II SA/Wa 1600/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejprzetworzona informacja publicznarzecznik praw dzieckaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinteres publicznypraca doktorskakontakty rodzicielskieochrona praw dziecka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Rzecznika Praw Dziecka odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając żądane dane za przetworzone i nie wykazujące szczególnego interesu publicznego.

Skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Dziecka o udostępnienie szczegółowych informacji dotyczących działań organu w zakresie ochrony dzieci w sytuacjach utrudniania kontaktów z rodzicem, analizy praktyki sądowej oraz danych statystycznych. Rzecznik odmówił udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnego interesu publicznego, którego zdaniem organu skarżący nie wykazał. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że żądane dane mają charakter przetworzony i nie wykazują szczególnego interesu publicznego uzasadniającego ich udostępnienie.

Sprawa dotyczyła skargi R. G. na decyzję Rzecznika Praw Dziecka odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący złożył obszerny wniosek o dane dotyczące działań RPD w zakresie utrudniania kontaktów rodzicielskich, analizy praktyki sądowej, statystyk zgłoszeń, szkoleń urzędników oraz rozumienia "dobra dziecka". Rzecznik Praw Dziecka uznał, że żądane informacje mają charakter przetworzony i wymagają wykazania szczególnego interesu publicznego, którego skarżący nie wykazał, wskazując, że jego celem jest praca doktorska. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że żądane informacje, ze względu na konieczność ich analizy, zestawienia i opracowania według kryteriów wnioskodawcy, mają charakter przetworzony. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji, ograniczając się do własnego interesu naukowego (praca doktorska), co nie uzasadnia udostępnienia informacji przetworzonej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, żądane informacje mają charakter przetworzony, ponieważ ich przygotowanie wymaga analizy, zestawienia i opracowania według kryteriów wnioskodawcy, a nie są one dostępne w formie gotowej do udostępnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przygotowanie odpowiedzi na pytania wnioskodawcy wymagało sięgnięcia do dokumentacji źródłowej, przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych, co wykracza poza udostępnienie informacji prostej i stanowi wytworzenie nowej treści na potrzeby wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, pod warunkiem wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji publicznej jako każdej informacji o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Kwestia rozumienia "dobra dziecka" przy podejmowaniu działań przez RPD.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o. art. 100

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka art. 1 § ust. 2

Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka art. 1 § ust. 3

Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka art. 4 § ust. 1

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane informacje mają charakter przetworzony. Wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. Udostępnienie informacji przetworzonej wymagałoby nadmiernego zaangażowania zasobów organu i mogłoby zakłócić jego podstawowe funkcjonowanie.

Odrzucone argumenty

Część wnioskowanych informacji ma charakter informacji prostej i powinna zostać udostępniona. Praca doktorska wnioskodawcy stanowi interes publiczny. Organ naruszył przepisy k.p.a. dotyczące informowania strony i dochowania terminów.

Godne uwagi sformułowania

informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. szczególnie istotne dla interesu publicznego prawo do informacji publicznej jest prawem politycznym zasada in dubio pro liberatate nie można uznać za interes publiczny faktu zbierania wnioskowanych informacji/danych do pracy doktorskiej, ta bowiem jest realizacją przede wszystkim indywidualnego interesu edukacyjnego.

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Andrzej Wieczorek

członek

Waldemar Śledzik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć \"informacja przetworzona\" oraz \"szczególny interes publiczny\" w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także relacja między interesem indywidualnym (naukowym) a interesem publicznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje przetworzone skierowanego do Rzecznika Praw Dziecka, ale jego argumentacja dotycząca definicji informacji przetworzonej i wymogu wykazania interesu publicznego ma szersze zastosowanie w sprawach o dostęp do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej, a także kwestii związanych z ochroną praw dziecka i pracą organów państwowych. Interpretacja kluczowych pojęć prawnych czyni ją interesującą dla prawników.

Czy praca doktorska uzasadnia dostęp do informacji przetworzonej? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1600/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Rzecznika Praw Dziecka z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2023 r. R. G. (dalej także: "Wnioskodawca’’; "Skarżący") złożył do Biura Rzecznika Praw Dziecka (dalej także: "BRPD"; "Organ") - za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres mailowy: biuro.prasowe@brpd.gov.pl - wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
Kiedy w latach od 2011 do 2022 i jakie konkretnie działania lub zaniechania podjął Rzecznik Praw Dziecka mające na celu ochronę dzieci w sytuacji utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica, wynikającą z art. 1 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka? (w przypadku udokumentowanych już takich prac wystarczy wskazanie do nich linków ogólnie dostępnych)
Jaki jest status szczegółowej analizy praktyki sądowej w zakresie prowadzenia postępowań o wykonywanie ustalonych kontaktów, celem zdiagnozowania przyczyn nieskuteczności istniejących przepisów w tym zakresie, o której jakby kopiowanej z roku na rok mowa w informacji o działalności Rzecznika Praw Dziecka za rok 2015 oraz uwagach o stanie przestrzegania praw dziecka (s. 326), w informacji o działalności RPD za rok 2017 (s. 568) oraz za rok 2016 (s. 455)? (cyt. "Nadal aktualny pozostaje problem egzekwowania ustalonych sądownie kontaktów dziecka z rodzicem. Konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy praktyki sądowej w zakresie prowadzenia postępowań o wykonywanie ustalonych kontaktów, celem zdiagnozowania przyczyn nieskuteczności istniejących przepisów w tym zakresie. W dalszym ciągu powodem takiej sytuacji są m.in.: przewlekłość postępowań, brak priorytetowego traktowania tego rodzaju spraw, przedmiotowe traktowanie dziecka")
Ile było zgłoszeń w poszczególnych latach od 2011 do 2022 roku dla poszczególnych województw w Polsce, z uwzględnieniem płci osoby zgłaszającej, od uprawnionych rodziców, którzy oczekiwali interwencji Rzecznika Praw Dziecka w związku z utrudnianiem dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica, ile z takich interwencji podjęto w ww. latach i województwach z uwzględnieniem pici oraz z jakim skutkiem?
Czy były podejmowane interwencje Rzecznika Praw Dziecka w związku z utrudnianiem dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica w trybie art. 100 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a jeśli tak to w jakiej liczbie za poszczególne lata od 2011 do 2022?
Czy istnieje, a jeśli tak to czym się różniący, odmienny sposób postępowania Rzecznika Praw Dziecka wobec skonfliktowanych o dziecko rodziców z małżeństwa i rodziców ze związku partnerskiego na tle utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica?
Czy istnieje, a jeśli tak to czym się różniący, odmienny sposób postępowania Rzecznika Praw Dziecka wobec skonfliktowanych o dziecko rodziców w zależności od pici (matka i ojciec) na tle utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica?
Czy urzędnicy Rzecznika Praw Dziecka zajmujący się problematyką utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica są szkoleni w zakresie sposobów i skutków przemocy psychicznej matek oraz ojców wobec dziecka? Jeśli są szkoleni to przez kogo lub na podstawie jakich materiałów źródłowych?
Czy urzędnicy Rzecznika Praw Dziecka zajmujący się problematyką utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica nabywają na szkoleniach wiedzę o przyczynach, metodach i skutkach przemocy w formie alienacji rodzicielskiej? (przykładowo w rozumieniu jak w publikacji opracowanej przez Prokuraturę Rejonową [...] autorstwa M. Pomarańskiej- Bieleckiej, Kryminalizacja zjawiska alienacji rodzicielskiej - aktualnie obowiązujący stan prawny i propozycje zmian, "Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka" Vol. 20 Nr 1 (2021), online: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/793/644).
Z czego wynika niezachowanie proporcji w podawaniu przykładów interwencji Rzecznika Praw Dziecka w corocznych informacjach o działalności Rzecznika Praw Dziecka za lata 2015, 2016, 2017, 2019, 2020 w sprawie utrudniania kontaktów z dzieckiem, częściej obciążających ojca niż matkę dziecka, wbrew wynikom badań, że w absolutnej większości to matki utrudniają ojcom kontakty z dzieckiem? Czy takie niezachowanie proporcji może wynikać z możliwości niezgłaszania się ojców po pomoc do Rzecznika Praw Dziecka bo nie wierzą oni w skuteczność jego interwencji lub nie wierzą w bezstronność pracowników biura Rzecznika?
Jak jest rozumiane "dobro dziecka" przy podejmowaniu działań przez Rzecznika Praw Dziecka w sytuacji zgłaszanego mu utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica, którym powinien się kierować Rzecznik przy wykonywaniu swoich uprawnień stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka?
Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. o sygn. [...] Organ poinformował Wnioskodawcę, że jego wniosek dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p i wiąże się z koniecznością podjęcia przez Biuro Rzecznika Praw Dziecka szeroko zakrojonych działań angażujących czas i środki, co może spowodować istotne ograniczenie realizacji podstawowych obowiązków Biura.
W związku z powyższym Wnioskodawca został wezwany do wskazania szczególnego interesu publicznego w terminie 14 dni od otrzymania pisma. W tym samym piśmie Wnioskodawca został wezwany do podania adresu do korespondencji.
Wnioskodawca w wykonaniu wezwania przedstawił mailowo odpowiedź, w której wskazał, że przeprowadza część badawczą rozprawy doktorskiej, przygotowywanej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...], która dotyczy wpływu różnych rozwiązań prawnych na zminimalizowanie utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica na tle spraw rozwodowych. Podniósł również, że odpowiedzi na jego zapytania są ważne dla co najmniej 20 tysięcy rocznie dzieci i rodziców, którym utrudniane są kontakty przez drugiego rodzica, a zebranie przez niego danych zmierza do tego, aby w sposób naukowy potwierdzić lub zaprzeczyć wynikającą z przeglądu literatury i orzecznictwa nieskuteczność aktualnych rozwiązań prawnych, służących ochronie dziecka w sytuacji utrudniania mu kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica i ewentualnie dostarczyć decydentom naukowych argumentów do wprowadzenia w prawie preferowania pieczy naprzemiennej. Wnioskodawca wskazał, że taki cel żądania informacji jest równoznaczne z sugestią, że informacje uzyskane od Rzecznika Praw Dziecka wraz z wnioskami z badania naukowego w ramach rozprawy doktorskiej mają posłużyć poprawie funkcjonowania organów administracji (nazwanych przez Wnioskodawcę decydentami) i lepszej ochrony interesu publicznego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. sygn. [...] Organ działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2002r, poz. 902 ze zm. - dalej także "u.d.i.p.") odmówił R. G. udostępnienia informacji publicznej w zakresie zgłoszonych we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023r. pytań i danych.
W uzasadnieniu decyzji Organ, w szczególności wskazał, że żądane przez Wnioskodawcę informacje mają charakter rozbudowanych informacji statystycznych oraz informacji o praktyce stosowania prawa dotyczącej spraw toczących się w postępowaniach sądowych i pozasądowych, a także przeprowadzanych szkoleń czy mediacji. Informacja taka nie dotyczy szczegółów rozstrzygnięć indywidualnych, ale danych zagregowanych, a tym samym mieści się w zakresie definicyjnym informacji publicznej określony w art.. 1 ust. 1 u.d.i.p. Część zaś pytań, np. "Z czego wynika niezachowanie proporcji w podawaniu przykładów interwencji Rzecznika Praw Dziecka w corocznych informacjach o działalności Rzecznika Praw Dziecka za lata 2015, 2016, 2017, 2019, 2020 w sprawie utrudniania kontaktów z dzieckiem, częściej obciążających ojca niż. matkę dziecka, wbrew wynikom badań, że w absolutnej większości to matki utrudniają ojcom kontakty z dzieckiem? Czy takie niezachowanie proporcji może wynikać z możliwości niezgłaszania się ojców po pomoc do Rzecznika Praw Dziecka bo nie wierzą oni w skuteczność jego interwencji lub nie wierzą w bezstronność pracowników biura Rzecznika?" zawiera sugerowaną tezę, do której odniesienie się, choćby poprzez wykazanie jej fałszywości wymaga zebrania dodatkowych informacji, które nie są gromadzone ani przez Rzecznika Praw Dziecka ani przez Sądy.
Jednocześnie Organ stwierdził, że aby udzielić informacji dotyczących okresu od 2011r. do 2022r., a więc obejmującego 10 lat, należy dokonać prze4glądu wszystkich spraw dotyczących choćby pośrednich kontaktów rodzicielskich, w tym dotyczących rozwodu i separacji, w żądanym okresie; dokonać analizy akt BRPD oraz akt sądowych; po wytypowaniu spraw zebrać dodatkowe informacje i dane np. o powodach zwrócenia się przez stronę do BRPD z wnioskiem o interwencję; dokonać zbiorczej analizy uzyskanych danych indywidualnych.
Z uwagi na tak szeroki zakres żądania i jego złożony charakter (konieczność analizy akt każdej sprawy) wykonanie wskazanej pracy analitycznej wymagałoby zaangażowania kilku komórek organizacyjnych Biura przez długi okres czasu i mogłoby negatywnie rzutować na realizację podstawowych obowiązków, które zostały nałożone na Rzecznika Praw Dziecka, a także wypłynąć na funkcjonowanie Sądów i jednostek prokuratury.
Ponadto Organ wskazał, że Wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanych informacji i danych, gdyż z uzyskanej odpowiedzi Wnioskodawcy z dnia [...] kwietnia 2023r. wynika co najwyżej, że tego rodzaju dane mogą mieć potencjalnie wpływ (bez określenia kierunku tego wpływu) na zmianę lub utrzymanie obecnie obowiązujących przepisów prawnych regulujących kwestię kontaktów rodzicielskich, zaś z całą pewnością nie można uznać za interes publiczny faktu zbierania wnioskowanych informacji/danych do pracy doktorskiej, ta bowiem jest realizacją przede wszystkim indywidualnego interesu edukacyjnego. Dlatego też Organ na podstawie art. 16 u.d.i.p. odmówił Wnioskodawcy dostępu do informacji w związku z jego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2023r.
Pismem z dnia [...] lipca 2023 Skarżący wniósł, za pośrednictwem Biura Rzecznika Praw Dziecka na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nieuzasadnione uznanie wszystkich wnioskowanych informacji publicznych jako wymagających przetworzenia, w dalszej kolejności nieuznanie szczególnej istotności dla interesu publicznego i z tego powodu odmowę udostępnienia informacji publicznej w całości;
2) art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niedochowanie wyznaczonego przez siebie terminu, w jakim udostępni informację;
3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 16 ust 2 u.d.i.p., poprzez naruszenie sposobu postępowania, który budzi zaufanie uczestnika do władzy publicznej;
4) art. 9 k.p.a. w zw. z art. 16 ust 2. u.d.i.p, poprzez nadużycie należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji Organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych;
3) wymierzenia wobec Organu grzywny z urzędu.
W uzasadnieniu skargi - po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania - podniósł, że z treści całego pisma Rzecznika Praw Dziecka wynika, że wszystkie zapytania Wnioskodawcy dotyczą informacji publicznej przetworzonej, czego zaakceptować nie można, gdyż nie sposób uznać wszystkich zapytań wnioskodawcy za wymagające przetworzenia, zdecydowanie niektóre z nich odnoszą się do udzielenia informacji prostej.
Argumentacja przemawiająca za takim stanowiskiem Skarżącego dla poszczególnych pytań jest następująca. I tak: zapytanie 1) wniosku odnosi się wprost do art. 1 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka, czyli do podstawowych działań, które Rzecznik Praw Dziecka jest zobowiązany na mocy ww. ustawy podejmować w swojej codziennej pracy stojąc na straży praw dziecka. Udzielenie odpowiedzi na zapytanie nie powinno wymagać przetworzenia informacji. Zapytanie 2) odnosi się wprost do dokumentów opracowanych przez Rzecznika Praw Dziecka za lata 2015, 2016 i 2017 i konkretnego stwierdzenia ze wskazaniem cytatu i jego miejsca. Udzielenie odpowiedzi na to zapytanie nie wymaga zatem przetworzenia informacji.
Zapytanie 4) jest tzw. zapytaniem zamkniętym wymagającym odpowiedzi "tak" lub "nie" i odnosi się wprost do art. 100 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dlatego w tej części jest informacją prostą. Jedynie w przypadku odpowiedzi na "tak" może wymagać przetworzenia informacji.
Zapytanie 5) "Czy istnieje, a jeśli tak to czym się różniący, odmienny sposób postępowania Rzecznika Praw Dziecka wobec skonfliktowanych o dziecko rodziców z małżeństwa i rodziców ze związku partnerskiego na tle utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica?" jest również tzw. zapytaniem zamkniętym, wymagającym odpowiedzi "tak" lub "nie", a odpowiedź wynika z zasad/procedury bieżącej pracy Rzecznika Praw Dziecka, dlatego udzielenie odpowiedzi nie wymaga przetworzenia informacji.
Podobnie Zapytanie 6) "Czy istnieje, a jeśli tak to czym się różniący, odmienny sposób postępowania Rzecznika Praw Dziecka wobec skonfliktowanych o dziecko rodziców w zależności od płci (matka i ojciec) na tle utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica?" - jest tzw. zapytaniem zamkniętym, wymagającym odpowiedzi "tak" lub "nie" a odpowiedź wynika z zasad/procedury bieżącej pracy Rzecznika Praw Dziecka, dlatego udzielenie odpowiedzi nie wymaga przetworzenia informacji.
Zapytanie 7) "Czy urzędnicy Rzecznika Praw Dziecka zajmujący się problematyką utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica są szkoleni w zakresie sposobów i skutków przemocy psychicznej matek oraz ojców wobec dziecka? Jeśli są szkoleni to przez kogo lub na podstawie jakich materiałów źródłowych?" - w ocenie Skarżącego pierwsze zapytanie jest tzw. zapytaniem zamkniętym, wymagającym odpowiedzi "tak" lub "nie" i nie wymaga przetworzenia informacji, zaś drugie zapytanie nie powinno wymagać przetworzenia informacji.
Zapytanie 8) "Czy urzędnicy Rzecznika Praw Dziecka zajmujący się problematyką utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica nabywają na szkoleniach wiedzę o przyczynach, metodach i skutkach przemocy w formie alienacji rodzicielskiej? (przykładowo w rozumieniu jak w publikacji opracowanej przez Prokuraturę Rejonową [...] autorstwa Małgorzaty Pomarańskiej-Bieleckiej, Kryminalizacja zjawiska alienacji rodzicielskiej - aktualnie obowiązujący stan prawny i propozycje zmian, "Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka" Vol. 20 Nr 1 (2021), Online:
httns://dzieckokrzywdzone.fdds.nl/index.nhD/DK/article/download/793/644) - jest także tzw. zapytaniem zamkniętym, wymagającym odpowiedzi "tak" lub "nie" i nie wymaga przetworzenia informacji.
Pytanie 9) "Z czego wynika niezachowanie proporcji w podawaniu przykładów interwencji Rzecznika Praw Dziecka w corocznych informacjach o działalności Rzecznika Praw Dziecka za lata 2015, 2016, 2017, 2019, 2020 w sprawie utrudniania kontaktów z dzieckiem, częściej obciążających ojca niż matkę dziecka, wbrew wynikom badań, że w absolutnej większości to matki utrudniają ojcom kontakty z dzieckiem? Czy takie niezachowanie proporcji może wynikać z możliwości niezgłaszania się ojców po pomoc do Rzecznika Praw Dziecka bo nie wierzą oni w skuteczność jego interwencji lub nie wierzą w bezstronność pracowników biura Rzecznika?" - zapytania te odnoszą się wprost do informacji z dokumentów opracowanych przez Rzecznika Praw Dziecka za lata 2015,2016, 2017, 2019,2020 i nie wymagają przetworzenia informacji.
Pytanie 10) "Jak jest rozumiane "dobro dziecka" przy podejmowaniu działań przez Rzecznika Praw Dziecka w sytuacji zgłaszanego mu utrudniania dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica, którym powinien się kierować Rzecznik przy wykonywaniu swoich uprawnień stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka?" - odnosi się wprost do art. 1 ust. 3 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka czyli do niezdefiniowanego w doktrynie prawa i tym samym niejednolicie interpretowanego pojęcia dobra dziecka, którym powinien się kierować Rzecznik Praw Dziecka przy wykonywaniu swoich uprawnień. Udzielenie odpowiedzi na to pytanie nie wymaga przetworzenia informacji.
Skarżący podniósł przy tym, że jeśli nawet tylko jedno zapytanie Wnioskodawcy dotyczyło informacji prostej, to w takim zakresie Organ był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 13 u.d.i.p.
Ponadto Skarżący podniósł, że w dniu następnym po odczytaniu decyzji odmownej Organu, tj. [...] czerwca 2023 r., za pośrednictwem adresu [...][...]@qinail.com skierował na dwa adresy [...].qov.pl i [...].qov.pl ponowne i ostateczne wezwanie Organu do udzielenia odpowiedzi na zapytania zawarte w poszczególnych dziesięciu punktach wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2023 r, w nieprzekraczalnym terminie 7 dni, podkreślając, że takie wezwanie jest próbą ugodowego załatwienia sprawy i uniknięcia sądowego rozstrzygnięcia oraz, że do każdego z dziesięciu punktów wniosku Wnioskodawca przedstawił swoją argumentację, jak wyżej wskazano, które z zapytań nie wymaga (punkty: 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10), nie powinno wymagać (punkty: 1, 7) i może wymagać (punkty: 3, 4) przetworzenia informacji. Do dnia [...] lipca 2023 r. Rzecznik Praw Dziecka nie nadesłał jednak żadnej odpowiedzi na ww. ostateczne wezwanie Skarżącego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259-zwaną dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż jest ona zgodna z prawem.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do oceny czy wnioskowane przez Skarżącego informacje/dane zawarte we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023r. mają charakter przetworzony i czy, w konsekwencji, Organ prawidłowo odmówił Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej.
W punkcie wyjścia rozważań wskazać należy, że podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.d.i.p., które w art. 1 ust. 1 definiują informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, podlegającą udostępnieniu na ustawowo określonych zasadach i trybie.
Wobec otwartego katalogu danych stanowiących informację publiczną, skonkretyzowanego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, wedle którego przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. dla przykładu: wyroki NSA z dnia 25 marca 2003 r. o sygn. akt II SA 4059/02 oraz z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt IOSK 2149/12).
Poza sporem w rozstrzyganej sprawie był fakt, że Rzecznik Praw Dziecka jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz, że żądana informacja mieści się granicach art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.
Osią sporu między stronami jest natomiast charakter (kwalifikacja) żądanych przez Skarżącego informacji, które - w cenie Organu - uzasadniały odmowę ich udostępnienia z uwagi na fakt, iż dotyczą informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zdaniem Organu, realizacja żądania Wnioskodawcy prowadzi do podjęcia szeregu działań, w efekcie których wytworzona informacja - nieistniejąca jeszcze w dniu złożenia wniosku - zostanie przygotowana specjalnie dla Skarżącego i zgodnie z jego oczekiwaniami. Ponadto uzyskanie informacji przetworzonej przez skarżącego musi poprzedzać wykazanie szczególnie istotnego jej znaczenia dla interesu publicznego, czego w niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał.
Z takim stanowiskiem nie zgadza się Skarżący. Ponieważ zarzuty skargi w tym zakresie zostały szeroko opisane w części wstępnej nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ponownego ich omówienia, podkreślając jedynie, że - zdaniem Skarżącego - nie wszystkie zapytania skierowane do Organu wymagają przetworzenia, gdyż maja charakter informacji prostej i dlatego w takim przypadku powinny zostać wnioskodawcy bezwzględnie udzielone. W ocenie Skarżącego, uzasadnił on też istnienie po jego stronie szczególnie istotnego znaczenia dla interesu publicznego żądanej informacji.
Przy tak zakreślonych granicach sporu, w punkcie wyjścia rozważań należy wyjaśnić pojęcie "informacji przetworzonej", w tym jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że na gruncie przepisów u.d.i.p. ustawodawca nie doprecyzowuje pojęcia "informacji przetworzonej", wobec tego ciężar dookreślenia tego pojęcia został przeniesiony na podmioty stosujące prawo.
W związku z powyższym, w praktyce, proces ustalania pojęcia "informacja przetworzona" odbywa się na gruncie judykatury. W toku stosowania przepisów u.d.i.p. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, wedle którego informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba, tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z dnia 17 października 2006 r. o sygn. akt I OSK 1347/05).
Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny w tym zakresie można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej. I tak zgodnie z pierwszą z nich, tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych ( dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133).
Z kolei druga koncepcja, tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej opiera się na założeniu, że jest to tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s. 85- 86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno- organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji), będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze itd.) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienie z wnioskiem.
W konsekwencji wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie - również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności - nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej, której żąda wnioskodawca.
Przetworzenie informacji prostych będzie zatem grupą czynności analitycznych polegających na odpowiednim zestawieniu tych informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, a następnie takim ich zredagowaniu, aby efekt finalny stanowił informację zaspokajającą jego żądanie w sposób zupełny.
Należy podkreślić, że obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia materiału źródłowego dla potrzeb stworzenia informacji przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego, a właściwie jego zasobów kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy.
Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza, że wytworzona informacja - w momencie złożenia wniosku - jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia (zob. D. Fleszar, Zasady dostępu do informacji publicznej przetworzonej, "Samorząd Terytorialny’’ 1-2/2011, s. 91 - 93).
Niezależnie od zaprezentowanych poglądów i koncepcji co do "istoty" oraz kryteriów identyfikacyjnych informacji przetworzonej podkreślenia wymaga, że prawo do informacji publicznej jest prawem politycznym, którego celem jest kontrola działalności organów wykonujących funkcje publiczne w tym przede wszystkim sposobu gospodarowania i wydatkowania publicznych środków (por. wyrok WSA w Warszawie sygn.. akt II SA/Wa 417/23).
Konstrukcja "politycznego prawa" do informacji publicznej wskazuje zatem, że podmiot do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien podjąć takie działania, które umożliwią wnioskodawcy otrzymanie żądnych danych. Inaczej mówiąc, zasadą powinno być udostępnienie informacji, a wyjątkiem odmowa jej udostępnienia, w tym bowiem zakresie organy administracji publicznej obowiązkiem organu jest kierowanie się przy wykładni przepisów o dostępie do informacji publicznej zasadą in dubio pro liberatate (por. wyroki NSA- z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14 i z dnia 3 marca 2017 r., I OSK 1158/15).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt okoliczności badanej sprawy, stwierdzić należy, że nawet przy przyjęciu wąskiej koncepcji identyfikacji czynności, które musi podjąć adresat przedmiotowego wniosku, a tym samym przy przyjęciu najkorzystniejszym dla Skarżącego, kryterium identyfikacyjne informacji przetworzonej, nie można uznać żądanych przez niego informacji opisanych w pkt. 1-10 za tzw. prostą informację publiczną, skoro Organ, jak podkreśla w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, informacji takich albo nie posiada w ogóle, albo wnioskowane informacje mają charakter "rozbudowanych" informacji statystycznych oraz informacji o praktyce stosowania prawa w sprawach toczących się w postępowaniach sądowych i pozasądowych czy też przeprowadzonych szkoleń lub mediacji. Inaczej określając, zgodnie z treścią wniosku Skarżącego oraz kryteriami jakimi powinien kierować się organ w celu udostępnienia informacji, Organ musiałby w pierwszej kolejności dokonać wyszukania stosownych dokumentów źródłowych, a następnie wyselekcjonowania z nich określonych danych (dokumentów), aby ostateczna informacja odpowiadała oczekiwaniom strony skarżącej.
Co wymaga szczególnego podkreślenia, odpowiedź na wskazane przez Skarżącego pytania wymagałoby przeprowadzenia gruntownej kwerendy akt połączonej ze ściągnięciem akt sądowych, a szereg pytań dotyczy okoliczności, które w ogóle nie są przedmiotem gromadzenia w aktach administracyjnych ani systemach archiwizacyjnych. W ocenie Sadu, podzielić należy też stanowisko Organu, że zadane pytania nie uwzględniają istotnej specyfiki takich postępowań , a mianowicie, że sprawy o kontakty z dziećmi trwają często wiele lat i są wydawane w nich różne postanowienia w związku ze zmianami okoliczności faktycznych mających wpływ na ocenę przez Sądy dobra dziecka. W przypadku rodzin wielodzietnych choćby ocena np. płci dzieci wymaga odrębnego przenalizowania akt bowiem informacja ta nie jest elementem wyróżnienia ewidencyjnego sprawy. Zauważyć też należy na tym tle, że Skarżący żąda informacji za lata 2011-2022, a więc za okres 11 lat, co oprócz wyjątkowo obszernego zakresu czasowego wiąże się z koniecznością analizy spraw archiwalnych w tym spraw ewidencjonowanych przy zastosowaniu tradycyjnych repertoriów.
Wbrew forsowanemu w skardze stanowisku, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przygotowanie odpowiedzi na konkretne pytania, nie stanowią informacji prostej "u źródła", ale ze swej istoty informację złożoną.
I tak wniosek Skarżącego w zakresie podania na przestrzeni lat 2011-2022 "konkretnych działań lub zaniechać Rzecznika, mających na celu ochronę dzieci w sytuacji "utrudniania kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica" wymaga określonych dodatkowych ustaleń analitycznych pod tym kątem, skoro takich danych w prowadzonych rejestrach nie ma, a o czym znakomicie wie także Wnioskodawca, domagając się takowych danych pod kątem analizy art. 1 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka". Analogiczne uwagi dotyczą pozostałych pytań, jak choćby podania "jaki jest status szczegółowej analizy praktyki sądowej w zakresie prowadzenia postępowań o wykonywanie ustalonych kontaktów (...)" i to pod kątem "konieczności szczegółowej analizy praktyki sądowej". Jak słusznie zauważył Organ, także odpowiedź na pytanie 3 - mimo iż "pozornie" ma charakter informacji statystycznej, odnosi się w gruncie rzeczy do konieczności przeprowadzenia dodatkowych ustaleń, zgodnie z wnioskiem zainteresowanego, w aspekcie "płci osoby zgłaszającej" i to jeszcze pod kątem "oczekiwań interwencji ze strony RPD" przez zgłaszających/uprawnionych rodziców".
Sąd zauważa też, że także pozostałe pytania, jak choćby pytanie nr 9) - zmierza nie tyle do wskazania okoliczności określonych w dokumentach publikowanych przez BRPD w latach 2015-2020, ale do odpowiedzi na tezę Skarżącego, że doszło do niezachowania proporcji w skargach ojców w stosunku do matek, z tego względu, że ojcowie nie darzą Biura Rzecznika Praw Dziecka zaufaniem. Analogicznie - w odniesieniu do pytania nr 10) a więc "jak Rzecznik Praw Dziecka rozumie klauzulę generalną "dobro dziecka" w kontekście spraw o kontakty" należy wskazać, że w pytaniu tym chodzi o treść prawa (ewentualnie o praktykę działalności urzędu), a nie informacje publiczną, a więc pytanie o statystyczne zastosowanie tej klauzuli w poszczególnych sprawach.
Reasumując, na tle tak zadanych pytań, Sąd podziela stanowisko Organu, że wnioskowane informacje "wymagały sięgnięcia do dokumentacji źródłowej oraz przeprowadzenia szeregu czynności analitycznych i intelektualnych na tej dokumentacji", a w konsekwencji "adresat przedmiotowego wniosku, aby zadość uczynić obowiązkom podmiotu zobowiązanego powinien dokonać kwerendy dokumentów i na tej podstawie opracować sporządzone wyłącznie dla wnioskodawcy żądane dane, według kryteriów odpowiadających wymaganiom strony".
Jest oczywistym i nie wymaga odrębnego dowodzenia, że przedstawienie danych według określonych kryteriów przez wnioskodawcę wymagałoby, jak trafnie zauważył Organ, oddelegowania dodatkowych pracowników wyłącznie do wykonania ww. czynności, co z uwagi na zakres zadań, mogłoby zdezorganizować pracę BRPD.
Podkreślenia wymaga przy tym, że każdą z wymienionych czynności (wyszukanie, analiza) należy uznać za niezbędną dla wytworzenia informacji publicznej, która w swej treści odpowiadałaby żądaniu strony. Działania podjęte w tym zakresie przez podmiot zobowiązany miałyby więc charakter nie tylko techniczny, ale również intelektualny, wymagający zaangażowania odpowiednich zasobów w celu wyodrębnienia materiałów źródłowych, a następnie ich analizy i stworzenia zestawienia odpowiadającego kryteriom wskazanym przez skarżącego. Przy czym wygenerowana w ten sposób informacja mogła być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń przewidzianych w art. 5 u.d.i.p. Stąd też informację publiczną powstałą w efekcie wskazanych czynności należy uznać za informację przetworzoną.
Powyższa konstatacja prowadzić więc musi do wniosku, że zaskarżony Organ zasadnie zastosował art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., stanowiący, że prawo do informacji publiczne obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Zdaniem sądu, organ dokonał właściwej wykładni wskazanego przepisu przyjmując, że podmiot ubiegający się o udostępnienie informacji przetworzonej zobowiązany jest uzasadnić dlaczego (w jego ocenie) pozyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przy czym pojęcie szczególnie istotnego interes publicznego, będące zwrotem niedookreślonym, odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2012 r. o sygn. akt l OSK 1477/12).
Wobec takiego rozumienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego należy przyjąć, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. o sygn. akt l OSK 2111/13). Jak wskazano w Komentarzu do Ustawy o dostępie do informacji publicznej, I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska (Warszawa. WK 2016 do art. 3), "Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, zmuszając do wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to, dokonane aktem rangi ustawowej, odpowiada regulacji art. 31 ust. 3, jak również art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. Ustawodawca zaś, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., I OSK 924/14). Ograniczenie przedmiotowe dostępu do informacji publicznej znajduje też uzasadnienie w potrzebie ochrony porządku publicznego, który w doktrynie prawa konstytucyjnego rozumiany jest jako "stan, który umożliwia normalne funkcjonowanie państwa i społeczeństwa. Przesłanka porządku publicznego powinna uzasadniać ograniczenia praw człowieka wyłącznie dla ochrony ważnych interesów jednostki, które nie mieszczą się w przesłance wolności i praw innych osób, oraz tych interesów społecznych, które odpowiadają ogólnemu kryterium zapewnienia właściwego funkcjonowania instytucji publicznych w demokratycznym państwie i ochrony tych instytucji przed zrachowaniami prowadzącymi do zakłócenia ich działalności. Porządek publiczny w państwie demokratycznym obejmuje w szczególności pewne minimum sprawności funkcjonowania instytucji państwowych" (zob. K. Wojtyczek, Granice ingerencji ustawodawczej w sferę praw człowieka w Konstytucji RP, Kraków 1999, s. 189-190). Ochrona tak rozumianego porządku prawnego byłaby iluzoryczna, gdyby każde subiektywne przekonanie o niezgodności z Konstytucją określonych przepisów obowiązującego prawa bądź o nieprawidłowościach w działalności i funkcjonowaniu organów administracji publicznej uzasadniało angażowanie tych organów do aktywności w zakresie przygotowania informacji publicznej przetworzonej kosztem realizowania przez te organy ich podstawowych kompetencji i zadań (tak w wyroku NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 1313/14)." Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela ww. pogląd.
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym, zaś skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego
wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu. Przyjmuje się, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów.
Skarżący w ocenie Sądu nie wykazał, że udostępnienie mu wnioskowanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego rozumianego w powyższy sposób. Wręcz przeciwnie, z nadesłanej na wezwanie organu odpowiedzi wynika jedynie, że dąży do uzyskania danych przede wszystkim w celu prywatnym, tj. dla weryfikacji założonej przez siebie tezy badawczej w ramach prac nad doktoratem. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, odpowiedź na zadane pytania nie będzie miała bezpośrednio żadnego przełożenia na realizację praw dziecka, a co najwyżej może spowodować wydanie publikacji naukowej, która w zależności od potwierdzenia tez badawczych, będzie podstawą do dalszych analiz praktycznych. Żądanie udostępnienia informacji wnioskodawca odnosi zatem wyłącznie do swojego zindywidualizowanego interesu, obojętnego dla sfery funkcjonowania organów państwowych i tym samym interesu publicznego, co nie uzasadnia dostatecznie żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Dlatego też, zdaniem Sądu, Organ prawidłowo przyjął, że Skarżący nie wykazał przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak wyżej wskazano, otrzymanie informacji przetworzonej musi wiązać się z realną możliwością wpływu osoby, która otrzyma taką informację na poprawę działalności organu. Skarżący po otrzymaniu żądanej informacji nie miałby, patrząc obiektywnie, wpływu na zmianę funkcjonowania organu. Organ prawidłowo więc wydał decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem.
Jako chybione Sąd uznał także zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niezachowanie wyznaczonego przez siebie terminu, w jakim udostępni informację przetworzoną, gdyż przedmiotem skargi nie jest bezczynność organu lecz odmowa udostępnienia informacji publicznej jako wymagająca przetworzenia. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja spełnia także wymagania, o których mowa w art. 107 § 1 pkt6, art. 11 oraz art. 8 k.p.a., uzasadnienie jest jasne i nie budzi wątpliwości co do przesłanek stwierdzenia, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną.
Mając na względzie przedstawione wyżej argumenty, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI