II SA/WA 1582/06

II SA/Wa 1582/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Pisula-Dąbrowska /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
I OSK 437/07 - Wyrok NSA z 2008-03-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z.M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary nagany 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2006 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Z.M. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 135n ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. ( t.j. Dz. U. z roku 2002 Nr 7 poz. 58 ze zm.) orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał swoje orzeczenie z dnia [...] maja 2006 r. o uznaniu winnym [...] Z.M. tego, że w dniu [...] listopada 2005 r. w T. podczas wykonywania czynności służbowych naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, iż nie wykonując obowiązków służbowych wynikających z przepisów prawa w trakcie kierowania pojazdem służbowym wymusił pierwszeństwo przejazdu w wyniku czego doprowadził do kolizji drogowej powodując zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, t.j,. o czyn z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 86 Kodeksu wykroczeń i wymierzeniu dyscyplinarnej kary nagany. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu [...] stycznia 2006 r. Komendant Główny Policji wszczął przeciwko [...] Z.M. postępowanie dyscyplinarne, po przeprowadzeniu którego, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., uznał wymienionego oficera winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. W uzasadnieniu wskazał, iż zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdził winę [...] Z.M. w zakresie przedstawionego mu zarzutu. W dniu [...] maja 2006 roku, policjant złożył wniosek do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie postępowania. We wniosku strona wskazała, że w uzasadnieniu orzeczenia zawarto stwierdzenie, iż "zebrany w toku postępowania materiał dowodowy w pełni potwierdził naruszenie przez obwinionego dyscypliny służbowej". Organ podkreślił, że strona zgadza się z tym, że jej zachowanie było wykroczeniem drogowym i dlatego przyjął mandat karny, jednakże nie stanowi ono przewinienia dyscyplinarnego. Kolizja drogowa, której był sprawcą miała charakter incydentalny, losowy i każda osoba, niezależnie od pełnionej funkcji czy też grupy zawodowej jaką reprezentuje, może w sposób nieumyślny do niej doprowadzić lub w niej uczestniczyć. We wniosku zainteresowany nie zgodził się z użytym w uzasadnieniu orzeczenia stwierdzeniem, że wykazał się lekceważącym stosunkiem do norm prawa o ruchu drogowym. W jego ocenie istnienie trudnych warunków atmosferycznych na drodze i słaba widoczność nie może być interpretowane i traktowane jako okoliczność go obciążająca. Dlatego też stwierdza, że jego zachowanie, które doprowadziło do zaistnienia kolizji drogowej, nie nosi znamion rażąco niedbałego działania, ani też nie jest tożsame z rażącym niedbalstwem. Jednak zdaniem Komendanta Głównego Policji ponowna analiza zebranego w postępowaniu materiału dowodowego wskazuje, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podniósł tu, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z roku 2005 Nr 108 poz. 908 ze zm.) ustawa reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego. Tak więc [...] Z.M. kierując w dniu [...] lutego 2006 roku samochodem służbowym, zobowiązany był do przestrzegania zasad określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Rozpatrując zarzuty zawarte w odwołaniu [...] Z.M. Komendant Główny Policji zważył, że brak jest podstaw do uznania ich zasadności, bowiem w myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Bezspornym jest, że wymieniony policjant, nie stosując się do znaku pionowego "ustąp pierwszeństwa przejazdu", nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe. Komendant Główny Policji wskazał na treść art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, który stanowi natomiast, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. [...] Z.M. kierując w dniu [...] listopada 2005 r. pojazdem służbowym, niewątpliwie wykonywał czynność służbową, której wadliwość wykonania wyczerpała zarówno znamiona wykroczenia, jak również przewinienia dyscyplinarnego. Odnosząc się do polemiki w zakresie użytych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia określeń "groźna kolizja", "znaczna szkoda w mieniu KGP", a także "obrażeń ciała [...] J.S." wskazać należy, że każde zdarzenie drogowe będące przedmiotem postępowania karnego, w sprawie o wykroczenie, a także dyscyplinarnego, oceniane jest według kryteriów okoliczności w jakich do niego doszło, stopnia zawinienia sprawcy oraz powstałych skutków. Organ wskazał, że podstawą umorzenia przez prokuratora śledztwa było ustalenie, że odniesione przez [...] J.S. obrażenia ciała nie skutkowały rozstrojem zdrowia na okres powyżej 7 dni, a więc zdarzenie nie mogło zostać zakwalifikowane jako występek z art. 177 § 1 kk. Jednak zdaniem komendanta Głównego Policji nie oznacza to jednak, że [...] J.S. nie odniósł obrażeń ciała w wyniku kolizji drogowej spowodowanej przez stronę. Zatem organ orzekający w trybie dyscyplinarnym był uprawniony do oceny zdarzenia będącego przedmiotem postępowania jako groźnej kolizji, skutkującej także wyeliminowaniem z eksploatacji samochodu służbowego kierowanego przez stronę, ze względu na nieopłacalność naprawy. W tej sytuacji również zarzut bezpodstawnego użycia określenia "znaczna szkoda w mieniu KGP" jawi się jako bezzasadny. W ocenie Komendanta Głównego Policji, zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza popełnienie przez [...] Z.M. zarzuconego mu czynu.
Zawinione niewykonanie obowiązków wynikających z przepisów prawa, w myśl art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, za które zgodnie z art. 132 ust. 1 cyt. ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie. Zachowanie zaś [...] Z.M. niewątpliwie wyczerpuje dyspozycję przywołanych przepisów.
W dniu [...] lipca 2006 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan Z.M. Skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Policji:
- rażące naruszenie art. 135j ust. 6 ustawy o Policji poprzez sporządzenie orzeczenia z przekroczeniem 14 - dniowego terminu na sporządzenie orzeczenia po zakończeniu czynności postępowania dyscyplinarnego,
- art. 132 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji poprzez wskazanie go jako samodzielnej podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej art. 132 ust. 2 ww. ustawy, ale ten przepis nie może być samodzielną podstawą do stwierdzenia naruszenia dyscypliny służbowej,
- art. 7 kpa poprzez niezbadanie wszystkich elementowe sprawy i przytoczenie faktów , które nie miały miejsca.
Skarżący podkreślił, że wniosek rzecznika dyscyplinarnego po zakończeniu sprawy wskazywał na zasadność odstąpienia od wymierzenia kary, nadto podniósł, że w sprawie organ przytoczył jako argument o ukaranie fakt, iż jedna z osób uczestniczących w zdarzeniu poniosła uszczerbek na zdrowiu podczas, gdy brak jest potwierdzenia tego faktu w zebranym materiale dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż bezspornym w sprawie jest, że w dniu [...] listopada 2005 r. doszło do kolizji drogowej, którego sprawcą był skarżący. Sam skarżący podkreślał, iż uznał się winnym zaistniałego zdarzenia przyjmując mandat karny. Zgodnie z obowiązującym w chwili orzekania art. 132 ust.4 w zw. z art. 132 ust. 1 przewinieniem dyscyplinarnym był czyn będący jednocześnie wykroczeniem.
Należy jednak wskazać, że orzekając o ukaraniu skarżącego organy policji w obu wydanych w sprawie orzeczeniach wskazały jako okoliczności wpływające na wymiar kary: obrażenia ciała spowodowane w wyniku wypadku u jednego z jego uczestników, który znajdował się w pojeździe kierowanym przez skarżącego oraz straty materialne w mieniu policji. W tym miejscu należy przytoczyć art. 134h. ust.1 ustawy o Policji, wedle którego wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Oznacza to, iż orzekając o wymierzeniu obwinionemu kary organy dyscyplinarne powinny wziąć pod uwagę m.in. skutki czynu funkcjonariusza policji, wobec którego toczy się postępowanie dyscyplinarne.
Dowody na okoliczność strat materialnych w mieniu policji nie budzą wątpliwości. Jak wynika z dokumentów z postępowania dotyczącego likwidacji szkody prowadzonego przez PZU (k-[...] i k-[...]) w wyniku kolizji pojazd służbowy, którym poruszał się skarżący faktycznie nadawał się jedynie do kasacji, a wartość kwoty pieniężnej jaką należałoby zapłacić za naprawę pojazdu przewyższała kwotę pieniężną jaką zakład ubezpieczeń mógł wypłacić jako likwidację szkody.
Należy wskazać, iż druga okoliczność wskazana, jako podstawa wymierzenia skarżącemu kary nie ma uzasadnienia w zebranym materialne faktycznym. Jak bowiem wynika z postanowienia Prokuratury Rejonowej w T. o umorzeniu postępowania w sprawie wypadku spowodowanego przez skarżącego sygn. akt [...] ( k-[...]) wynika, iż [...] J.S. nie doznał obrażeń ciała związanych z wypadkiem. Postanowienie to jak wynika z treści jego uzasadnienia było poprzedzone obszernym postępowaniem dowodowym podczas którego sporządzono opinie sądowo - lekarskie. Tymczasem w sprawie organy policji przytaczają tę okoliczność jako mającą wpływ na wymiar kary. Takie postępowanie narusza wyrażona w art. 7 kpa zasadę prawdy materialnej nakazującej wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Ograny policji bowiem przywoływały okoliczność, która jak wynika z zebranego materiału dowodowego nie miała miejsca.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.