II SA/Wa 1635/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-11-24
NSAinneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalneubezpieczenie społeczneprawo pracypostępowanie administracyjnenieważność decyzjiwymiar sprawiedliwościsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej świadczenie przedemerytalne z powodu rażącego naruszenia prawa, gdyż skarżąca nie spełniała wymogu 30 lat ubezpieczenia.

Skarżąca W.T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki i Pracy oraz Wojewody L., które utrzymały w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. przyznającej świadczenie przedemerytalne. Skarżąca argumentowała, że naruszenia prawa nie były rażące i organy badały sprawę co do istoty, zamiast skupić się na przesłankach nieważności. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Prezydenta L. była dotknięta rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA), ponieważ skarżąca nie spełniała wymogu 30 lat ubezpieczenia wymaganego do świadczenia przedemerytalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W.T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody L. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r. Decyzja Prezydenta przyznała W.T. świadczenie przedemerytalne od 7 października 2003 r. Organy administracji stwierdziły nieważność tej decyzji, uznając, że przyznanie świadczenia stanowiło rażące naruszenie prawa, ponieważ W.T. nie spełniała warunku posiadania co najmniej 30 lat ubezpieczenia, legitymując się jedynie 28 latami, 5 miesiącami i 17 dniami. Skarżąca zarzucała, że naruszenia nie były rażące i organy administracji badały sprawę co do istoty, zamiast ograniczyć się do przesłanek nieważności. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Stwierdził, że decyzja Prezydenta L. była dotknięta rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA, ponieważ skarżąca nie spełniała kluczowego warunku 30 lat ubezpieczenia, co było podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy legalności zaskarżonej decyzji, a nie meritum sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przyznanie świadczenia przedemerytalnego osobie, która nie spełnia wymogu 30 lat ubezpieczenia, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Uzasadnienie

Decyzja przyznająca świadczenie przedemerytalne osobie, która nie spełniała wymogu 30 lat ubezpieczenia, była sprzeczna z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Brak spełnienia tak istotnego warunku materialnoprawnego stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

u.z.i.p.b. art. 37k § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Warunek posiadania co najmniej 30 lat ubezpieczenia uprawniającego do emerytury.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.p. art. 30 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

u.p.z.i.i.r.p. art. 146

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.z.i.p.b. art. 37l

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.i.p.b. art. 10 § ust. 2 i ust. 4

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.i.p.b. art. 29 § ust. 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.i.p.b. art. 37j § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 132

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada związania organu administracyjnego własną decyzją.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przyznająca świadczenie przedemerytalne była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżąca nie spełniała wymogu 30 lat ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenia prawa nie miały charakteru rażącego. Organy administracji badały sprawę co do istoty, zamiast skupić się na przesłankach nieważności. Naruszenie zasady trwałości decyzji, zasady związania organu własną decyzją, zasady praworządności i zasady zaufania.

Godne uwagi sformułowania

przyznanie p. W.T. tego świadczenia stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organ prowadzący postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym (...) nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, a jedynie badać wystąpienie stwierdzenia przesłanek nieważności decyzji sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Bronisław Szydło

sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sprawach świadczeń przedemerytalnych i wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych i ustawy o zatrudnieniu z okresu przed 2004 r. oraz stanu prawnego KPA obowiązującego w 2005 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - granic kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność decyzji administracyjnej: Czy sąd może badać meritum sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1635/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Jacek Fronczyk
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Sygn. powiązane
I OSK 486/06 - Wyrok NSA z 2006-10-05
Skarżony organ
Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia Bronisław Szydło (spr.), Asesor WSA, Jacek Fronczyk, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W.T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Uzasadnienie
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252), utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 2 i ust. 4, art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 98, poz. 1001), a także art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252), a ponadto art. 37k i art. 37j ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), którą Wojewoda L. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r. znak: [...], orzekającej przyznanie W.T. świadczenia przedemerytalnego od 7 października 2003 r. oraz wypłacanie tego świadczenia w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do czasu ustalenia przez organ rentowy wysokości emerytury. W uzasadnieniu podał, że przyznanie p. W.T. tego świadczenia stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest bowiem bezspornym, że organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych - decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2003 r. odmówił W.T. ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego wobec niespełnienia przez nią warunków określonych w art. 37k ust. 1 oraz art. 37l powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ rentowy ustalił bowiem, że W.T. legitymuje się jedynie łącznym okresem ubezpieczenia (okresy składkowe i nieskładkowe) 28 lat 5 miesięcy i 17 dni. Z tych względów zachodziły okoliczności uzasadniające zweryfikowanie powołanej decyzji Prezydenta L. w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie powołanego art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. W.T. wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody L., względnie ich uchylenie. W uzasadnieniu podała, że wprawdzie powołana decyzja Prezydenta L. przyznająca jej prawo do świadczenia przedemerytalnego od 7 października 2003 r. oraz wypłacanie tego świadczenia w kwocie zaliczkowej, została wydana z naruszeniem prawa, ale w jej ocenie, żadne z tych naruszeń nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z ukształtowaną, jednolitą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ prowadzący postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 156 kpa, nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, a jedynie badać wystąpienie stwierdzenia przesłanek nieważności decyzji. Tymczasem Wojewoda L. oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zajęli się w zaskarżonych decyzjach wyłącznie oceną merytoryczną rozstrzygnięcia dokonanego już uprzednio przez Prezydenta L. w powołanej decyzji z dnia [...] października 2003 r., rozstrzygając po raz kolejny o istocie sprawy. Zaskarżone decyzje natomiast nie zawierają żadnej z ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta L. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie przesłanki takie nie zachodzą i z tych względów wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody L.
Gdyby jednak Sąd nie podzielił słuszności jej stanowiska w zakresie stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, wnosiła o ich uchylenie, zarzucając naruszenie art. 16 kpa - zasady trwałości decyzji administracyjnej, art. 110 kpa - zasady związania organu administracyjnego własną decyzją, art. 6 - zasady praworządności art. 8 kpa - zasady zaufania, a ponadto art. 2, art. 7, art. 8 art. 32 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę p. W.T. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące zaskarżone decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Prezydenta L., dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim podnieść należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 kpa, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zasadniczo istotą tych przesłanek jest, po pierwsze brak legitymowanego podmiotu (art. 156 § 1 pkt 1 i 4), po drugie znaczna ułomność przedmiotu stosunku (art. 156 § 1 pkt 5 i 6) i po trzecie, fakt, że przedmiot stosunku nie istnieje (art. 156 § 1 pkt 2 i 3).
Sąd uznał, że decyzja Prezydenta L. z dnia [...] października 2003 r. orzekająca przyznanie W.T. świadczenia przedemerytalnego od 7 października 2003 r. jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ust. 2 kpa.
Podstawą materialną przyznania skarżącej W.T. przez Prezydenta L. tego świadczenia był przepis art. 37k ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten stanowił, że świadczenie emerytalne przysługuje kobiecie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, m.in. jeżeli do dnia rozwiązania stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat oraz osiągnęła okres ubezpieczenia uprawniający do emerytury co najmniej 30 lat.
Bezspornym jest w sprawie, że p. W.T. z dniem 30 września 2003 r. została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy i do dnia rozwiązania stosunku pracy miała ukończone 51 lat.
Poza sporem pozostaje również, że W.T. nie spełnia ostatniego z warunków uzasadniających przyznanie świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w powołanym art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie nie legitymuje się 30-letnim okresem ubezpieczenia uprawniającym do emerytury. Zaliczono jej jedynie 28 lat 5 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Skoro zatem Prezydent L. decyzją z dnia [...] października 2003 r. przyznał W.T. świadczenie emerytalne z naruszeniem postanowień powołanego art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, istniały więc podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych więc względów Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI