ustaleniu strony postępowania, tj. czy dany pracodawca w określonych okolicznościach sprawy jest stroną postępowania o świadczenie pieniężne z art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP, a nie do oceny wypełnienia przesłanek art. 134a ust. 1, 2 i 5 u.p.o.o.RP przez stronę na dzień rozstrzygania. Skutkiem ustalenia braku przymiotu strony powinna zaś być odmowa wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) lub – w sytuacji przejścia do etapu materialnego rozpoznania – umorzenie sprawy (art. 105 § 1 k.p.a.). Szef SG WP zauważył, że wniosku o braku przymiotu strony postępowania, w sytuacji pełnienia przez pracownika służby przygotowawczej, nie zmienia brzmienie art. 133 u.p.o.o.RP. Brak jest zdaniem organu II instancji podstaw materialnych do rekompensowania pracodawcy wypłaconej odprawy na rzecz żołnierza powołanego do służby przygotowawczej, tj. brak jest interesu prawnego, rozumianego jako związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu, ponieważ art. 125 u.p.o.o.RP nie zobowiązuje do wypłaty odprawy z tytułu powołania do służby przygotowawczej, a art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP – nie uprawnia pracodawcy do uzyskania rekompensaty wypłaconej odprawy. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 5 u.p.o.o.RP, służba przygotowawcza jest jednym z siedmiu rodzajów czynnej służby wojskowej. Jednakże z art. 98b-e u.p.o.o.RP wynika, że służba przygotowawcza związana jest z kształceniem w szkołach wojskowych (w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich) i ośrodkach szkolenia, ewentualnie również w jednostkach wojskowych, i kończy się egzaminem. Pracodawca zatrudniający żołnierza powołanego do służby przygotowawczej nie spełnia przesłanek ustanowionych w art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP, na podstawie których można by mu przypisać przymioty strony postępowania, ponieważ brak jest relacji między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej przyznającej rekompensatę wypłaconej odprawy. W sprawie nie zachodzą wątpliwości interpretacyjne, bowiem stosując metodę językową i systemową, można odkodować znaczenie przepisu art. 133 i 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP, ustalając, że w niniejszej sprawie Pracodawca nie jest stroną postępowania o rekompensatę odprawy. Wobec tego nie jest konieczne zastosowanie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz art. 134a ust. 5 i 7 u.p.o.o.RP. Natomiast art. 134a ust. 1 w zw. z art. 125 i 133 u.p.o.o.RP stanowić powinny materialny miernik do ustalenia strony postępowania. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji opierającej się na innej przesłance materiaInoprawnej, aniżeli decyzja organu I instancji, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28, art. 29 oraz art. 61a k.p.a. w zw. z art. 134a ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne odmówienie przyznania pracodawcy statusu strony w niniejszym postępowaniu w związku z ubieganiem się o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej w ramach obrony terytorialnej, 3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy, 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i umorzenie postępowania w wyniku dokonania wadliwej wykładni przepisów prawa i uznanie, że skoro pracodawca zatrudniający pracownika powołanego do służby przygotowawczej niebędącego żołnierzem rezerwy nie ma prawa do zwrotu kosztów wypłaconej odprawy, to nie może być stroną w takim postępowaniu, 5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 134a ust. 1, 5 i 7 w zw. z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązki obrony RP, poprzez niezasadne uznanie, iż pracodawcy zatrudniającemu pracownika powołanego do służby przygotowawczej, nie będącego żołnierzem rezerwy nie przysługuje rekompensata kosztów odprawy, podczas gdy skarżący należycie wypłacił pracownikowi powołanemu do służby terytorialnej odprawę, odpowiednio udokumentował wydatki związane z wypłaconą odprawą oraz złożył prawidłowy wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, obejmującego koszty wypłaconej odprawy. Skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie: o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu odwoławczego do wydania w określonym terminie decyzji wskazującej sposób rozstrzygnięcia, tj. przyznanie pracodawcy świadczenia pieniężnego obejmującego rekompensatę kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi w związku z powołaniem do służby przygotowawczej, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma Wojskowej Komendy Uzupełnień w O. z dnia [...] października 2020 r. – na okoliczność obowiązku wypłaty odprawy pieniężnej, o której mowa w art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego eliminację z obrotu prawnego. Uzasadniając powyższą ocenę, w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa SzG WP z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], uchylająca w całości decyzję nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., mocą której odmówiono pracodawcy – [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wypłaty świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi z tytułu powołania do służby przygotowawczej, oraz umarzająca na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania "w powyższej sprawie". W ocenie Sądu zaprezentowane przez organ stanowisko co do wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie formalnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości lub w części. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, natomiast umorzenie postępowania, co do zasady, zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Umorzenie postępowania powinno być zatem traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Instytucja umorzenia postępowania przewidziana w przepisie art. 105 § 1 k.p.a., w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów doktryny, dotyczy sytuacji, gdy powstaje trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego, czy to po stronie podmiotowej (np. śmierć strony – osoby fizycznej w toku postępowania, które zmierzało do konkretyzacji uprawnień lub obowiązków o charakterze ściśle osobistym i niedziedzicznym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej, która była stroną postępowania administracyjnego) czy też przedmiotowej (gdy dana sprawa nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej), przy czym przeszkoda ta ma charakter nieprzemijający i nieusuwalny. Powołany przepis ma więc zastosowanie w tych przypadkach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. mogącej być przedmiotem postępowania. Sprawa administracyjna jest bowiem konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała takiego charakteru od początku (od momentu wszczęcia postępowania), albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania musi być obiektywna. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05 (publ. LEX nr 201507) wskazano, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Natomiast w doktrynie wskazuje się, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacja faktyczna danego podmiotu) a prawem (sytuacja prawna danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (por. J. Zimmermann: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, s. 212 – pogląd powołany w G. Łaszczyca, A. Matan: Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego, Rozdział I in fine, LEX). Motywując stanowisko co do zasadności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wskazał na to, że wniosek pracodawcy z dnia [...] grudnia 2020 r. o wypłatę świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej przez skarżącą Spółkę pracownikowi M. P. z tytułu powołania do służby przygotowawczej nie może zostać uwzględniony, gdyż z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wynika, że do wypłaty odprawy został zobowiązany tylko ten pracodawca, którego pracownik jest powołany do zasadniczej, okresowej lub terytorialnej służby wojskowej, tj. trzech rodzajów czynnej służby wojskowej spośród siedmiu wymienionych w art. 59 ust. 1 tej ustawy. Natomiast na podstawie art. 134a ust. 1 wskazanej ustawy świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem obrony terytorialnej za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Jak stwierdził organ odwoławczy, w powyższym przepisie nie mieści się pełnienie służby przygotowawczej i w jej ramach kształcenie w szkołach wojskowych i ośrodkach szkolenia (art. 98 a-b ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP). Ze wskazanych względów nie można uznać, zdaniem organu, pracodawcy, zatrudniającego pracownika powołanego do pełnienia służby przygotowawczej za stronę postępowania o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy. Powyższa argumentacja wskazuje na to, że w ocenie organu, nie zostały spełnione merytoryczne przesłanki z art. 134a ust. 1, 2 i 7 u.p.o.o. umożliwiające pozytywne załatwienie wniosku. Podnoszony przez organ brak spełnienia ww. przesłanek nie oznacza jednak, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji, że zaistniały podstawy do jego umorzenia w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Na skutek złożenia wniosku przez pracodawcę wszczęte zostało bowiem postępowanie administracyjne w sprawie podlegającej rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Brak spełnienia przesłanek merytorycznych określonych w art. 134a u.p.o.o. może ewentualnie skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wypłaty świadczenia (art. 134a ust. 7 u.p.o.o.), nie zaś o umorzeniu postępowania (jako bezprzedmiotowego). Należy bowiem odróżnić przypadek bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz", wyd. C.H. Beck Warszawa 2006, s. 490). Z uwagi na charakter i rodzaj stwierdzonego naruszenia prawa odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest – w ocenie Sądu – przedwczesne. Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną, a następnie rozpatrzy merytorycznie odwołanie pracodawcy od decyzji Szefa WSzW w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Wydając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy winien szczegółowo odnieść się do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI