II SA/Wa 1610/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta w sprawie powierzenia obowiązków Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z powodu niespełnienia przez kandydata wymogów kwalifikacyjnych.
Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność zarządzenia Wójta w sprawie powierzenia obowiązków Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewoda uznał, że osoba powołana nie spełnia wymogów ustawowych, tj. nie posiada co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Sąd administracyjny oddalił skargę Gminy, podzielając stanowisko Wojewody, że brak specjalizacji stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności zarządzenia.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność zarządzenia Wójta w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewoda uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że osoba, której powierzono funkcję, nie spełniała wymogów określonych w art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. nie posiadała co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Wójt argumentował, że osoba ta posiadała doświadczenie i wiedzę, a także była w trakcie uzyskiwania kwalifikacji. Gmina wniosła skargę, domagając się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że stanowisko Wojewody było prawidłowe. Sąd podkreślił, że niespełnienie choćby jednego z wymogów ustawowych (staż pracy lub specjalizacja) skutkuje niemożnością powierzenia stanowiska kierowniczego. W tej konkretnej sprawie kluczowe było stwierdzenie braku posiadania przez kandydatkę dyplomu potwierdzającego specjalizację, mimo posiadania zaświadczenia o uczestnictwie w specjalizacji. Sąd uznał to za istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na naruszenie art. 21 ustawy o pracownikach samorządowych, dotyczące okresu powierzenia obowiązków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niespełnienie choćby jednego z wymogów ustawowych (staż pracy lub specjalizacja) stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że brak posiadania przez kandydata dyplomu specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, mimo uczestnictwa w specjalizacji, stanowi istotne naruszenie art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.s. art. 122 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.sam. art. 21
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 86
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 92 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.s. art. 6 § pkt 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.sam. art. 22
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 września 2012 r. w sprawie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej art. 9 § ust. 1
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez kandydata wymogu posiadania specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, co stanowi istotne naruszenie art. 122 ust. 1 u.p.s. Powierzenie obowiązków Kierownika OPS do czasu rozstrzygnięcia konkursu, zamiast na okres do 3 miesięcy, narusza art. 21 u.p.sam.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy, że doświadczenie zawodowe kandydata (np. jako Sekretarz Miasta, Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej) spełnia wymóg stażu pracy w pomocy społecznej. Argumentacja Gminy, że uczestnictwo w specjalizacji i posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych jest wystarczające do powierzenia funkcji Kierownika OPS.
Godne uwagi sformułowania
Powierzenie musi bowiem zadośćuczynić kryteriom ustawowym. Przepis ten stanowi o posiadaniu specjalizacji przez osobę kierującą jednostką organizacyjną pomocy społecznej, a nie o uczęszczaniu na zajęcia w ramach programu specjalizacji. Normatywne pojęcie "staż pracy w pomocy społecznej" powinno być interpretowane jako świadczenie pracy na stanowiskach, w podmiotach związanych z bezpośrednim wykonywaniem zadań określonych w u.p.s., a nie sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego, związanych z pomocą społeczną. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek powoduje, że osobie, która jest zainteresowana kierowaniem jednostką organizacyjną pomocy społecznej nie można powierzyć pełnienia obowiązków Kierownika OPS.
Skład orzekający
Sławomir Fularski
przewodniczący
Ewa Radziszewska-Krupa
sprawozdawca
Arkadiusz Koziarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów kwalifikacyjnych dla stanowisk kierowniczych w jednostkach pomocy społecznej, w szczególności wymogu posiadania specjalizacji i stażu pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących pomocy społecznej i pracowników samorządowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i merytorycznych związanych z obsadzaniem stanowisk kierowniczych w jednostkach samorządu terytorialnego, co jest istotne dla funkcjonowania administracji publicznej i jakości świadczonych usług.
“Kto może kierować Ośrodkiem Pomocy Społecznej? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi kwalifikacyjne.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1610/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Koziarski. Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/ Sławomir Fularski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy oddala skargę Uzasadnienie I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wojewoda [...] (zwany dalej "Wojewodą") rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] lipca 2024r. nr [...] stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] (zwany dalej "Wójtem") z [...] maja 2024r. nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (zwany dalej Kierownikiem OPS"). W podstawie prawnej powołał art. 91 ust. 1 w związku z art. 86 ustawy z 8 marca 1990r. (Dz.U. z 2024r. poz. 609 i 721, zwana dalej "u.s.g."), Wojewoda w uzasadnieniu podał, że na mocy ww. zarządzenia Wójt powierzył K.M.(zwana dalej "Zainteresowaną") pełnienie obowiązków Kierownika OSP. W związku z tym Wojewoda [...] lipca 2024r. zwrócił się do Wójta o złożenie wyjaśnień oraz przedstawienie dokumentów na okoliczność spełnienia przez Zainteresowaną wymagań formalnych, określonych w ustawie z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024r., poz. 1283, zwana dalej "u.p.s."), dla osób kierujących jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej. Stosownie do art. 122 ust. 1 u.p.s. osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Wojewoda zwrócił się także o informację, czy Zainteresowana była pracownikiem samorządowym w czasie powierzenia funkcji kierowniczej w Gminie [...] (zwana dalej "Gminą"). Wójt w piśmie z [...] lipca 2024r. wyjaśnił, że Zainteresowana w czasie powierzenia obowiązków Kierownika OPS była zatrudniona w charakterze pracownika samorządowego na stanowisku Głównego specjalisty, a w związku z przeniesieniem [...] maja 2024r. z Urzędu Miejskiego w [...] (zwany dalej "Urzędem") została zatrudniona w OPS, w trybie art. 22 ustawy z 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2022r., poz. 530, ze zm., zwana dalej "u.p.sam."). Wojewoda wskazał, że w świetle § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 września 2012r. w sprawie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej (Dz.U. z 2012r., poz. 1081, zwane dalej "rozporządzeniem"), dowodem uzyskania ww. specjalizacji jest dyplom. Wobec nieprzesłania dyplomu ukończenia przez Zainteresowaną specjalizacji, względnie jego notarialnie poświadczonego odpisu i braku potwierdzenia, za pomocą odpowiednich dokumentów, trzyletniego stażu zatrudnienia w pomocy społecznej, przyjąć należy, że powierzenia dokonano z rażącym naruszeniem art. 122 ust. 1 u.p.s. Na tę ocenę nie może mieć wpływu podnoszone przez Wójta uczestnictwo Zainteresowanej w zajęciach specjalizacyjnych i przedłożone na tę okoliczność zaświadczenie z Wyższej Szkoły [...] w [...] (zwana dalej "Uczelnią"). Powierzenie musi bowiem zadośćuczynić kryteriom ustawowym. Wojewoda powołał się też na art. 21 u.p.sam., który wyraźnie wskazuje na możliwość powierzenia pracy zgodnej z kwalifikacjami. W przypadku powierzenia stanowiska kierowniczego wymagania kwalifikacyjne mogą wynikać z przepisów odrębnych. Powierzenie stanowiska kierownika ośrodka pomocy społecznej łączy się zatem ze spełnieniem wymogów określonych w art. 122 ust. 1 u.p.s. Przepis ten stanowi o posiadaniu specjalizacji przez osobę kierującą jednostką organizacyjną pomocy społecznej, a nie o uczęszczaniu na zajęcia w ramach programu specjalizacji. Ponadto, normatywne pojęcie "staż pracy w pomocy społecznej" powinno być interpretowane jako świadczenie pracy na stanowiskach, w podmiotach związanych z bezpośrednim wykonywaniem zadań określonych w u.p.s., a nie sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego, związanych z pomocą społeczną. Pod pojęciem "staż pracy w pomocy społecznej" należy rozumieć okres zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, których katalog zawarto w art. 6 pkt 5 u.p.s. (wyrok WSA w Kielcach z 12 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Ke 127/17 utrzymany w mocy przez NSA w wyroku z 23 stycznia 2018r. sygn. akt I OSK 1824/17). W judykaturze podnosi się, że "doświadczenia" w rozumieniu art. 122 ust. 1 u.p.s. nie należy ograniczać tylko i wyłącznie do aktywności zawodowej w ramach jednostek organizacyjnych pomocy społecznej określonych w art. 6 pkt 5 u.p.s., bo ustawodawca nie odwołał się do zawartej tam definicji. Ustawowa definicja pomocy społecznej ma charakter przedmiotowy, odwołuje się do rodzaju i celu aktywności państwa, tj. umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Istotą pojęcia pomocy społecznej jest interwencja przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Ocena stażu pracy musi być więc racjonalna i winna być dokonywana przez pryzmat realnie wypełnianych zadań stojących przed pomocą społeczną. Wojewoda ocenił, że z pisma Wójta z [...] lipca 2024r. wynika brak dotychczasowej aktywności zawodowej osoby, której powierzono stanowisko, w ramach instytucji wymienionej w katalogu art. 6 pkt 5 u.p.s. Aktywność zawodowa w ramach pracy w ww. Urzędzie na stanowisku młodszego referenta w Wydziale Polityki Społecznej, młodszego referenta ds. społecznych i organizacji oświaty, czy na stanowisku Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej, może świadczyć jedynie o wykonywaniu ewentualnych czynności nadzorczych nad jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, a nie pracy w pomocy społecznej. Zgodnie z regulaminem organizacyjnym ww. Urzędu w brzmieniu wynikającym z kolejnych zarządzeń Burmistrza Miasta [...] do zakresu działania Wydziału Polityki Społecznej należało koordynowanie spraw związanych z utrzymaniem bazy materialno-technicznej MOPS w [...], nadzorowanie funkcjonowania MOPS, czy współpraca z ww. MOPS w zakresie pomocy finansowej. Zdaniem Wojewody doświadczenie kandydatki nie było świadczeniem pracy bezpośrednio w podmiocie publicznym związanym z wykonywaniem pracy i zadań określonych w u.p.s., a także nie obejmowało bezpośredniej aktywności w zakresie przedmiotowym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.p.s. Mogło co najwyżej ograniczać się do współpracy lub sprawowania nadzoru nad wykonywaniem zadań pomocy społecznej przez wyodrębnioną jednostkę budżetową. Zdaniem Wojewody powierzenie nie spełnia ponadto kolejnego kryterium - trzymiesięcznego okresu jego trwania, gdyż w ww. zarządzeniu powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku Kierownika OPS do czasu przeprowadzenia i rozstrzygnięcia konkursu na to stanowisko. Powierzenie ma więc charakter okresowy i pozostaje w sprzeczności z art. 21 u.p.sam., gdyż przepis ten stanowi, że jeżeli wymagają tego potrzeby jednostki, pracownikowi samorządowemu można powierzyć, na okres do 3 miesięcy w roku kalendarzowym, wykonywanie innej pracy niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami. Przepis uzależnia więc dopuszczalność jednostronnej zmiany przez pracodawcę warunków umowy o pracę od zachowania przesłanki powierzenia innej rodzajowo pracy niż ta, którą określono w umowie o pracę, na okres nieprzekraczający trzech miesięcy w roku kalendarzowym. Wojewoda na tej podstawie uznał, że ww. zarządzenie Wójta z [...] maja 2024r. wydano z rażącym naruszeniem art. 122 ust. 1 u.p.s. i art. 21 u.p.sam., więc akt kierownictwa wewnętrznego narusza zasadę legalizmu, określoną w art. 7 Konstytucji RP. Stwierdzenie nieważność ww. zarządzenia na mocy art. 92 ust. 1 u.s.g. skutkuje wstrzymaniem jego wykonania z dniem doręczenia rozstrzygnięcia Gminie. 2 Gmina reprezentowans przez radcę prawnego J. N. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 sierpnia 2024r. zaskarżyła w całości ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie art. 122 ust. 1 u.p.s. - przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ww. zarządzenie Wójta wydano z rażącym naruszeniem art. 122 ust. 1 u.p.s. i art. 21 u.p.sam., gdy ww. zarządzenie nie narusza ww. przepisów. Gmina zwróciła się też, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu: z dyplomu ukończenia studiów wyższych magisterskich przez Zainteresowaną, zaświadczenia z ww. Uczelni o uczestniczeniu przez Zainteresowaną w specjalizacji w zakresie organizacji pomocy społecznej - na okoliczność wykazania posiadania przez Zainteresowaną kwalifikacji uprawniających ją do pełnienia obowiązków Kierownika OPS. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Gmina ogłaszała nabór na Kierownika OPS [...] marca i [...] maja 2024r. W obu przypadkach konkurs zakończył się wynikiem negatywnym. Kolejny konkurs opublikowany na BIP jest w trakcie. Działalność OPS bez kierownika jest bardzo trudna. Powierzenie do czasu wyłonienia w konkursie kandydata spełniającego wymagania określone ustawą osobie, która posiada doświadczenie i wiedzę w zakresie pracy w OPS, było jedynym zasadnym rozwiązaniem. Zainteresowana, której powierzono obowiązki, jest w trakcie uzyskiwania kwalifikacji, a posiadane doświadczenie, w tym nadzór nad OPS, jako Sekretarz, wskazują na posiadane kompetencje. W zespole pracowników zatrudnionych w OPS nie ma osoby o kompetencjach wiedzy i doświadczeniu, któremu można by powierzyć obowiązki kierownika. Zainteresowana od 2009r. najpierw jako Dyrektor Urzędu, realizujący zadania zwyczajowo przypisane do sekretarza, a następnie od 2010r. jako Sekretarz Miasta, w ramach wewnętrznej organizacji pracy ww. Urzędu (wynikającej m.in. z procedur systemu zarządzania jakością, takich jak m.in.: Księga jakości, Proces nadzoru nad dokumentami) sprawdzała dokumenty organizujące pracę i związane z realizacją zadań gminy, a także wszystkich projektów uchwał, w tym wszystkich przygotowywanych przez kierownika Miejskiego OPS, realizowanych na mocy u.p.s. Proces ten wiązał się z posiadaniem konkretnej wiedzy dotyczącej realizacji ww. zadań przekładał się na realny kształt podejmowanych decyzji i wykonywanych działań. W przypadku nieobecności kierowników i dyrektorów wydawała decyzje w indywidualnych sprawach klientów. Jako Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu, na podstawie Karty obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności z [...] września 2019r. sprawowała nadzór nad realizacją zadań Miejskiego OPS w [...], co również przekładało się na sprawdzanie dokumentów z zakresu pracy ośrodka pomocy społecznej. Była członkiem zespołu interdyscyplinarnego realizującego zadania wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Często przyjmowała najtrudniejszych klientów OPS, którzy nie chcieli rozmawiać bezpośrednio ani z kierownikiem, ani z pracownikami. W związku z tym stanowisko Wojewody przedstawione w rozstrzygnięciu nadzorczym jest błędne. Zainteresowana, jako Sekretarz Miasta, dokonywała czynności kontrolnych dotyczących pomocy społecznej, a także wprost decydowała o szeregu działań podejmowanych w gminie z zakresu pomocy społecznej. Art. 122 ust. 1 u.p.s. określa wymóg "trzyletniego stażu pracy w pomocy społecznej", ale nie zawiera wymogu wcześniejszej pracy w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, lecz zawiera wymóg stażu w jakichkolwiek jednostkach na dowolnych stanowiskach związanych z pomocą społeczną. Z komentarza do art. 122 u.p.s. autorstwa Iwony Sierpowskiej wynika, że wymóg trzyletniego stażu pracy w pomocy społecznej jest spełniony w przypadku świadczenia pracy w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, urzędach administracyjnych zajmujących się pomocą społeczną, jak również w innych podmiotach realizujących zadania z tej dziedziny, niezależnie od podstawy prawnej tej pracy oraz jej wymiaru. Z pewnością Sekretarz Miasta realizuje zadania i jednocześnie świadczy pracę w pomocy społecznej, a zatem Zainteresowana posiada niezbędne kwalifikacje do wykonywania funkcji dyrektora Miejskiego OPS. Zainteresowana z racji pełnionej funkcji zajmowała się ww. sprawami pomocy społecznej i do jej zakresu czynności należał m.in. bezpośredni nadzór nad realizacją zadań przez MOPS. Przytoczony zakres czynności jednoznacznie wskazuje, że praca w Urzędzie kwalifikuje się do zaliczenia jej na poczet wymaganego stażu pracy. 3. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie jest uzasadniona. 2. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wykonywana przez Sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a.). Rozstrzygnięcie nadzorcze, którym Wojewoda stwierdził nieważność ww. zarządzenia Wójta w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Kierownika OPS, na podstawie art. 91 ust. 1 w związku z art. 86 u.s.g., poddane zostało więc kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Warto też zwrócić uwagę, że w judykaturze przyjmuje się, że sądowa kontrola aktu nadzoru nad działalnością organu jednostki samorządu terytorialnego ma charakter dwustopniowy: najpierw obejmuje badanie zgodności z prawem samego aktu, potem badanie zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego jej nieważność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2019r. sygn. akt II OSK 2736/19, Lex nr 2782207). Sąd wskazuje też, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie rozpoznawanej zastosowania. Stosownie natomiast do art. 151 P.p.s.a. Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd, zgodnie zaś z art. 148 P.p.s.a., uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. Przepis art. 148 P.p.s.a. nie dotyczy więc każdego uchybienia obowiązującym przepisom prawa, ale tylko takiego, w wyniku którego organ nadzoru mylnie uznał, że akt lub zachowanie organu jednostki samorządu terytorialnego jest sprzeczne z prawem w stopniu uzasadniającym jego ingerencję. Sąd zauważa ponadto, że przepis art. 148 P.p.s.a. pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem. Na podstawie argumentacji, a contrario do art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" aktem organów gmin oznacza ich nieważność (por. T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa 2004, s. 310). U.s.g. nie określa rodzaju naruszeń prawa, które mogą być klasyfikowane w kategorii istotnego naruszenia prawa. Brak ustawowego zdefiniowania określenia "istotne naruszenie prawa" stwarza konieczność sięgnięcia w tym miejscu do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w orzecznictwie sądowym, a w konsekwencji przyjęcie, że są to takie naruszenia prawa, jak podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały o określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały względnie naruszenie procedury podjęcia uchwały. Ponadto art. 94 ust. 1 u.s.g. stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 94 ust. 2 u.s.g. jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. W takim wypadku uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem, a co do skutków takiego orzeczenia przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio. 3. Sąd w związku z tym wskazuje, że rozpoznając skargę na zaskarżony akt nadzoru wydany przez Wojewodę, stwierdzający nieważność ww. zarządzenia Wójta oraz uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy, wynikający z akt administracyjnych, należało podzielić stanowisko Wojewody o potrzebie wyeliminowania ww. zarządzenia Wójta z obrotu prawnego, z uwagi na jego niezgodność z art. 122 ust. 1 u.p.s. i art. 21 u.p.sam. Sąd wskazuje ponadto, że nie było podstaw do przeprowadzenia, w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a., wskazanych w skardze dowodów, gdyż nie były one niezbędne przy ocenienie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Po pierwsze należy stwierdzić, że załączone do skargi zaświadczenie z Uczelni znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy (k. 15) i było przedmiotem oceny Wojewody, który w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym wskazał, że uczestnictwo Zainteresowanej w zajęciach specjalizacyjnych i przedłożone na tę okoliczność zaświadczenie z Uczelni, gdy nie przesłano Wojewodzie dyplomu ukończenia przez Zainteresowaną specjalizacji, względnie jego notarialnie poświadczonego odpisu, powodowało, że powierzenia dokonano z rażącym naruszeniem art. 122 ust. 1 u.p.s. Po drugie Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie kwestionował posiadanego przez Zainteresowaną wyższego wykształcenia, lecz odnosząc się do posiadanych przez Zainteresowaną kwalifikacji, uprawiających do pełnienia obowiązków Kierownika OPS, podniósł, że nie spełnia Ona wymagań formalnych wynikających z art. art. 122 ust. 1 u.p.s., a w szczególności nie posiada specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Załączenie zatem do skargi kopii dyplomu, potwierdzającego uzyskanie przez Zainteresowaną tytułu magistra z [...], nie mogło spowodować podważenie stanowiska Wojewody w zakresie braku u Zainteresowanej specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Sąd wskazuje ponadto, mając na względzie podnoszone w skardze zarzuty, że ustawodawca w art. 122 ust. 1 u.p.s. ustanowił dwa kryteria, które powinny być łącznie spełnione przez osobę, która zamierza kierować jednostką organizacyjną pomocy społecznej. Po pierwsze osoba ta ma obowiązek posiadania co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej. Po drugie osoba ta powinna posiadać specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek powoduje, że osobie, która jest zainteresowana kierowaniem jednostką organizacyjną pomocy społecznej nie można powierzyć pełnienia obowiązków Kierownika OPS. Do tych właśnie przesłanek prawidłowo odwoływał się Wojewoda, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Sąd stwierdza ponadto, że zgadza się z Wojewodą, że skoro w świetle § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia dowodem uzyskania specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej jest dyplom, to w sprawie niezbędne było przedstawienie organowi nadzoru przez Wójta ww. dyplomu, który otrzymała Zainteresowana z zakresu organizacji pomocy społecznej. Wójt takiego dowodu nie przedłożył Wojewodzie, choć był do to wyzywany [...] lipca 2024r. – co wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, a także z pisma Wójta z [...] lipca 2024r., znajdującego się w aktach sprawy (k. 13 akt administracyjnych). Zamiast tego Wójt załączył zaświadczenie z ww. Uczelni z [...] lipca 2024r., wskazujące, że Zainteresowana jest słuchaczką oraz uczestniczy w specjalizacji w zakresie organizacji pomocy społecznej, która prowadzona jest przez ww. Uczelnię. Sąd w związku z tym za logiczną i spójną uznaje dokonaną przez Wojewody w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym ocenę, że uczestnictwo Zainteresowanej w zajęciach specjalizacyjnych i przedłożone na tę okoliczność zaświadczenie z Uczelni, gdy nie przesłano Wojewodzie dyplomu ukończenia przez Zainteresowaną specjalizacji, względnie jego notarialnie poświadczonego odpisu, powodowało, że Wójt dokonał w ww. zarządzeniu z [...] maja 2024r. powierzenia pełnienia obowiązków Kierownika OPS z rażącym naruszeniem art. 122 ust. 1 u.p.s. Zdaniem Sądu niespełnienie przez Uczestniczkę jednego z ww. kryteriów przewidzianych w art. 122 ust. 1 u.p.s. - nieposiadanie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej - samo w sobie - niezależnie od tego, czy spełniony został drugi warunek, dotyczący wymaganego stażu pracy w pomocy społecznej - powodowało, że Wojewoda już z tego powodu mógł stwierdzić nieważność ww. zarządzenie Wójta z [...] maja 2024r., uznając za istotne naruszenie prawa niespełnienie kryterium posiadania specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej przez Zainteresowaną. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 20 października 2023r. sygn. akt I OSK 1246/23 (LEX nr 3618542). Tym samym – zdaniem Sądu - Wojewoda już z powodu wyżej wskazanej, istotnej wadliwości miał podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze nie naruszył przepisu art. 122 ust. 1 u.p.s. Wojewoda prawidłowo też uznał w uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia nadzorczego, że powierzenie obowiązków Kierownika OPS osobie niespełniającej kryteriów ustawowych stanowi istotne naruszenie art. 122 ust. 1 u.p.s., uzasadniające konieczność stwierdzenia nieważności ww. zarządzenia. Sąd w kontekście ww. nieprawidłowości zarządzenia Wójta, stwierdzonej w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, uznał, że odnoszenie się przez Wojewodę do drugiej z przesłanek powołanych w art. 122 ust. 1 u.p.s. – obowiązku posiadania co najmniej trzyletniego stażu pracy w pomocy społecznej – nie było konieczne. Warto też wskazać, że nawet, gdyby przyjąć za prawidłowe stanowisko Wójta wyrażone w skardze, na podstawie poglądów wyrażanych w piśmiennictwie, że dopuszczalne jest uzyskanie stażu w pomocy społecznej w urzędach administracji, to i tak Wojewoda prawidłowo przyjął, że ww. zarządzenie Wójta należało wyeliminować z obrotu prawnego, z powodu niespełnienia w sprawie przez Zainteresowaną przesłanki specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Warto też wskazać, że Wojewoda prawidłowo wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, że Zarządzenie Wójta nie spełniało ponadto przesłanki z art. 21 u.s.sam. Przepis ten stanowi, że jeżeli wymagają tego potrzeby jednostki, pracownikowi samorządowemu można powierzyć, na okres do trzech miesięcy w roku kalendarzowym, wykonywanie innej pracy niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami. Z ww. zarządzenia Wójta z [...] maja 2024r. wynikało natomiast, że Zainteresowanej powierzono pełnienie obowiązków na stanowisku Kierownika OPS do czasu przeprowadzenia i rozstrzygnięcia konkursu na to stanowisko, a nie na okres 3 miesięcy. Skoro ww. powierzenie zawarte w ww. zarządzeniu Wójta pozostawało w oczywistej sprzeczności z jednoznaczną treścią art. 21 u.p.sam, to należało przyjąć, że zarzuty skargi z tego zakresu nie mogły być uznane za zasadne. 4. Sąd, mając powyższe przesłanki na względzie, uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI