II SA/Wa 1644/24

II SA/Wa 1644/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz skarżącej K.N. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K.N. (dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (dalej, jako: organ lub Dowódca) z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy 1 Pułku Saperów (dalej, jako: organ I instancji) z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy z dniem 29 marca 2024 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową na podstawie Rozkazu dziennego Nr [...] Dowódcy 1 Pułku Saperów z dnia [...] września 2023 r. w 1 Pułku Saperów, na stanowisku służbowym [...].
Dowódca 1 Pułku Saperów Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. zwolnił skarżącą z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy z dniem 29 marca 2024 r.
Za podstawę prawną decyzji przyjęto art. 104 § 1, art. 108 K.p.a. oraz art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działanie żołnierza uniemożliwia realizację przez niego fundamentalnego obowiązku, który polega na odbywaniu szkolenia specjalistycznego połączonego z wykonywaniem obowiązków na stanowisku służbowym. Skarżąca uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej od 25 września 2023 r., jednakże od 28 listopada 2023 r. nieprzerwanie przebywa na zwolnieniu lekarskim, a łączny czas zwolnienia lekarskiego wynosi 114 dni. Z uwagi na długotrwałą absencję chorobową ww. żołnierz nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym przez co nie nabywała umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych. Organ I instancji podkreślił, że mając na uwadze fakt, że w wojsku dyspozycyjność stanowi podstawowy element łączącego strony stosunku prawnego, ponieważ wynika on z charakteru zadań stawianych przed żołnierzami i nie może zostać od nich rozdzielona, a także fakt że to na organach wojskowych ciąży obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do państwa, m. in. poprzez zapewnienie bezpieczeństwa, należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie interes społeczny jest tożsamy z interesem Sił Zbrojnych i niewątpliwie przeważa nad słusznym interesem strony. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił faktem, iż jest to zgodne z ważnym interesem społecznym.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji.
Zaskarżoną decyzją Dowódca utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwołał się do art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyny i wskazał, że z treści tego przepisu wywieść należy, że naczelną przesłankę zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej stanowią potrzeby Sił Zbrojnych, które zgodnie z art. 2 pkt 22 lit. e ustawy o obronie Ojczyzny, oznaczają celowość zwolnienia ze służby wojskowej. Zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej dowódca jednostki wojskowej przenosi do pasywnej rezerwy. Zdaniem organu, decyzja podejmowana na podstawie art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny ma charakter fakultatywny, zatem nie może ona być dowolna. Organ administracji ma bowiem obowiązek w sposób szczególny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jedynym szczególnym kryterium, poza ogólnymi zasadami uznaniowości, które ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje w realiach niniejszej sprawy jest dobro służby, które ma prymat nad dobrem jednostki (strony).
Organ przytoczył dalej art. 143 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. poz. 1078). Organ podał, że bezsporne jest w sprawie, że skarżąca została z dniem 25 września 2023 r. powołana do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w ramach szkolenia specjalistycznego i wyznaczona na stanowisko służbowe [...] w 1 Pułku Saperów, które miało trwać do dnia 24 sierpnia 2024 r. (Rozkaz dzienny Nr [...] pkt 4 ppkt 9 i 11 Dowódcy 1 Pułku Saperów z dnia 25 września 2023 r.). Żołnierz od 28 listopada 2023 r. pozostaje na zwolnieniu lekarskim, co potwierdzają zebrane w niniejszej sprawie przez organ I instancji materiały dowodowe (zaświadczenia lekarskie).
Dowódca zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przebywanie przez skarżącą na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, uniemożliwia realizację przez nią fundamentalnego obowiązku łączenia szkolenia specjalistycznego z wykonywaniem obowiązków na stanowisku służbowym. Z uwagi na długotrwałą absencję chorobową ww. żołnierz nie nabywała umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych, co uzasadniało jej zwolnienie z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. W wojsku dyspozycyjność stanowi podstawowy element łączącego strony stosunku prawnego, ponieważ wynika on z charakteru zadań stawianych przed żołnierzami i nie może zostać od nich rozdzielony, a także fakt że to na organach wojskowych ciąży obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do państwa, m. in. poprzez zapewnienie bezpieczeństwa, należy uznać, w ocenie organu, iż w rozpoznawanej sprawie interes społeczny jest tożsamy z interesem Sił Zbrojnych i niewątpliwie przeważa nad słusznym interesem strony. Zdaniem organu nie została naruszona zasada przekonywania określona w art. 11 K.p.a., a także przepisy postepowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Akta sprawy były kompletne, zawierały dokumenty będące podstawa rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącej organ wskazał, że obowiązany jest uwzględnić żądanie dowodowe strony, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, przy czym ocena tego znaczenia należy do organu. Organ wyjaśnił, że uwzględnienie w tym przypadku inicjatywy dowodowej strony w żadnej mierze nie zapewni przyspieszenia lub uproszczenia prowadzonego postępowania odwoławczego, a przede wszystkim nie dostarczy dodatkowych dowodów, zmieniających w istotnym stopniu ocenę sprawy i pozwalających na jej obiektywne załatwienie. Istotnym w niniejszej sprawie jest fakt absencji ww. żołnierz i przebywanie na zwolnieniu lekarskim, a co doprowadziło do nierealizowania programu szkolenia specjalistycznego. Fakt ten został potwierdzony załączonymi do akt sprawy zaświadczeniami lekarskimi, natomiast faktyczny powód oraz okoliczności, które sprawiły, że ww. żołnierz była nieobecna w służbie, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie.
Natomiast odnosząc się do żądania wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec Dowódcy 1 Pułku Saperów, organ poinformował, iż w tym zakresie wniosek został przekazany do Oddziału Komunikacji Społecznej Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, jako organu właściwego do rozstrzygnięcia zasadności wniesionego żądania.
Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym zwolnieniem skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniem do pasywnej rezerwy, pomimo niewykazania jakie faktycznie zaistniały potrzeby Sił Zbrojnych - organy obu instancji nie wyjaśniły powodu zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesienia jej do pasywnej rezerwy poza stwierdzeniem, że skarżąca z uwagi na długotrwałą absencję chorobową nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym przez co nie nabywała umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych, co ma jakoby mieć kluczowe znaczenie w świetle fakultatywnego charakteru dyspozycji zawartej w niniejszym przepisie, że żołnierza "można zwolnić";
2. § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie nieuprawnione i nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym uznanie przez organy obu instancji, że z dniem 29 marca 2024 r. zaistniała jakakolwiek okoliczność stanowiąca podstawę do zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;
3. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie określonej w tym przepisie zasady proporcjonalności albowiem organy wydające decyzję w ramach uznania administracyjnego nie wyjaśniły dlaczego wybrały rozwiązanie w postaci zwolnienia skarżącej ze służby wojskowej w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jak też nie przedstawiły należycie tych okoliczności;
4. art. 11 K.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnienie przez organ odwoławczy zasadności przesłanek, którymi organ I instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięcie decydującego elementu decyzji administracyjnej jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza z dobrowolnej służby wojskowej z określonym terminem;
5. art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na przeprowadzeniu całości postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie wyłącznie przez organ II instancji, a w konsekwencji wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wydaną bez prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w oparciu o stan faktyczny wynikający z pozaprawnych domniemań i życzeniowych wyobrażeń organu I instancji;
6. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięciu takich okoliczności jak dotychczasowe oceny przełożonych skarżącej, programu szkolenia obowiązującego skarżącą, czy też dokumentacji powypadkowej w związku z wypadkiem jakiemu ww. uległa podczas pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;
7. art. 81 K.p.a. poprzez zaaprobowanie przez organ sytuacji, w której organ I instancji uznał za udowodnione okoliczności faktyczne wskazane w uzasadnieniu swojej decyzji chociaż strona nie miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów albowiem w czasie jej zapoznawania się z aktami prowadzonego postępowania nie znajdowało się w nich nic poza zawiadomieniem o wszczęciu postępowania i zwrotnym potwierdzeniem doręczenia stronie tego zawiadomienia;
8. art. 84 § 1 K.p.a. w związku z art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez zaaprobowanie przez organ sytuacji, w której organ I instancji dokonuje ustaleń faktycznych wymagających wiadomości specjalnych, dla których ustalenia przewidziana jest szczególna forma postępowania i szczególny organ, tj. ustaleń w zakresie stanu zdrowia skarżącej i jej zdolności do czynnej służby wojskowej;
9. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i pominięcie istotnych dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść żołnierza i ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu wyłącznie do wykazywania niezawinionej przez skarżącą absencji w służbie, bez ustalenia kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności, że była ona spowodowana wypadkiem jakiemu skarżąca uległa podczas wykonywania obowiązków służbowych, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zasadności, w szczególności poprzez niewyjaśnienie jakie rzeczywiście potrzeby Sił Zbrojnych sprawiły, iż zasadnym stało się zwolnienie skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;
10. art. 135 w zw. z art. 108 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 K.p.a. polegające na niewstrzymaniu przez organ odwoławczy rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, który to organ pomimo ciążącego na nim obowiązku ustalenia i wykazania, że takie działanie "jest niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony" całkowicie pominął te okoliczności, zaś organ odwoławczy tę kwestię całkowicie zbagatelizował, stwierdzając jedynie, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił faktem, iż jest to zgodne z ważnym interesem społecznym.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji stanowił art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny. Przepis art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny określa przypadki, w których dopuszczalne jest zwolnienie ze służby wojskowej żołnierza pełniącego służbę wojskową, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, a zatem zastosowanie wobec niej miał wskazany przepis. W art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny wyróżniono przypadki obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej (ust. 1) oraz fakultatywnego (ust. 2), w których żołnierza można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie: "można zwolnić ze służby wojskowej" oznacza, że pozostawiono właściwemu organowi pewien luz decyzyjny w zakresie uznania, czy w zaistniałym przypadku należy żołnierza zwolnić ze służby. Art. 128 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny określa następujące przypadki fakultatywnego zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej: 1) zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych; 2) odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa, lub niewyrażenia przez żołnierza zgody na przeprowadzenie postępowania sprawdzającego; 3) braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe w tej samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym w Siłach Zbrojnych; 4) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny dostatecznej; 5) złożenia przez niego, drogą służbową, pisemnego wniosku uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi; 6) zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby; 7) zachowania godzącego w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych.
W niniejszej sprawie uznano, że postawą zwolnienia skarżącej ze służby wojskowej jest przypadek wymieniony w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, tj. potrzeba Sił Zbrojnych. Jednocześnie ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny pojęcie potrzeb Sił Zbrojnych, przez które należy rozumieć celowość: a) powołania do służby wojskowej, b) wyznaczenia na stanowisko służbowe, c) zwolnienia ze stanowiska służbowego, d) przeniesienia do dyspozycji albo do innego korpusu osobowego, e) zwolnienia ze służby wojskowej, f) realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, g) realizacji innych zadań zabezpieczających interes bezpieczeństwa państwa.
Należy więc zauważyć, że pojęcie potrzeb Sił Zbrojnych odnoszone jest do celowości pełnienia lub też zwolnienia ze służby żołnierza, a przesłanka zwolnienia ze służby wojskowej z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych wymaga od organu właściwego wykazania, że nie jest celowe, aby dany żołnierz pełnił nadal służbę wojskową.
W ocenie Sądu przesłanka tego rodzaju została w niniejszej sprawie wykazana.
Sąd podziela zaprezentowane przez organy stanowisko, że dalsze pozostawanie skarżącej w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej nie jest celowe z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych. W ramach potrzeb Sił Zbrojnych uwzględnia się celowość m.in. realizacji zadań służbowych przez żołnierzy i zwolnienia ze stanowiska służbowego. W realiach niniejszej sprawy skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową na podstawie Rozkazu dziennego Nr [...] Dowódcy 1 Pułku Saperów z dnia [...] września 2023 r. w 1 Pułku Saperów, na stanowisku służbowym [...]. Podczas pełnienia tej służby skarżąca 114 dni kalendarzowych przebywała na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym w jednostce wojskowej i nie nabyła w tym czasie umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych.
W związku z powyższym organ I instancji uznał, że nie jest zasadne dalsze utrzymywanie takiego żołnierza w strukturach jednostki wojskowej. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa ma na celu przeszkolenie wojskowe jak największej ilości żołnierzy oraz zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych. Żołnierz przebywający na długotrwałym zwolnieniu nie realizuje wskazanych wyżej celów.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że podany przez organ powód zwolnienia mieści się w zakresie przesłanki potrzeb Sił Zbrojnych, w ramach której ocenia się celowość powołania do służby, realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, czy też zwolnienia ze stanowiska służbowego. Sąd podziela ocenę organów, że utrzymywanie w strukturach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej skarżącej, która od 28 listopada 2023 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, przez co nie została przeszkolona i nie nabyła umiejętności wymaganych w strukturach Sił Zbrojnych - nie jest celowe z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Tym samym w ocenie Sądu organy wykazały przesłankę do zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służy wojskowej, o której mowa w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Nie jest przy tym istotne z punktu widzenia omawianej przesłanki z jakich powodów skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim. Istotą jest bowiem sam fakt nieobecności żołnierza w służbie i brak w związku z tym przeszkolenia i nabycia umiejętności wymaganych w strukturach Sił Zbrojnych. Brak zatem analizy dokumentacji powypadkowej, czego domagała się skarżąca, brak analizy dotychczasowych ocen przełożonych skarżącej czy analizy programu szkolenia, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela podgląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1607/16, że żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie.
Mając powyższe na względzie za pozbawiony racji należy uznać zarzut naruszenia § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, zgodnie z którym, Dowódca jednostki wojskowej zwalnia żołnierza z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej określającego niezdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej lub z dniem, w którym decyzja stanowiąca podstawę zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiących podstawę zwolnienia, określając dzień zwolnienia z tej służby. Jak już wykazano wyżej, organy wykazały przesłankę do zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służy wojskowej, o której mowa w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
W omawianym kontekście należy również wyjaśnić, że pozbawione są racji zarzuty skargi sprowadzające się do naruszenia art. 84 § 1 K.p.a. w związku z art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez zaaprobowanie przez organ sytuacji, w której organ I instancji dokonuje ustaleń faktycznych wymagających wiadomości specjalnych, dla których ustalenia przewidziana jest szczególna forma postępowania i szczególny organ, tj. ustaleń w zakresie stanu zdrowia skarżącej i jej zdolności do czynnej służby wojskowej. Organ w tej sprawie nie badał stanu zdrowia skarżącej i jej zdolności do służby wojskowej. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na niespornej okoliczności przebywania przez skarżącą na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, co zostało udokumentowane w aktach sprawy.
W ocenie Sądu również zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. należy uznać za niezasadny. Organy dokonały w sposób wszechstronny i wyczerpujący rozpoznania materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, w których organy wyjaśniły i uzasadniły motywy, którymi się kierowały.
Z kolei zarzut naruszenia art. 81 K.p.a. jest obecnie nieweryfikowalny albowiem nadesłane do Sądu akta zawierają pełny materiał dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonych w sprawie decyzji.
W sprawie nie doszło też do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) w sposób jaki rozumie to skarżąca. Istnienie wielości poglądów czy też nieuwzględnienie poglądu skarżącej co do oceny materiału dowodowego sprawy w świetle ocenianych przesłanek, nie świadczy o naruszeniu tej zasady postępowania administracyjnego, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy ten sam materiał dowodowy został oceniony w dwóch instancjach, zaś skarżąca miała możliwość zakwestionowania merytorycznego stanowiska organu.
W świetle okoliczności niniejszej sprawy istotnym jest jednak to, że nadanie rygoru na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji, a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania. W dalszym ciągu organ taki zobowiązany jest regułami wynikającymi z przepisu art. 138 § 1 i 2 K.p.a. W piśmiennictwie przyjmuje się, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (zob. G. Łaszczyca Komentarz LEX do art. 138 K.p.a. oraz przywołane tam orzecznictwo). Organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy, zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji .
Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać na art. 110 K.p.a. który reguluje, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od dnia jej doręczenia. Tym samym, decyzja wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie. Rozstrzygnięciu organu I instancji w przedmiocie zwolnienia skarżącej z dniem 29 marca 2024 r. z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zaś decyzję tę doręczono (pełnomocnikowi skarżącej) w dniu 5 kwietnia 2024 r. Wobec powyższego należało na nowo określić datę zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy.
W świetle powyższego, pomimo nadania decyzji I instancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności obowiązkiem organu odwoławczego było uwzględnienie zmiany stanu faktycznego sprawy przejawiające się uwzględnieniem daty doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji, która przekłada się na datę zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy, bowiem - w świetle art. 110 K.p.a. - dopiero od tej daty decyzja ta zaczęła wywoływać skutki prawne.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.