II SA/Wa 1621/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejTVPtajemnica przedsiębiorcywady formalne wnioskupodpis elektronicznydecyzja administracyjnatryb uproszczonyKodeks postępowania administracyjnego

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Telewizji Polskiej S.A. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powodu braku formalnego wniosku, nie badając merytorycznie sprawy.

Skarżący zwrócił się do Telewizji Polskiej S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczących kosztów produkcji i wynagrodzeń związanych z serialem dokumentalnym. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA w Warszawie stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych (brak podpisu) i powinien zostać wezwany do uzupełnienia braków, zamiast wydawania decyzji odmownej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. C. na decyzję Telewizji Polskiej S.A. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów produkcji serialu dokumentalnego oraz wynagrodzeń dla twórców i wykonawców. Spółka uzasadniła odmowę tajemnicą przedsiębiorcy. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Kluczowym argumentem sądu było to, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony drogą elektroniczną, nie został opatrzony wymaganym podpisem. Zgodnie z przepisami, w sytuacji gdy podmiot zamierza wydać decyzję administracyjną (np. odmowną), wniosek powinien spełniać wymogi formalne pisma procesowego, w tym być podpisany. Brak podpisu stanowił wadę formalną, która powinna skutkować wezwaniem do jej uzupełnienia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., a nie wydaniem decyzji merytorycznej. Sąd podkreślił, że wydanie decyzji bez usunięcia tej wady stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd nie badał merytorycznych podstaw odmowy udostępnienia informacji, uznając, że sprawa powinna wrócić do organu celem wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony drogą elektroniczną, który nie został opatrzony wymaganym podpisem, stanowi podanie w rozumieniu k.p.a. od momentu, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną. Brak podpisu jest wadą formalną, która powinna skutkować wezwaniem do jej uzupełnienia na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., a wydanie decyzji bez takiego wezwania jest rażącym naruszeniem prawa skutkującym nieważność decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek złożony drogą elektroniczną, który nie został podpisany, powinien być traktowany jako podanie w rozumieniu k.p.a. w momencie, gdy organ zamierza wydać decyzję. Brak podpisu jest wadą formalną, która wymaga wezwania do uzupełnienia zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Wydanie decyzji bez takiego wezwania stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.r.t. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

u.r.t. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

k.p.a. art. 63

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 156

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

MPPOiP art. 19 § ust. 2

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1, 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony drogą elektroniczną, który nie został opatrzony wymaganym podpisem, powinien skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, a nie wydaniem decyzji merytorycznej. Wydanie decyzji administracyjnej bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd nie kwestionuje w sprawie, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Spółka jest więc zarówno podmiotem gospodarującym mieniem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, a także podmiotem wykonującym zadania publiczne.

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący sprawozdawca

Waldemar Śledzik

sędzia

Arkadiusz Koziarski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdza obowiązek stosowania przepisów k.p.a. dotyczących braków formalnych wniosków (w tym podpisu) w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną. Podkreśla konsekwencje naruszenia tych przepisów dla ważności decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku złożonego drogą elektroniczną i wydania decyzji administracyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznych kwestii związanych z odmową udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty wniosków, nawet w kontekście dostępu do informacji publicznej. Podkreśla, że błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest cenne dla praktyków.

Brak podpisu pod wnioskiem o informacje z TVP doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1621/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1722
art. 26 ust. 2; art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji  (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5; art. 16 ust. 1 i 2; art. 5 ust. 2; art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 63; art. 64 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; - zasądza od Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego M. C. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Telewizja Polska S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej "Spółką") decyzją z [...] lipca 2023r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. C. (zwany dalej "Skarżącym") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie podania: 1) całkowitego kosztu wyprodukowania serialu dokumentalnego "[...]", emitowanego od czerwca 2023r. na antenie Spółki i w serwisie internetowym Spółki; 2) wynagrodzenia brutto, jakie Spółka przekazała M. R. za prace nad serialem dokumentalnym "[...]" i wystąpienie w ww. serialu; 3) wynagrodzenia brutto, jakie Spółka przekazała S. C. za prace nad serialem dokumentalnym "[...]" i wystąpienie w ww. serialu; 4) wynagrodzenia brutto, jakie Spółka przekazała J. K. za przygotowanie muzyki do ww. serialu; 5) całkowitego kosztu, jaki Spółka przeznaczyła na promowanie (reklama, marketing internetowy) ww. serialu
- odmówiła udostępnienia informacji publicznej.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 16, art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 2000, zwanej dalej: "u.d.i.p."), art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022r., poz. 1233, zwanej dalej: "u.z.n.k.").
Spółka w uzasadnieniu decyzji wskazała, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu, ze względu m.in. na tajemnicę przedsiębiorcy, utożsamianą z tajemnicą przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Wprawdzie Spółka jest spółką Skarbu Państwa, dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, to jako spółka prawa handlowego działa w warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej właściwego funkcjonowania. Przychodów Spółki nie stanowią wyłącznie środki publiczne, ale pochodzą one także z innych źródeł, m.in. z obrotu prawami do audycji, z reklam i audycji sponsorowanych. Udostępnienie informacji odnoszących się do warunków umów zawieranych przez Spółkę w przedmiocie produkowanych i emitowanych audycji, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, nastąpić nie mogło. Ponadto podstawową działalnością Spółki jest tworzenie i rozpowszechnianie audycji telewizyjnych. Oglądalność audycji telewizyjnych z kolei ma wpływ na przychody Spółki, w szczególności na przychody z emisji spotów reklamowych. Jedyną przesłanką ku utajnianiu wytwarzanych przez przedsiębiorcę informacji jest istnienie chociażby minimalnego, potencjalnego ryzyka zagrożenia działalności Spółki. Takie ryzyko wystąpiło w sprawie. Spółka podjęła też działania w celu zachowania informacji w ww. zakresie w poufności, nadając im klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa", zgodnie z wewnętrznym aktem prawnym - Instrukcją Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa stanowiącą Dział II Polityki Bezpieczeństwa Informacji w Spółce. Działanie to ogranicza grono osób, mających dostęp do treści ww. informacji, skutecznie uniemożliwiając dostęp do nich osobom trzecim.
2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2023r. wniósł o uchylenie ww. decyzji Spółki z [...] lipca 2023r. i zasądzenie od Spółki na Jego rzecz kosztów postępowania, z uwagi na naruszenie:
a) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (zwany dalej "Paktem") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
b) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji - przez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP;
c) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy - przez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że [...] czerwca 2023r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o dostęp do informacji publicznej do Spółki, wskazując jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji odpowiedź elektroniczną, na jego adres e-mail. Skarżący otrzymał zaskarżoną decyzję [...] lipca 2023r. Zdaniem Skarżącego wskazanie w ww. decyzji tzw. przesłanki formalnej (działań podjętych przez przedsiębiorcę w celu zachowania poufności informacji) nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji, ze względu na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Konieczne jest również wykazanie, że określone informacje przejawiają wartość gospodarczą. Na podstawie lakonicznego uzasadnienia decyzji, nie sposób przyjąć, że żądane informacje przejawiają istotną wartość gospodarczą oraz że ujawnienie treści objętych zakresem przesłanki formalnej (regulacji umownej) w istocie doprowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy. Nie wykazano zwłaszcza, że informacje te mają rzeczywistą wartość gospodarczą.
3. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należało uwzględnić, choć nie z powodów w niej wskazanych.
2. Sąd na wstępie zauważa, że rozpoznał złożoną skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 16 akt sądowych), a Skarżący w piśmie z 23 września 2023r. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 49 akt sądowych).
Warto też wskazać, że Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym Sąd administracyjny nie ocenia decyzji pod kątem jej (słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie kontroli dokonywanej z punktu widzenia legalności zobowiązany jest zbadać, czy organ administracyjny nie naruszył m.in. prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd, stosownie do art. 134 § 2 P.p.s.a. nie może wydać orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że Sąd w granicach badanej sprawy zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodność z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnia wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia, na które wskazuje art. 145 § 1 P.p.s.a., w tym czy nie zaszły przyczyny określone w art. 156 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W przypadku, gdy zajdą okoliczności przewidziane w art. 156 k.p.a., Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części.
Sąd, mając powyższe na względzie, na wstępie przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia istotnych wad, powodujących jej nieważność. Ustalenie istnienia wady powodującej nieważność zaskarżonej decyzji czyni dalszą kontrolę zbędną.
3. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd według ww. kryteriów, wykazała, że decyzja ta jest obarczona wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd, według tego przepisu, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Sąd nie kwestionuje w sprawie, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Spółka, zgodnie ze statutem, działa na podstawie ustawy z 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2017r., poz. 1414 ze zm.). Spółka, zgodnie z art. 26 ust. 2 tej ustawy, tworzy telewizję publiczną. Misja telewizji publicznej została zaś zdefiniowana w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym telewizja realizuje misję publiczną, oferując, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane programy i inne usługi w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujące się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Spółka jest także spółką, której założycielem jest Skarb Państwa. Ze statutu Spółki wynika, że spółka powstała z części mienia państwowej jednostki organizacyjnej, działającej pod nazwą "Telewizja Polska". Jest to spółka działająca wyłącznie w formie jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa. Spółka wydatkuje też środki pozyskiwane z budżetu Skarbu Państwa. Spółka jest więc zarówno podmiotem gospodarującym mieniem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, a także podmiotem wykonującym zadania publiczne. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że przesądza to o tym, że Spółka, co do zasady, jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że Spółka - jako podmiot wykonujący zadania publiczne - jest zobowiązana na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej (wyrok NSA z 27 lutego 2015r. sygn. akt I OSK 876/14, LEX nr 1771994).
Warto też wskazać, że poza sporem w sprawie było to, że żądane w ww. wniosku Skarżącego z informacje miały walor informacji publicznej.
Spółka wydała natomiast [...] lipca 2023r. decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że miała do tego podstawę. W związku z tym Sąd stwierdza, że jakkolwiek z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, tym niemniej w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wskazano, że do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy k.p.a., z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
Powyższe przepisy wskazują, że na gruncie u.d.i.p. należy wyróżnić dwa etapy postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W chwili wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do organu lub podmiotu niebędącego organem władzy publicznej, aktualizuje się obowiązek ustalenia, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy żądana informacja jest informacją prostą, czy przetworzoną, a także, czy jej udostępnienie nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Ustalenia te determinują dalszy tok postępowania oraz prawną formę załatwiania wniosku.
Jeżeli bowiem wniosek dotyczy informacji publicznej, a nie ma ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tej sytuacji wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek, uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., jako że nie mają do niego zastosowania przepisy k.p.a. Minimalne wymogi dotyczące wniosku o udzielenie informacji publicznej muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.
Sytuacja zmienia się jednak w momencie "przejścia" do drugiego etapu postępowania - gdy zajdą podstawy do wydania decyzji na mocy art. 16 u.d.i.p. Od tej chwili wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a.
Ustalenie zatem przez organ lub podmiot niebędący organem władzy publicznej, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej (bądź do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) skutkuje koniecznością wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli nie spełnia on wymagań ustalonych w przepisach prawa dla podania.
W takiej bowiem sytuacji – stosownie do art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i do postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Tym samym organ lub podmiot niebędący organem władzy publicznej mają obowiązek wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Stanowisko to jest ugruntowane w judykaturze (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 758/16 i z 16 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 1002/09 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Sądów administracyjnych podkreśla się, że wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz umorzenie postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zastosowanie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz do decyzji o umorzeniu postępowania oznacza, że k.p.a. ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skoro Spółka zamierzała wydać decyzję w związku z ww. wnioskiem Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, to należało przyjąć, że wniosek ten stanowił podanie, o którym mowa w art. 63 § 1 k.p.a., które nie zostało podpisane, zgodnie z wymogiem art. 63 § 3 k.p.a., podpisem własnoręcznym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 14 § 1a i § 1d k.p.a.). Skarżący wysłał wniosek pocztą elektroniczną w formie wiadomości e-mail. Z akt spawy, na podstawie, których orzeka Sąd administracyjny, stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a., nie wynika czy Spółka zweryfikowała informację o opatrzeniu wniosku podpisem wskazanym w art. 14 § 1a i § 1d k.p.a. Akta administracyjne nie zostały przesłane do Sądu w formie elektronicznej, lecz jedynie w formie papierowej, a pełnomocnik Spółki potwierdził za zgodność z oryginałem tylko wybrane dokumenty, wśród których nie było wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Akta sprawy nie zawierają też wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku Skarżącego przez jego podpisanie, skierowanego w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo – art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Stanowisko to zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela je w całości i przyjmuje jako własne (por. wyroki NSA z: 4 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 873/15; 26 maja 2017r. sygn. akt I OSK 2534/16; 27 września 2017r. sygn. akt I OSK 7/17; 12 października 2017r. sygn. akt I OSK 430/17; 18 stycznia 2018r. sygn. akt I OSK 758/16; 22 czerwca 2018r. sygn. akt I OSK 2957/17; 18 stycznia 2019r. sygn. akt I OSK 1742/18; 14 czerwca 2019r. sygn. akt I OSK 88/18 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy ponadto zaznaczyć, że, jak już wyżej podniesiono, w świetle przepisów u.d.i.p. wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć, kierując go w formie wiadomości e-mail na adres poczty elektronicznej, a zyskuje on walor podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. dopiero z chwilą powzięcia przez organ zamiaru wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Do wniosku takiego nie znajduje jednak zastosowania art. 63 § 1 zd. 3 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
Stwierdzone przez Sąd oczywiste naruszenie prawa uniemożliwiło dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi. Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena, czy prawidłowo organ odmówił udostępnienia informacji publicznej z powodów wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Spółka, rozpoznając ponownie ww. wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (zawarty w wiadomości e-mail), wezwie Skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 k.p.a. przez jego właściwe podpisanie.
4. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Postanowienie o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi, wydano na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a. (punkt drugi sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI