II SA/Wa 1624/24

II SA/Wa 1624/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1533/25 - Wyrok NSA z 2025-11-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 171
art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 41 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 17
art. 178a par. 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.), z dniem 31 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze Policji, ustalił datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] maja 2024 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
KGP w uzasadnieniu wskazał, że 15 listopada 2023 r. do Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. wpłynął meldunek nr [...] I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w L. z wydarzenia z udziałem funkcjonariusza Policji. Z powyższego dokumentu wynika, iż w dniu [...] listopada 2023 r. K. C., mieszkaniec powiatu l., jadąc samochodem marki [...] przez L. od strony W., około godz. 21:45 na [...] przy ul. [...] za wiaduktem chciał zjechać na stację S.. Na pasie zjazdowym do skrętu w prawo stał samochód marki F. koloru [...]. Samochód ten miał włączone światła awaryjne, uruchomiony silnik i nie poruszał się, mimo że przed nim nie było niczego, co blokowałoby mu dalszą jazdę. K. C. minął pojazd z lewej strony, zerkając na kierującego pojazdem. Zauważył, że na fotelu kierowcy siedzi mężczyzna. Był on oparty głową o kierownicę i miał zamknięte oczy. K. C. zatrzymał się w bezpiecznym miejscu i podszedł do samochodu, aby sprawdzić, czy kierujący wymaga pomocy. W samochodzie nie było innych osób. K. C. podszedł do samochodu od strony pasażera i otworzył drzwi. Kierowca nie reagował, spał. W samochodzie było czuć silną woń alkoholu. K. C. krzyknął do kierowcy kilka razy, zanim ten się obudził. Gdy kierujący się ocknął, był zamroczony i wyglądał na pijanego, nie można było zrozumieć, co mówi. K. C. sięgnął do środka auta, zgasił silnik i wyjął ze stacyjki kluczyki. Następnie zadzwonił na numer alarmowy 112 i odszedł od pojazdu, cały czas obserwując kierującego samochodem F. Wymieniony nie widział, aby kierujący do przyjazdu Policji spożywał alkohol albo pił cokolwiek. Przybyli na miejsce policjanci zastali pojazd marki F. stojący na pasie do skrętu w prawo, na miejscu kierowcy spał mężczyzna, zaś z kabiny auta czuć było silną woń alkoholu. Po obudzeniu kierującego policjanci pomogli mu wysiąść z auta, gdyż wymieniony nie był w stanie samodzielnie utrzymać równowagi i bełkotał. Następnie, po założeniu mu kajdanek na ręce trzymane z tyłu, policjanci umieścili mężczyznę w radiowozie. W wyniku sprawdzenia pojazdu policjanci znaleźli portfel, w którym znajdował się dowód osobisty oraz legitymacja służbowa funkcjonariusza Policji [...], Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S., ID [...]. O powyższym fakcie policjanci poinformowali dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w L., następnie udali się z zatrzymanym mężczyzną do Komendy Powiatowej Policji w L., celem wykonania badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem stacjonarnym. Mężczyzna odmówił poddania się temu badaniu, w związku z czym pobrano próbki do badań krwi, udano się do Szpitala Wojskowego Instytutu Medycznego w L., gdzie w obecności oficera kontrolnego podkom. L.J. została od zatrzymanego – M. Z. pobrana krew w odstępach trzydziestominutowych. Po sporządzeniu stosownej dokumentacji służbowej, mężczyznę zwolniono i przekazano siostrze A. W.
Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w zeznaniach świadków: K. C. oraz st. sierż. W. C., których kopie znajdują się w materiałach przedmiotowej sprawy. Do sprawy zabezpieczono nagrania z monitoringu miejskiego z kamer znajdujących się na skrzyżowaniu ul. W. z ul. J. i ul. W. z ul. S. oraz monitoringu znajdującego się na stacji paliw S. w L. przy ul. Z. [...].
Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. wszczął przeciwko M. Z. - asystentowi Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. postępowanie dyscyplinarne i przedstawił wymienionemu zarzut następującej treści: w dniu [...] listopada 2023 r. w miejscowości L. na [...] przy ul. Z. [...], powiat l., województwo m., w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązany do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, od obowiązku tego odstąpił w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził po drodze publicznej prywatny samochód marki F., przez co działał na szkodę Policji jako formacji, w której służy, nie dbając o godność i dobre imię służby, a także o jej społeczny wizerunek, a podejmowane przez niego działania nie służyły budowaniu zaufania do niej, czym dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 23 załącznika do zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie " Zasad etyki zawodowej policjanta " (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w L., po zapoznaniu się z materiałami sprawy o sygn. akt [...] postanowiła wszcząć śledztwo w sprawie kierowania w stanie nietrzeźwości pojazdem mechanicznym marki F. w ruchu lądowym w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., tj. z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. W uzasadnieniu wskazano, iż z materiałów sprawy wynika uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego przez funkcjonariusza Policji. W materiałach sprawy znajdują się dwie opinie z zakresu badań toksykologicznych: [...], w której wskazano, iż w wyniku przeprowadzonych badań toksykologicznych w próbce krwi o numerze kontrolnym [...], pobranej od M. Z. w dniu [...] listopada 2023 r. o godz. 00:50, nie stwierdzono obecności substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (tzw. dopalaczy) - zgodnie z załącznikami 1 i 2 analizy celowanej ilościowej oraz analizy przesiewowej jakościowej oraz [...], w której wskazano iż w wyniku przeprowadzonych badań zawartości alkoholu etylowego w próbce krwi o numerze kontrolnym [...], pobranej od M. Z. w dniu [...] listopada 2023 r. o godz. 00:50, stwierdzono obecność alkoholu etylowego w stężeniu [...] ‰.
Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. zmienił zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko M. Z. i przedstawił wymienionemu zarzut następującej treści: w dniu [...] listopada 2023 r. w miejscowości L. na [...] przy ul. Z. [...], powiat l., województwo m., w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązany do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, od obowiązku tego odstąpił w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości [...] ‰ alkoholu etylowego w próbce krwi o numerze kontrolnym [...], prowadził po drodze publicznej prywatny samochód marki F., przez co działał na szkodę Policji jako formacji, w której służy, nie dbając o godność i dobre imię służby, a także o jej społeczny wizerunek, a podejmowane przez niego działania nie służyły budowaniu zaufania do niej, czym dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
W dniu [...] grudnia 2023 r. do Wydziału Kadr Komendy [...] Policji wpłynął wniosek Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. w sprawie zwolnienia M. Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. wskazał na przytoczone wyżej okoliczności.
Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. zawiadomił M. Z. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stronę postępowania pouczono o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, stronę wezwano do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 30 grudnia 2023 r. Następnie, za pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. przekazał Komendantowi [...] Policji: kopię raportu M.Z. z dnia [...] listopada 2023 r., którym zwrócił się do przełożonego właściwego w sprawach osobowych o rozwiązanie stosunku służbowego z dniem [...] stycznia 2024 r.; pismo z dnia [...] listopada 2023 r. starszego specjalisty Zespołu Prezydialnego, Kadr i Szkolenia Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S, którym poinformowano policjanta o wyrażeniu zgody na zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2024 r. wraz z potwierdzeniem odbioru.
W dniu [...] stycznia 2024 r. M. Z. zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] stycznia 2024 r. do Komendy [...] Policji wpłynęły wystąpienia strony: wniosek o dopuszczenie dowodu z nagrań z monitoringu na okoliczność zarejestrowanego przebiegu zdarzenia; wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań sierż. szt. M.T. na okoliczność prowadzonych przez wymienionego czynności podczas interwencji z dnia [...] listopada 2023 r.; pismo z dnia [...] stycznia 2024 r., w którym M. Z. wskazał, iż ustanowił swoim pełnomocnikiem w sprawie C. R, zam. [...] L., ul. M. [...].
W dniu [...] stycznia 2024 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił M.Z. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2024 r. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast została ona przesłana na adres C. R. i doręczona wymienionemu w dniu 6 lutego 2024 r. W dniu [...] lutego 2024 r. M. Z. złożył odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2024 r.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż samo przesłanie przez M. Z. do Komendy [...] Policji pełnomocnictwa z dnia [...] stycznia 2024 r. nie mogło spowodować skutecznego ustanowienia pełnomocnika w sprawie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, bowiem C. R. nie podjął żadnego działania wskazującego, iż w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym występuje jako pełnomocnik strony. Wobec zatem nie załączenia przez C. R. do akt sprawy pełnomocnictwa oraz wobec nieujawnienia przez wymienionego woli działania w imieniu M. Z., nigdy nie nastąpiło związanie organu pełnomocnictwem przedstawionym przez stronę. Powyższe zaś sprawiło, że zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona stronie, a co za tym idzie brak było podstaw do uznania, iż rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2024 r. Wskazane postanowienie zostało M. Z. doręczone w dniu [...] maja 2024 r.
Mając na uwadze powyższe Komendant [...] Policji przesłał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. na adres zamieszkania strony, został on doręczony w dniu 21 maja 2024 r. W dniu 22 maja 2024 r. (data stempla pocztowego) M. Z. złożył odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, iż jego zachowanie stanowiące podstawę do rozwiązania z nim stosunku służbowego nie wypełnia przesłanki "ważnego interesu służby", o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podniósł również, iż wobec złożenia przez niego raportu o rozwiązanie stosunku służbowego, zwolnienie ze służby winno nastąpić na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Po zapoznaniu się z powyższym odwołaniem, Komendant [...] Policji przekazał sprawę, wraz z jej aktami i własnym stanowiskiem, Komendantowi Głównemu Policji.
Pismem z dnia 1 lipca 2024 r. zwrócono się do Prokuratury Rejonowej w L. o udzielenie informacji, czy w postępowaniu karnym o sygn. akt [....] M. Z. zostały przedstawione zarzuty, a jeśli tak - o przekazanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów. W dniu 12 lipca 2024 r. do Komendy Głównej Policji wpłynęło postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia [...] stycznia 2024 r. o przedstawieniu M. Z. zarzutu, że w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., woj. M., kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki F. znajdując się w stanie nietrzeźwości [...] ‰ alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Treść powyższego postanowienia ogłoszono stronie w dniu 8 lutego 2024 r.
KGP na wstępie wskazał, iż organ administracji zobowiązany jest do prowadzenia postępowania administracyjnego, w myśl zasady legalizmu wynikającej m.in. z art. 7 Konstytucji RP, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ odwoławczy jest w szczególności zobligowany, tak jak organ I instancji, dążyć z urzędu do wykrycia prawdy obiektywnej, a zatem do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Jednocześnie organ II instancji obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości oraz rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym, w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący na dzień wydawania własnej decyzji, przy czym winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego o nowe okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie, które mogą mieć znaczenie prawne dla prawidłowego jej załatwienia.
Zaznaczył, że podstawę materialnoprawną zwolnienia M. Z. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r, sygn. akt I OSK 1853/13). Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie M. Z. w służbie narusza ważny interes służby.
Komendant Główny Policji stoi na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.
KGP wskazał, że ocena całokształtu okoliczności z udziałem M. Z. powoduje, że wymieniony z całą pewnością utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może on pełnić służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
Z ustaleń dokonanych w toczącym się postępowaniu wynika bowiem, że w dniu [...] listopada 2023 r. Pan K. C., mieszkaniec powiatu l., jadąc samochodem marki [...] przez L. od strony W., około godz. 21:45 na [...] przy ul. Z. [...] za wiaduktem, podczas skrętu na stację S., na pasie zjazdowym zauważył stojący z włączonymi światłami awaryjnymi i uruchomionym silnikiem samochód marki F. koloru [...]. Wymieniony minął pojazd z lewej strony i zauważył, że na fotelu kierowcy siedzi oparty głową o kierownicę mężczyzna. Pan K. C. zatrzymał się w bezpiecznym miejscu i podszedł do samochodu, aby sprawdzić, czy kierujący wymaga pomocy. W samochodzie nie było innych osób. Pan K. C. podszedł do samochodu od strony pasażera i otworzył drzwi. Kierowca nie reagował, spał. W samochodzie było czuć silną woń alkoholu. Pan K. C. krzyknął do kierowcy kilka razy, zanim ten się obudził. Gdy kierujący się ocknął, był zamroczony i wyglądał na pijanego, nie można było zrozumieć, co mówi. Pan K. C. sięgnął do środka auta, zgasił silnik i wyjął ze stacyjki kluczyki. Następnie zadzwonił na numer alarmowy 112 i odszedł od pojazdu, cały czas obserwując kierującego samochodem F. Wymieniony nie widział, aby kierujący do przyjazdu Policji spożywał alkohol albo pił cokolwiek. Przybyli na miejsce policjanci zastali pojazd marki F. stojący na pasie do skrętu w prawo, na miejscu kierowcy spał mężczyzna, zaś z kabiny auta czuć było silną woń alkoholu. Po obudzeniu kierującego policjanci pomogli mu wysiąść z auta, gdyż wymieniony nie był w stanie samodzielnie utrzymać równowagi i bełkotał. Następnie, po założeniu mu kajdanek na ręce trzymane z tyłu, policjanci umieścili mężczyznę w radiowozie. W wyniku sprawdzenia pojazdu policjanci znaleźli portfel, w którym znajdował się dowód osobisty oraz legitymacja służbowa Pana M. Z. O powyższym fakcie policjanci poinformowali dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w L, następnie udali się z zatrzymanym do Komendy Powiatowej Policji w L, celem wykonania badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem stacjonarnym. Pan M. Z. odmówił poddania się temu badaniu, w związku z czym pobrano od niego próbki do badań krwi, udano się do Szpitala Wojskowego Instytutu Medycznego w L., gdzie w obecności oficera kontrolnego została od M. Z. pobrana krew w odstępach trzydziestominutowych. W wyniku przeprowadzonych badań zawartości alkoholu etylowego w próbce krwi o wskazanym numerze kontrolnym, pobranej od M. Z. w dniu [...] listopada 2023 r. o godz. 00:50, stwierdzono obecność alkoholu etylowego w stężeniu [...] %o. Jak wynika z powyższego, przedmiotem tego postępowania nie jest wyłącznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez M. Z. czynów o znamionach przewinienia dyscyplinarnego i przestępstwa z 178a § 1 Kodeksu karnego, chociaż czyny te mają istotne znaczenie w kontekście spełnienia przesłanki wynikającej z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ale przede wszystkim okoliczności towarzyszące ich popełnieniu. Wymieniony bowiem, znajdując się w stanie nietrzeźwości, spał w pojeździć z włączonym silnikiem. Nie tylko zatem policjanci przybyli na miejsce zdarzenia, ale również osoby postronne (z uwagi na stan, w jakim wymieniony się znajdował), mieli możliwość ujawnienia tego faktu. Powyższe zaś wpływa negatywnie nie tylko na postrzeganie wymienionego jako funkcjonariusza Policji, ale również na postrzeganie przez pryzmat zachowania M. Z. całej formacji. Co więcej, wymieniony jako funkcjonariusz Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. zdawał sobie sprawę z konsekwencji znalezienia się w pojeździć, który ma uruchomiony silnik, będąc w stanie nietrzeźwości.
Organ wskazał, że nie mniej istotnym jest również to, że udział M. Z. w tym zdarzeniu został następczo poddany również ocenie prawnokarnej przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L., który w dniu [...] stycznia 2024 r. wydał postanowienie o przedstawieniu M. Z. zarzutu o to, że w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., woj. M., kierował w ruchu lądowym pojazdem marki F. znajdując się w stanie nietrzeźwości [...] %o alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
KGP podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowanie nie badał czy w istocie czyny te (przewinienie dyscyplinarne albo przestępstwo) zostały popełnione, a także czy w wyniku ich popełnienia policjant może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń (zależnych oraz niezależnych od woli skarżącego), które w konsekwencji doprowadziły do przedstawienia mu zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym, a następnie, które doprowadziły również do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutu w postępowaniu karnym, spowodowały konieczność wykluczenia tego policjanta z szeregów formacji policyjnej, z uwagi na "ważny interes służby". Zatem punktem odniesienia (punktem centralnym) tego postępowania nie jest wyłącznie sam policjant, ale przede wszystkim dobro formacji konkretyzujące się w pojęciu ważnego interesu służby. Zachowanie, o które podejrzany jest M. Z. stanowi nie tylko dobitny przykład naruszenia przepisów prawa, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta. W ocenie przełożonego dyscyplinarnego istnieje bowiem uzasadnione podejrzenie, że M. Z. świadomie i z własnej woli podjął działania kwalifikowane jako niezgodne z przepisami prawa, a także zasadami etyki zawodowej policjanta. Negatywna ocena zachowania M. Z. została również potwierdzona przez prokuratora w postępowaniu karnym. Irrelewantne są natomiast motywy, dla których wymieniony policjant tego dokonał. Postawa prezentowana przez policjanta z takim doświadczeniem służbowym musi być przykładem dla innych policjantów. Brak stosownych (zdecydowanych) kroków ze strony właściwego przełożonego stanowiłby przejaw irracjonalnego, bo nierównego traktowania poszczególnych członków tej formacji. Wpłynąłby z pewnością także na rozluźnienie dyscypliny służbowej, co z kolei skutkowałoby niemożnością efektywnego egzekwowania obowiązków funkcjonariusza, które wynikają z charakteru i właściwości pełnionej służby, a także z przyjętej hierarchicznej struktury organizacyjnej Policji. Osłabiałby także podstawę do egzekwowania posłuszeństwa wobec innych policjantów.
KGP zgodził się ze stanowiskiem judykatury, że już "Samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego (...) może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a tym samym co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie. Poszlaka w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast nieposzlakowany - to osoba nieskazitelna, której nie można nic zarzucić, przypisać. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji.
KGP stwierdził, że zachowanie M. Z. w dniu zdarzenia, tj. w dniu [...] listopada 2023 r., które nie tylko skutkowało zainicjowaniem wobec niego postępowania dyscyplinarnego, ale również w konsekwencji wszczęciem postępowania karnego, w toku którego wydano postanowienie o przedstawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, nie tylko dyskredytuje go jako osobę o nieposzlakowanej opinii, wymaganej przez art. 25 ustawy o Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach.
KGP dodał, że zasada prawdy materialnej panująca w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji zorientowana jest w odmiennym kierunku, niż ma to miejsce w postępowaniu dyscyplinarnym albo karnym. Celem, w tym przypadku, jest bowiem wyłącznie ustalenie czy dane okoliczności, w których uczestniczył dany policjant albo które są z nim immanentnie związane, zagrażają dobru jakim jest ważny interes służby. Okoliczności, o których mowa wyżej, nie muszą być dowiedzione na zasadach i w granicach określonych w wyżej wskazanych postępowaniach, bo nie powodują ukarania sprawcy, tj. nie skutkują wymierzeniem mu kary za przestępstwo albo kary dyscyplinarnej. Postępowanie karne oraz dyscyplinarne są odrębnymi i niekonkurencyjnymi postępowaniami w stosunku do postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. W żadnym razie wynik danego postępowania (w tym przypadku postępowania dyscyplinarnego oraz karnego) nie może jednoznacznie przesądzać o końcowej ocenie danego zdarzenia.
KGP w uzupełnieniu dodał, że osoba uczestnicząca w zdarzeniu wyczerpującym znamiona przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, ma prawo do własnej obrony, jak również do podejmowania działań mających na celu uniknięcie przez nią odpowiedzialności karnej lub odpowiedzialności za to przewinienie, w tym budowania wersji wydarzeń czy linii obrony. Takie zabiegi nie mogą być oceniane niekorzystnie na gruncie postępowania karnego oraz dyscyplinarnego, gdzie ciężar dowodzenia całkowicie obciąża organ procesowy, a wątpliwości muszą być rozstrzygane na korzyść osoby, która ma zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej lub dyscyplinarnej. Odmiennie, te same okoliczności mogą natomiast stanowić podstawę do negatywnej oceny etyczno-moralnej funkcjonariusza Policji, a tym samym świadczyć o utracie przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii. Stadium postępowania karnego i dyscyplinarnego, w jakim się ono obecnie znajduje, nie usuwa wcale wątpliwości i nie powoduje, że policjant nie przestaje być w kręgu podejrzeń o zachowanie niezgodne z prawem, nieetyczne, niemoralne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i niegodne funkcjonariusza Policji. W ocenie KGP przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, iż skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Tym samym uznał, że M. Z. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie. Tym samym zasadne było rozwiązanie z M. Z. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
KGP podkreślił, że treść wydanej decyzji nie narusza art. 7 k.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów M. Z. obecnie nie wypełnia. KGP podkreślił, że podstawą do zwolnienia M. Z. ze służby w Policji było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Fakt ten potwierdzały okoliczności towarzyszące zdarzeniom z dnia [...] listopada 2023 r. W tym kontekście należy rozważać zasadność podjętej przez organ decyzji merytorycznej. Nie była natomiast przedmiotem badania postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ administracyjny nie kwestionował bowiem, że M. Z. pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania. Relewantna z punktu widzenia decyzji merytorycznej była wyłącznie sekwencja zdarzeń, w tym w szczególności postawa M. Z., a także rodzaj podjętych przez niego czynności, które w konsekwencji doprowadziły do przedstawienia mu zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym. W tym przypadku te okoliczności determinowały organ I instancji do przyjęcia, że ten funkcjonariusz Policji utracił przymioty niezbędne do dalszej służby w Policji. Zainicjowanie postępowania karnego przeciwko M. Z., w którym wydano postanowienie o przedstawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, potwierdziło zasadność podjętej wobec skarżącego decyzji i wzmocniło argumentację przemawiającą za jego zwolnieniem ze służby. KGP dodał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Zaznaczył, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. Policjant może wskazać zakładową organizację związkową, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania w sprawie wskazania takiej organizacji (art. 43 ust. 4 ustawy o Policji). M. Z., mimo prawidłowego doręczenia mu w dniu 30 grudnia 2023 r. pisma z dnia [...] grudnia 2023 r., w którym został pouczony o przysługującym mu uprawnieniu do wskazania zakładowej organizacji związkowej, nie wskazał w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, tego rodzaju organizacji związkowej, która mogłaby go reprezentować w tym postępowaniu. Wobec powyższego zwolnienie M. Z. mogło nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej. Podkreślił, że organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Jednocześnie brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności tej decyzji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a.
KGP zaznaczył, że złożenie raportu o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, co też M. Z. uczynił w dniu [...] listopada 2023 r., nie powoduje w każdym przypadku obowiązku zastosowania tego przepisu. Właściwy organ Policji po otrzymaniu wniosku policjanta o zwolnienie ze służby złożonego w powyższym trybie winien potraktować go bowiem tak samo jak pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. zwolnić funkcjonariusza w terminie do 3 miesięcy, ale tylko wówczas, gdy w tym terminie nie zostało wszczęte z urzędu przeciwko policjantowi postępowanie o zwolnienie go ze służby na innej podstawie, a następnie nie została w tym zakresie wydana decyzja. Powołując się na doktrynę wskazał, że "Skoro przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) przewidują różne podstawy rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to oczywistym jest, że w sprawie zwolnienia ze służby na każdej z dopuszczalnych podstaw zwolnieniowych prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Każda z tych spraw ma odrębny charakter. W ramach każdej z nich organ zobowiązany jest ocenić, czy zachodzą przesłanki do rozwiązania stosunku służbowego na przyjętej podstawie, a następnie w zależności od poczynionych ustaleń podjąć stosowne działania kończące postępowanie w danej sprawie" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt 1 OSK 1481/14). Przedmiot postępowania to inaczej sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 Kpa. Jej granice wytycza każda podstawa upoważniająca organ do zwolnienia policjanta ze służby, zawarta w treści art. 41 ustawy o Policji. W tym przypadku jest nią art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skoro przedmiot nie może ulec zmianie w toku trwającego postępowania, to oczywistym jest, że podstawa rozwiązania stosunku służbowego wynikająca z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji będzie poza zakresem tego postępowania. Zatem ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie mogą w tym postępowaniu odnieść się merytorycznie do okoliczności, które nie stanowią przedmiotu tego postępowania. Dodać trzeba, iż w razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy organ władny jest zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy omawianej formacji. W tym przypadku organ dokonał takiego wyboru. Wszczynając postępowanie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, mimo złożonego wcześniej przez stronę raportu o zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zakończył to postępowanie wydaniem decyzji o zwolnieniu M. Z., opierając swe rozstrzygnięcie właśnie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
KGP wyjaśnił ponadto, że decyzja istnieje w sensie prawnym od dnia jej podpisania przez upoważnioną osobę i tylko istniejąca decyzja może być skutecznie doręczona. Taka decyzja jest decyzją, którą organ wydał, jest on związany tą wydaną decyzją od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, "o ile kodeks nie stanowi inaczej", czyli że związanie od chwili doręczenia lub ogłoszenia nie jest związaniem bezwzględnym. Podkreślił, że wszystkie skutki doręczenia lub ogłoszenia mogą dotyczyć tylko decyzji uprzednio istniejącej, tj. takiej, która nie tylko została sporządzona, lecz także podpisana. Z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która istnieje już w momencie wydania, choć wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie.
Rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2024 r., zwolnił M. Z. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2024 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oznacza to, że w dniu wydania decyzji data zwolnienia ze służby została określona prawidłowo, bo na przyszłość. Nieskuteczność - wadliwość doręczenia tego rozkazu personalnego, która powodowała, że konieczne stało się ponowienie tej czynności, wskutek czego został on doręczony już po dacie wskazanej w rozkazie personalnym jako data zwolnienia, a także po dacie wynikającej z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie może zatem determinować uznania, że sama decyzja jest wadliwa. Istotne jest to, że sam rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Okoliczność jego doręczenia po okresie, o którym mowa w powyższym przepisie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie wpływa bowiem na prawidłowość zaskarżonego rozkazu personalnego. Trzymiesięczny termin określony w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wiąże organ pierwszej instancji. Termin ten jest zachowany, jeśli określona w decyzji organu pierwszej instancji data zwolnienia ze służby mieści się w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia przez policjanta ze służby. Taka sytuacja miała miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy. Uzyskując informację o nieskuteczności pierwotnego doręczenia decyzji jej adresatowi, organ zastosował się do dyspozycji normy prawnej wynikającej z art. 109 § 1 k.p.a., tj. ponowił tę czynność. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że późniejsze doręczenie stronie (w dniu 21 maja 2024 r.) decyzji o zwolnieniu ze służby, wydanej w dniu [...] stycznia 2024 r., skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania oraz rozwiązania z M. Z. stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2024 r. (któremu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności) został skutecznie doręczony stronie w dniu 21 maja 2024 r., dlatego należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia wymienionego ze służby w Policji i określić datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] maja 2024 r.
M. Z., reprezentowany przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie w całości rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. oraz rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2024 r.nr [...], ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonych rozkazów personalnych wobec wydania ich z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na zignorowaniu przesłanki z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wydania ich z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ w związku z upływem ustawowego terminu właściwość do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu z pełnienia służby w Policji przysługiwała w tym przypadku Komendantowi Powiatowemu Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. i w okolicznościach niniejszej sprawy należałoby uznać, że wniosek skarżącego został zrealizowany przez ten organ w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach analizowanej sprawy należało uznać, że sprawa zwolnienia skarżącego ze służby w Policji została załatwiona przez właściwy organ - Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. poprzez rozpatrzenie przez właściwy organ raportu o zwolnienie ze służby, o czym organ powiadomił skarżącego pismem z dnia [...] listopada 2023 r. o wyrażeniu zgody na zwolnienie ze służby z dniem [...] lutego 2024 r., które to pismo należy traktować jako decyzję administracyjną, a nawet gdyby odmówić pismu waloru decyzji administracyjnej, to i tak należałoby uznać, że przesłanka zwolnienia ze służby na wniosek z upływem terminu 3- miesięcznego (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) ziściła się w dacie [...] lutego 2024 r. i ewentualna decyzja administracyjna o charakterze deklaratoryjnym powinna wskazywać termin zwolnienia w dacie [...] lutego 2024 r., a organem właściwym w sprawie zwolnienia powinien być Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S., niewydanie natomiast przez tegoż Komendanta Powiatowego Policji decyzji o charakterze deklaratoryjnym nie uprawniało Komendanta Głównego Policji do odmiennego ukształtowania sytuacji prawnej skarżącego w zakresie daty jego zwolnienia w sytuacji, gdy ustawowy maksymalny termin zwolnienia policjanta na skutek jego pisemnego zgłoszenia, upłynął 19 lutego 2024 r.; art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy będąc zobligowanym na mocy art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. nie dopełnił obowiązku zachowania zasady szybkości i prostoty postępowania nakazującej organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, podczas gdy cel organu - zwolnienie M. Z. ze służby - mógł być zrealizowany wcześniej na podstawie jego pisemnego wniosku; naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. prawa wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy poprzez nieuwzględnienie oświadczenie woli M. Z. w przedmiocie wystąpienia ze służby tj. art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji polegające na błędnym i nieuprawnionym zastosowaniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) w sytuacji, gdy zachodziła uprzednia obligatoryjna ustawowa przesłanka wynikająca z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji obligująca organy Policji do wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w terminie ustawowym, przypadającym najpóźniej na [...] lutego 2024 r., a organ właściwy do zwolnienia na podstawie wniosku (raportu) skarżącego wydał rozstrzygnięcie w tej kwestii, art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nieuprawnione jego zastosowanie w realiach przedmiotowej mimo sprawy, braku spełnienia ustawowych przesłanek uprawniających do jego zastosowania.
Skarżący w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania. Podniósł m.in., że w dniu [...] listopada 2023 r. do Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. wpłynął jego wniosek o zwolnienie ze służby w Policji, złożony na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Na wniosek ten Komendant Powiatowy Policji odpowiedział pismem z dnia [...] listopada 2023 r., doręczonym skarżącemu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, ustalając termin zwolnienia na najdalszą możliwą, wynikającą z ustawy datę, tj. [...] lutego 2024 r., co odpowiada upływowi 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Tym samym nie uwzględnił wniosku skarżącego o wcześniejsze, niż przewiduje ustawa, zwolnienie ze służby we wnioskowanej dacie 3 stycznia 2024 r. Stosowna adnotacja organu została zamieszczona na wniosku skarżącego. Skarżący otrzymał pismo w dniu 3 stycznia 2024 r. Mimo nieuwzględniania wnioskowanej przez niego daty nie składał od tego rozstrzygnięcia żadnych środków odwoławczych. Pomimo powyższego Komendant [...] a następnie Komendant Główny Policji wydawali rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego z pełnienia służby w Policji ze względu na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji).
Skarżący podkreślił, że nawet gdyby uznać, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji, wymagana na podstawie art. 45 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy nie została wydana, to należałoby uznać, że wydanie decyzji o zwolnieniu z innej podstawy wymagałoby bezwzględnie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania prowadzonego na podstawie raportu o zwolnienie. Nic takiego nie miało miejsca - po przesłaniu skarżącemu pisma z [...] listopada 2023 r. Komendant Powiatowy Policji nie podejmował żadnych czynności w tej sprawie. Termin przez niego zaakceptowany jako termin zwolnienia, korespondujący z przepisem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji upłynął. Natomiast data zwolnienia skarżącego ze względu na ważny interes służby, finalnie została wskazana przez Komendanta Głównego Policji na [...] maja 2024 r. — ponad 3 miesiące po terminie zwolnienia go na podstawie jego raportu w tej sprawie.
Skarżący podniósł, że zasadniczym celem wszczęcia postępowania przez Komendanta [...] Policji było jak najszybsze zwolnienie skarżącego ze służby, ponieważ organ ten uznał, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie koliduje z interesem Policji. W tej sytuacji jednak najlepszą formą realizacji założonego celu było pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Komendanta Powiatowy Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. o zwolnieniu M. Z. z dniem [...] lutego 2024 r. Na poparcie powyższego przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 sierpnia 2023 r., III SA/Gl 302/23, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, składane policjanta pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustany o Policji, jest zatem oświadczaniem woli, do którego ma pełne zastosowanie art. 61 § 1 ustawy dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny i jako takie jest wiążące organ. Nadto dodał skarżący, że Komendant Powiatowy Policji, kierując się ważnym interesem służby miał możliwość zwolnić go ze służby w Policji w możliwie najkorzystniejszym dla tegoż interesu terminie tj. np. [...] listopada 2023 r., tuż po wpłynięciu pisemnego wniosku o wystąpieniu z Policji.
Skarżący wskazał, że przymusowe zatrudnianie policjanta wbrew jego woli, aż do dnia [...] maja 2024 r., narusza konstytucyjne prawo do wolności wyboru zawodu i zakaz przymusu pracy, wynikające z art. 65 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi nie uzyskał klarownego rozstrzygnięcia ani precyzyjnej informacji dotyczącej statusu swojego wniosku o rozwiązanie stosunku służbowego. Skarżący zarzucił, że na skutek działań organów Policji uzyskał, zgodnie z decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, prawo do emerytury, a w związku z tym utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu drugiej instancji będzie z istotną szkodą finansową i osobistą dla skarżącego.
KGP, reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pełnomocnik w uzasadnieniu wskazał, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie jest przepisem o charakterze ochronnym. Zatem skoro postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mogło się toczyć, to tym samym nie mogło podlegać umorzeniu wobec złożenia raportu o zwolnienie ze służby w określoną datą. Nadto wyrażenie zgody na piśmie w zakresie zwolnienia ze służby w określonej dacie nie stanowi decyzji administracyjnej. Organ decydując się na fakultatywny tryb rozwiązania stosunku służbowego nie był zobowiązany do dalszego zajmowania się raportem skarżącego o zwolnienie ze służby we wskazanym terminie. Pełnomocnik podkreślił, że postępowanie karne w stosunku do skarżącego nie zakończyło się, bowiem wniósł on apelację do wyroku sądu I instancji. W świetle możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji niezakończenie postępowania karnego nie stawowi przeszkody do zwolnienia policjanta ze służby na ww. podstawie prawnej. Organ Policji nie jest organem postępowania karnego. Nie jest też związany zasadą domniemania niewinności. Zaznaczył, że skarżącemu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa szczególnie nagannego.
Tolerowanie zatem w szeregach Policji osoby, która jest podejrzana o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości ([...]‰ we krwi) nie licuje z dobrem służby, pożądaną postawą oraz jakimikolwiek zasadami postępowania etycznego.
Pełnomocnik skarżącego wezwany pismem z dnia 16 października 2024 r. do ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie żądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne
sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a.
W świetle powyższego wskazania wymaga, że sąd administracyjny analizuje zaskarżony rozkaz personalny i rozkaz personalny organu I instancji oraz postępowanie, w toku którego zostały wydane pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, a z taką sprawą mamy tu do czynienia, sąd administracyjny bada, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie podlegała uwzględnieniu. Zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu I instancji odpowiadają prawu. Organy nie naruszyły w tej sprawie ani przepisu prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej.
W ocenie Sądu organy Policji miały prawo – w stanie faktycznym tej sprawy – zastosować przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zarówno Komendant [...] Policji, jak i Komendant Główny Policji dokonali prawidłowej wykładni i właściwie zastosowali przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, prawidłowo zastosowano też art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Organy w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż dokonana przez nie ocena materiału dowodowego nie była dowolna. Organ zebrał wystarczający i niezbędny dla rozstrzygnięcia tej sprawy materiał dowodowy – pozwalający na ocenę zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby – i należycie go rozważył. Pismem z 14 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie skarżący został poinformowany o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W sprawie niniejszej organ oparł rozstrzygnięcie na przepisach prawa, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ nie naruszył też art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i § 2 stanowiącego, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Z akt postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie wynika, aby zasada szybkości i prostoty postępowania ta została naruszona. Skarżący zarzut w tym zakresie odnosi do przesłanki zwolnienia z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jednakże zauważyć należy, że przepis ten nie stanowi podstawy materialnoprawnej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji i nie był stosowany w sprawie.
Organy Policji wszechstronnie rozważyły w tej sprawie wszystkie istotne okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Istotą sprawy było zatem dokonanie przez organ Policji ustalenia, czy pozostawienie M. Zd. w służbie narusza ważny interes służby i uzasadnia tym samym jego zwolnienie ze służby.
Jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, ustawa o Policji nie definiuje pojęcia ważnego interesu służby, jednakże jest bezsporne, że należy ten interes rozumieć i rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym zamachem.
Okoliczności, w jakich znalazł się skarżący, przedstawione przez organ w zaskarżonym rozkazie personalnym, tj. fakt, że w dniu [...] listopada 2023 r. mieszkaniec powiatu l. K. C., jadąc samochodem przez L. od strony W., około godz. 21:45 na [...] przy ul. Z. [...] za wiaduktem, podczas skrętu na stację S., na pasie zjazdowym zauważył stojący z włączonymi światłami awaryjnymi i uruchomionym silnikiem samochód marki F. koloru [...]. Wymieniony minął pojazd z lewej strony i zauważył, że na fotelu kierowcy siedzi oparty głową o kierownicę mężczyzna. Mieszkaniec powiatu zatrzymał się w bezpiecznym miejscu i podszedł do samochodu, aby sprawdzić, czy kierujący wymaga pomocy. W samochodzie nie było innych osób. Mieszkaniec powiatu podszedł do samochodu od strony pasażera i otworzył drzwi. Jak wynika z materiału dowodowego, kierowca nie reagował, spał. K. C. krzyknął do kierowcy kilka razy, zanim ten się obudził. Gdy kierujący się ocknął, był zamroczony i wyglądał na pijanego, nie można było zrozumieć, co mówi. K. C. sięgnął do środka auta, zgasił silnik i wyjął ze stacyjki kluczyki. Następnie zadzwonił na numer alarmowy 112 i odszedł od pojazdu, cały czas obserwując kierującego samochodem F. Wymieniony nie widział, aby kierujący do przyjazdu Policji spożywał alkohol albo pił cokolwiek. Przybyli na miejsce policjanci zastali pojazd marki F. stojący na pasie do skrętu w prawo, na miejscu kierowcy spał mężczyzna, zaś z kabiny auta czuć było silną woń alkoholu. Po obudzeniu kierującego policjanci pomogli mu wysiąść z auta, gdyż wymieniony nie był w stanie samodzielnie utrzymać równowagi i bełkotał. Następnie, po założeniu mu kajdanek na ręce trzymane z tyłu, policjanci umieścili mężczyznę w radiowozie. W wyniku sprawdzenia pojazdu policjanci znaleźli portfel, w którym znajdował się dowód osobisty oraz legitymacja służbowa M. Z. O powyższym fakcie policjanci poinformowali dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w L., następnie udali się z zatrzymanym do Komendy Powiatowej Policji w L., celem wykonania badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem stacjonarnym. Skarżący odmówił poddania się temu badaniu, w związku z czym pobrano od niego próbki do badań krwi, udano się do Szpitala Wojskowego Instytutu Medycznego w L., gdzie w obecności oficera kontrolnego została od skarżącego pobrana krew w odstępach trzydziestominutowych. Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. w dniu [...] listopada 2023 r. wszczął śledztwo w sprawie kierowania w stanie nietrzeźwości pojazdem mechanicznym marki F. o wskazanym w postanowieniu numerze rejestracyjnym w ruchu lądowym w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., tj. art. 178a § 1 kk. W wyniku przeprowadzonych badań zawartości alkoholu etylowego w próbce krwi o wskazanym numerze kontrolnym, pobranej od M. Z. w dniu [...] listopada 2023 r. o godz. 00:50, stwierdzono obecność alkoholu etylowego w stężeniu [...] %o. Wszystkie te okoliczności dawały organowi Policji wystarczającą podstawę do przyjęcia, że skarżący jako funkcjonariusz Policji, utracił nieposzlakowaną opinię.
Z przedstawionego przez organ Policji i znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy opisu zdarzenia wynika, że skarżący znajdując się w stanie nietrzeźwości, spał w pojeździć z włączonym silnikiem. Jak wskazał organ, nie tylko policjanci przybyli na miejsce zdarzenia, ale również osoby postronne (z uwagi na stan, w jakim wymieniony się znajdował), mieli możliwość ujawnienia tego faktu. Nie sposób podważyć twierdzenia organu, że powyższe wpływa negatywnie nie tylko na postrzeganie wymienionego jako funkcjonariusza Policji, ale również na postrzeganie przez pryzmat zachowania skarżącego całej formacji. Istotne jest przy tym, że skarżący był funkcjonariuszem Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. W sprawie jest też bezsporne, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. w dniu [...] stycznia 2024 r. wydał postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu o to, że w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., woj. M., kierował w ruchu lądowym pojazdem marki F. znajdując się w stanie nietrzeźwości [...] %o alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Zatem, jak wynika z przedstawionych przez organ okoliczności, znajdujących potwierdzenie w aktach administracyjnych, funkcjonariusz Policji, który będąc obowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw, sam stał się podejrzanym o popełnienie wskazanego przestępstwa.
Twierdzenie organu, że przedstawione wyżej okoliczności zdarzenia i samo zdarzenie z udziałem skarżącego skutkują utratą nieposzlakowanej opinii, a w konsekwencji powodują, że nie jest możliwe pozostawienie skarżącego w służbie, zostało w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wykazane.
Materiał dowodowy był wystarczający dla dokonania przez organ Policji oceny możliwości pozostawienia skarżącego w służbie z uwzględnieniem przesłanki ważnego interesu służby. Kwestia winy nie była przedmiotem ustaleń i oceny organu Policji w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.
Trafne jest stwierdzenie Komendanta Głównego Policji, że samo podejrzenie policjanta o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego skutkuje utratą nieposzlakowanej opinii i w konsekwencji uzasadnia zwolnienie ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).
Pogląd taki prezentowany jest także w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (v. wyrok NSA z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt I OSK 812/17, wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 921/17, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). "Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego jak i prywatnego. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie skutkuje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować – w konkretnych okolicznościach – znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej (v. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 48/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organy wykazały, że skarżący utracił autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy w istocie niezbędne są do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków policjanta. Organ zwrócił przy tym uwagę, uzasadniając przewagę ważnego interesu służby nad interesem strony, na wydźwięk społeczny w odniesieniu do okoliczności, w jakich znalazł się skarżący.
Pamiętać trzeba, że do zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy miały prawo stwierdzić w tej sprawie, że okoliczności zdarzenia i podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego skutkuje utratą przymiotu koniecznego do pozostania w szeregach Policji. Trafnie stwierdziły przy tym, że kwestia dotychczasowego przebiegu służby skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Zwrócić trzeba uwagę, że skarżący jako funkcjonariusz pełniący służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji dla Powiatu W. z siedzibą w S. utracił – wobec postawionego przez Prokuratora zarzutu popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kk, możliwość egzekwowania przestrzegania prawa przez inne osoby.
W sprawie tej zasadnie uznano, że okoliczności zdarzenia z udziałem skarżącego, w tym fakt wydania najpierw w dniu [...] listopada 2023 r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. postanowienia o wszczęciu śledztwa w sprawie kierowania w stanie nietrzeźwości pojazdem mechanicznym marki F. w ruchu lądowym w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., tj. z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, a następnie w dniu [...] stycznia 2024 r. postanowienia o przedstawieniu M. Z. zarzutu o to, że w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., woj. M., kierował w ruchu lądowym pojazdem marki F. znajdując się w stanie nietrzeźwości [...] %o alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, stanowiły wystarczającą podstawę do zwolnienia ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ Policji miał podstawy, aby przyjąć, że w sprawie tej spełniona została przesłanka ważnego interesu służby uniemożliwiająca pozostawienie skarżącego w służbie. Zgodzić należy się z organem, że podejrzenie o wskazane już wyżej przestępstwo, w sytuacji nadto pełnienia przez skarżącego służby w Wydziale Ruchu Drogowego, godzi w dobre imię służby. Jest to przestępstwo szczególnie negatywnie odbierane przez społeczeństwo, o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Tym samym organ miał podstawy, aby przyjąć, że skarżący utracił przymiot "nieskazitelności charakteru". Sytuacja w jakiej znalazł się skarżący rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Organ uznał, że ważny interes służby jest tożsamy w tej sprawie z interesem społecznym i w świetle zadań nałożonych na Policję oraz okoliczności sprawy, twierdzenie to uznać należy za prawidłowe. Organy Policji wystarczająco wyczerpująco uzasadniły, że dalsze pozostawanie skarżącego w Policji nie jest możliwe. Nie został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. Negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta określane mianem "słusznego interesu strony".
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, co wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych (v. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2592/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że dobro Policji i konieczność zapewnienia możliwości sprawnego realizowania powierzonych jej zadań wymagają, aby w gronie funkcjonariuszy znajdowały się osoby wolne od podejrzeń popełnienia przestępstw, zwłaszcza związanych z pełnioną służbą. Z tego względu interes policjanta trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad potrzebą zapewnienia autorytetu Państwa, które realizuje Policja (v. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 1034/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest też pogląd, zgodnie z którym "(...) stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych przez funkcjonariusza. Taką ocenę może uzasadniać każde inne zachowanie się policjanta w służbie lub poza nią, o ile takie działanie lub jego skutki uniemożliwiają kontynuowanie służby bez uszczerbku dla ważnych interesów formacji (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 1999 r., II SA 426/99). Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji), jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe (por. wyrok NSA z 3 września 1993 r., II SA 1645/93 i z 3 kwietnia 2000 r., II SA 2629/99)." (v. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 1182/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie tej organ wypełnił także obowiązek nałożony na niego przez ustawodawcę w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. Policjant może wskazać zakładową organizację związkową, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania w sprawie wskazania takiej organizacji (art. 43 ust. 4 ustawy o Policji). Zakładowa organizacja związkowa, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, sporządza opinię w terminie 1 dni od dnia otrzymania wniosku o sporządzenie opinii (art. 43 ust. 5 ustawy o Policji). W przypadku, gdy policjant w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, nie wskazał zakładowej organizacji związkowej albo zakładowa organizacja związkowa w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 5 ustawy o Policji, nie przekazała opinii, zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej (art. 43 ust. 6 ustawy o Policji).
Organ pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. (doręczonym 30 grudnia 2023 r.) wezwał stronę do wskazania, w zakreślonym terminie, zakładowej organizacji związkowej ją reprezentującej. Skarżący nie wskazał w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, organizacji związkowej, która mogłaby go reprezentować w postępowaniu.
W tych okolicznościach zwolnienie skarżącego ze służby mogło nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w tym w szczególności zarzutu naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji wskazania wymaga, że organy Policji miały prawo – w stanie faktycznym tej sprawy – zastosować przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zarówno Komendant [...] Policji jak i Komendant Główny Policji dokonali prawidłowej wykładni i właściwie zastosowali przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, prawidłowo zastosowano też art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie tej nie było podstaw do zastosowania przez organ art. 105 § 1 k.p.a.
Organ nie naruszył w tej sprawie także art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Zwolnienie ze służby nastąpiło bowiem w tej sprawie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ nie stosował zatem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Okoliczność złożenia przez skarżącego raportu z dnia 15 listopada 2023 r.
o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a zatem z datą wszczęcia postepowania dyscyplinarnego, które nastąpiło następnego dnia po zdarzeniu z udziałem skarżącego, nie zmienia wyniku niniejszej sprawy.
Regulacja zawarta w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie oznacza, że to policjant zawsze decyduje o tym, w jakim trybie nastąpi rozwiązanie z nim stosunku służbowego, a nadto, że jeżeli funkcjonariusz zadeklaruje chęć wystąpienia ze służby, to organ pozbawiony jest w ogóle możliwości zwolnienia tego policjanta ze służby na innej, dopuszczonej ustawą podstawie. Także powoływane przez skarżącego okoliczności, tj. fakt adnotacji na jego raporcie z [...] listopada 2023 r. przez Komendanta Powiatowego Policji (karta [...] akt administracyjnych) zgody na zwolnienie go ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2024 r. niczego w tym zakresie nie zmienia. Adnotacja ta nie stanowi rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli organ do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór trybu dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu (v. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1481/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W takim przypadku wniosek policjanta o zwolnienie go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie ma bezwzględnego pierwszeństwa. W razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji, organ władny jest wszcząć z urzędu stosowne postępowanie i sam zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy omawianej formacji. Taka sytuacja nastąpiła w niniejszej sprawie. Zdarzenie z udziałem skarżącego z dnia [...] listopada 2023 r. i jego okoliczności pozwalały organowi Policji wszcząć w dniu 14 grudnia 2023 r. postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W tamtym czasie wydane było już przez Prokuratora postanowienie z [...] listopada 2023 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie kierowania w stanie nietrzeźwości pojazdem mechanicznym marki F. w ruchu lądowym w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., tj. z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. W uzasadnieniu wskazano, co podkreślał organ, iż z materiałów sprawy wynika uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego przez funkcjonariusza Policji.
Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga też, że w sprawie nie ma znaczenia data wszczęcia z urzędu postępowania, a mianowicie czy organ uruchomił swe postępowanie jeszcze przed złożeniem przedmiotowego raportu o zwolnienie ze służby, czy też w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji (w sprawie niniejszej postępowanie dotyczące zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wszczęte zostało przez Komendanta [...] Policji w dniu [...] grudnia 2023 r., a zatem w okresie biegu terminu o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji). Sam rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany we wskazanym okresie (raport skarżącego o zwolnienie ze służby został złożony po zdarzeniu z udziałem skarżącego, tj. [...] listopada 2023 r. (pieczęć Kancelarii Ogólnej KPP w S.), zaś rozkaz personalny KSP o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany w dniu [...] stycznia 2024 r. i rozkazowi temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności).
W sprawie tej nie było podstaw do zastosowania przez organy Policji art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Postępowanie to wbrew twierdzeniu skargi nie było bezprzedmiotowe. Organ nie wydał rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Wbrew zarzutom skargi adnotacja na raporcie skarżącego o wyrażeniu zgody na zwolnienie ze służby z dniem [...] lutego 2024 r. nie stanowi rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Wskazać należy, że zwolnienie ze służby w Policji jest sprawą z zakresu spraw osobowych policjanta, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2023 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2269). Zgodnie z § 19 ust. 1 tego rozporządzenia rozwiązanie stosunku służbowego następuje przez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Zgodnie z § 22 rozporządzenia, rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby powinien w szczególności zawierać: 1) oznaczenie przełożonego właściwego w sprawach osobowych; 2) datę wydania rozkazu personalnego; 3) podstawę prawną i datę zwolnienia ze służby; 4) stopień policyjny, nazwisko i imię policjanta, imię ojca oraz numer identyfikacyjny; 5) nazwę stanowiska służbowego oraz jednostki organizacyjnej Policji; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne zwolnienia ze służby; 7) pouczenie o przysługujących policjantowi środkach odwoławczych; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby uprawnionej do wydania rozkazu personalnego. Stosownie do § 23 rozporządzenia, kopię rozkazu personalnego wraz z potwierdzeniem jego doręczenia włącza się do akt osobowych policjanta.
W świetle powyższego brak jest podstaw do twierdzenia, że adnotacja przełożonego stanowi rozkaz personalny w sprawie zwolnienia ze służby.
W zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych nie jest też trafny zarzut nieuwzględnienia oświadczenia skarżącego w przedmiocie wystąpienia ze służby, a w konsekwencji zarzut naruszenia Konstytucji RP w zw. z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Jak wskazano już wyżej, działania organów Policji w zaistniałych w sprawie okolicznościach były prawidłowe, a raport skarżącego z wnioskiem o zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie stanowił przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na innej podstawie prawnej, tj. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oświadczenie skarżącego nie blokowało zatem działań organów Policji w sprawie zwolnienia go ze służby na innej podstawie prawnej, w zaistniałych w tej sprawie okolicznościach faktycznych. Rozkaz personalny KSP z dnia [...] stycznia 2024 r. rozstrzygał o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z dniem [...] stycznia 2024 r., a zatem nie tylko był wydany w okresie biegu terminu z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ale także rozstrzygał o zwolnieniu ze służby w tym okresie. Podkreślić należy przy tym, że rozkazowi KSP nadany był rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Rozkaz personalny organu I instancji doręczony został skarżącemu w dniu [...] maja 2024 r. (na skutek ponownego doręczenia, wobec uznania przez KGP nieskuteczności wcześniejszego doręczenia a następnie wydania przez KGP ostatecznego postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. o niedopuszczalności odwołania z dnia [...] lutego 2024 r.).
Prawidłowo w tym stanie faktycznym odwoławczy uchylił rozkaz personalny organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia skarżącego ze służby i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] maja 2024 r. zaś w pozostałej części, obejmującej rozstrzygnięcie o zwolnieniu ze służby i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, zasadnie utrzymał rozkaz personalny organu I instancji w mocy. Rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Rozkaz personalny organu pierwszej zaopatrzony w taką klauzulę, stał się wykonalny z dniem jego wydania (v. wyrok NSA z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 6/22 orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. wskazania wymaga, że nadany rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności był uzasadniony interesem społecznym, przejawiającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ nie naruszył zatem art. 108 § 1 k.p.a. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że w realiach przedmiotowej sprawy jego zastosowanie było nieuprawnione. Przypomnieć należy, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. w dniu [...] stycznia 2024 r. wydał postanowienie o przedstawieniu M. Z. zarzutu o to, że w dniu [...] listopada 2023 r. na ul. Z. w L., woj. M., kierował w ruchu lądowym pojazdem marki F. znajdując się w stanie nietrzeźwości [...] %o alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Funkcjonariusz Policji ma służyć społeczeństwu, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Pozostawanie skarżącego pod zarzutem popełnienia przestępstwa wykluczało wypełnianie tej roli. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważył w tej sprawie nad interesem służby tożsamym w tej sprawie z interesem społecznym, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji mającymi bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny.
Organ w wystarczającym stopniu uzasadnił nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wskazując, że skarżący jako funkcjonariusz obdarzony szczególnym zaufaniem społecznym i zobowiązany do przestrzegania prawa oraz egzekwowania właściwych zachowań członków społeczeństwa, sprzeniewierzył się powyższym zasadom.
Na gruncie tej sprawy podkreślić należy jednocześnie, że sąd administracyjny nie dokonuje kontroli prowadzonej przez organ Policji polityki kadrowej. Do sądu administracyjnego należy dokonanie oceny, czy działanie organu i podjęte w jego ramach rozstrzygnięcia nie były dowolne, czy organ rozważył wszechstronnie wszystkie okoliczności istotne w tej sprawie oraz czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia. To biorąc pod uwagę Sąd stwierdził, że organy Policji nie naruszyły art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Nadany rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności był uzasadniony interesem społecznym.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.