II SA/Wa 1629/23

II SA/Wa 1629/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Mateusz Rogala
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO" lub "organ") z [...] lipca 2023 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako "Kpa") w związku z art. 160 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, dalej "u.o.d.o. z 2018 r.") utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2022 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie skargi W. S. (dalej jako "skarżący"), na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Miejski Urząd Pracy w [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z [...] marca 2018 r. skarżący wniósł skargę do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej też jako "GIODO"), podnosząc, że Miejski Urząd Pracy w [...] (dalej: "MUP", "uczestnik postępowania") w dokumencie pod nazwą "Karta Rejestracyjna Poszukującego Pracy" (dalej: "karta rejestracyjna") z [...] września 2016 r., przetwarza - bez zgody skarżącego – jego dane zamieszczone w pozycjach nr [...], nr [...] i nr [...] karty rejestracyjnej, które są nieprawdziwe oraz pozyskane wbrew przepisom rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1299; dalej: "rozporządzenie"). Skarżący zażądał niezwłocznego usunięcia ww. danych,
a także ukarania osób odpowiedzialnych za ich nielegalne zebranie i przetwarzanie.
W toku postępowania, zainicjowanego opisanym wyżej wnioskiem, organ ustalił, że dane osobowe skarżącego były przetwarzane w formie papierowej i elektronicznej - w systemie [...] w związku z jego rejestracją jako osoby poszukującej pracy.
W piśmie z 27 sierpnia 2018 r. uczestnik postępowania wyjaśnił, że oprogramowanie aplikacyjne [...] wspomaga realizację zadań urzędów pracy
w zakresie ewidencji i aktywizacji osób bezrobotnych. Pozycja nr [...] karty rejestracyjnej dotycząca stanu cywilnego jest polem wymaganym. Pozycja nr [...] karty rejestracyjnej – zawierająca informację o liczbie dzieci na utrzymaniu - to pole typu liczbowego (Integer) i nie pozwala na adnotację typu: "nie dotyczy" lub "brak danych". Pozostawienie miejsca "wolnego" z uwagi na niewpisanie liczby dzieci, powoduje pominięcie sprawdzenia tego pola przez system. Jednocześnie MUP zaznaczył, że przepisy rozporządzenia nie wymagają przekazywania urzędowi pracy przez osobę poszukującą pracy danych odnośnie stanu cywilnego oraz liczby dzieci. Skarżący samodzielnie wypełniał kartę rejestracyjną w wersji papierowej. Natomiast do systemu rejestracji elektronicznej [...] dane osobowe skarżącego wprowadził pracownik MUP.
Odnosząc się do zarzutu przetwarzania danych osobowych skarżącego dotyczących informacji o posiadanym prawie jazdy w pozycji nr [...] karty rejestracyjnej, uczestnik postępowania wskazał, że skarżący w zależności od własnych potrzeb podaje sprzeczne informacje. I tak 25 lutego 2010 r. podczas rejestracji wpisał, iż posiada prawo jazdy kategorii D. Fakt ten potwierdził w piśmie z 15 lutego 2017 r., w którym zwrócił się do MUP o skierowanie go na kurs doszkalający w zakresie prawa jazdy kategorii D, ponieważ około 10 lat temu ukończył kurs podstawowy na prawo jazdy kategorii D i zdał egzamin państwowy. Z kolei w skardze do GIODO z 28 marca 2018 r. skarżący stwierdził, że na dzień rejestracji nie posiadał już prawa jazdy kategorii D. Uczestnik postępowania zaakcentował także, że w karcie rejestracyjnej z 15 marca 2017 r. skarżący nie wskazał na okoliczność posiadania ww. prawa jazdy.
Pismem z 15 marca 2017 r. MUP poinformował skarżącego o pozytywnym rozpatrzeniu jego żądania usunięcia danych osobowych w zakresie stanu cywilnego oraz liczby dzieci na utrzymaniu.
W piśmie z 8 października 2018 r. uczestnik postępowania podkreślił, że dane skarżącego zawarte w pozycji nr [...] karty rejestracyjnej (w tym jej elektronicznej wersji) aktualnie przetwarza wyłącznie w celu archiwalnym i statystycznym w związku
z wyrejestrowaniem skarżącego na jego wniosek.
Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Prezes UODO, na podstawie art. 104 § 1 Kpa w zw. z art. 160 ust. 1 i 2 u.o.d.o. z 2018 r. w zw. z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.; dalej: "u.o.d.o. z 1997 r.") oraz art. 6 ust. 1 lit. c) i art. 57 ust. 1 lit. a) i f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych - Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23 maja 2018 r., str. 2; dalej: "RODO"), odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego (zawartego w jego skardze z 28 marca 2018 r.).
W wyniku wniesionego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UODO decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 160 ust. 1 i 2 u.o.d.o. z 2018 r. w zw. z art. 22 u.o.d.o. z 1997 r. oraz art. 6 ust. 1 lit. c) i art. 57 ust. 1 lit. a) i lit. f) RODO, utrzymał
w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji.
Powyższa decyzja organu z [...] sierpnia 2019 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2413/19 uchylił ww. decyzję Prezesa UODO oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] kwietnia 2019 r.
W dniu 12 listopada 2021 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego z 9 listopada 2021 r., w którym wniósł o umorzenie niniejszego postępowania.
W związku z powyższym, Prezes UODO na podstawie art. 105 § 2 Kpa, wydał decyzję z [...] stycznia 2022 r. nr [...] umarzającą postępowanie.
W dniu 3 lutego 2022 r. do Prezesa UODO wpłynął wniosek skarżącego z [...] stycznia 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją. Skarżący wniósł o sprecyzowanie w sentencji nowej decyzji, jakiej jego skargi sprawa dotyczy poprzez podanie daty i przedmiotu skargi. Wniósł również przed wydaniem nowej poprawnej decyzji o poinformowanie skarżącego o różnicy w skutkach dla jego osoby, pomiędzy złożeniem przeze niego wniosku o: 1. umorzenie postępowania, lub o 2. wycofanie uprzedniego wniosku inicjującego postępowanie. Ponadto skarżący
w uzasadnieniu wniosku wniósł o wyjaśnienie różnicy pomiędzy wnioskiem o umorzenie postępowania a wycofaniem "wniosku inicjującego".
Prezes UODO wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2023 r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] stycznia 2022 r.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Następnie przytoczył treść art. 105 § 2 Kpa. Organ wskazał, że przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2022 r., czyniąc zadość wymogowi określonemu w art. 105 § 2 Kpa, pismem z 1 grudnia 2021 r. poinformował MUP o złożeniu przez skarżącego wniosku
o umorzenie postępowania. Jednocześnie Prezes UODO wskazał, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. pisma MUP przysługuje prawo sprzeciwu wobec ww. wniosku skarżącego o umorzenie niniejszego postępowania. Pismo to zostało MUP skutecznie doręczone, a uczestnik postępowania nie wyraził ww. sprzeciwu w wyznaczonym terminie.
Organ wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie były nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez MUP. Postępowanie to miało zatem charakter indywidualny i nie dotyczyło interesu społecznego. Nie zachodziła również sprzeczność pomiędzy umorzeniem niniejszego postępowania a interesem społecznym. Prezes UODO powołał się przy tym na poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1397/10, z 11 października 2017 r. sygn. akt I OSK 893/17 oraz z 9 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 394/11). Podzielając wyrażone w ww. wyrokach stanowiska NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania i umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 2 Kpa, gdyż skarżący pismem z dnia 9 listopada 2021 r. wniósł o umorzenie postępowania. Dlatego też należało utrzymać w mocy decyzję z [...] stycznia 2022 r.
Pismem z 20 lipca 2023 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa UODO z [...] lipca 2023 r. [...] Wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W treści przedmiotowej skargi skarżący nie podniósł merytorycznych zarzutów pod adresem zaskarżonej decyzji. Wskazał, że ma bardzo ważny interes prawny
i faktyczny, aby w ww. decyzji był podany podstawowy, faktyczny i merytoryczny powód umorzenia postępowania w sprawie usunięcia danych nieprawdziwych i danych zebranych niezgodnie z właściwym rozporządzeniem. Podanie jako powodu umorzenia złożenie przez jego osobę wniosku o umorzenie, nie jest podaniem powodu pierwotnego, podstawowego, faktycznego i merytorycznego, a jedynie powodu formalnego. Ponadto wskazał, że jeżeli jego wniosek z 2021 r. o umorzenie postępowania uniemożliwia Prezesowi UODO napisanie prawdy w decyzji, to skarżący ten wniosek o umorzenie wycofuje. Wniósł o wydanie decyzji zgodnie z jego skargą
z 2018 r., tj. o zapis w decyzji, że Dyrektor MUP nieprawidłowo przetwarzał dane osobowe skarżącego. Nadto wniósł o umieszczenie zapisu, że przywrócenie stanu zgodnego z prawem przez Dyrektora MUP nastąpiło dopiero po 3 latach, a mianowicie na jesieni 2020 r. - po wyroku WSA w Warszawie i uchyleniu decyzji Prezesa UODO
z 2019 r. W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić przede wszystkim należy, że z dniem 25 maja 2018 r. weszła w życie u.o.d.o. z 2018 r., na mocy której Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych stało się Urzędem Ochrony Danych Osobowych, a postępowania prowadzone przez GIODO, wszczęte i niezakończone przed 25 maja 2018 r. prowadzone są przez Prezesa UODO na podstawie u.o.d.o. z 1997 r. zgodnie
z zasadami określonymi w Kpa. W myśl art. 160 ust. 1 - 3 u.o.d.o. z 2018 r., wszelkie czynności podjęte przez GIODO przed 25 maja 2018 r. pozostają skuteczne.
Również od 25 maja 2018 r. przepisy RODO wiążą w całości Polskę - jako państwo członkowskie, mając bezpośrednie zastosowanie (art. 99 ust. 1 i ust. 2 RODO).
Prezes UODO jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych
i organem nadzorczym w rozumieniu RODO (art. 34 ust. 1 i ust. 2 u.o.d.o. z 2018 r.) .
W konsekwencji powyższych regulacji prawnych, do spraw rozstrzyganych przez Prezesa UODO, wszczętych przed 25 maja 2018 r., w zakresie prawa materialnego znajdują zastosowanie przepisy RODO, a w zakresie proceduralnym - przepisy u.o.d.o. z 1997 r.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że do elementów konstrukcyjnych przedmiotu sprawy administracyjnej zaliczyć należy wolę uprawnionego podmiotu, o ile ustawodawca łączy z nią istnienie postępowania.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 2 Kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Powyższa regulacja, dopuszczająca dysponowanie przez stronę postępowaniem wszczętym na jej żądanie, poddaje jej wniosek o umorzenie postępowania kontroli innych stron oraz ocenie z uwagi na wymagania interesu społecznego i w końcu załatwienie wniosku pozostawia uznaniu organu administracyjnego. Prawo strony do dysponowania postępowaniem administracyjnym jest więc poważnie ograniczone. Dodać trzeba, że inne strony postępowania nie muszą wyrażać zgody na umorzenie postępowania, bo przepis stanowi tylko o możliwości zgłoszenia sprzeciwu; umorzenie będzie niedopuszczalne, gdy taki sprzeciw wniesie chociażby jedna z wielu stron postępowania.
Poza sporem pozostaje, że skarżący jest stroną, na której żądanie zostało wszczęte postępowanie dotyczące nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez MUP. Bezspornym jest również fakt, że pismem z 9 listopada 2021 r. skarżący wniósł o umorzenie ww. postępowania.
Prezes UODO przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2022 r., czyniąc zadość wymogowi określonemu w art. 105 § 2 Kpa, pismem z 1 grudnia 2021 r. poinformował MUP o złożeniu przez skarżącego wniosku o umorzenie postępowania. Jednocześnie organ wskazał, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. pisma MUP przysługuje prawo sprzeciwu wobec ww. wniosku skarżącego o umorzenie niniejszego postępowania. Pismo to zostało MUP skutecznie doręczone w dniu 1 grudnia 2021 r. Uczestnik postępowania nie wyraził sprzeciwu wobec ww. wniosku skarżącego
o umorzenie niniejszego postępowania w wyznaczonym terminie.
Sąd podziela stanowisko organu, że skoro przedmiotem postępowania
w niniejszej sprawie były nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez MUP, to przedmiotowe postępowanie miało zatem charakter indywidualny i nie dotyczyło interesu społecznego. Nie zachodziła również sprzeczność pomiędzy umorzeniem niniejszego postępowania a interesem społecznym. Prezes UODO trafnie powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1397/10, stwierdził, że zasada dyspozycyjności postępowania administracyjnego, zwłaszcza na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, podlega pewnym ograniczeniom. Dowodem istnienia takich ograniczeń jest właśnie art. 105 § 2 Kpa, jednakże ograniczenie zawarte w tym przepisie dotyczy sytuacji, w której strona inicjująca postępowanie żąda następnie jego umorzenia, nie cofając wniosku
o wszczęcie postępowania. Wyrażenie woli umorzenia postępowania bez wycofania wniosku należy do subiektywnych podstaw umorzenia postępowania i tylko takie powinno być poddane kontroli pozostałych stron oraz kontroli co do zgodności
z kryterium interesu społecznego.
Podzielając wyrażone w przytoczonym wyżej wyroku stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania i umorzenia postępowania w oparciu
o art. 105 § 2 Kpa. Skarżący bowiem pismem z 9 listopada 2021 r. wniósł o umorzenie postępowania, zaś MUP nie wyraził sprzeciwu na powyższe, ponadto umorzenie to nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Zauważyć przy tym również należy, że pismem z 15 marca 2017 r. MUP poinformował skarżącego o pozytywnym rozpatrzeniu jego żądania usunięcia danych osobowych w zakresie stanu cywilnego oraz liczby dzieci na utrzymaniu. Sam zaś skarżący w skardze do tutejszego Sądu wskazuje, że przywrócenie stanu zgodnego z prawem przez MUP nastąpiło na jesieni 2020 r. - po wyroku WSA w Warszawie i uchyleniu decyzji Prezesa UODO z 2019 r. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 Kpa jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego, który w przypadku istnienia łącznego wszystkich wymienionych już przesłanek stosowania tego przepisu "może" je umorzyć. Zakres tego uznania został zaś ograniczony przepisem art. 7 Kpa, który nakazuje chronić słuszny interes jednostki aż do granic kolizji z wymaganiami interesu społecznego (patrz - wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 57).
Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu, nie naruszają przepisów prawa, a wskazane w skardze argumenty nie mogą być powodem wydania rozstrzygnięcia odmiennego od dotychczasowego.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.