II SA/WA 373/25

II SA/Wa 373/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Danuta Kania /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 171
art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1610
art. 9 ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] stycznia 2025 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ"), na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmawiającej J. N. (dalej: "skarżąca") wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Skarżąca pełniła służbę w Policji w okresie od [...] grudnia 1984 r. do [...] lutego 2012 r. W dacie zwolnienia z tej służby, tj. [...] lutego 2012 r., przysługiwał jej ekwiwalent pieniężny za 87 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Ekwiwalent ten został wypłacony skarżącej, czego ona nie kwestionuje.
Wnioskiem z [...] grudnia 2018 r. skarżąca wystąpiła do KGP o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 636; dalej: "u.P."). Powołała się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "Trybunał", "TK") z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102).
Decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] organ, w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej: "ustawa zmieniająca"), odmówił skarżącej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
W uzasadnieniu ww. decyzji KGP wskazał, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a u.P., który do 6 listopada 2018 r. stanowił, iż ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, TK orzekł, iż art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja RP"). Orzeczenie Trybunału spowodowało zmianę treści przepisu art. 115a u.P. w ten sposób, że wyeliminowało z systemu prawnego tę część przepisu prawnego, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W rezultacie powstała luka w systemie prawnym, bowiem z żadnego obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu.
Z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa zmieniająca. W myśl art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, art. 115a u.P. otrzymał brzmienie, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast według art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a u.P. - w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą - stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r.
W konsekwencji od 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. stosuje się wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), chyba że sprawa dotycząca wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy została wszczęta i niezakończona przed 6 listopada 2018 r.
KGP przypomniał, iż skarżąca została zwolniona ze służby w Policji [...] lutego 2012 r. i w związku z tym wypłacono jej ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, a z dniem wypłaty należnego ekwiwalentu sprawa dotycząca wypłaty przedmiotowego świadczenia została zakończona. Innymi słowy, wypłata ekwiwalentu pieniężnego na nowych zasadach, tj. przy zastosowaniu mnożnika 1/21 z art. 115a u.P. jest możliwa, stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w dwóch przypadkach: gdy policjant został zwolniony ze służby przed 6 listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony albo gdy policjant został zwolniony ze służby przed 6 listopada 2018 r. i należny mu ekwiwalent nie został mu w ogóle wypłacony.
Organ podsumował, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wypłaty skarżącej omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, ponieważ w jej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy przewidujące inny niż przyjęty współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru ekwiwalentu.
Skarżąca nie zaskarżyła opisanej wyżej decyzji, zatem rozstrzygnięcie to stało się ostateczne i prawomocne.
Natomiast we wniosku z [...] października 2024 r. skarżąca zażądała stwierdzenia nieważności decyzji KGP z [...] stycznia 2021 r. z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W motywach ww. wniosku skarżąca podała, że stanowisko, jakie zajął organ w decyzji z [...] stycznia 2021 r., pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności z prawem oraz zasadami konstytucyjnymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowała się jednoznaczna linia orzecznicza wskazująca na wyraźną wadliwość i nieprawidłowość podejścia prezentowanego przez organy Policji orzekające w analogicznych sprawach. Podniosła, iż zastosowana przez KGP wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w sposób oczywisty i wyraźny narusza chronione konstytucyjnie prawa obywatela m.in. prawa do urlopu. Narusza też bezpośrednio art. 190 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji RP wskutek ominięcia skutku retroaktywnego orzeczenia TK (którego to skutku w orzeczeniu K 7/15 Trybunał nie orzekł).
W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji KGP zaznaczył, że tryb nadzwyczajny przewidziany w art. 156 § 1 k.p.a. ma charakter wyjątku od zasady, a tym samym przesłanki określone w ww. przepisie podlegają ścisłej wykładni. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie ww. przepisu nie może więc mieć miejsca w przypadku każdego uchybienia, jakiego dopuścił się organ wydając decyzję ostateczną, lecz jedynie w sytuacji wystąpienia ciężkich wad prawnych ujętych w pkt 1-7 art. 156 § 1 k.p.a.
Po analizie decyzji z [...] stycznia 2021 r., KGP uznał, iż nie jest ona dotknięta wskazanymi przez skarżącą przesłankami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ani też żadną inną wadą, zatem brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ odmówił wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego przysługującego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P., akcentując, że skarżąca została zwolniona [...] lutego 2012 r., a należny ekwiwalent pieniężny został jej wypłacony zgodnie z art. 115a u.P. w brzmieniu obowiązującym przed dniem stwierdzenia niezgodności przedmiotowego przepisu z Konstytucją RP.
KGP przywołał argumentację zaprezentowaną przez niego w uzasadnieniu decyzji objętej wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności. Skoro skarżąca została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2012 r., a należny ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został jej wypłacony, to nie było podstaw prawnych, aby jej wniosek z [...] grudnia 2018 r. traktować jako sprawę wszczętą i niezakończoną przed dniem 6 listopada 2018 r.
Odnośnie zarzutu oparcia decyzji o przepis niezgodny z Konstytucją RP, KGP wyjaśnił, że do czasu uznania przez TK, iż dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji RP, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Oznacza to, że organ nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa, gdyż w myśl art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten jest powtórzeniem art. 7 Konstytucji RP, wedle którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Brak jest zatem przesłanek prawnych do odstąpienia - jak chciałaby tego skarżąca - od stosowania art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej. Ani ustawa zasadnicza ani jakikolwiek inny akt prawa nie wyposażyły organów Policji w uprawnienia do odstąpienia od stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, bez względu na okoliczności sprawy. Uprawnienia takiego nie można wywodzić z treści art. 7 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie oparte o klauzulę generalną słusznego interesu strony nie może skutkować wprowadzeniem do obrotu prawnego aktu indywidulanego pozostającego w sprzeczności z jednoznaczną w swej treści normą prawną.
Uwzględniając powyższe, KGP stwierdził, iż jego decyzja z [...] stycznia 2021 r. jest prawidłowa i nie jest dotknięta żadną z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza brak podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kontrolowana decyzja została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, dlatego należało odmówić stwierdzenia jej nieważności.
Na opisaną wyżej decyzję KGP z [...] stycznia 2025 r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 7, art. 77, art. 75, art. 78, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez:
brak dokładnej analizy stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego,
brak stwierdzenia nieważności decyzji KGP z [...] stycznia 2021 r. w sytuacji gdy, wniosek skarżącej pozostawał w związku z wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono o tym, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP, a więc nie mógł zostać zastosowany art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, który w ogóle nie dotyczy policjantów zwolnionych ze służby przed opublikowaniem wyroku Trybunału w dniu 6 listopada 2018 r., którym przed tą datą ustalono wysokość ekwiwalentu pieniężnego (na starych zasadach);
2) art. 8 k.p.a. poprzez:
a) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego,
b) prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;
3) art. 9 w związku z art. 10 k.p.a. poprzez:
a) brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,
b) prowadzenie postępowania w sposób umożliwiający stronie czynny udział w postępowaniu;
4) art. 11 w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nieuzasadnionej pod względem prawnym i faktycznym, a w szczególności poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
5) art. 156 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż ostateczna decyzja KGP z [...] stycznia 2021 r. "nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa" w sytuacji, gdy faktycznie na mocy wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, część art. 115a u.P. (w brzmieniu uwzględniającym współczynnik ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, przez co decyzja organu z [...] stycznia 2021 r. narusza w szczególności przepisy prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 115a u.P. w związku z art. 9 ustawy zmieniającej.
W oparciu o ww. zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ także zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast art. 120 p.p.s.a. wskazuje, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Rażące naruszenie prawa w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a jednocześnie takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (vide wyrok NSA z 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego, "rażący" to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (vide wyrok NSA z 21 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1726/00). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażącego" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (vide wyrok NSA z 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, publ. Biul. Skarb. 1997/2/26 i Sądu Najwyższego z 20 czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95, publ.OSNP 1995/24/297).
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma miejsce wówczas, kiedy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Co do zasady spór w przedmiocie wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (vide wyroki NSA: z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2868/14; z 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10 i z 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 489/05).
Wydając decyzję z [...] stycznia 2021 r., organ oparł się na literalnej wykładni przepisu art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej i stwierdził, iż ustawodawca nie przewidział wypłaty policjantom zwolnionym ze służby w Policji przed 6 listopada 2018 r. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przy zastosowaniu współczynnika innego niż 1/30.
W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych taki pogląd został zanegowany. Tytułem przykładu należy wskazać na wyrok NSA z 8 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 7080/21. Obecnie w judykaturze zwraca się uwagę, że z treści art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy zmieniającej wynika, iż ustawodawca, w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r., nakazał przyjąć zasady wynikające z przepisów u.P. w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., czyli te, które zostały uznane przez Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r. za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W konsekwencji podkreśla się, że nie do zaakceptowania jest literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, wyłączająca możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r.
Sądy administracyjne aprobują prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej. Zasady, o których mowa w ww. przepisie, implikują konieczność uwzględnienia orzeczenia Trybunału z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, przy wykładni przepisu art. 115a u.P. Skoro wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a u.P. w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" wskazuje, iż należy stosować art. 115a u.P. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią orzeczenia Trybunału.
Sądy administracyjne stoją na stanowisku, że z tej przyczyny, na mocy art. 190 Konstytucji RP, nie tylko sądy, ale także organy administracji publicznej, winny dokonywać wykładni art. 115a u.P. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej zgodnie z Konstytucją RP.
Powyższa wykładnia omawianych przepisów była podstawą uchylania przez wojewódzkie sądy administracyjne decyzji organów Policji odmawiających wypłaty byłym policjantom wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, przy czym wydawanych - co należy zaznaczyć - w trybie zwykłym, a nie w trybie nadzorczym (nadzwyczajnym).
Skarżąca, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji KGP z [...] stycznia 2021 r., oparła się na wykładni art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, aktualnie prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Odnotować jednak wypada, iż niektóre składy sądów administracyjnych nie podzieliły przedstawionej wykładni przepisów i początkowo oddalały skargi w tego typu sprawach. Tak orzekł tutejszy Sąd w wyrokach: z 31 maja 2022r., sygn. akt II SA/Wa 3912/21; z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 79/22 i z 14 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3911/21.
Raz jeszcze zaakcentować trzeba, że cechą rażącego naruszenia prawa jest pozostawanie decyzji w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu poprzez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób wyraźny, nie do przyjęcia w praworządnym państwie. Rażące naruszenie prawa może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy w stanie prawnym, niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia, zostaje wydana decyzja stanowiąca negację całości lub części obowiązujących przepisów. Różnica poglądów w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego bądź wątpliwości interpretacyjne norm prawnych nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje oceną, wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych, aktu jako rażąco wadliwego (vide wyroki NSA: z 18 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1196/22; z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 2683/21; z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 1907/22 i z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2088/13; M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 156 i powołane tam orzecznictwo).
Wprawdzie decyzja KGP z [...] stycznia 2021 r. opiera się na literalnej wykładni przepisu art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, która to wykładnia - zdaniem Sądu - jest błędna, to jednak nie można stwierdzić, iż ww. decyzja rażąco narusza prawo. Nie można bowiem uznać, że treść tej decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z prawem. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wymaga pogłębionej analizy oraz złożonej wykładni z odwołaniem się do wartości konstytucyjnych. Błąd w jego wykładni, jakiego dopuścił się organ, nie ma cech kwalifikowanej wadliwości, ponieważ nie doszło do przekroczenia prawa w sposób znaczny i oczywisty.
Reasumując, tutejszy Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Wydając zaskarżoną decyzję KGP, nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) ani też przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Skoro przedmiotem rozpoznawanej skargi jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym (nieważnościowym), a nie w trybie zwykłym, to Sąd nie rozstrzygał kwestii uprawnień skarżącej do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (co mogło być przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym), a jedynie to, czy decyzja KGP z [...] stycznia 2021 r. narusza prawo w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.