II SA/Wa 1602/05

II SA/Wa 1602/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-11-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jacek Fronczyk
Janusz Walawski /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
I OSK 472/06 - Wyrok NSA z 2006-12-05
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Rajewska Asesor WSA - Jacek Fronczyk Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.) Protokolant: - Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r., sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Komendant Stołeczny Policji, postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], na podstawie art. 126 § 2 kpa w zw. z art. 135p ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) odmówił P. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 1996 r.
W motywach postanowienia Komendant Stołeczny Policji podał m.in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 449/03 oddalił skargę P. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...
stycznia 2003 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko organów, iż P. G., kierując do Komendanta Stołecznego Policji wniosek z dnia 6 lutego 2002 r. nie zachował terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 1594/04 oddalił skargę kasacyjną od powyższej określonego wyroku.
P. G. we wniosku z dnia 21 lutego 2005 r. o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania dyscyplinarnego podał, że nie dochował wymaganego terminu, błędnie uznając, że powinien być on liczony od dnia uprawomocnienia się postanowienia prowadzonego w jego sprawie postępowania karnego.
Zgodnie z art. 135p ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji do postępowań dyscyplinarnych odpowiednie zastosowanie mają przepisy kpk. W myśl art. 126 § 1 kpk zainteresowany może złożyć wniosek o przywrócenie terminu zawitego, jeżeli:
1) niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, a więc takich, których strona nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej prawem czynności we właściwym czasie, np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, klęska żywiołowa itp.;
2) strona w zawitym terminie siedmiu dni od daty ustania przeszkody zgłosiła do organu, przed którym miała dokonać czynności, wniosek o przywrócenie terminu i jednocześnie;
3) dopełniła czynności, która miała być dokonana w terminie,
przy czym wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie. Jednocześnie z zgodnie z § 2 tego przepisu o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.
P. G. informację o uchybieniu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania dyscyplinarnego uzyskał z decyzji Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] listopada 2002 r. Skarżący zapoznał się z tym rozstrzygnięciem i złożył od niego odwołanie. Z treści tego środka zaskarżenia oraz późniejszych wystąpień wynika, iż nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające brak winy P. G. w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Błędne zrozumienie informacji o terminie do dokonania danej czynności procesowej nie może być uznane za przyczynę od strony niezależną.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 126 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że skarżący we wniosku o wznowieniu postępowania oraz zażaleniu bezpodstawnie powołuje się na art. 58 kpa. Ustawa o Policji nie zawiera odesłania do Kodeksu postępowania administracyjnego. Instytucje uregulowane w przepisach tego kodeksu nie mogą mieć zatem zastosowania do postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kpk dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków (...). W tej sytuacji skoro ustawa o Policji nie reguluje kwestii terminów, to wniosek P. G. o przywrócenie terminu powinien być rozpoznany na podstawie art. 126 § 1 kpk, stosownie do tego przepisu.
Postanowienie Komendanta Głównego Policji stało się przedmiotem skargi złożonej przez P. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił, że organ błędnie przyjął, iż postanowienie zostało mu doręczone, nie ustalając daty kiedy zapoznał się z tym orzeczeniem. Tymczasem powyższe postanowienie odebrała matka, z którą nie zamieszkuje. Wnosi ponadto o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania, gdyż uchybił terminowi do złożenia takiego żądania z przyczyn od siebie niezależnych, a wcześniejsze decyzje Policji są dla niego krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego strona powinna, zgodnie z art. 126 kpk dopełnić czynności, czyli powinna złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący nie dopełnił tego obowiązku. Tak więc przyczyny odmowy przywrócenia terminu były dwie, jedna formalna – niedopełnienie czynności, która miała być wykonana w terminie, o którego przywrócenie strona wnosi oraz druga materialna – brak wskazania, że uchybienie terminu nastąpiło z powodów niezależnych od strony. Błędna interpretacja przepisów za taką przyczynę uznana nie może być.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zgodnie z art. 134 § 1 określonej powyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd musiał rozstrzygnąć, czy organ wydając zaskarżone postanowienie zasadnie przyjął, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy kpa, lecz kpk.
Analizując sprawę w tym zakresie, należy przede wszystkim przypomnieć, że ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873) został dodany do ustawy m.in. art. 135p, który stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń, świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego (ust. 1). O zwolnieniu od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osoby pozostającej z obwinionym w szczególnie bliskim stosunku osobistym rozstrzyga rzecznik dyscyplinarny. Na odmowę zwolnienia od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania służy zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia.
W związku z zawartym w tym przepisie odesłaniem do kpk, istotą rozstrzygnięcia jest przesądzenie, czy przepisy kpk mają odpowiednio zastosowanie wyłącznie do postępowań dyscyplinarnych wszczętych, prowadzonych i niezakończonych ostatecznym orzeczeniem dyscyplinarnym, jak również do trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Zdaniem Sądu, odesłanie w art. 135p ustawy o Policji do przepisów kpk dotyczy tylko spraw dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów rozdziału 10 ustawy, poprzedzających ten przepis, co zostanie poniżej wywiedzione.
Zgodnie z § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Nie ulega wątpliwości, że art. 135p ustawy o Policji nie czyni zadość zasadzie wyrażonej w tym przepisie.
Badanie obowiązującego prawa to problem jego wykładni, która obejmuje w szczególności ustalenie obowiązywania i stosowania określonego przepisu prawa materialnego i ustalenie znaczenia tego przepisu w stopniu dostatecznie precyzyjnym dla potrzeb rozstrzygnięcia. Ze względu na kontekst, w którym wyrażony jest przepis, jego interpretacji dokonuje się poprzez wykładnię językową, systemową i funkcjonalną.
Interpretując konkretny przepis należy zawsze mieć na względzie związek, w jakim pozostaje on z innymi przepisami i celem, który chciał osiągnąć ustawodawca tworząc ten przepis.
W art. 135p ustawy o Policji ustawodawca zastosował odesłanie do przepisów kpk, przy czym użyte w tym przepisie określenie "do postępowania dyscyplinarnego" wskazuje, że zakres odesłania został ograniczony przedmiotowo.
Przepisy bezpośrednio poprzedzające ten przepis, tzn. od art. 132 do art. 135o regulują kompleksowo problematykę związaną z postępowaniem dyscyplinarnym policjantów, natomiast przepisy następujące po nich od art. 135q do 135s zawierają regulację w zakresie zatarcia kary dyscyplinarnej, wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Należy zwrócić szczególną uwagę na art. 135r, który reguluje zasady i tryb postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania dyscyplinarnego. W przepisie tym określono np. termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (ust. 3), termin do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego (ust. 9). Przepis ten nie zawiera jednak normy określającej zasadę postępowania w przypadku niedotrzymania przez stronę terminu zawitego.
Budowa tego przepisu wskazuje, że intencją ustawodawcy było, aby instytucja wznowienia postępowania dyscyplinarnego została uregulowana w nim w pełnym zakresie. Zamiar ten nie został jednak przez ustawodawcę osiągnięty, gdyż zabrakło w nim normy przesądzającej, jakie przepisy postępowania należy stosować w zakresie nieuregulowanym tym przepisem.
W tym stanie rzeczy, skoro orzeczenie dyscyplinarne jest decyzją administracyjną, to organ w ramach prowadzonego postępowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, zobowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), a nie przepisy kpk.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem, Sąd odstąpił od badania zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.