II SA/WA 164/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki Policji na decyzję o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego nie był krótkotrwały.
Skarżąca, była funkcjonariuszka Policji, wniosła o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, które obniżają świadczenia emerytalne dla osób służących w PRL. Argumentowała, że jej służba na rzecz państwa totalitarnego była krótkotrwała i nie miała charakteru represyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego (ponad 3 lata) nie był krótkotrwały, a brak było dowodów na narażenie życia lub zdrowia po 1989 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu co do braku krótkotrwałości służby.
Sprawa dotyczyła skargi M. L., byłej funkcjonariuszki Policji, na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową). Przepisy te, wprowadzone nowelizacją z 2016 r., obniżają świadczenia emerytalne funkcjonariuszom, którzy w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. pełnili służbę na rzecz państwa totalitarnego (tzw. służba w PRL). Skarżąca wnioskowała o zastosowanie art. 8a ustawy, który w szczególnie uzasadnionych przypadkach pozwala na wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia, pod warunkiem spełnienia dwóch przesłanek: krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań po 12 września 1989 r., zwłaszcza z narażeniem zdrowia i życia. Minister odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że skarżąca pełniła służbę na rzecz państwa totalitarnego przez 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień, co stanowiło 12% jej całkowitego stażu służby (29 lat, 4 miesiące i 12 dni). Organ uznał, że taki okres nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu ustawy, zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym. Ponadto, choć nie kwestionowano rzetelności służby po 1989 r., brak było dowodów na jej pełnienie z narażeniem zdrowia i życia. W skardze skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że okres kilku lat może być uznany za krótkotrwały, a jej służba nie była związana z działalnością przeciwko obywatelom czy wspieraniem reżimu. Podkreśliła również utratę zdrowia w wyniku służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organu, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego wynoszący ponad 3 lata nie spełnia przesłanki "krótkotrwałości". Sąd podkreślił, że obie przesłanki (krótkotrwałość i rzetelność) muszą być spełnione łącznie, a wobec niespełnienia pierwszej z nich, badanie drugiej nie było konieczne. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, a informacja IPN o przebiegu służby jest wiążąca dla organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, okres służby na rzecz państwa totalitarnego wynoszący ponad 3 lata, stanowiący 12% całkowitego stażu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu ustawy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że pojęcie "krótkotrwałości" służby na rzecz państwa totalitarnego należy interpretować zarówno w ujęciu bezwzględnym (długość okresu), jak i proporcjonalnym (stosunek do całego stażu służby). Okres ponad 3 lat nie spełnia tych kryteriów, zwłaszcza gdy stanowi znaczącą część całego stażu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 8a § 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz państwa totalitarnego, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 13b
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Definiuje służbę na rzecz państwa totalitarnego.
ustawa zaopatrzeniowa art. 15c
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa sposób ustalania wysokości emerytury dla osób, które pełniły służbę na rzecz państwa totalitarnego.
ustawa zaopatrzeniowa art. 22a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa sposób ustalania wysokości renty inwalidzkiej dla osób, które pełniły służbę na rzecz państwa totalitarnego.
ustawa zaopatrzeniowa art. 24a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa sposób ustalania wysokości renty rodzinnej dla osób, które pełniły służbę na rzecz państwa totalitarnego.
ustawa zaopatrzeniowa art. 13a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Reguluje kwestie sporządzania informacji o przebiegu służby przez IPN.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres służby na rzecz państwa totalitarnego wynoszący ponad 3 lata nie jest "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym. Przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej (krótkotrwałość służby w PRL i rzetelność służby po 1989 r.) muszą być spełnione łącznie.
Odrzucone argumenty
Okres służby na rzecz państwa totalitarnego wynoszący kilka lat może być uznany za "krótkotrwały", zależnie od całego stażu służby i wieku strony. Służba skarżącej nie była świadomym działaniem "na rzecz" państwa totalitarnego, lecz odbywała się "w warunkach" PRL. Organ dopuścił się naruszenia przepisów KPA poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i błędną ocenę informacji KGP.
Godne uwagi sformułowania
krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. szczególnie uzasadniony przypadek przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, na co wskazuje spójnik "oraz" użyty między punktami 1 i 2.
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący
Iwona Maciejuk
członek
Andrzej Góraj
sprawozdawca zdanie odrebne
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"krótkotrwałej służby na rzecz państwa totalitarnego\" w kontekście ustawy zaopatrzeniowej oraz wymóg łącznego spełnienia przesłanek z art. 8a ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy, którzy służyli w PRL i ubiegają się o wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia. Interpretacja pojęcia "krótkotrwałości" może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnego tematu służby w PRL i jej wpływu na świadczenia emerytalne, co może być interesujące dla osób związanych z tym okresem historii oraz dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Czy 3 lata służby w PRL to "krótkotrwałość"? Sąd rozstrzyga o emeryturach byłych funkcjonariuszy.”
Zdanie odrębne
Andrzej Góraj
Zdanie odrębne zgłosił sędzia WSA Andrzej Góraj. Brak szczegółów w dostarczonym tekście.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 164/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-09-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-01-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej /przewodniczący/ Iwona Maciejuk Andrzej Góraj /sprawozdawca zdanie odrebne/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 2265/21 - Wyrok NSA z 2023-05-18 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2016 poz 708 art.15c, art.13b, art22a, art.24a Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę Zdanie odrębne zgłosił: Sędzia WSA Andrzej Góraj Uzasadnienie M.L. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową. Strona podniosła, że pełniąc służbę od 1986 r. do 31 lipca 1990 r., nie sprawowała żadnych funkcji związanych: "z przestępczą działalnością przeciwko obywatelom i przeciwko Państwu Polskiemu". Dodała, że nie popierała działań, Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, nie działała też w opozycji. Podejmowane czynności służbowe nie miały charakteru rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i manipulowania opozycją. Nadmieniła, że w trakcie służby nie naruszała godności obywateli, nie wykorzystywała uprawnień do celów pozasłużbowych. Przejście weryfikacji stworzyły możliwość kontynuacji pełnienia służby w Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż M.L. została zwolniona ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w K. w dniu [...]lutego 2017 r. oraz ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma z dnia [...] czerwca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. Informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...]kwietnia 1986 r. do dnia [...]grudnia 1989 r., czyli przez 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień. Całkowity okres służby ww. wynosi 29 lat, 4 miesiące i 12 dni, tj. od dnia [...]kwietnia 1986 r. do dnia [...]kwietnia 1991 r. oraz od dnia [...]października 1992 r. do dnia [...]lutego 2017 r. Z kopii akt osobowych o sygn. IPN [...], zdaniem organu nie wynika, aby M.L. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...]maja 2018 r. (L.dz: [...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Stronie wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz wyróżniano nagrodami pieniężnymi. Nie stwierdzono też informacji o wymierzonych karach dyscyplinarnych. Wśród materiałów brak również dokumentów potwierdzających udział w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Wskazano, że strona została odznaczona Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant". Minister podkreślił, że przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby. Organ ma też obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Bowiem zdaniem organu wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Analizując pierwszą z przesłanek formalnych, organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Opierając się na wykładni językowej organ stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa; "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany. szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Organ wskazał, że przesłanka rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową pojęcie rzetelności należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. W uzasadnieniu decyzji przytoczone zostały też synonimy tego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Zdaniem organu rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawą rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Zdaniem organu ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Podsumowując, zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Organ podniósł, że spełnienie warunku szczególnie uzasadnionego przypadku należy postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Określenie "szczególnie uzasadnionego przypadku" znalazło się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Zdaniem organu oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra, zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych,- legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie wynikające z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ wskazał, że całkowity okres służby M.L. wynosi 29 lat, 4 miesiące i 12 dni. Służba na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez okres 3 lat, 8 miesięcy i 1 dnia, czyli 12% całego okresu służby. Wobec powyższego jego zdaniem w zaistniałej sytuacji nie można stwierdzić, że służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Kilkuletni okres realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Organ podkreślił, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez M.L. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Przy czym, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M.L.nie zgodziła się z argumentacją organu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez przyjęcie, że krótkotrwała służba obejmuje okres kilku miesięcy, podczas gdy przesłanka krótkotrwałości, może obejmować nawet okres kilku lat w zależności od okresu całej służby, długości życia strony oraz przyczyn odejścia ze służby. Zarzuciła też obrazę przepisów postępowania, art. 7 kpa i art. 77 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organ dopuścił się błędnej oceny informacji KGP dotyczącej przebiegu służby, z której wynika, że skarżąca wykonywała służbę rzetelnie, z wielkim zaangażowaniem za co otrzymywania liczne nagrody pieniężne. Organ nie uwzględnił również tego, że wskutek pełnienia służby utraciła zdrowie. Skarżąca podkreśliła, że okres pełnienia służy na rzecz totalitarnego państwa w skali całego życia, jak i w skali czasu pełnienia służby jest krótkotrwały. Nadmieniła, że zakończyła służbę w wieku 53 lat. Charakter pracy i przebywanie w stanie ciągłego napięcia psychicznego spowodowało utratę zdrowia. M.L. podkreśliła, że z informacji o przebiegu służby nie wynika, aby wspierała reżim. Jej praca nie była też związana z działalnością przeciwko obywatelom. Nigdy nie propagowała, ani nie podzielała idei totalitaryzmu. Wobec powyższego organ nie udowodnił, że pełniła służbę "na rzecz" państwa totalitarnego. Wykładnia językowa sformułowania "działanie na rzecz... " sugeruje świadome, dobrowolne działanie podejmowane z zamiarze osiągnięcia określonego celu. Postawa i motywacja strony nie wskazują na takie działanie, dlatego też przyjąć należy, że działała ona "w warunkach" państwa, jakim była PRL. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru – za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1 – 3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1 – 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 – 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie natomiast do treści art. 24a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Wysokość renty rodzinnej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 2). W celu ustalenia wysokości renty rodzinnej, zgodnie z ust. 1 i 2, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 3). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona do renty rodzinnej udowodni, że osoba, o której mowa w tych przepisach, przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 4). W myśl zaś art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, zaś określone w nim przesłanki są nieostre i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym ze sporządzonej przez IPN [...]czerwca 2017 r. informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że M.L. w okresie od dnia [...]kwietnia 1986 r. do dnia [...] grudnia 1989 r., tj. przez 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Skarżąca została zwolniona ze służby w dniu [...] lutego 2017 r. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że całkowity okres służby wyniósł 29 lat, 4 miesiące i 12 dni, z czego okres 3 lat, 8 miesięcy i 1 dzień to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, należy zgodzić się z organem, że skarżąca nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ww. ustawy, tj. warunku krótkotrwałej służby, o której mowa w art. 13b, przed dniem 31 lipca 1990 r. Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Z klei według "Słownika wyrazów bliskoznacznych" (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Ma zatem organ rację, że zarówno długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek tej służby do całego okresu służby, powinny wykazywać zdecydowaną przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można uznać za "krótkotrwałą". W sytuacji natomiast, w której na 29 lat, 4 miesiące i 12 dni ogólnego stażu, przez 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień służba pełniona była na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, nie można mówić o jej krótkotrwałości przed dniem 31 lipca 1990 r. Sąd nie podziela argumentacji skargi wskazującej, że pojęcie "krótkotrwałości" służby może obejmować okres kilku lat w zależności od okresu całej służby, jak i okresu życia strony. W treści skargi skarżąca stwierdziła też, że w trakcie służby nie prowadziła działalności skierowanej "przeciwko wolnościowym dążeniom Narodu Polskiego". Odnośnie powyższego podkreślić należy, że sam ustawodawca umieścił formację w której służbę pełniła skarżąca w wykazie zawartym w przepisie art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wskazać należy, że jeżeli skarżąca nie zgadza się z informacją o przebiegu służby na rzecz państwa totalitarnego, sporządzaną przez IPN, to powinna poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę tej informacji. Zgodnie z art. 13a ust. 1 powołanej ustawy na wniosek organu emerytalnego IPN sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przekazuje organowi emerytalnemu, informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy. Stosownie do treści art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ustawy zaopatrzeniowej do informacji, o której mowa w ust. 1 nie stosuje się przepisów K.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest związany z treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN. Z konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, na co wskazuje spójnik "oraz" użyty między punktami 1 i 2. Organ zasadnie zatem stwierdził, że wobec skarżącej nie ma możliwości wyłączenia stosowania przepisów powołanej ustawy w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka dotycząca krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. W niniejszej sprawie wobec braku spełnienia przesłanki "krótkotrwałości" pełnienia służby, Sąd nie ma obowiązku badania, czy również spełniona została przesłanka dotycząca rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, gdyż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miałoby to wpływu na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu należy uznać, że organ dokładnie wyjaśnił okoliczności faktyczne, które były istotne dla podjętego rozstrzygnięcia, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Brak jest zatem przesłanek wskazujących na naruszenie przez organ przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI