II SA/WA 1625/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania J.P. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego przez Prezesa ZUS. Organ uznał, że dochód skarżącej, składający się z emerytury (570,63 zł netto) oraz fikcyjnego dochodu z połowy gospodarstwa rolnego (434,28 zł netto), wynosi łącznie 1004,91 zł netto, co przekracza kwotę najniższej emerytury netto (935,00 zł). W związku z tym odmówiono przyznania świadczenia, powołując się na art. 3 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że utrzymuje się wyłącznie z niskiej emerytury. WSA w Warszawie uchylił decyzję ZUS, wskazując na dwa kluczowe błędy organu. Po pierwsze, sąd uznał, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie kryteriów dochodowych w pomocy społecznej do ustalenia fikcyjnego dochodu z gospodarstwa rolnego, ponieważ ustawa o świadczeniu uzupełniającym nie zawiera takiego odesłania. Po drugie, sąd podkreślił, że celem ustawy jest faktyczna rekompensata dla rodziców, którzy poświęcili się wychowaniu dzieci, dlatego należy badać rzeczywisty stan faktyczny i faktycznie uzyskiwany dochód, a nie hipotetyczny. Sąd wskazał, że niedookreślone sformułowania "dochód zapewniający" i "niezbędne środki utrzymania" należy interpretować w kontekście celu ustawy i faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawcy, powiązując "niezbędne środki" z kwotą najniższej emerytury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, w szczególności oceny dochodu i stosowania przepisów pomocniczych przez organy rentowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy posiadającego gospodarstwo rolne i ubiegającego się o świadczenie uzupełniające.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przy ustalaniu prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, organ rentowy może stosować przepisy rozporządzenia o pomocy społecznej do ustalenia fikcyjnego dochodu z gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może stosować przepisów rozporządzenia o pomocy społecznej do ustalenia fikcyjnego dochodu z gospodarstwa rolnego w przypadku wniosku o rodzicielskie świadczenie uzupełniające, gdyż ustawa o tym świadczeniu nie zawiera takiego odesłania.
Uzasadnienie
Ustawa o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym nie odsyła do przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego. Organ stosując analogię prawną, działał bez podstawy ustawowej.
Jak należy interpretować przesłankę "dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania" przy ubieganiu się o rodzicielskie świadczenie uzupełniające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy badać rzeczywisty stan faktyczny i faktycznie uzyskiwany dochód, a nie hipotetyczny, w celu ustalenia, czy wnioskodawca posiada dochód zapewniający niezbędne środki utrzymania.
Uzasadnienie
Celem ustawy jest faktyczna rekompensata dla rodziców, którzy poświęcili się wychowaniu dzieci. Czas dokonany "dochód zapewniający" oraz cel ustawy wskazują na konieczność badania faktycznie uzyskiwanego dochodu, a nie potencjalnego lub hipotetycznego.
Jakie kryterium należy przyjąć do oceny "niezbędnych środków utrzymania" przy ubieganiu się o rodzicielskie świadczenie uzupełniające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uzasadnione jest powiązanie określenia "niezbędnych środków utrzymania" z kwotą najniższej emerytury, jako obiektywnym wskaźnikiem zapewniającym egzystencję.
Uzasadnienie
Skoro Państwo Polskie ustaliło najniższą emeryturę jako kwotę wystarczającą dla zaspokojenia egzystencji, jest to uzasadnione kryterium do oceny "niezbędnych środków utrzymania" w kontekście świadczenia uzupełniającego.
Przepisy (6)
Główne
u.r.ś.u. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
Świadczenie może być przyznane, gdy wnioskodawca nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania.
u.r.ś.u. art. 3 § ust. 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
Przesłanka "nieposiadania dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania" podlega ocenie, a dochód ten powinien być faktycznie uzyskiwany.
p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt 1a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pomocnicze
u.r.ś.u. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
Celem ustawy jest zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej ze względu na wychowywanie dzieci.
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola zgodności z prawem.
u.e.r.f.u.s. art. 83
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przywołana jako przykład przepisu, gdzie ocena środków utrzymania jest powiązana z obiektywnym kryterium.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nieprawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia o pomocy społecznej do ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego. • Należy badać rzeczywisty stan faktyczny i faktycznie uzyskiwany dochód, a nie hipotetyczny. • Kryterium "niezbędnych środków utrzymania" powinno być powiązane z kwotą najniższej emerytury.
Godne uwagi sformułowania
intencją racjonalnego ustawodawcy (...) jest faktyczna rekompensata dla rodzica, który poświęcił się wychowaniu co najmniej czwórki dzieci. • należy odnosić się do rzeczywistego stanu faktycznego, a nie do założeń o charakterze hipotetycznym. • Ustawodawca w omawianym przepisie posłużył się bowiem czasem dokonanym – "dochód zapewniający". Przepisu tego nie sformułował zaś w formie otwartego pytania – "dochód mogący zapewnić". • stosowanie w niniejszej sprawie przez Prezesa ZUS w drodze analogii przepisów rozporządzenia Rady Ministrów (...) nie znajduje umocowania prawnego. • określenie "środki niezbędne", nie jest równoznaczne z określeniem "środki wystarczające". • powiązanie określenia "niezbędnych środków utrzymania", z kwotą najniższej emerytury.
Skład orzekający
Andrzej Góraj
sprawozdawca
Janusz Walawski
przewodniczący
Karolina Kisielewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, w szczególności oceny dochodu i stosowania przepisów pomocniczych przez organy rentowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy posiadającego gospodarstwo rolne i ubiegającego się o świadczenie uzupełniające.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy mogą błędnie stosować przepisy, tworząc fikcyjne dochody, co prowadzi do odmowy przyznania świadczenia. Wyjaśnia też, jak należy interpretować przesłanki dochodowe w kontekście świadczeń społecznych.
“ZUS stworzył fikcyjny dochód? Sąd wyjaśnia, jak oceniać prawo do świadczenia uzupełniającego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.