II SA/Wa 1667/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-02
NSAinneWysokawsa
stypendiummłody naukowiecprawo o szkolnictwie wyższymtermin składania wnioskówinterpretacja przepisówpostępowanie administracyjneWSAorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania stypendium dla wybitnych młodych naukowców, uznając, że kluczowe jest spełnienie kryteriów w dniu składania wniosku, a nie w dniu wydania decyzji.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców. Organ administracji uznał, że naukowiec nie spełniał kryterium wieku (7 lat od uzyskania doktoratu) w dniu wydania decyzji, mimo że spełniał je w dniu składania wniosku. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że w postępowaniach konkursowych kluczowe jest spełnienie kryteriów w dniu złożenia wniosku, a nie w dniu wydania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania stypendium dla wybitnego młodego naukowca. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który określa, że młody naukowiec to osoba, od uzyskania stopnia doktora której nie upłynęło 7 lat. Organ administracji uznał, że naukowiec nie spełniał tego warunku w dniu wydania decyzji, mimo że wniosek złożył w terminie, gdy warunek ten był spełniony. Sąd administracyjny uznał tę interpretację za błędną, podkreślając, że w postępowaniach o charakterze konkursowym, takich jak przyznawanie stypendiów, kluczowe znaczenie mają warunki faktyczne i prawne na dzień składania wniosku, a nie na dzień wydania orzeczenia. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że specyfika postępowań konkursowych wymaga odstępstwa od zasady orzekania według stanu prawnego z dnia rozstrzygania sprawy. W konsekwencji, sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję ministra, jak i poprzedzającą ją decyzję, nakazując organowi ponowne rozpoznanie wniosku z uwzględnieniem stanu faktycznego na dzień upływu terminu składania wniosków.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kryterium wieku powinno być oceniane na dzień składania wniosku, a nie na dzień wydania decyzji.

Uzasadnienie

W postępowaniach konkursowych, takich jak przyznawanie stypendiów, kluczowe znaczenie mają warunki faktyczne i prawne na dzień składania wniosku, co wynika ze specyfiki takich postępowań i potrzeby zapewnienia równości uczestników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.s.w.n. art. 360 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 360 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Kryterium 7 lat od uzyskania doktoratu powinno być oceniane na dzień składania wniosku.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.w.n. art. 360 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. ws. stypendiów art. 17 § 1

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców

rozp. ws. stypendiów art. 17 § 4

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców

rozp. ws. opłat adwokackich art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kryterium 7 lat od uzyskania doktoratu dla stypendium dla młodych naukowców powinno być oceniane na dzień składania wniosku, a nie na dzień wydania decyzji. Postępowanie o przyznanie stypendium ma charakter konkursowy, co wymaga oceny według stanu z dnia składania wniosków.

Odrzucone argumenty

Organ administracji prawidłowo uznał, że naukowiec nie spełniał kryterium wieku w dniu wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie stypendialne ma charakter konkursowy organ orzeka według stanu prawnego określonego dla danego postępowania konkursowego nie można tej okoliczności uznać za przesłankę uprawniającą do zaliczenia go do grona młodych naukowców także w dniu wydawania rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Tomasz Szmydt

przewodniczący

Janusz Walawski

członek

Łukasz Krzycki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów składania wniosków i oceny kryteriów w postępowaniach konkursowych, w szczególności w kontekście stypendiów naukowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań konkursowych i interpretacji przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zakresie stypendiów dla młodych naukowców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego dla środowiska akademickiego tematu stypendiów naukowych i pokazuje, jak kluczowa może być precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących terminów.

Czy straciłeś szansę na stypendium przez dzień zwłoki? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się termin wniosku!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 1667/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 5227/21 - Wyrok NSA z 2022-06-30
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 85
art. 360 ust. 1 i ust.2 pkt2, art. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 135, art. 145 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi Rektora Politechniki [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 20219 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz Rektora Politechniki [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją - przywołując art. 138 § 1 pkt 1 wobec art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy swoje orzeczenie z [...] listopada 2019 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania [...] A.C., zwanej dalej "Naukowcem", stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców, zwanego dalej "Stypendium".
W uzasadnieniu skarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- [...] maja 2019 r. - na elektroniczną skrzynkę podawczą organu - wpłynął wniosek Rektora Politechniki [...], zwanego dalej "Rektorem", o przyznanie Naukowcowi Stypendium - na podstawie art. 360 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (obecnie opubl. W Dz.U. z 2020 r. poz. 85, ze. zm.), zwanej dalej "ustawą o szkolnictwie"; zgodnie z danym przepisem Stypendium może otrzymać młody naukowiec, prowadzący działalność naukową, mający stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, i jest zatrudniony w podmiocie, wskazanym art. 7 ust. 1 danej ustawy - w tym przypadku na uczelni,
- [...] listopada 2019 r. wydano decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania Naukowcowi Stypendium,
- organ proceduje obecnie wobec wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionych skutecznie przez Rektora oraz Naukowca,
- na podstawie poczynionych ustaleń stwierdzono, że decyzję z [...] listopada 2019 r. wydano zgodnie z przepisami prawa i jest ona w pełni zasadna,
- zgodnie z art. 360 ust. 1 ustawy o szkolnictwie, Stypendium może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej; w myśl ust. 2, młodym naukowcem jest osoba prowadząca działalność naukową, która:
- jest doktorantem lub nauczycielem akademickim - i nie posiada stopnia doktora (tak pkt 1) albo
- ma stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, i jest zatrudniona w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o szkolnictwie (tak pkt 2),
- stosownie do ust. 4 danego artykułu ustawy o szkolnictwie, Stypendium przyznaje minister na wniosek m.in. rektora lub osoby kierującej podmiotem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o szkolnictwie - zatrudniającym młodego naukowca,
- zgodnie z ust. 3 wskazanego artykułu do okresu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie wlicza się czasu przebywania na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie ojcowskim, urlopie rodzicielskim lub urlopie wychowawczym, lub okresów pobierania zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rodzicielskiego, bądź pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej,
- zgodnie z zawartymi we wniosku informacjami, Naukowiec uzyskał stopień doktora [...] grudnia 2011 r.; wskazano tam również, że przebywał on na urlopach, o których mowa w art. 360 ust. 3 ustawy o szkolnictwie, lub pobierał wymienione w tym artykule zasiłki lub świadczenia - przez łączny okres 182 dni,
- na podstawie tych informacji ustalono, że okres, gdy Naukowiec miał status młodego - o którym mowa w art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie - upłynął [...] czerwca 2019 r.,
- w związku z tym, Naukowiec nie spełnił warunku otrzymania Stypendium, określonego w art. 360 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie; z brzmienia danego przepisu wynika jednoznacznie, że Stypendium może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, gdy ma stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat,
- oznacza to, że przyznanie Stypendium, przewidzianego art. 360 ust. 1 ustawy o szkolnictwie, jest możliwe jedynie na rzecz młodego naukowca; osoba zaś, w przypadku której upłynęło więcej niż 7 lat od uzyskania stopnia doktora, młodym naukowcem nie jest,
- Stypendium otrzymuje młody naukowiec na podstawie decyzji administracyjnej o jego przyznaniu; do jego otrzymania niezbędne jest zatem posiadanie statusu młodego naukowca w dacie jej podjęcia – w niniejszym przypadku [...] listopada 2019 r. - a nie tylko w dacie składania wniosku o Stypendium,
- zarówno w ustawie o szkolnictwie, jak i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. poz. 658), zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie stypendiów" nie ma regulacji, wskazujących możliwość otrzymania Stypendium przez osobę, która ustawowe warunki jego otrzymania spełniała w dacie składania wniosku,
- w rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że Naukowiec miał status młodego w okresie składania wniosków o przyznanie Stypendium; jednakże nie można tej okoliczności uznać za przesłankę uprawniającą do zaliczenia go do grona młodych naukowców także w dniu wydawania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania Stypendium - [...] listopada 2019 r.; nie pozwalają na to zarówno przepisy ustawy o szkolnictwie, w zakresie w jakim obejmują regulacje dotyczące Stypendium, jak i przepisy regulującego tę materię w rozporządzeniu,
- nieuzasadnione jest domniemanie, że spełnienie przesłanki bycia młodym naukowcem w okresie składania wniosków jest wystarczające do legitymowania się tym statusem przez cały okres toczącego się postępowania, nawet gdy w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a wydaniem rozstrzygnięcia, osoba ubiegająca się o Stypendium status ten utraciła,
- zarzut Naukowca - dotyczący przyjętej przez organ interpretacji art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie, jest - w świetle przytoczonych przepisów - całkowicie niezasadny; organ administracji publicznej, jest zobowiązany do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa; przyznanie stypendium nieposiadającej statusu młodego naukowca osobie, stanowiłoby naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego,
- odnosząc się do sformułowanego w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu, że: "niedopuszczalne jest uzależnienie przyznania prawa do stypendium albo odmowa przyznania tego prawa od momentu w jakim następuje rozpatrzenie wniosku przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i wydanie decyzji w sprawie" wskazano: przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie Stypendium organ kieruje się przepisami; zgodnie z § 17 ust. 4 rozporządzenia w sprawie stypendiów, wnioski złożone do 31 maja 2019 r. mogły być rozpatrywane do 30 listopada 2019 r.; ustawodawca nieprzypadkowo określił taki termin na wydanie rozstrzygnięcia - wobec specyfiki postępowania w przedmiocie przyznania Stypendium; jest to postępowanie o charakterze konkursowym, które - z uwagi na bardzo dużą liczbę składanych wniosków (w czternastej edycji konkursu wpłynęły 1482 wnioski) oraz konieczność formalnej i merytorycznej oceny osiągnięć wskazanych we wnioskach (przy zasięgnięciu opinii ekspertów) - jest długotrwałe; ponadto, konkursowy charakter postępowania wymaga, aby wszystkie podlegające ocenie merytorycznej wnioski rozpatrzono w tym samym terminie; na podstawie wyników oceny jest bowiem sporządzana lista rankingowa wniosków - uszeregowanych według liczby przyznanych punktów; wszystkie zresztą decyzje w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania Stypendium organ wydał w tym samym terminie – [...] listopada 2019 r.,
- w kontekście powyższych wyjaśnień nie naruszono określonych rozporządzeniem w sprawie stypendiów ram czasowych na rozpatrzenie wniosków o przyznanie Stypendium; zarzut w danym zakresie nie jest trafny,
- na marginesie sprawy podniesiono, że - w poprzednim stanie prawnym - definicja młodego naukowca opierała się na kryterium wiekowym; obecnie wprowadzona ustawą szkolnictwie opiera się natomiast przede wszystkim na kryterium etapowości rozwoju kariery; skupiono się na okresie prowadzenia działalności naukowej; stanowi to zasadniczą różnicę wobec definicji młodego naukowca, wyrażonej wcześniej; nowe pojęcie młodego naukowca wynika z intencji wydzielenia grupy początkujących naukowców - przy czym nie chodzi o ich wiek - i stworzenia możliwości udzielenia im wsparcia finansowego na początkowym etapie ich aktywności naukowej; tym samym motywowanie ich do dalszej pracy naukowej oraz uzyskiwania wysokich wyników w prowadzonych badaniach lub pracach rozwojowych bądź twórczości artystycznej; przyznanie Stypendium osobie, która utraciła status młodego naukowca, byłoby sprzeczne z tym celem oraz niezgodne z art. 360 ust. 2 pkt 2 - ustawy o szkolnictwie.
Reprezentowana przez Pełnomocnika – adwokata, strona skarżąca sformułowała zarzut błędnej wykładni art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie, w zw. z art. 61 § 3 K.p.a., poprzez uznanie, że Stypendium może otrzymać osoba spełniająca przesłanki określone w tym przepisie - posiadanie stopnia doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, w dniu wydania decyzji. W przepisie tym nie ma tymczasem takiego wskazania. Wedle stanowiska judykatury, prawidłowa wykładnia zakłada badanie tej przesłanki na dzień upływu terminu składania wniosku.
W uzasadnieniu skargi szerzej rozwinięto ten zarzut. Podniesiono m.in.:
- szczegółowe kwestie składania wniosków - w tym termin – określono w rozporządzeniu w sprawie stypendiów; zgodnie z § 17 pkt 1 tego aktu: "W roku 2019 wnioski o przyznanie stypendiów dla wybitnych młodych naukowców składa się w terminach [...] od dnia 2 maja 2019 r. do dnia 31 maja 2019 r. [...] od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r."; jak stanowi § 17 ust. 4 "Wnioski, o których mowa w ust. 1 pkt 1, są rozpatrywane w terminie do dnia 30 listopada 2019 r.",
- żaden z zapisów rozporządzenia nie uzależnia przyznania Stypendium od spełniania przesłanek w dniu wydania decyzji w tym przedmiocie,
- Naukowiec złożył - na elektroniczną skrzynkę podawczą organu - kompletny wniosek [...] maja 2019 r. ([...] dzień okresu, gdy można było składać wnioski), a więc w dniu, kiedy - zgodnie z wymogami – miał status młodego naukowca, o którym mowa w art. 360 ust. 2 pkt 2 Ustawy; 7 letni okres w jego przypadku upływał dopiero 21 czerwca 2019 r.,
- [...] listopada 2019 r. wydano decyzję o umorzeniu wszczętego [...] maja 2019 r. postępowanie w sprawie przyznania Stypendium dla Naukowca,
- wbrew twierdzeniom organu, spełnianie przesłanek "na dzień wydania decyzji", nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach - w tym art. 360 ustawy o szkolnictwie ani w rozporządzeniu w sprawie stypendiów,
- organ błędnie wyłożył art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie; wbrew uzasadnieniu decyzji, nie wskazuje on, że Stypendium może otrzymać osoba spełniająca przesłanki w nim określone - posiadanie stopnia doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat - w dniu wydania decyzji; zarówno ten przepis, jak i rozporządzenie w sprawie stypendiów nie zawierają regulacji, które mogłyby stanowić podstawę takiego uznania,
- wobec braku expressis verbis regulacji w tym zakresie w ustawie o szkolnictwie, należy przyjąć, że spełnienie przedmiotowego warunku ocenia się na dzień złożenia wniosku o przyznanie Stypendium; wówczas bowiem rozpoczyna bieg postępowanie konkursowe, dotyczące podziału puli stypendiów; zapatrywanie to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt I OSK 1328/16 (opublikowane: "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2017, nr 4, poz. 37, dostępne też na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych); wskazano tam: "postępowanie stypendialne ma charakter konkursowy. Na podstawie osiągnięć z poprzedniego roku studenci konkurują w nim o przyznanie stypendium z określonej puli środków. Determinuje to w ocenie Sądu odstępstwo od zasady, że organ orzeka według stanu prawnego z dnia rozstrzygania sprawy. W przypadku postępowań konkursowych o dobra ograniczone konieczne jest wyjątkowo przyjęcie odmiennej zasady - w myśl, której organ orzeka według stanu prawnego określonego dla danego postępowania konkursowego",
- z żadnych przepisów nie wynika, aby weryfikacja miała następować według stanu z daty późniejszej niż ostatni termin składania wniosków (w przedmiotowej sprawie - dopiero w dniu podjęcia decyzji o przyznaniu Stypendium); wówczas bowiem dochodzi do zawiązania sprawy i według stanu z tego okresu wniosek jest badany - w tym w zakresie publikacji; nie jest stąd możliwe uzupełnianie dorobku po upływie terminu składania wniosku; powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że specyfika postępowań konkursowych rodzi odstępstwo od generalnej zasady, orzekania przez organ według stanu z dnia wydawania decyzji; równość podmiotów i efektywność postępowania wymaga bowiem, aby czynił to według stanu z ostatniego dnia składania wniosków,
- prezentowane przez organ stanowisko jest sprzeczne z powołana wcześniej wykładnia, co do charakteru terminów w postępowaniach konkursowych; podzielnie jego stanowiska nie znajduje uzasadnienia prawnego, byłoby to rażąco niesprawiedliwe; niedopuszczalne jest uzależnienie przyznania prawa do Stypendium i odmowę jego przyznania od momentu, w jakim następuje wydanie decyzji przez organ właściwy w tej sprawie, zamiast od momentu upływu terminu składania wniosków - ostatniego, w którym wnioskodawca ma wpływ na jego treść,
- data wydania decyzji nie wynika z przepisów prawa, a organ jest związany jedynie instrukcyjnymi terminami ujętymi w art. 35 K.p.a.; z powołanego wyżej art. 360 ustawy o szkolnictwie wynika, że przyznanie Stypendium uzależniono wyłącznie od spełnienia określonych w ustawie warunków do jego otrzymania w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie (zawiązania się sprawy administracyjnej po złożeniu wniosków w terminie), a nie od daty wydania przez organ decyzji; nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie przyznania Naukowcowi Stypendium; sprawę należy merytorycznie rozpoznać po wyroku sądu administracyjnego.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 30 akt sądowych.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydając zaskarżoną decyzję – w tym zakresie trafne są wywody skargi – organy obu instancji wadliwie wyłożyły znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki ubiegania się o przyznanie Stypendium, w kontekście prawidłowej oceny, kiedy należy spełniać warunek określony art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie.
Organ administracji trafnie opisał wprawdzie ramy prawne sprawy, przywołując treść stosownych regulacji, jak i wymienił istotne fakty - jak termin złożenia przez Naukowca wniosku ([...] maja 2019 r.), czy datę upływu 7-letniego terminu gdy miał on stopień doktora, przy uwzględnieniu reguły art. 360 ust. 3 ustawy o szkolnictwie (21 czerwca 2019 r.). Nie są one zresztą w sprawie sporne. Wobec uprzedniego szerokiego zreformowania stanowiska organu jego powtarzanie w danym zakresie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje za własne.
Zasadne są jednak zarzuty skargi, gdzie podniesiono, że organ - właściwie przywołując brzmienie stosownych regulacji - wadliwie wywiódł ich znaczenie, w realiach rozpoznawanej sprawy.
Trafnie odnotowano w skardze stanowisko wyrażone już w judykaturze, że w - przypadku postępowania o charakterze konkursowym – ogólna zasada rozstrzygania według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia - tu ustalenia wyników konkursu - musi podlegać stosownemu ograniczeniu.
Zasadnie wprawdzie podnosi organ, że orzekanie na gruncie aktualnego obowiązującego prawa, z uwzględnieniem bieżących uwarunkowań sprawy, stanowi jedną z zasad ogólnych administracyjnego prawa materialnego. Nie znajduje ona wprawdzie odzwierciedlenia w konkretnej normie prawa, gdyż generalnie reguł materialnoprawnych dotąd nie skodyfikowano - w przeciwieństwie do przepisów postępowania - zgromadzonych w K.p.a. - gdzie zresztą zamieszczono także wybrane reguły materialnoprawne.
Przywołana przez organ zasada - ukształtowana w doktrynie i orzecznictwie - doznaje jednak ograniczenia albo z mocy treści konkretnego przepisu szczególnego - w danym przypadku jednak, co trafnie zauważa organ, takowego nie ma - bądź też wobec innych reguł ogólnych, do których należy zaliczyć szczególne warunki prowadzenia postępowań mających charakter konkursów.
Trafnie bowiem zauważa Strona skarżąca, że postępowania tego rodzaju rządzą się w istocie odmiennymi regułami ogólnymi, co nie zawsze znajduje wprost odzwierciedlenie w treści stosownych norm materialnoprawnych, lecz faktycznie nie budzi wątpliwości w praktyce stosowania prawa w takich sprawach. Zasadnie wskazano przykładowo, że – przy porównaniu dorobku osób uczestniczących w postępowaniach konkursowych - bierze się pod uwagę wyłącznie wszelkie ich osiągnięcia w okresie zamnietym konkretną datą końcową – np. terminu składania wniosków. W przeciwnym wypadku w istocie to termin rozstrzygnięcia konkursu mógłby determinować jego wynik - gdyby możliwe było uwzględnianie dorobku po określonej normatywnie dacie składania wniosków. Trafnie odnotowano również w uzasadnieniu orzeczenia o sygn. akt I OSK 1328/16, że późniejsze zmiany uwarunkowań – np. formalnoprawnych kryteriów konkursu - mógłby prowadzić do zmiany sytuacji osób składających wnioski wedle wcześniejszych reguł.
Prowadzi to do konstatacji, że - w przypadku postępowań o charakterze konkursowym - przy rozstrzyganiu co to zasady spraw kluczowe znaczenie muszą odgrywać warunki faktycznie czy prawne na dzień składania wniosku - chyba że inne reguły wynikałoby z samych przepisów szczególnych. Wówczas uczestniczący w konkursie musieliby być tego świadomi i odpowiednio to uwzględniać.
Wprawdzie powołane w skardze stanowisko - wyrażone w orzeczeniu o sygn. akt I OSK 1328/16 - dotyczyło innego problemu - skutków ewentualnej zmiany wymagań formalnych w konkursie. W badanym przypadku nie miało miejsca. W ocenie Sądu w tym składzie, wyrażone tam jednak stanowisko - co do powinności oceniania w danego rodzaju postępowaniach uwarunkowań sprawy na dzień składania wniosku - należy odnosić także do rozpatrywanego stanu faktycznego - np. w kwestii spełnienia warunków materialnoprawnych uczestniczenia w konkursie, jak w tym przypadku.
Trafnie zauważono w skardze, że nie może mieć kluczowego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, podkreślana przez organ okoliczność nie uchybienia - przy rozpatrywaniu wniosku Naukowca - końcowemu terminowi dokonanie tej czynności, wynikającemu z mocy przepisu - tu [...] listopada 2019 r., w myśl § 17 ust. 4 rozporządzenia w sprawie stypendiów. Wprawdzie - w przypadku danego Naukowca – data, od której nie spełniał on warunków wymaganych dla osób określonych mianem młodego naukowca, nie była odległa od terminu składania wniosków. Mając na uwadze zakreślony przez prawodawcę termin rozstrzygnięcia danego konkursu o Stypendia - koniec listopada - wnioskodawca mógł przewidywać, że jego aplikacja będzie procedowana, gdy nie będzie on już spełniał stosownych warunków dla jej złożenia. Jednakże przedmiotowa sprawa jest jedynym z szeregu przypadków, jakie mogą wystąpić w toku określonego postępowania konkursowego czy też analogicznych - gdzie termin składania wniosków i ich rozpatrzenia nie jest oczywiście tożsamy. Systemowo zaś, nie do zaakceptowania jest wyłożenie przepisów, w wyniku którego – co to zasady - możliwość uzyskanie stypendiów wiąże się dla części zainteresowanych z terminem rozpoznania ich wniosku. Oznaczałoby to akceptację sytuacji, gdy osoby - których dzień utraty statusu młodego naukowca przypada w okresie pomiędzy złożeniem wniosków a wyznaczoną normatywnie końcową datą ich rozpatrzenia - pozostawały w niepewności. Ich sytuacja – prawo konkurowania o Stypendium - byłaby uzależniona od daty załatwienia sprawy przez organ. Nie sposób przy tym zakładać, aby wolą prawodawcy - określającego normatywnie terminy składanie wniosków oraz końcowy ich rozpatrzenia - było, co do zasady, wykluczenie a priori z konkursu o stypendia wszystkich osób, które przystaną spełnić warunki ubiegania się o nie do daty końcowej, wyznaczonej dla organu do orzeczenie w przedmiocie ich przyznania.
Powyższe uwagi prowadzą do konstatacji o naruszeniu skarżonym aktem przepisu prawa materialnego, określającego wymagania, jakie ma spełniać osoba ubiegająca się Stypendium – art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie - wobec bezzasadnego uznania, że decydujące znaczenie ma stan faktyczny na datę orzekanie w sprawie nie zaś składania wniosku. Prowadziło to do naruszenia przepisu postępowania, zakreślającego kiedy postępowanie administracyjne może być umorzone (art. 105 § 1 K.p.a.).
Ponieważ analogiczna wadą są obarczone: decyzja zaskarżona oraz ją poprzedzająca, Sąd wyeliminował z obrotu oba te akty. Rolą organu będzie rozpoznanie wniosku Naukowca - z uwzględnieniem stanu faktycznego na dzień 30 listopada kwietnia 2019 r. - na etapie kolejnego postępowania konkursowego o Stypendium.
Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji – w myśl art. 200, w zw. z art. 205 § 2, powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Do kosztów tych zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika Pracodawcy w kwocie 480 zł, wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę