II SA/Wa 1651/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezpieczeństwo i higiena pracywypadek przy pracyśmiertelny wypadeksiarkowodórasekuracjanakaz inspektora pracykodeks pracykodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, utrzymując nakaz zapewnienia asekuracji przy pracach w części produkcyjnej instalacji ze względu na ryzyko śmiertelnego wypadku.

Spółka zaskarżyła decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która uchyliła punkt nakazu inspektora pracy dotyczący zapewnienia asekuracji przy wszelkich pracach w części produkcyjnej instalacji. Spółka argumentowała, że nie wszystkie prace wymagają asekuracji. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że nakaz jest uzasadniony ze względu na ryzyko śmiertelnego wypadku przy pracy z siarkowodorem i konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która uchyliła w całości punkt 3 nakazu inspektora pracy z maja 2024 r. Nakaz ten dotyczył zapewnienia na terenie części produkcyjnej Instalacji [...] konieczności wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby w celu zapewnienia asekuracji, z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja organu II instancji, która uchyliła ten punkt, została następnie zmieniona przez Okręgowego Inspektora Pracy, który przywrócił obowiązek, precyzując, że dotyczy on części produkcyjnej instalacji. Sąd uznał, że nakaz jest uzasadniony, biorąc pod uwagę drugi śmiertelny wypadek przy pracy spowodowany działaniem siarkowodoru na tej instalacji. Sąd podkreślił, że art. 225 k.p. nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia asekuracji przy pracach zagrażających życiu lub zdrowiu, a karta oceny ryzyka zawodowego wskazywała na konieczność wykonywania prac przez co najmniej dwie osoby. Sąd oddalił skargę spółki, uznając, że organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek zapewnienia na terenie części produkcyjnej instalacji konieczności wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby w celu zapewnienia asekuracji jest uzasadniony, zwłaszcza w kontekście ryzyka śmiertelnego wypadku przy pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 225 k.p. nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia asekuracji przy pracach zagrażających życiu lub zdrowiu. Okoliczności sprawy, w tym śmiertelny wypadek przy pracy spowodowany działaniem siarkowodoru, potwierdziły zasadność nałożenia takiego obowiązku, a karta oceny ryzyka zawodowego również wskazywała na potrzebę wykonywania prac przez co najmniej dwie osoby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

ustawa o PIP art. 11 § pkt 1

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

k.p. art. 207 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p. art. 225 § § 1-2

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p. art. 237 § 15

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo przedsiębiorców art. 55 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 czerwca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 55 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 6 czerwca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nakaz zapewnienia asekuracji przy pracach w części produkcyjnej instalacji jest uzasadniony ze względu na ryzyko śmiertelnego wypadku i przepisy k.p. Organ administracji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Nie doszło do przekroczenia terminu kontroli.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Naruszenie art. 225 k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 55 ust 3 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez niewłaściwe zastosowanie i przekroczenie terminu kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Zapewnić na terenie części produkcyjnej Instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji. Pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Prace przy których istnieje możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji. Obecność osoby asekurującej i odpowiednia jej reakcja - w szczególności gdy pracownik traci przytomność - zwiększa skuteczność przeciwdziałania zagrożeniom zdrowia i życia.

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

członek

Anna Pośpiech-Kłak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapewnienia asekuracji przy pracach szczególnie niebezpiecznych, odpowiedzialność pracodawcy za bezpieczeństwo i higienę pracy, procedury kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zagrożenia siarkowodorem i konkretnej instalacji, ale zasady dotyczące asekuracji są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa pracy i potencjalnie śmiertelnego zagrożenia, co jest tematem ważnym zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy BHP w kontekście realnych wypadków.

Czy praca w pojedynkę może kosztować życie? Sąd potwierdza obowiązek asekuracji przy zagrożeniach.

Sektor

przemysł

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1651/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu inspektora pracy oddala skargę
Uzasadnienie
Okręgowy Inspektor Pracy w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zw. dalej "k.p.a." i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2024 r., poz. 97 ze zm.), zw. dalej "ustawą o PIP", uchylił w całości pkt 3 nakazu inspektora pracy z [...] maja 2024 r. nr rej. [...] i w tym zakresie orzekł "Zapewnić na terenie części produkcyjnej Instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji. Decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego".
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Z uwagi na kolejny (drugi) śmiertelny wypadek w pracy - w [...] S.A. z siedzibą w [...], zw. dalej "spółką" - Okręgowy Inspektor Pracy w [...] przeprowadził kontrole skutkującą wydaniem w trybie art. 11 pkt 1 ustawy o PIP nakazu z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] zawierającego 3 punkty odnoszące się do zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
W pkt 1 nakazano: Dokonać aktualizacji oceny ryzyka zawodowego przy wykonywaniu prac na stanowisku: operator I/ operator II/ młodszy operator procesów produkcyjnych instalacji [...] w zakresie wskazania konieczności (obowiązku) dopuszczania do pracy pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje, bądź uprawnienia, wymagane do prac przy urządzeniach energetycznych. Pkt 1 nakazu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
W pkt 2 nakazano: Zamieścić w instrukcji stanowiskowej Sekcji [...] nr [...] zapis wskazujący na wymóg posiadania przez pracowników stosownych uprawnień energetycznych, niezbędnych do wykonywania pracy na terenie ww. instalacji. Pkt 2 nakazu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
W pkt 3 nakazano: Zapewnić na terenie Instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewniania asekuracji. Pkt 3 nakazu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie pkt 3 nakazu inspektora pracy z dnia [...] maja 2024 r.
Na skutek rozpatrzenia odwołania spółki Okręgowy Inspektor Pracy w [...] w dniu [...] sierpnia 2024 wydał decyzję którą uchylił w całości pkt 3 nakazu inspektora pracy z [...] maja 2024 r. i w tym zakresie orzekł: "Zapewnić na terenie części produkcyjnej Instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji. Decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bo jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego".
Organ II instancji wskazał, że podstawą wydania nakazu w pkt 3 z dnia [...] maja 2024 r. był stan faktyczny ustalony w trakcie czynności kontrolnych, związanych z badaniem okoliczności i przyczyn śmiertelnego wypadku przy pracy, do którego doszło w listopadzie 2023 r. Poszkodowany pracownik przebywał samodzielnie w strefie zagrożenia siarkowodorem, wykonując czynności serwisowe, będące następstwem uprzednio wykonywanych prac remontowych. Karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku operator l/operator II/ młodszy operator procesów produkcyjnych Instalacji [...] wskazywała, iż na tym stanowisku prace powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby. Spółka przedłożyła inspektorowi pracy wykaz rodzajów prac, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby. Z treści tych dokumentów wywiedziono, iż czynności, które wykonywał poszkodowany w chwili zaistnienia zdarzenia wypadkowego mieszczą się w zakresie przedmiotowych prac, określonych w tym dokumencie.
Jednakże sama treść obowiązku nałożonego w pkt 3 nakazu inspektora pracy z [...] maja 2024 r. nie została precyzyjnie sformułowana. W odwołaniu od decyzji nakazowej spółka zauważyła, iż nie wszystkie prace wykonywane na terenie instalacji [...] muszą być wykonywana przez co najmniej dwie osoby, podnosząc, że na instalacji [...] obowiązki pracownicze wykonują również np. osoby sterujące procesem technologicznym, tj. starsi operatorzy procesów produkcyjnych, młodsi mistrzowie procesów produkcyjnych, osoby kierujące pracownikami oraz nadzorujące proces, inżynierowie procesów produkcyjnych, pracownicy służb utrzymania ruchu, inni pracownicy serwisowi i administracyjno-biurowi. W ocenie spółki osoby te nie potrzebują i nie mogą świadczyć pracy w zespołach dwuosobowych, gdyż albo nie ma takiego uzasadnienia faktycznego, albo ich specyfika pracy to wyklucza.
Organ II instancji podzielił w części tę argumentację zaznaczając, że obowiązek określony w decyzji inspektora pracy dotyczący wszelkich prac wykonywanych na terenie instalacji [...], dotyczył części produkcyjnej Instalacji [...], a nie pomieszczeń i pracowników wykonujących zadania poza częścią produkcyjną. Nakaz ten miał na celu wzajemną asekurację dla wyeliminowania możliwości bezpośredniego narażenia na utratę życia, bądź zdrowia tych pracowników, którzy znajdują się w środowisku pracy w części produkcyjnej, tj. będących w bezpośrednim kontakcie z uwolnionym siarkowodorem lub innymi czynnikami.
Biorąc powyższe pod uwagę, a także, że był to kolejny (drugi) śmiertelny wypadek przy pracy na ww. instalacji spowodowany działaniem siarkowodoru, organ II instancji nałożył decyzją z [...] sierpnia 2024 r. obowiązek o treści: "Zapewnić na terenie części produkcyjnej Instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji". Nowa treść pkt 3 nakazu ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa w tzw. części produkcyjnej, w której może występować siarkowodór, z pominięciem innych pomieszczeń i stanowisk pracy, które m.in. wskazała spółka.
Skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. wniosła spółka, zarzucając:
I. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, a także dowolną i błędną ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do:
- błędnego przyjęcia, iż podczas wykonywania prac na terenie całej części produkcyjnej Instalacji [...] istnieje możliwość wystąpienia szczególnego narażenia życia lub zdrowia ludzkiego, w związku z czym wszelkie prace muszą być wykonywane przez co najmniej 2 osoby w celu zapewnienia asekuracji, podczas gdy konieczność wykonywania prac przez co najmniej dwie osoby jest niezbędna jedynie przy niektórych pracach na części produkcyjnej instalacji, wskazanych w wykazie, o którym mowa w art. 225 k.p., wydanym po konsultacjami z przedstawicielami pracowników;
- pomięcia faktu, iż instalacja [...] ma w całości charakter produkcyjny, a zatem ograniczenie obowiązku asekuracyjnego do tzw. "części produkcyjnej" nie jest jakąkolwiek faktyczną zmianą pkt 3 nakazu inspektora pracy z [...] maja 2024 r. gdyż nadal odnosi się do wszelkich prac na tej instalacji, a nie do prac wyspecyfikowanych w wykazie, o którym mowa w art. 225 k.p., wydanym po konsultacjami z przedstawicielami pracowników;
2. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w dowolnym i niepopartym żadnych dowodem stwierdzeniu, że:
- wszelkie prace na części produkcyjnej instalacji [...] muszą być wykonywane przez co najmniej dwie osoby w celu zapewnienia asekuracji, podczas gdy instalacja zlokalizowana jest w całości w części produkcyjnej zakładu, natomiast w jej obrębie są wykonywane prace, które ze względu na swoją specyfikę nie mogą być wykonywane w asekuracji (np. kierowcy, serwis sprzątający, operatorzy procesów produkcyjnych);
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez:
- brak poszukiwania i przeprowadzenia dowodów, z których wynikałaby konieczność zapewnienia asekuracji przy wszelkich pracach na instalacji [...], która jest w całości produkcyjną, np. poprzez wizję lokalną instalacji oraz zapoznanie się z pracami wykonywanymi przez poszczególnych jej pracowników w kontekście załącznika nr 3 do Regulaminu Pracy, który jednoznacznie specyfikuje jakie konkretnie rodzaje prac powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby.
4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 225 k.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie, że pracodawca powinien zapewnić wykonywanie prac przez co najmniej dwie osoby w celu zapewnienia asekuracji przy wszelkich pracach na instalacji [...], podczas gdy ww. przepis nakłada powyższy obowiązek jedynie w przypadku prac, przy których istnieje możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, a co z tym idzie - w wykazie należy sprecyzować rodzaj tych prac a nie zakres terytorialny ich wykonywania; w spółce prace te zostały jasno określone w załączniku nr 3 do Regulaminu Pracy;
5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 55 ust 3 ustawy z dnia 6 czerwca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przekroczeniu terminu trwania kontroli, niewyjaśnieniu przyczyn wykonywania czynności po terminie, nieprzedłożenia uzasadnienia na piśmie, a w konsekwencji również naruszenie terminu, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. W ocenie Sądu organ II instancji słusznie ustalił i przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające nakazanie spółce wykonania określonych obowiązków, tj. zapewnienie na terenie części produkcyjnej instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego nakazu stanowi art. 11 pkt 1 ustawy o PIP oraz art. 225 § 1-2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm.), zw. dalej "k.p.".
Zgodnie z pierwszym wymienionym przepisem w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Stosownie zaś do art. 207 § 2 pkt 1 k.p. pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności, ma obowiązek organizować pracę w sposób gwarantujący bezpieczne i higieniczne warunki. W niniejszej sprawie istotną rolę odgrywa art. 225 § 1 k.p. w świetle którego pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby prace przy których istnieje możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji. Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, uwzględniając przepisy wydane na podstawie art. 23715 (§ 2). Jest to jedno podstawowych zobowiązań pracodawcy, mające na celu ochronę pracowników przed potencjalnymi zagrożeniami.
W ocenie Sądu, w kontekście prac wykonywanych w części produkcyjnej instalacji [...], gdzie bez wątpienia istnieje ryzyko dla zdrowia lub życia, że konieczne jest, aby zadania te były realizowane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia właściwej asekuracji. Słusznie organ wywodzi, że zaistniałe śmiertelne wypadki przy pracy na tej instalacji, potwierdzają, że pracodawca nie w pełni skutecznie przeciwdziałał zagrożeniom dla zdrowia i życia pracowników tam zatrudnionych.
Stan faktyczny ustalony podczas czynności kontrolnych, związanych z badaniem okoliczności i przyczyn tragicznego wypadku z listopada 2023 roku, wykazał, że poszkodowany pracownik pozostawał sam w strefie zagrożenia siarkowodorem, wykonując czynności serwisowe będące kontynuacją wcześniejszych prac remontowych.
Słusznie zatem organ przyjął – odnosząc się treści protokołu powypadkowego, tj. do pozostawienia otwartego zaworka z drenażu (punkt 12), braku prawidłowego działania detektora osobistego poszkodowanego (punkt 10), czy też braku udzielenia natychmiastowej pomocy poszkodowanemu (punkt 4) – iż obecność osoby asekurującej i odpowiednia jej reakcja - w szczególności gdy pracownik traci przytomność - zwiększa skuteczność przeciwdziałania zagrożeniom zdrowia i życia osób wykonujących pracę w części produkcyjnej instalacji [...] narażonej na odziaływanie siarkowodoru. Kluczowe jest również spostrzeżenie, że karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku operatora lub młodszego operatora procesów produkcyjnych instalacji [...] wskazywała wyraźnie, że prace w tym miejscu powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby, mimo to pracodawca tego nie stosował. Potwierdzenie tego znajduje się w protokole powypadkowym oraz protokole kontrolnym. Dlatego dostrzegając te uchybienia organ prawidłowo nakazał skarżącej spółce "Zapewnić na terenie części produkcyjnej Instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji."
Nałożony, a kwestionowany przez skarżącą, nakaz jest o tyle istotny, że mając na uwadze kolejny śmiertelny wypadek przy pracy, jaki miał miejsce u skarżącej spółki, powinna ona dochować wszelkiej staranności i podjąć wszelkie kroki aby na przyszłość zapobiec ponownemu wystąpieniu takiego zdarzenia.
Obowiązek określony w decyzji odwoławczej odnosi się do prac wykonywanych w części produkcyjnej instalacji [...], które obarczone są ryzykiem dla zdrowia lub życia pracowników. Celem tego obowiązku jest zapewnienie wzajemnej asekuracji, mającej wyeliminować ryzyko utraty zdrowia lub życia – zarówno dla pracowników bezpośrednio kontaktujących się z czynnikami niebezpiecznymi, jak i dla tych znajdujących się w ich otoczeniu.
Zaznaczenia wymaga, że podstawą wymogu zapewnienia asekuracji jest konieczność, aby prace zagrażające zdrowiu lub życiu wykonywane były przy wsparciu drugiego pracownika. Innymi słowy, chodzi o to, aby jedna osoba mogła zapewnić bezpieczeństwo drugiej, chronić ją przed ewentualnym zagrożeniem lub pomóc w sytuacji awaryjnej. Asekuracja w tym kontekście polega na wzajemnej ochronie, co ma na celu minimalizację ryzyka wypadku lub urazu podczas wykonywania niebezpiecznych prac. W razie nagłej sytuacji awaryjnej, asekurujący pracownik może natychmiast zareagować, udzielić pomocy lub wezwać pomoc. Asekuracja zatem to nie tylko technika zabezpieczająca, ale także wyraz odpowiedzialności i troski o bezpieczeństwo środowiska pracy w warunkach wysokiego ryzyka.
Mając na uwadze, że w spółce był to kolejny wypadek przy pracy ze skutkiem śmiertelnym na ww. instalacji, spowodowany działaniem siarkowodoru, nałożenie obowiązku polegającego na zapewnieniu na terenie części produkcyjnej instalacji [...], aby wszelkie prace były wykonywane przez co najmniej dwie osoby w celu zapewnienia skutecznej ochrony i asekuracji, jest w ocenie Sądu w pełni zasadny.
Nowa treść nakazu inspektora pracy (punktu 3) nadana zaskarżoną decyzją ma na celu skoncentrowanie działań na zapewnieniu bezpieczeństwa w tzw. części produkcyjnej, gdzie występuje zagrożenie związane z obecnością siarkowodoru. Jednocześnie, z pominięciem innych pomieszczeń i stanowisk pracy, które nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, co zostało również podniesione przez spółkę.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, iż materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z przepisami prawa, organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu brak jest więc podstaw do zakwestionowania postępowania w tym zakresie.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei z art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Granice postępowania dowodowego wyznacza również art. 78 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Z powyższych przepisów wyraźnie wynika, że czynności podejmowane przez organ administracyjny i przeprowadzane dowody muszą dotyczyć okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a więc mających znaczenie dla sprawy i z tego punktu widzenia organ powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy przy tym podkreślić, że zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy zdeterminowany jest zawsze unormowaniem materialnoprawnym, które może stanowić podstawę do wydania decyzji, czyli w rozpoznawanej sprawie art. 11 pkt 1 ustawy o PIP i art. 225 k.p. w zakresie w jakim chodziło o nałożenie nakazu zapewnienia na terenie części produkcyjnej instalacji [...] konieczność wykonywania wszelkich prac przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji. Dlatego też brak jest podstaw uzasadniających zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, gdyż organ odwoławczy zasadnie uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy w powyższym zakresie.
Ponadto, wbrew twierdzeniom skargi, ocenie zebranego materiału dowodowego dokonanej przez organ odwoławczy nie można zarzucić dowolności. W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący i odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu.
Również zarzut przekroczenia terminu prowadzenia czynności kontrolnych nie może zostać uznany za zasadny, gdyż skarżąca spółka była każdorazowo informowana o przedłużającym się przebiegu czynności kontrolnych, co skutkowało przesuwaniem się terminu ich zakończenia. Natomiast protokół z przeprowadzonej kontroli został przekazany spółce dnia [...] kwietnia 2024 r., tuż po zakończeniu czynności, a zgłoszone przez spółkę zastrzeżenia poddano stosownej analizie, co niekoniecznie musiało wiązać się z ich uwzględnieniem.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI