II SA/WA 161/25

II SA/Wa 161/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Skarżony organ
Rada Lekarska
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na niewykonanie przez Naczelną Radę Lekarską wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23 1. wymierza Naczelnej Radzie Lekarskiej grzywnę w wysokości 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. o sygn. akt II SAB/Wa 135/23 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego S. D. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. S. D. (zwany dalej także: skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Naczelną Radę Lekarską (zwaną dalej także: organem) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23.
Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Naczelną Radę Lekarską do rozpatrzenia wniosku S. D. z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji). Stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji). Oddalił skargę w pozostałym zakresie (punkt 3 sentencji). Nadto zasądził od Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego S. D. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (punkt 4 sentencji).
W uzasadnieniu wyroku Sąd przesądził, że żądana we wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. informacja dotycząca przesłania w formie elektronicznej, umożliwiającej odczyt maszynowy, aktualnego wykazu lekarzy posiadających prawo wykonywania zawodu, zawierającego dane takie jak: imiona, nazwisko, numer PWZ, posiadane specjalizacje, ma walor informacji publicznej. Sąd zaznaczył przy tym, że wniosek zawiera wprawdzie szeroki zakres żądanej informacji, jednak informacja ta jest w posiadania organu, a jej szeroki zakres nie może być przesłanka negatywną.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykorzystuje prawo do informacji dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych. Z przedstawionych przez organ informacji nie wynika też aby skarżący wykorzystywał tryb dostępu do informacji publicznej dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne. Realizuje więc prawo do kontroli społecznej, które jest zawarte również w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują zatem, że skarżący składając wniosek z dnia [...] stycznia 2023 r. nadużył prawa do dostępu do informacji publicznej.
Skarżący w skardze na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23, powołując się na art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o:
- wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych,
- stwierdzenie, iż bezczynność organu prowadząca do niewykonania wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych,
- rozstrzygnięcie o kosztach według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do dnia sporządzenia niniejszej skargi organ nie wykonał ww. orzeczenia, tj. nie udzielił wymaganej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej. Stąd też w dniu [...] grudnia 2024 r. wezwał organ do wykonania wyroku, jednak w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. Prezes Naczelnej Izby Lekarskiej stwierdził, iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, a to ze względu na "pojawienie się nowych okoliczności" - iż "prawdopodobnie" jego wniosek ma na celu pozyskanie bazy danych o lekarzach, która zostanie wykorzystana dla celów komercyjnych. Tym samym, zdaniem organu, nadużywa on prawa do dostępu do informacji publicznej.
Skarżący zaznaczył, że analogiczne stanowisko organu dotyczące nadużywania przez niego prawa do dostępu do informacji publicznej zostało ocenione już raz przez WSA w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 32/24). W tym postępowaniu organ również nie rozpatrzył jego wniosku uzasadniając to rzekomym nadużyciem prawa. Tego zdania nie podzielił jednak Sąd stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie skarżącego przedstawiony pogląd, prowadzący do sytuacji niewykonania wyroku stwierdzającego bezczynność w dostępie do informacji publicznej, z powołaniem się na domniemane i niemerytoryczne przesłanki, nie zasługuje na ochronę prawną. Wobec tego skarga jest uzasadniona.
Naczelna Rada Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w całości.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie wraz z aktami sprawy otrzymał w dniu 2 kwietnia 2024 r. i w zakreślonym w tym wyroku terminie przekazał skarżącemu odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Pismem z [...] kwietnia 2024 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] kwietnia 2024 r. organ poinformował skarżącego, że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy należy stwierdzić, że zawarte w jego wniosku z [...] stycznia 2023 r. żądanie stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej i w związku z tym nie podlega rozpoznaniu na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Organ w ww. piśmie wyjaśnił, że zakres żądanych informacji obejmujących dane wszystkich lekarzy w Polsce, wskazana forma udostępnienia tych danych (plik elektroniczny) oraz publicznie dostępne informacje o prowadzonej działalności gospodarczej wskazują, że celem wniosku skarżącego nie jest uzyskanie informacji w sprawie publicznej, ale pozyskanie bazy danych o lekarzach, która prawdopodobnie zostanie wykorzystana dla celów komercyjnych, w działalności gospodarczej prowadzonej przez [...] Sp. z o.o., którą wnioskodawca zarządza i reprezentuje. Zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym podstawowym przedmiotem działalności tej Spółki jest działalność portali internetowych, a z informacji zamieszczonych na portalu "[...]" wynika również, że spółka ta jest administratorem danych osobowych lekarzy przetwarzanych na tym portalu. Uwzględniając dodatkowo fakt, że każdy może sprawdzić za pośrednictwem zamieszczonej na stronie internetowej Naczelnej Izby Lekarskiej wyszukiwarki dane lekarza znajdujące się w Centralnym Rejestrze Lekarzy i Lekarzy Dentystów RP, które są udostępnione w ramach informacji publicznej, o czym skarżący był informowany, należało stwierdzić że wniosek Pana S. D. zmierza do realizacji innych celów niż wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w związku z tym nie podlega realizacji w trybie tej ustawy.
W dniu 25 października 2024 r. na skrzynkę podawczą Naczelnej Rady Lekarskiej wpłynęła skarga S. D. na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 676/24 odrzucił powyższą skargę uznając, że sprawa ze skargi S. D. w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2023 r. nie może być ponownie rozpoznana przez Sąd bowiem zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa.
Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. skarżący wezwał Naczelną Radę Lekarską do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. poinformował skarżącego, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie [...] kwietnia 2024 r., przekazane w wyniku ponownego rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie.
W dniu 15 stycznia 2025 r. na skrzynkę ePUAP Naczelnej Izby Lekarskiej wpłynęła w formie elektronicznej skarga S. D. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23.
W ocenie organu nie można zgodzić się ze skarżącym, że Naczelna Rada Lekarska nie wykonała zobowiązania wynikającego z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23, bowiem organ w zakreślonym przez Sąd 14-dniowym terminie ponownie merytorycznie rozpoznał wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. i pismem nadanym w dniu [...] kwietnia 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi zgodnie z przepisami wynikającymi z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2023 r., w związku z pojawieniem się nowych okoliczności (nieznanych organowi podczas rozpatrywania wniosku skarżącego po raz pierwszy), organ doszedł do przekonania, że skarżący korzystając z przysługującego mu prawa dostępu do informacji publicznej zmierza do pozyskania i wykorzystania uzyskanych w ten sposób informacji z Centralnego Rejestru Lekarzy w celach innych, niż cele którym to prawo ma służyć. Nowe okoliczności w ocenie organu wskazują, że wniosek z dnia [...] stycznia 2023 r. zmierza do pozyskania informacji publicznych, które będą wykorzystane dla prywatnych celów wnioskodawcy tj. dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Organ z publicznie dostępnych źródeł, w szczególności z KRS, pozyskał bowiem informację, że skarżący jednoosobowo reprezentuje [...] Sp. z o.o. Spółka ta prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie działalności portali internetowych, w szczególności świadczy usługi w serwisie internetowym "[...]". Zamieszczony na tym portalu regulamin wskazuje, że Spółka ta świadczy m.in. usługi informacyjne dotyczące zakładów opieki zdrowotnej, świadczeniodawców oraz innych podmiotów związanych z usługami medycznymi. W tych okolicznościach faktycznych nie powinno budzić wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. zmierza do wykorzystania prawa dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty publiczne i jawność życia publicznego, a tym samym stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej.
Organ zaznaczył jednocześnie, że wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej dane lekarzy zawarte CRL nie jest jedynym wnioskiem kierowanym przez skarżącego do organu. Skarżący konsekwentnie dąży do pozyskania kompletnej bazy danych CRL obejmującej istotną część zbioru danych zgromadzonych w bazie CRL Bezczynność organu w realizacji jednego z nich stanowi przedmiot powołanego w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 32/24. Wyrok ten jest nieprawomocny, a Naczelna Rada Lekarska wniosła od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jak dotąd nie została rozpoznana przez NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Uwzględniając skargę sąd może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (§ 7).
Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący dopełnił tego obowiązku, kierując do organu pismo z dnia [...] grudnia 2024 r., zawierające wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/23. Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna.
Przechodząc do meritum sprawy, podkreślić należy, że zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 § 1 P.p.s.a i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu i nie załatwił sprawy o wyznaczonym terminie.
Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu do organu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.
Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu.
Z "niewykonaniem" przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym na podstawie art. 149 P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - obowiązku tego nie wykonał.
O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy taki akt nie został przez organ wydany bądź też, gdy organ nie podjął innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 135/2314 zobowiązał Naczelną Radę Lekarską do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd przesądził, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a organ jest w posiadaniu tej informacji.
Wykonując powyższy wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. organ mógł zatem albo udostępnić żądaną informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej, albo odmówić w drodze decyzji jej udostępnienia.
Pismo z dnia [...] kwietnia 2024 r., skierowane przez organ do skarżącego, informującego go, że jego żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] stycznia 2023 r. stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej i w związku z tym nie podlega rozpoznaniu na zasadach i w trybie u.d.i.p., nie stanowi prawidłowego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 18 września 2023 r.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z dnia 18 września 2023 r. stwierdził, iż w sprawie tej brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykorzystuje prawo do informacji dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych. Z przedstawionych przez organ informacji nie wynika też aby skarżący wykorzystywał tryb dostępu do informacji publicznej dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne. Realizuje więc prawo do kontroli społecznej, które jest zawarte również w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują zatem, że skarżący składając wniosek z dnia [...] stycznia 2023 r. nadużył prawa do dostępu do informacji publicznej.
Naczelna Rada Lekarska rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. związana była treścią art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. CBOSA).
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
W ocenie Sądu, organ nie wykazał aby powyższe przesłanki zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 135/23.
Należy ponadto mieć na względzie, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna "nadużycia prawa do informacji publicznej" jako przesłanki odmowy jej udostępnienia. Stanowisko takie zostało wypracowane w piśmiennictwie i orzecznictwie, gdzie podkreśla się, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005 r., s. 146-147; wyroki NSA: z dnia 16 października 2015r., sygn. akt I OSK 1992/14; z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15; z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16 - publ. CBOSA).
Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero, gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje, a dopiero wtedy należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić tylko w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., która w niniejszej sprawie nie została wydana przez organ.
Dlatego też Sąd skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 135/23 uznał za zasadną.
W świetle art. 154 § 1 P.p.s.a. w przypadku stwierdzenia niewykonania przez organ wyroku i uwzględnienia wniesionej w tym przedmiocie skargi, nałożenie grzywny na organ jest obligatoryjne. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że o ile uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 P.p.s.a. obliguje sąd do wymierzenia grzywny, o tyle przy ustalaniu jej wysokości sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (zob. postanowienie NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OZ 675/10; wyrok NSA z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1166/10; postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11).
Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. grzywnę w wysokości 2 000 zł, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 18 września 2023 r. wraz z aktami sprawy organ, w zakreślonym w tym wyroku terminie, podjął czynności w celu jego wykonania i odpowiedział na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, jednak pismo organu z dnia [...] kwietnia 2024 r. nie stanowiło prawidłowego wykonania wyroku.
W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazane okoliczności sprawy, nałożona na organ grzywna w wysokości 2 000 zł w pełni spełnia swój sankcyjny charakter.
Jednocześnie, stosownie do art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd zobowiązany był stwierdzić, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zaistniała bezczynność w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu Sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z 31 stycznia 2023r. sygn. akt II SAB/Łd 199/22). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność w wykonaniu wyroku z dnia 18 września 2023 r. nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można by zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia. Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że Naczelna Rada Lekarska w dniu [...] kwietnia 2024 r. odpowiedziała na wniosek skarżącego, jednak rozpoznała sprawę niewłaściwie, z naruszeniem przepisów u.d.i.p. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała postać kwalifikowaną.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł. W skardze żądania tego nie poparto żadnym uzasadnieniem. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się natomiast, i ten pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że zasądzana na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. suma pieniężna poza rolą dyscyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma właśnie szczególne znaczenie. Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, powinien zatem nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynność w wykonaniu wyroku. Skarga w niniejszej sprawie nie zawierała jednak w tym zakresie żadnej argumentacji merytorycznej. Nie przedstawiała również jakichkolwiek okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem takiego wniosku.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., jak w punkcie 4 sentencji wyroku.