II SA/Wa 1586/19

II SA/Wa 1586/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 2635/21 - Wyrok NSA z 2023-11-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 161
art. 135  ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, , Maria Zawada, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. W. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant [...] Policji orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. W., utrzymał w mocy orzeczenie nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] marca 2019 r. o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Komendant Powiatowy Policji w P. postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. R. W. referentowi Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P., zarzucając mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że:
1. W dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości Z., powiat p., woj. [...], pełniąc wspólnie z asp. szt. W. S. służbę w patrolu zmotoryzowanym radiowozem nieoznakowanym marki [..] nr rej. [...], będąc zobowiązanym do wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz zwalczania wszelkich jej przejawów, przeprowadzając czynności służbowe związane z kolizją pojazdów marki [...] nr rej. [...] i marki [...] nr rej. [...], naruszył zasady etyki zawodowej policjanta poprzez przyjęcie od L. U. korzyści majątkowej w wysokości dwóch tysięcy złotych w zamian za odstąpienie od czynności służbowej polegającej na zatrzymaniu prawa jazdy za spowodowanie kolizji drogowej, tj. czyn z art. 132 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 11 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta.
2. W dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości Z., powiat p., woj. [...], prowadząc czynności związane z interwencją dotyczącą kolizji pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz marki [...] nr rej. [...], nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie dokonania sprawdzenia uczestniczących w zdarzeniu pojazdów i osób w Krajowym Systemie Informacji Policji, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 71 ust. 1 i 2 Decyzji nr 165 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informatycznego Policji w zw. z pkt 8.5 zakresu Karty Opisu Stanowiska Pracy.
Jako podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec ww. funkcjonariusza organ wskazał fakt przedstawienia obwinionemu w dniu [...] października 2018 r. przez prokuratora Rejonowego w G. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. W dniu [...] grudnia 2018 r. skierowano przeciwko R. W. akt oskarżenia, przesyłając akta śledztwa do Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Karny sygn. akt [...].
Jak wynika z ustaleń organu, R. W. - referent Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P. w dniu [...] czerwca 2018 r. pełnił służbę w godzinach 07:00-19:00 wspólnie z W. S. Była to służba w ramach zmotoryzowanego patrolu, policjanci wykorzystywali do jej pełnienia pojazd służbowy marki [...]. O godzinie 15:15 skierowano załogę do obsługi zdarzenia drogowego w miejscowości Z., gdzie doszło do kolizji pojazdu marki [...] kierowanego przez L. U. z pojazdem marki [...] kierowanym przez M. S. Według zapisów SWD zdarzenie zakończone zostało o godzinie 16:42 poprzez ukaranie sprawcy kolizji, tj. L. U. mandatem karnym kredytowanym w wysokości 220 złotych.
W dniu [...] lipca 2018 r. L. U. złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. Jako sprawców przestępstwa zawiadamiająca wskazała policjantów, którzy obsługiwali zdarzenie drogowe z jej udziałem w dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości Z.
Z zeznań zawiadamiającej wynika, że w dniu [...] czerwca 2018 r. była sprawcą zdarzenia drogowego w miejscowości Z. na skrzyżowaniu ul. P. i ul. K. Do obsługi przedmiotowego zdarzenia przyjechał umundurowany patrol poruszający się nieoznakowanym radiowozem, według ustaleń byli to R. W. oraz W. S. L. U. przekazała policjantom dokumenty w postaci prawa jazdy, ubezpieczenia od swojego pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego.
Opisała im przebieg zdarzenia, przyznała, że to ona najechała na jadący przed nią pojazd. Podczas rozmowy policjant, który przedstawił się jako R. W. oświadczył, że za spowodowanie zdarzenia drogowego zatrzymuje jej prawo jazdy. Po przyjeździe lawety, miejsce zdarzenia zostało uprzątnięte i wówczas R. W. poprosił drugiego policjanta aby ten wysiadł z radiowozu, natomiast L. U. poprosił aby wsiadła do radiowozu, po czym powiedział jej, że za zatrzymanie prawa jazdy razem z kolegą z patrolu otrzymają po 500 złotych, dodał, że mogą odstąpić od zatrzymania prawa jazdy, ale nie mogą być stratni. Następnie dodał, że jeżeli do godziny 18:30 L. U przyjedzie do Komendy Powiatowej Policji w P. i przyniesie pieniądze w kwocie 2.000 złotych to jej prawo jazdy nie zostanie zatrzymane. Poinstruował ją, że pieniądze mają być zapakowane w kopertę. Po wejściu do budynku Komendy Powiatowej Policji w P. ma przekazać dyżurnemu, że chce rozmawiać z R. W. to wtedy zostanie on wywołany. Wymieniona, zgodnie z otrzymanymi instrukcjami, pojechała do domu po pieniądze w kwocie 2.000 złotych, po czym, zapakowała je w kopertę koloru białego i zawiozła do siedziby Komendy Powiatowej Policji w P. Kiedy czekała w poczekalni na R. W. wyszedł do niej W. S., który powiedział, że R. W. czeka na nią w radiowozie przed Komendą, po czym wskazał zaparkowane auto. L. U. podeszła do radiowozu od strony kierowcy. W radiowozie siedział R. W., który otworzył szybę przednią lewą i poprosił o kopertę z pieniędzmi. Policjant po odebraniu pieniędzy wypisał L. U. mandat karny kredytowany w kwocie 220 złotych i oddał jej prawo jazdy.
Powyższe potwierdza zapis kamer monitoringu zainstalowanego na terenie Komendy Powiatowej Policji w P. Z oględzin zapisu monitoringu wynika, że o godzinie 18:40:45 do Komendy Powiatowej Policji w P. wchodzi kobieta, która w prawym ręku trzyma kartkę koloru jasnego przypominającą kopertę. Przed wejściem kobieta zagląda do torebki i wyjmuje z niej rzecz przypominającą wyglądem kopertę koloru białego. Przed schodami kobieta zatrzymuje się i kładzie torebkę na murku, zagląda do niej, następnie wchodzi schodami do drzwi wejściowych do KPP w P., w ręku trzyma kartkę koloru jasnego kształtem i wymiarami przypominającą białą kopertę. Kobieta z kartką koloru jasnego podchodzi do blatu i na kogoś czeka, cały czas nerwowo porusza się przy recepcji, kogoś wypatruje. O godz. 18:42:33 kobieta po raz kolejny podchodzi do lady bierze w rękę kartkę koloru jasnego i torebkę, dalej czeka na kogoś. O godzinie 18:42:53 do budynku wchodzi umundurowany funkcjonariusz którego rozpoznano jako W. S. Policjant podchodzi do kobiety, rozmawia z nią, po czym o godzinie 18:43:08 wychodzą z budynku. Zapis z godz. 18:43:22 ukazuje jak kobieta kieruje się w stronę srebrnego samochodu, podchodzi do drzwi pojazdu od strony kierowcy i staje przy nich. O godz. 18:45:38 widać jak w stronę samochodu idzie W. S., początkowo podchodzi do stojącej kobiety, a następnie wsiada do samochodu od strony pasażera. O godzinie 18:49:10 kobieta odchodzi od samochodu, przy którym stała, po chwili opuszcza teren KPP P.
Na tej podstawie Prokurator Prokuratury Rejonowej w G. w dniu [...] października 2018 r. przedstawił R. W. zarzut o to, że w dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości P., jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w P., działając wspólnie i w porozumieniu z funkcjonariuszem wymienionej Komendy W. S., przyjął od L. U., w związku z pełnieniem wymienionej wyżej funkcji, korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 2.000 złotych w zamian za odstąpienie od czynności służbowej, tj. zatrzymania prawa jazdy w związku z przeprowadzoną interwencją, dotyczącą kolizji drogowej zaistniałej w dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości Z., w której to uczestniczyć miała L. U. W powyższej sprawie prokurator skierował do sądu akt oskarżenia przeciwko obwinionemu.
Zdaniem organu, okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że policjant dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w przedstawionym mu zarzucie. W postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko wymienionemu zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wszechstronnie wyjaśniono okoliczności zarzucanego mu czynu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia zawinienia sprawcy i został oceniony przez organ w sposób prawidłowy. Zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy dał podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że obwiniony dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów. Policjant nie wskazał okoliczności, które mogłyby przemawiać na jego korzyść w odniesieniu do zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Działanie na szkodę interesu publicznego poprzez przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od czynności służbowej jest w tym przypadku czynem szczególnie nagannym, gdyż popełnionym przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem czynności służbowych oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W oczach opinii społecznej zachowanie takie postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowany jako popełniony z niskich pobudek. Dlatego też nie do pogodzenia jest realizacja zadań ustawowych Policji, w tym w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra przez policjanta, któremu zarzucono popełnienie czynu zabronionego, do którego ustawowych znamion zalicza się przyjęcie korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej i w zamian za odstąpienie od czynności służbowej. W związku z tym sam fakt przedstawienia R. W. zarzutu popełnienia wskazanego wyżej przestępstwa sprawia, że utracił on przymiot konieczny do pozostawania w szeregach Policji, gdyż nie posiada on nieposzlakowanej opinii. Zachowanie R. W. wymaga zastosowania najwyższego wymiaru kary, bowiem było naganne w stopniu, który wpływa na wiarygodność Policji. Funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego postawy moralnej, etycznej oraz kwalifikacji na zajmowanym stanowisku.
R. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [..] kwietnia 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] marca 2019 r. Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie:
przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 135 ust. 3 ustawy o Policji w związku z art. 105 k.p.a. poprzez wszczęcie, a następnie prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, pomimo przekroczenia terminu 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o podstawach do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a także - ze względów ostrożności procesowej:
2) art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu go przez organ za podstawę prawną do orzeczenia o winie skarżącego oraz naruszeniu dyscypliny służbowej i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby;
3) art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym popełnił przewinienie dyscyplinarne, podczas gdy zebrany materiał dowodowy w żaden sposób tego faktu nie potwierdza;
4) art. 132 ust. 3 ustawy o Policji w związku z § 71 ust. 1 i 2 Decyzji nr 165 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informatycznego Policji w związku z pkt 8.5 zakresu Karty Opisu Stanowiska Pracy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie dokonania sprawdzenia uczestniczących w zdarzeniu pojazdów i osób, wobec faktu, że skarżący nie był wyposażony w odpowiedni sprzęt, aby sprawdzenia dokonać w określony instrukcjami sposób;
przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji, a także zaniechanie starannego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
2) art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną - a nie swobodną - ocenę materiału dowodowego skutkującą przyjęciem twierdzenia, że zapis kamer monitoringu zainstalowanego na terenie KPP w [...] potwierdza zeznania L. U., a w szczególności, że nagrania potwierdzają kluczowy dla sprawy fakt, iż L. U. podeszła do radiowozu, w którym siedział skarżący, który otworzył szybę przednią lewą i poprosił o kopertę z pieniędzmi, skarżący po odebraniu pieniędzy wypisał L. U. mandat karny kredytowany oraz skarżący po wypisaniu tego mandatu oddał jej prawo jazdy, podczas gdy nagranie w konfrontacji z całokształtem okoliczności oraz w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego przeczy tak przedstawionym okolicznościom, ponieważ nie widać na nim chociażby, w którym momencie i w jaki sposób L. U. podpisywałaby mandat karny - podczas gdy w bloczku mandatowym widnieje podpis L. U. złożony tuż po zdarzeniu drogowym, czyli najpóźniej o godzinie 16:42 zgodnie z wydrukiem z policyjnego systemu SWD (Dowód: transkrypcja z nagrania);
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu I i II Instancji w całości, oraz o przeprowadzenie dowodów z:
1) poświadczonej za zgodność z oryginałem fotokopii karty nr 27 z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w G. o sygn. [...];
2) poświadczonego za zgodność z oryginałem protokołu okazania tablic poglądowych z wizerunkiem skarżącego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] października 2018 r. nie istniała podstawa prawna do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego z uwagi na istnienie ujemnej przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, ponieważ:
a) postępowanie dyscyplinarne w związku z naruszeniem przez policjanta dyscypliny służbowej zostało wszczęte w dniu [...] października 2018 r.;
b) przełożony dyscyplinarny skarżącego, Komendant Komendy Powiatowej Policji w P., po raz pierwszy powziął wiadomość o rzekomych przewinieniach dyscyplinarnych - stanowiących podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego - w dniu [...] lipca 2018 r.;
c) po upływie 90 dni od dnia [...] lipca 2018 r. - tj. po dniu [...] października 2018 r. – wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, które toczyło się wobec skarżącego było bezprawne, a zatem orzeczenia zapadłe w tym postępowaniu nie mogą ostać się w porządku prawnym i muszą zostać uchylone, ponieważ wystąpiła ujemna przesłanka do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego na podstawie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Stwierdził, że zarzut, zaistnienia ujemnej przesłanki procesowej do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego ówczesny Komendant Powiatowy Policji w P. insp. R. C. w dniu [...] października 2018 r., poprzez zapoznanie się z treścią skierowanego do niego pisma Prokuratury Rejonowej w G. nr [...] z dnia [...] października 2018 r., powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącego. W dniu [...] października 2018 r., a więc po upływie 14 dni od powzięcia tej informacji, przełożony dyscyplinarny wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko podległemu funkcjonariuszowi. Okres jaki upłynął pomiędzy datą powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, a datą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego nie przekracza 90 dni, a więc nie uchybia dyspozycji art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Nie zgodził się z twierdzeniem, że przełożony dyscyplinarny po raz pierwszy powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia przez skarżącego już w dniu [...] lipca 2018 r. Co prawda jest to data, kiedy funkcjonariusze Biura Spraw Wewnętrznych Policji wykonywali na terenie KPP w P. czynności procesowe, jednak zakres udostępnionych w tamtym czasie informacji w KPP w P. nie może być uznany za powzięcie informacji, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Działania funkcjonariuszy Wydziału [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych Policji przeprowadzane były w oparciu o podpisane przez ich przełożonego zastępcę naczelnika wydziału nadkom. A. H. pismo l.dz. [...] z dnia [...] lipca 2018 r. W przywołanym piśmie zawarto prośbę o spowodowanie zabezpieczenia i zgrania na nośniki monitoringu zewnętrznego i wewnętrznego z budynku KPP w P. z dnia [...] czerwca 2018 r. od godziny 12:00 do godziny 20:00, przekazanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii notatników służbowych z dnia [...] czerwca 2018 r. dwóch policjantów KPP w P. (ze wskazaniem ich stopni, imion, nazwisk oraz numerów identyfikacyjnych), książki urządzenia kontrolno-pomiarowego zainstalowanego w radiowozie użytkowanym podczas wymienionej służby wskazanych funkcjonariuszy oraz udostępnienie dysków twardych tego urządzenia. Jako podstawę do uzyskania wymienionego materiału wskazano wykonywanie czynności służbowych przez funkcjonariuszy Wydziału [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych Policji. Korespondencja ta z uwagi na brak szczegółowych informacji nie może zostać uznana za formę powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości na temat przewinienia dyscyplinarnego.
Ponadto z notatki służbowej asp. szt. P. L. funkcjonariusza Biura Spraw Wewnętrznych Policji wynika, że przed przystąpieniem do realizacji zaplanowanych czynności przeprowadził krótką rozmowę z Komendantem KPP w P. mł. insp. R. C., którego poprosił o przygotowanie zapisu monitoringu zainstalowanego w budynku komendy oraz kserokopii notatników służbowych dwóch podległych funkcjonariuszy, a także pozostałej dokumentacji służbowej sporządzonej w toku służby z dnia [...] czerwca 2018 r. Jednocześnie w notatce zaznaczył, że podczas rozmowy z mł. insp. R. C. nie przekazywał szczegółowych informacji dotyczących zakresu i etapu, na jakim znajdowała się wówczas sprawa, w ramach której zabezpieczano materiały.
Organ zwrócił uwagę, że policjanci Biura Spraw Wewnętrznych Policji realizują czynności w trybie Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie metod i form wykonywania niektórych zadań w Policji przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Policji oraz związanych z tymi zadaniami obowiązkami policjantów i pracowników Policji. Nie można w żadnej mierze utożsamiać podjęcia i wykonywania czynności przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Policji z poinformowaniem o popełnionym przewinieniu dyscyplinarnym, a tym samym powzięciem przez przełożonego informacji o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zapisy przywołanego aktu prawnego nakładają na policjantów i pracowników Policji obowiązek niezwłocznego udzielenia pomocy funkcjonariuszom Biura Spraw Wewnętrznych Policji przy wykonaniu czynności służbowych do podjęcia, których są oni uprawnieni po okazaniu legitymacji służbowej oraz wkładki do niej. W myśl § 2 pkt 2 Zarządzenia nr 21 Komendant Główny Policji, funkcjonariusze Biura Spraw Wewnętrznych Policji powiadamiają kierownika jednostki lub komórki właściwego ze względu na miejsce realizacji czynności o ich wykonaniu, nie jest to jednak wymóg obligatoryjny i w uzasadnionych przypadkach można od niego odstąpić.
Zdaniem organu, nie można zatem przyjąć, że w dniu [...] lipca 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w P. uzyskał informację o tym, że działanie funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Policji związane jest z zawiadomieniem złożonym w dniu [...] lipca 2018 r. w Wydziale [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych Policji przez L. U. Co prawda informacje o tej treści P. L. z Wydziału [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych Policji zawarł w sporządzonej dnia [...] lipca 2018 r. notatce urzędowej, jednak dokument ten jest częścią prowadzonego postępowania karnego, do zapoznania z którym, przynajmniej w tamtym czasie funkcjonariusze KPP w P. nie byli uprawnieni. Zestawienie sformułowania o "powiadomieniu Komendanta KPP w P. o celu wizyty", jakiego użył P. L. z Wydziału [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych Policji w sporządzonej dnia [...] lipca 2018 r. notatce urzędowej z treścią pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych Policji nadkom. A. H. l.dz. [...] z dnia [...] lipca 2018 r., gdzie, jako powód wykonywania czynności, wskazano jedynie "związek z wykonywanymi czynnościami służbowymi" w oczywisty sposób wskazuje bezzasadność zarzutu skarżącego w zakresie naruszenia dyspozycji art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.
Organ ustalił w Prokuraturze Rejonowej w G., że do zakończonego aktem oskarżenia śledztwa przeciwko R. W. wykonywane są zlecone przez Sąd czynności, zmierzające do usunięcia uchybień z zakresu zapoznania podejrzanego z materiałami śledztwa. Po ich wykonaniu akt oskarżenia zostanie ponownie skierowany do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowane orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.). Sposób i tryb prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom Policji reguluje rozdział 10 tej ustawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte zostało, że wymieniona ustawa w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera zarówno regulację materialnoprawną odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest – co do zasady – regulacją pełną (kompleksową) w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 472/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Go 481/08, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 135p ust. 1 zdanie pierwsze ustawy stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Postępowanie dyscyplinarne policjantów, jest także odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania karnego. Istotę postępowania dyscyplinarnego scharakteryzował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r., sygn. K. 22/00 (OTK ZU nr 3/2001, s. 266-268). Trybunał wskazał, że "deontologia postępowania dyscyplinarnego jest inna niż postępowania karnego. Łączy się ona przede wszystkim ze szczególnym charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Ukształtowane w ich ramach reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Stąd też odpowiedzialność dyscyplinarna związana może być z czynami, które nie podlegają odpowiedzialności karnej. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie oznacza, że postępowanie dyscyplinarne staje się postępowaniem karnym".
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ust. 2 przywołanego przepisu precyzuje, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.
W świetle postanowień art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
Stosownie do art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2 ww. artykułu).
W art. 134 ustawy zawarto katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Zalicza się do nich: naganę, zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, wydalenie ze służby. Przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił natomiast, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, bowiem pozostawił to do uznania właściwego organu.
Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93; LEX: 127308) między innymi na to, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości, co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych, uprawnia zatem właściwe organy do stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych różnych dolegliwości prawnych, włącznie z możliwością rozwiązania z nimi stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego dobro służby.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, stosownie do którego postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zgodzić się należy z organem, że w niniejszej sprawie postępowanie dyscyplinarne nie zostało wszczęte po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przez R. W. przewinień dyscyplinarnych. Z akt postępowania dyscyplinarnego jednoznacznie wynika, że przełożony dyscyplinarny - Komendant Powiatowy Policji w P. - powziął wiadomość o popełnieniu przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego w dniu [...] października 2018 r. W tej bowiem dacie uzyskał informację z Prokuratury Rejonowej w G. o toczącej się sprawie nr [...] przeciwko funkcjonariuszowi o to, że w dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości P., przyjął w związku z pełnieniem funkcji korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 2.000 złotych w zamian za odstąpienie od czynności służbowej, tj. zatrzymania prawa jazdy w związku z przeprowadzoną interwencją dotyczącą kolizji drogowej zaistniałej w dniu [...] czerwca 2018 r. w miejscowości Z. Od tej zatem daty rozpoczął bieg 90-dniowy termin, przewidziany w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Skoro zatem postępowanie takie zostało wszczęte w dniu [...] października 2018 r., a więc przed upływem ww. terminu, nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisu art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.
Powyższych ustaleń w żaden sposób nie podważa ani notatka urzędowa z dnia [...] lipca 2018 r. sporządzona przez P. L. z Wydziału [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych, dotycząca zabezpieczenia materiałów dowodowych na terenie Komendy Powiatowej Policji w P., ani też notatka ww. z [...] lipca 2018 r. o prowadzonych przez Wydział [...] w W. Biura Spraw Wewnętrznych czynnościach, związanych ze złożonym przez L. U. w dniu [...] lipca 2018 r. zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa, ponieważ w żaden sposób nie wskazują one na uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia przez skarżącego.
Należy mieć bowiem na względzie, że podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie mogą być przypuszczenia, że przewinienie dyscyplinarne nastąpiło, lecz uzasadnione podejrzenie popełnienia takiego przewinienia przez policjanta. Powyższe jest o tyle istotne, że wszczęcie postępowania prokuratorskiego przeciwko R. W. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. miało miejsce dopiero w dniu [...] października 2018 r. (por. postanowienie o przedstawieniu zarzutów sygn. akt [...].). Przy czym postanowienie to zostało przekazane do Komendy Powiatowej Policji w P. przy piśmie Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia [...] października 2018 r. (k-1, tom I akt dyscyplinarnych). W dniu [...] października 2018 r. treść tego postanowienia została ogłoszona R. W., jako podejrzanemu.
Wskazać zatem należy, że dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o czym jest mowa w przepisie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, to dzień, w którym nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) powzięcie wiadomości o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. Powołany przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 208/15 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie była to data [...] października 2018 r., kiedy to przełożony dyscyplinarny skarżącego dowiedział się o prowadzonym przez prokuraturę postępowaniu w sprawie zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. W tej sytuacji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] października 2018 r., nastąpiło w terminie, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie, organ szczegółowo zgromadził materiał dowodowy i poddał go wszechstronnej oraz wnikliwej analizie, a wyciągnięte z niej wnioski są logiczne, spójne i nawzajem się uzupełniające. Organ, dokonując ustaleń odnośnie przebiegu wydarzenia objętego zarzutami, opierał się o cały zgromadzony materiał dowodowy.
Przebieg tego zdarzenia ustalony został także w toku postępowania karnego, prowadzonego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w G., który przedstawił skarżącemu zarzut z art. 228 § 3 k.k. i w dniu [...] grudnia 2018 r. skierował, wraz z aktami śledztwa, akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Karny sygn. akt [...].
Zgodzić należy się z organem, że zebrane w sprawie dowody, w tym m.in. zeznania świadków, monitoring zewnętrzny i wewnętrzny KPP w P., nagranie z rozmów telefonicznych i radiowych oraz zeznania funkcjonariuszy służby dyżurnej Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w P. są zbieżne, spójne, logiczne i wzajemnie się potwierdzają.
Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów naruszenia dyscypliny służbowej, wskazanych
w zarzutach. Zeznania L. U. stanowią spójną całość, potwierdzoną nagraniem z kamer zewnętrznych i wewnętrznych KPP w P. z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz zeznaniami świadka M. K. Z nagrań jednoznacznie wynika, że L. U. w dniu [...] czerwca 2018 r. o godz. 18:40:45 przybyła do budynku Komendy Powiatowej Policji w P., posiadając w ręku kartkę koloru jasnego, przypominającą kopertę, następnie rozmawiała z W. S., po czym podeszła do pojazdu służbowego marki [...], który był w tym czasie zaparkowany przed budynkiem KPP w P. Następnie prowadziła rozmowę z kierowcą pojazdu służbowego, czyli R. W. Przedmiotowa okoliczność jest bezsporna i potwierdza zeznania świadka.
Również nie budzą wątpliwości ustalenia organu, co do nałożenia na L. U. mandatu karnego kredytowanego przez R. W. już po rozliczeniu kolejnego zdarzenia drogowego.
Odnośnie zaś zarzucanego skarżącemu deliktu, wskazanego w punkcie 2, stwierdzić należy, że na obwinionym, jako funkcjonariuszu ruchu drogowego podejmującym czynności służbowe dotyczące m.in. rozliczenia zdarzenia drogowego lub udzielającego asysty przy tych czynnościach, ciążył obowiązek właściwego dokumentowania w notatniku służbowym, podejmowanych i wykonywanych czynności służbowych. Skoro na zabezpieczonych nagraniach rozmów z rejestratora podczas służby w dniu [...] czerwca 2018 r. w godz. 13:00-22:00 brak jest korespondencji dotyczącej dokonania i sprawdzenia osób i pojazdów zgodnie z § 71 ust. 1 i 2 Decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informatycznego Policji, to trafny jest przedstawiony obwinionemu zarzut nr 2.
Sąd podziela stanowisko organu, że charakter przewinień dyscyplinarnych, zarzucanych skarżącemu, stanowił zagrożenie dla dobra służby, co zostało szczegółowo uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Niewątpliwie opisane wyżej delikty dyscyplinarne, zarzucone skarżącemu, negatywnie wpływają na odbiór społeczny Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Organy obu instancji odniosły się szeroko w uzasadnieniach orzeczeń do przesłanek wynikających z art. 134h ust. 1 ustawy, podkreślając, że w stosunku do pierwszego deliktu dyscyplinarnego uwzględniono rodzaj popełnionego przewinienia (działanie na szkodę interesu publicznego), okoliczności jego popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby (naruszenie wiarygodności Policji), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania. Niewątpliwie popełnienie przez policjanta deliktów dyscyplinarnych stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom, wynikającym z roty złożonego ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy) oraz godzi w prestiż i dobre imię instytucji, która z racji realizowanych zadań publicznych powinna cieszyć się szacunkiem i zaufaniem społecznym.
Podnieść należy, że funkcjonariusz Policji winien mieć nieposzlakowaną opinię i cieszyć się zaufaniem społeczeństwa. Trzeba, bowiem mieć na względzie, że w demokratycznym państwie prawnym status funkcjonariusza Policji w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością bezwzględnego przestrzegania standardów praworządności. Oczywiste jest przy tym, że należyte wykonywanie zawodu policjanta wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej, albowiem funkcjonariusz Policji, z uwagi na wykonywane obowiązki, winien cieszyć się pełnym publicznym zaufaniem.
Policja tworzy formację uzbrojoną, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań, mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy). Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu.
W ocenie Sądu, charakter zarzucanych skarżącemu deliktów dyscyplinarnych, świadczy o tym, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, który winien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy, również moralnej. W tej sytuacji interes skarżącego musi ustąpić przed interesem społecznym.
Według art. 133 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony, czynności prawnomaterialnych i procesowych, pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne, jak również na ocenę zarzutów zawartych w skardze i w rezultacie na kontrolę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Skoro w aktach sprawy znajduje się fotokopia karty nr 27 z akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w G. o sygn. [...] (k-41, tom I akt dyscyplinarnych) oraz protokół okazania tablic poglądowych z wizerunkiem skarżącego (k-269-272, tom II akt dyscyplinarnych), to zbędne było przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z tych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu, ujętą zarówno w zaskarżonym orzeczeniu, jak i w odpowiedzi na skargę.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.