II SA/Wa 1670/21

II SA/Wa 1670/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 708/22 - Wyrok NSA z 2024-04-30
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącej spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję nr [...], którą:
1. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i 136 w zw. z art. 28-29 k.p.a. i 134a ust. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.o.o.RP", uchylił w całości decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] – mocą, której odmówiono Pracodawcy – [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – wypłaty świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi M. S. z tytułu powołania do służby przygotowawczej;
2. na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 28, art. 29 i art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 125, art. 133 i art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP – umorzył postępowanie w powyższej sprawie.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ nadmienił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], odmówił pracodawcy wypłaty świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi z tytułu powołania jej do służby przygotowawczej. Podstawą odmowy było zastosowanie art. 134a ust. 1, 2 i 7 u.p.o.o.RP. Decyzję doręczono w dniu 4 stycznia 2021 r. Pracodawca w terminie ustawowym złożył od niej odwołanie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę. Zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 134a ust. 1 i 7 w zw. z art. 134a ust. 5 u.p.o.o.RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę wypłaty świadczenia pieniężnego, w sytuacji gdy Pracodawca należycie wypłacił pracownikowi odprawę, odpowiednio udokumentował wydatki oraz złożył prawidłowy wniosek o wypłatę.
[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wypłatę świadczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ zaznaczył, że Pracodawca przedłożył listę płac, ale nie dowiódł wypłaty odprawy, ponieważ brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia dokonania przelewu albo osobistego odebrania pieniędzy. Wskazana kwestia pozostaje jednak, zdaniem organu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania nie doszło bowiem do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 czy też art. 80 k.p.a.
Organ nadmienił, że materiał dowodowy przedłożony razem z wnioskiem był wystarczający do rozstrzygnięcia na etapie formalnego badania zasadności wniosku. Nie zachodziła wobec tego konieczność zbierania dowodów. Wniosek pracodawcy z załącznikiem listy płac oraz zebrane w toku rozpoznawania sprawy: wydruk [...] i karta powołania seria [...] Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. są wystarczające do załatwienia sprawy przez wydanie rozstrzygnięcia. Organ zauważył też, iż nieoparte na dowodach przedłożonych do wniosku jest twierdzenie Pracodawcy, że wypełnił w należyty sposób obowiązki wynikające z art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Przepis ten nie nakłada obowiązków, ani uprawnień na pracodawcę zatrudniającego osobę powołaną do służby przygotowawczej, związanych z ponoszeniem ciężaru wypłaty odprawy.
Zdaniem Szefa SGWP decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] należało uchylić, a postępowanie umorzyć, ponieważ sprawa nie kwalifikowała się do merytorycznego rozpoznania. Pracodawcy, zatrudniającemu żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą, nie przysługuje świadczenie określone w art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Pracodawca nie spełnił bowiem przesłanek określonych w tym przepisie. Przed przystąpieniem do rozpoznania merytorycznego sprawy organ I instancji powinien ocenić spełnienie przez pracodawcę przesłanek składających się na możliwość wszczęcia sprawy (art. 61 k.p.a.) albo zastosowania instytucji odmowy wszczęcia postępowania (art. 61 a k.p.a.).
Jedną z przesłanek art. 61a k.p.a., przemawiającą za odmową wszczęcia postępowania jest ustalenie, że "żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będąca stroną (...)". W celu ustalenia strony postępowania należało sięgnąć do przepisów art. 28 k.p.a., art. 29 k.p.a. i art. 30 k.p.a., a także art. 133 i art. 134a u.p.o.o.RP i rozporządzenia, którym wprowadzono formularz wniosku o wypłatę świadczenia, na podstawie którego pracodawca wystąpił o rekompensatę odprawy. Natomiast ocena zasadności żądania jednostki winna być dokonywana wyłącznie w formach procesowych, a więc żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wymaga albo nadania sprawie biegu, albo wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Organ zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod kątem zbadania, czy nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku. W ramach unormowania art. 61a § 1 k.p.a. ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. przesłankę podmiotową i przesłankę przedmiotową. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, tj. od osoby, która nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku (przesłanka podmiotowa). Jednostka ma status strony, jeżeli w sprawie ma interes prawny lub obowiązek prawny. Stroną postepowania jest, zdaniem organu, podmiot, który swoje żądanie opiera na konkretnej normie prawa materialnego, którą można wskazać jako podstawę interesu prawnego.
Z normy art. 125 u.p.o.o.RP wynika, iż do wypłaty odprawy został zobowiązany tylko ten pracodawca, którego "pracownik" jest powołany do: 1) zasadniczej służby wojskowej, 2) okresowej służby wojskowej lub 3) terytorialnej służby wojskowej, tj. trzech rodzajów czynnej służby wojskowej spośród siedmiu, wymienionych w art. 59 ust. 1 u.p.o.o.RP. Dodatkowo obowiązek wypłaty odprawy konkretyzuje się jedynie w sytuacji powołania do powyższych rodzajów służb wojskowych po raz pierwszy. Jednakże na podstawie art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP "świadczenie pieniężne" przysługuje "pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT (...) za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza". Zdaniem Szefa Sztabu Generalnego WP w powyższym przepisie nie mieści się pełnienie służby przygotowawczej i w jej ramach kształcenie w szkołach wojskowych i ośrodkach szkolenia (art. 98a-b u.p.o.o.RP).
Szef Sztabu Generalnego WP podniósł, że interes prawny (art. 28 k.p.a.) wynikać powinien ze stosownych przepisów prawa materialnego. Z normy art. 134a ust. 1 i 2 w zw. z art. 125 u.p.o.o.RP wynika, że nie można uznać pracodawcy zatrudniającego pracownika powołanego do pełnienia służby przygotowawczej za stronę postępowania o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy. Prawo do uzyskania rekompensaty związane jest bowiem z faktem zatrudniania pracownika w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie - art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Pełnienie zatem służby przygotowawczej nie spełnia wyżej wskazanych przesłanek z art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP, ponieważ nie dotyczy okresu odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu, że przepisy art. 134a ust. 1 i 2 w zw. z art. 125 u.p.o.o.RP nie stanowią podstawy do otrzymania rekompensaty pieniężnej za wypłaconą odprawę przez pracodawcę zatrudniającego pracownika powołanego do służby przygotowawczej. Jednak organ I instancji nieprawidłowo zastosował do odmowy wypłaty świadczenia art. 134a ust. 7 u.p.o.o.RP. Norma art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP służy ustaleniu strony postępowania, tj. czy dany pracodawca w określonych okolicznościach sprawy jest stroną postępowania o świadczenie pieniężne z art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP, a nie do oceny wypełnienia przesłanek art. 134a ust. 1, 2 i 5 u.p.o.o.RP przez stronę na dzień rozstrzygania. Skutkiem ustalenia braku przymiotu strony powinna zaś być odmowa wszczęcia postępowania lub - w sytuacji przejścia do etapu materialnego rozpoznania - umorzenie sprawy. Jeżeli pracodawca nie jest stroną w sprawie wywołanej na podstawie art. 134a u.p.o.o.RP, to należało zastosować art. 61 a § 1 albo art. 105 § 1 k.p.a., jako rozstrzygnięcie formalnoprocesowe.
Niezależnie od powyższego, Szef SG WP zauważył, że okoliczności braku przymiotu strony postępowania w sytuacji pełnienia przez pracownika służby przygotowawczej, nie zmienia brzmienie art. 133 u.p.o.o.RP, skoro pełnienie zasadniczej służby wojskowej nie stanowi przesłanki ustanowionej w art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP. Norma art. 125 u.p.o.o.RP stanowi o "pracowniku", a nie o "żołnierzu zasadniczej służby wojskowej". Nie zachodzą zatem okoliczności pełnienia służby wojskowej zgodnie z brzmieniem art. 134a ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.o.o.RP, wskazującym na podmiot uprawniony do rekompensaty odprawy. Zdaniem organu z tego powodu brak jest podstaw materialnych do rekompensowania Pracodawcy wypłaconej odprawy na rzecz żołnierza powołanego do służby przygotowawczej. Art. 133 u.p.o.o.RP – art. 125 u.p.o.o.RP nie zobowiązuje do wypłaty odprawy z tytułu powołania do służby przygotowawczej, a art. 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP nie uprawnia pracodawcy do uzyskania rekompensaty wypłaconej odprawy. Służba przygotowawcza jest jednym z siedmiu rodzajów czynnej służby wojskowej. Zgodnie z normą art. 98b-e u.p.o.o.RP służba przygotowawcza związana jest z kształceniem w szkołach wojskowych (w uczelniach wojskowych, szkołach podoficerskich) i ośrodkach szkolenia, ewentualnie również w jednostkach wojskowych i kończy się egzaminem. Organ powtórzył, iż Pracodawca zatrudniający żołnierza powołanego do służby przygotowawczej nie spełnia przesłanek ustanowionych w art. 134a ust. 1 u.p.o.o.RP, na podstawie których można by mu przypisać przymiot strony postępowania, ponieważ brak jest relacji między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej przyznającej rekompensatę wypłaconej odprawy.
Zdaniem organu w sprawie nie zachodzą wątpliwości interpretacyjne, bowiem stosując metodę językową i systemową można odkodować znaczenie przepisu art. 133 i 134a ust. 1 i 2 u.p.o.o.RP, ustalając, że w niniejszej sprawie Pracodawca nie jest stroną postępowania o rekompensatę odprawy. Wobec tego nie jest konieczne zastosowanie art. 7 i art. 8, a także art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 134a ust. 5 i 7 u.p.o.o.RP.
Wobec powyższego, zdaniem Szefa Sztabu Generalnego WP, należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe w całości w toku rozpoznania sprawy. Stan braku przymiotu strony postępowania istniał bowiem od samego początku złożenia wniosku do organu pierwszej instancji.
[...] sp. z o.o. w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...].
Wskazanej decyzji skarżący zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 k.p.a., poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji na innej podstawie prawnej, innej przyczynie materialnoprawnej aniżeli wskazana w decyzji organu I instancji, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.,
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28, art. 29 oraz art. 61a k.p.a. w zw. z art. 134a ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne odmówienie przyznania pracodawcy statusu strony w niniejszym postępowaniu w związku z ubieganiem się o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy dla pracownika powołanego do służby przygotowawczej w ramach obrony terytorialnej,
3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy, biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes skarżącego, przez co organ naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i umorzenie postępowania w sprawie w wyniku dokonania oczywiście wadliwej wykładni przepisów prawa i uznanie, że skoro pracodawca zatrudniający pracownika powołanego do służby przygotowawczej niebędącego żołnierzem rezerwy nie ma prawa do zwrotu kosztów wypłaconej odprawy, to nie może być stroną w takim postępowaniu z uwagi na brak interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a.,
5) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 134a ust. 1, 5 i 7 w zw. z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązki obrony, poprzez niezasadne uznanie, iż pracodawcy zatrudniającemu pracownika powołanego do służby przygotowawczej, nie będącego żołnierzem rezerwy nie przysługuje rekompensata kosztów odprawy, a w konsekwencji bezzasadne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania o wypłatę świadczenia pieniężnego, podczas gdy skarżący należycie wypłacił pracownikowi powołanemu do służby terytorialnej odprawę, odpowiednio udokumentował wydatki związane z wypłaconą odprawą oraz złożył prawidłowy wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, obejmującego koszty wypłaconej odprawy, a tym samym wniosek skarżącego o zwrot poniesionych wydatków był w pełni zasadny i zasługiwał na pozytywne rozpatrzenie, poprzez pominięcie wykładni celowościowej przedmiotowej regulacji w sytuacji, gdy w/w przepis powinien być stosowany tak, aby był najbardziej przydatnym środkiem osiągnięcia celu, który przewiduje ustawa.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu odwoławczego do wydania decyzji wskazującej sposób rozstrzygnięcia, tj. przyznanie pracodawcy świadczenia pieniężnego obejmującego rekompensatę kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi w związku z powołaniem do służby przygotowawczej. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego eliminację z obrotu prawnego.
Uzasadniając powyższą ocenę, w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa SzG WP z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], uchylająca w całości decyzję nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., mocą której odmówiono pracodawcy – [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wypłaty świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi – M. S. – z tytułu powołania do służby przygotowawczej, oraz umarzająca na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania "w powyższej sprawie".
W ocenie Sądu zaprezentowane przez organ stanowisko co do wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie formalnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy.
Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości lub w części. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, natomiast umorzenie postępowania, co do zasady, zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Umorzenie postępowania powinno być zatem traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Instytucja umorzenia postępowania przewidziana w przepisie art. 105 § 1 k.p.a., w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów doktryny, dotyczy sytuacji, gdy powstaje trwała i nieusuwalna przeszkoda w prowadzeniu postępowania administracyjnego, czy to po stronie podmiotowej (np. śmierć strony – osoby fizycznej w toku postępowania, które zmierzało do konkretyzacji uprawnień lub obowiązków o charakterze ściśle osobistym i niedziedzicznym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej, która była stroną postępowania administracyjnego) czy też przedmiotowej (gdy dana sprawa nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej), przy czym przeszkoda ta ma charakter nieprzemijający i nieusuwalny.
Powołany przepis ma więc zastosowanie w tych przypadkach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. mogącej być przedmiotem postępowania. Sprawa administracyjna jest bowiem konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego.
Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, nie miała takiego charakteru od początku (od momentu wszczęcia postępowania), albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania musi być obiektywna. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05 (publ. LEX nr 201507) wskazano, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Natomiast w doktrynie wskazuje się, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacja faktyczna danego podmiotu) a prawem (sytuacja prawna danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (por. J. Zimmermann: "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, s. 212 – pogląd powołany w G. Łaszczyca, A. Matan: "Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego", Rozdział I in fine, LEX).
Motywując stanowisko co do zasadności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wskazał na to, że wniosek pracodawcy z dnia 21 grudnia 2020 r. o wypłatę świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej przez skarżącą Spółkę pracownikowi M. S. z tytułu powołania do służby przygotowawczej nie może zostać uwzględniony, gdyż z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wynika, że do wypłaty odprawy został zobowiązany tylko ten pracodawca, którego pracownik jest powołany do zasadniczej, okresowej lub terytorialnej służby wojskowej, tj. trzech rodzajów czynnej służby wojskowej spośród siedmiu wymienionych w art. 59 ust. 1 tej ustawy. Natomiast na podstawie art. 134a ust. 1 wskazanej ustawy świadczenie pieniężne przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem obrony terytorialnej za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Jak stwierdził organ odwoławczy, w powyższym przepisie nie mieści się pełnienie służby przygotowawczej i w jej ramach kształcenie w szkołach wojskowych i ośrodkach szkolenia (art. 98a-b ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP).
Ze wskazanych względów nie można uznać, zdaniem organu, pracodawcy zatrudniającego pracownika powołanego do pełnienia służby przygotowawczej za stronę postępowania o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy.
Powyższa argumentacja wskazuje na to, że w ocenie organu, nie zostały spełnione merytoryczne przesłanki z art. 134a ust. 1, 2 i 7 u.p.o.o. umożliwiające pozytywne załatwienie wniosku. Podnoszony przez organ brak spełnienia wnioskodawcę ww. przesłanek nie oznacza jednak, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji, że zaistniały podstawy do jego umorzenia w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Na skutek złożenia wniosku przez pracodawcę wszczęte zostało bowiem postępowanie administracyjne w sprawie podlegającej rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Brak spełnienia przesłanek merytorycznych określonych w art. 134a u.p.o.o. może ewentualnie skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wypłaty świadczenia (art. 134a ust. 7 u.p.o.o.), nie zaś o umorzeniu postępowania (jako bezprzedmiotowego). Należy bowiem odróżnić przypadek bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz", wyd. C.H. Beck Warszawa 2006, s. 490).
Z uwagi na charakter i rodzaj stwierdzonego naruszenia prawa odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest – w ocenie Sądu – przedwczesne.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną, a następnie rozpatrzy merytorycznie odwołanie pracodawcy od decyzji Szefa WSzW w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Wydając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy winien szczegółowo odnieść się do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a