II SA/Wa 1578/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą przyznania statusu weterana poszkodowanego żołnierzowi, który doznał urazu podczas akcji ratowniczo-gaśniczej za granicą.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego S. Z., który doznał urazu kręgosłupa i kończyny górnej podczas akcji ratowniczo-gaśniczej w ramach misji wojskowej w Iraku. Minister Obrony Narodowej uznał, że wypadek nie spełnia definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa. Sąd administracyjny pierwszej instancji uchylił tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną MON, wskazując na potrzebę analizy celów misji. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uchylił decyzję MON, uznając, że wypadek kwalifikuje się jako zdarzenie związane z zapewnieniem bezpieczeństwa misji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej (MON) odmawiającą przyznania statusu weterana poszkodowanego. S. Z. doznał urazu podczas akcji ratowniczo-gaśniczej w Iraku w 2008 roku, pełniąc służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym. Wypadek spowodował uszczerbek na zdrowiu w wysokości 20%, za który przyznano mu odszkodowanie. MON odmówił przyznania statusu weterana, argumentując, że wypadek nie powstał w wyniku działań bezpośrednio związanych z wykonywaniem zadań misji w rozumieniu ustawy o weteranach, a był zwykłym wypadkiem przy pracy. Sąd I instancji uchylił decyzję MON, wskazując, że wypadek kwalifikuje się jako "inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań". NSA oddalił skargę kasacyjną MON, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że nawet jeśli pożar nie był wynikiem ataku, to był czynnikiem zewnętrznym, a zadaniem misji mogło być zapewnienie bezpieczeństwa. NSA wskazał, że brak dokumentów potwierdzających rozkaz wyjazdu do akcji gaśniczej wymagał analizy celów misji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, MON ponownie odmówił przyznania statusu, powołując się na oświadczenie skarżącego o dostarczaniu wody i schodzeniu z pojazdu po zakończeniu akcji. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uchylił decyzję MON, stwierdzając, że organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach WSA i NSA. Sąd uznał, że uzupełniony materiał dowodowy potwierdza udział skarżącego w akcji gaśniczej w ramach zapewnienia bezpieczeństwa misji, co kwalifikuje wypadek zgodnie z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wypadek nastąpił podczas lub w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa misji, nawet jeśli nie był wynikiem ataku z zewnątrz.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akcja ratowniczo-gaśnicza, nawet jeśli nie była bezpośrednim atakiem, stanowiła element zapewnienia bezpieczeństwa misji. Wypadek podczas takiej akcji, jeśli nie był wynikiem nieprzestrzegania przepisów BHP, kwalifikuje się jako wypadek w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.w.d.p.p. art. 4 § pkt 15 lit. c
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
Definicja wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, obejmująca inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków nieprzestrzegania przepisów BHP.
u.w.d.p.p. art. 3
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
Definicja weterana poszkodowanego jako osoby, która doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu i organów oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.o.
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową
u.o.o. art. 508
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypadek podczas akcji ratowniczo-gaśniczej w ramach misji zagranicznej kwalifikuje się jako wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa. Organ nie zebrał wnikliwie materiału dowodowego i nie zastosował się do wskazań sądów. Udział w akcji gaśniczej był związany z zapewnieniem bezpieczeństwa misji.
Odrzucone argumenty
Wypadek nie powstał w wyniku działań bezpośrednio związanych z wykonywaniem zadań misji. Pożar nie był wynikiem ataku z zewnątrz. Wypadek nastąpił po zakończeniu akcji gaśniczej, podczas schodzenia z pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
"Nawet jeśli pożar nie został wywołany 'atakiem z zewnątrz', to był czynnikiem 'zewnętrznym' z punktu widzenia zaistniałego wypadku, a zadaniem misji stabilizacyjnej, w tym zwłaszcza brygady logistycznej, mogło być zapewnienie bezpieczeństwa samej misji." "Skarżący w gaszeniu owego pożaru nie uczestniczył bowiem w ramach 'zwykłych czynności służbowych' lub z własnej woli." "nie każdy 'wypadek' jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego"
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący
Ewa Radziszewska-Krupa
sędzia
Waldemar Śledzik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa\" w kontekście misji stabilizacyjnych i ratowniczych, a także obowiązki organów w zakresie gromadzenia dowodów i stosowania się do wskazań sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy uczestniczących w misjach zagranicznych i definicji wypadku zawartej w ustawie o weteranach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie okoliczności wypadku i interpretacja przepisów prawa, a także jak sądy egzekwują swoje wcześniejsze orzeczenia. Ma też wymiar ludzki, dotyczący praw żołnierzy.
“Żołnierz ranny na misji walczy o status weterana: Sąd potwierdza, że bezpieczeństwo misji to nie tylko walka.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1578/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Radziszewska-Krupa Łukasz Krzycki /przewodniczący/ Waldemar Śledzik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Minister Obrony Narodowej (dalej także: "Organ"; "MON") decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm. - zwanej dalej "K.p.a."), art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2011 r. Nr 205 poz. 1203, z późn. zm.) oraz pkt 1 ppkt 3 upoważnienia nr [...] Ministra Obrony Narodowej, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r., odmówił S. Z. (dalej także: "Strona"; "Skarżący") przyznania statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. S. Z.wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w działaniach poza granicami państwa. W toku postępowania ustalono, że żołnierz uległ wypadkowi w dniu [...] sierpnia 2008 r. pełniąc służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...]. Z protokołu powypadkowego Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] października 2008 r. oraz oświadczenia wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, że wypadek miał miejsce podczas prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...]. Po opanowaniu pożaru w związku z rozkazem przestawienia pojazdu S. Z. zamknął właz zbiornika z wodą i schodząc z pojazdu ześlizgnął się z drabinki i zawisł całym ciężarem ciała na lewej ręce. Następstwem wypadku było uszkodzenie splotu barkowego lewego z upośledzeniem zakresu ruchów lewej kończyny górnej w zakresie unoszenia z odwodzenia około 130 stopni i rotacji wewnętrznej do 70 stopni, przebyte skręcenie stawu łokciowego lewego, bez następstw; przebyte skręcenie nadgarstka lewego, bez następstw oraz przebyte złamanie górnej blaszki granicznej trzonu kręgu C5 u osoby z wielopoziomową dyskopatią C3-C4, C4-C5 i C5 i C6. Z orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wynika, że uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem wyniósł 20%. Ponadto wnioskodawcy przyznano jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy wypadek nie powstał ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź oparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie był on również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko wnioskodawcy. Fakt zaistnienia wypadku nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, bowiem zdarzenie to musi powstać w ściśle określonych w ustawie okolicznościach. Potwierdza to przywołana definicja wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, która została wprowadzona do ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w celu odróżnienia wypadku określonego w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213, z późn. zm.) od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których misja została powołana. Stąd też nie każdy wypadek jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego. Organ podkreślił, że w ramach postępowania administracyjnego dwukrotnie zwracał się do Wojskowego Biura [...] w [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej okoliczności wypadku. Z przesłanych dokumentów wynika, że S. Z. uległ wypadkowi w dniu [...] sierpnia 2008 r. oraz fakt, iż w okresie od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. kilkakrotnie korzystał z pomocy ambulatorium w związku z bólem lewego barku i stawu łokciowego. Brak jest natomiast dokumentów potwierdzających udział żołnierza w gaszeniu pożaru oraz informacji o ewentualnym zagrożeniu. Organ zaznaczył, że ze zgromadzonej dokumentacji oraz oświadczenia wnioskodawcy wynika, że istotnie pożar miał miejsce, a S. Z. brał udział w jego gaszeniu. Pożar ten nie był jednak wynikiem ataku z zewnątrz, a powstał na skutek nieodpowiedzialnego użycia pompy spalinowej przez pracownika ONZ. Ponadto, jak sam wnioskodawca zaznaczył, nie uczestniczył on czynnie w gaszeniu pożaru, a jedynie dostarczał wodę beczkowozem na potrzeby Wojskowej Straży Pożarnej. W ocenie Ministra Obrony Narodowej wypadek, którego doznał wnioskodawca nie spełnia kryteriów określonych w art. 4 pkt 15 powołanej ustawy, a więc nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego. W skardze na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. Z. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 pkt 15 lit. c w związku z art. 2 pkt 1 i art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez uznanie, że wypadek, któremu uległ nie mieści się w definicji wypadku zawartej w powołanym przepisie, podczas gdy ze stanu faktycznego, celu misji Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], a także okoliczności w jakich zdarzył się wypadek, wynika, że powinno się ocenić go jako wypadek powstały podczas wykonywania innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa w ramach zadań misji wojskowej, 2. przepisów postępowania mających istotne znaczenie na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 K.p.a., gdyż organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego, nie zwrócił się o oryginały dokumentów - rozkazów, m. in. rozkazu wyjazdu z bazy plutonu zabezpieczenia kompanii logistycznej, której był członkiem, do akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...], a tym samym nie rozpatrzył materiału dowodowego w sprawie i niekompletnym materiale dowodowym oparł decyzję. Skarżący zaznaczył, że uczestniczył jako żołnierz [...] Brygady Logistycznej pod dowództwem [...] W. K. w misji Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], a wypadek nastąpił podczas prowadzenia przez pluton zabezpieczenia kompanii logistycznej, którego był członkiem, akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...] w ramach realizacji zabezpieczenia na zajmowanym terenie [...] (w pełnym uzbrojeniu bojowym, przy dodatkowym zabezpieczeniu Rosomaków), które należało do zadań tego Kontyngentu Wojskowego. Wypadek miał charakter nagły, został wywołany przyczyną zewnętrzną i spowodował uszczerbek na zdrowiu, z tytułu którego przyznano mu świadczenie odszkodowawcze oraz zaistniał w związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a-b, pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa w ramach zadań misji wojskowej, w trakcie pełnienia służby, w ramach wykonywania wydawanych mu rozkazów i poleceń służbowych. Zwrócił też uwagę na wyrok z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2343/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał wypadek (zdarzenie, gdy podczas wysiadania z pojazdu [...], którym przewożono niewybuchy, żołnierz Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...] w [...] i [...] w trakcie poruszania się po schodkach poślizgnął się i upadł ze stopnia samochodu, w wyniku czego doznał ogólnych potłuczeń i stłuczenia kręgosłupa na odcinku lędźwiowym) za pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa, stanowiący przesłankę przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 3 w związku z art. 4 pkt 15 lit. c tiret pierwsze ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, podczas gdy wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych w przedmiocie przyznania statusu weterana poszkodowanego ograniczały się do wykazywania, dlaczego dany wypadek nie powinien zostać zakwalifikowany jako wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa, bez podjęcia próby odkodowania normy prawnej zawartej w przytoczonych przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: "Sąd I instancji") wyrokiem z 26 września 2018 r. II SA/Wa 111/18, po rozpoznaniu skargi S. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] grudnia 2017 r. nr [...], w przedmiocie statusu weterana poszkodowanego - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd ten wskazał, że do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach, konieczne jest zatem łączne spełnienie czterech pozytywnych przesłanek, tj.: wypadek musi mieć charakter nagły, musi powodować uszczerbek na zdrowiu, musi zostać wywołany przyczyną zewnętrzną oraz musi zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a-b. Negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie uczestnikowi misji zagranicznej statusu weterana poszkodowanego, o której mowa w art. 4 pkt 15 lit. c, jest fakt nieprzestrzegania przepisów bhp przy wykonywaniu zadań przez uczestnika misji. Wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami, zawarte w powołanym art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, oznacza, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza wyznaczonych zadań. Związek ten ma charakter czasowy, miejscowy oraz przede wszystkim funkcjonalny. Wykonywane przez żołnierza czynności muszą wiązać się z wykonywaniem zadań do których została wyznaczona określona misja pokojowa lub stabilizacyjna, przy czym niosą one ze sobą realne zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy. Sąd podniósł, że Polski Kontyngent Wojskowy w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], jako wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, został powołany w celu współpracy przeznaczony do zapewnienia bezpieczeństwa działaniom humanitarnym na rzecz uchodźców z [...] w latach 2008-2009. Pod koniec 2007 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych upoważniła Unię Europejską do utworzenia w [...] własnej misji wojskowej, mającej wspierać [...] w pomocy uchodźcom z pogrążonego w wojnie [...]. Wśród zaproszonych do ich współtworzenia znalazła się Polska. Początkowo planowano wysłać tylko kompanię manewrową, ale po prośbach rządu francuskiego zdecydowano, że w [...] znajdą się dwie kompanie manewrowe ze wsparciem inżynieryjnym i logistycznym, na bazie których zostanie utworzony Wielonarodowy Batalion Północ ([...]), stacjonujący w [...]. Na polskich żołnierzach spoczywała odpowiedzialność za budowę i zabezpieczenie logistyczne na zajmowanym terenie. Działania operacyjne polegały na: kontrolowaniu terenu wokół [...], współpracy z ludnością cywilną i władzami lokalnymi, zabezpieczaniu konwojów humanitarnych, zapewnieniu bezpieczeństwa pracownikom organizacji humanitarnych oraz siłom pokojowym. Zdaniem Sądu I instancji wypadek, któremu uległ S. Z. kwalifikuje się jako "inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań", o których mowa w art. 4 pkt 5 lit c ustawy o weteranach. Sąd wyjaśnił, że ustawodawca, definiując wypadek w powołanym art. 4 pkt 15 lit. a i c, wskazuje na działania poza granicami państwa, które są charakterystyczne dla czasu wojny (uderzenie na przeciwnika, odparcie jego uderzeń, zamach). W tym też kontekście należy dokonywać wykładni tego przepisu. Oznacza to, że wypadkiem, o jakim mowa w powołanym art. 4 pkt 15 lit. c, będzie tylko takie zdarzenie, które bezpośrednio związane jest z realizacją konkretnych zadań operacyjnych, stabilizacyjnych, czy doradczych. Wskazać należy, że w sytuacji, gdy wypadek nastąpił w ramach zwykłego wykonywania zadań służbowych przez żołnierza, bez związku ze szczególnym charakterem zadań mandatowych misji, to sam fakt, iż wypadek miał miejsce poza granicami kraju, nie kwalifikuje tego zdarzenia jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach. Z akt sprawy wynika, że S. Z., będąc żołnierzem [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], uległ wypadkowi, który nastąpił podczas prowadzenia przez pluton zabezpieczenia kompanii logistycznej, którego był członkiem, akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...] w ramach realizacji zabezpieczenia na zajmowanym terenie [...] (w pełnym uzbrojeniu bojowym, przy dodatkowym zabezpieczeniu Rosomaków), które należało do zadań tego Kontyngentu. Następstwem wypadku było uszkodzenie splotu barkowego lewego z upośledzeniem zakresu ruchów lewej kończyny górnej w zakresie unoszenia z odwodzenia około 130 stopni i rotacji wewnętrznej do 70 stopni, przebyte skręcenie stawu łokciowego lewego, bez następstw; przebyte skręcenie nadgarstka lewego, bez następstw oraz przebyte złamanie górnej blaszki granicznej trzonu kręgu C5 u osoby z wielopoziomową dyskopatią C3-C4, C4-C5 i C5 i C6. W związku z powyższym skarżącemu przyznano jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Powyższe oznacza, że nie sposób uznać, iż skarżący nie wykonywał zadań związanych z misją, w której uczestniczył Polski Kontyngent Wojskowy w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...]. W ocenie Sądu Minister Obrony Narodowej w swoich decyzjach nie wykazał, aby w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna, uniemożliwiająca żołnierzowi otrzymanie statusu weterana poszkodowanego. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby wypadek, któremu uległ S. Z., nastąpił w wyniku nieprzestrzegania przez niego przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy podczas wykonywania zadań. Należało zatem uznać, że wypadek, któremu uległ skarżący, mieści się w kategorii "innych działań pozostających w bezpośrednim związku w wykonywaniem zadań", o której mowa w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach. Ponadto Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postepowania administracyjnego polegający na wydaniu decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Organ nie uzyskał bowiem oryginałów dokumentów dotyczących służby skarżącego w dniu [...] sierpnia 2008 r., w tym m.in. rozkazu wyjazdu z bazy plutonu zabezpieczenia kompanii logistycznej do akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie wniósł Minister Obrony Narodowej. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na jego nieuzasadnionym zastosowaniu w sytuacji, gdy organ administracyjny w toku postępowania należycie, wnikliwie i w pełnym zakresie wyjaśnił sprawę, przeprowadzając dowody na wszystkie okoliczności istotne w sprawie – stosownie do przesłanek materialnych wymienionych w przepisie (kompletność materiału dowodowego), unikając środków dowodowych niedostępnych na rzecz innych środków dowodowych możliwych do pozyskania na potrzeby wykazania istotnych okoliczności (ekonomika procesowa) bez uszczerbku dla ustaleń faktycznych, a ponadto wskazując stronie obszary, które w toku postępowania nie zostały wyjaśnione w sposób pozwalający na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku – zgodnie z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 7 i art. 12 k.p.a.; zarzut oparcia decyzji organu o niekompletny materiał dowodowy jest niezasadny i nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a ponadto w wyroku nie wskazano, w jaki sposób naruszenie przepisów postępowania miałoby się przyczynić do wadliwego rozstrzygnięcia; 2. prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 15 lit. c tir. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 937, ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zakwalifikowaniu strony jako spełniającej kryteria prawidłowo wywiedzione z brzmienia normy prawnej zawartej w art. 4 pkt 15 lit. c tir. 1 w zw. z art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, podczas gdy strona nie spełnia kryteriów ustawowych do zakwalifikowania jej do kategorii weteranów poszkodowanych, a skarżony wyrok zaprzecza bogatemu orzecznictwu judykatury w tego typu sprawach. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zrzekł się także rozprawy. W piśmie procesowym z [...] stycznia 2019 r. pełnomocniczka S. Z. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej także: "NSA"; "Sąd kasacyjny") wyrokiem z dnia 3 grudnia 2021r. w sprawie o sygn. akt III OSK 776/21 oddalił skargę kasacyjną Organu. NSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie główną oś sporu stanowią zarzuty naruszenia prawa materialnego, bo od prawidłowej wykładni art. 4 pkt 15 lit. c) tir. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (dalej: ustawa o weteranach) zależy ocena procesowych obowiązków organu. W ocenie Sądu kasacyjnego, przepisy materialnoprawne na których oparł się Sąd I instancji były prawidłowe, a ich wykładnia jest powszechnie akceptowana w orzecznictwie administracyjnym. NSA przypomniał, że zgodnie z art. 2 tej ustawy weteranem działań poza granicami państwa może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni (pkt 1), grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 3 powołanej ustawy weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Stosownie do art. 4 pkt 15 za wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa uznaje się zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: – przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, – określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa. Do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt 15 lit. c) ustawy o weteranach, konieczne jest więc łączne spełnienie czterech pozytywnych przesłanek, tj.: wypadek musi mieć charakter nagły i powodować uszczerbek na zdrowiu, musi zostać wywołany przyczyną zewnętrzną oraz musi zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a-b. Negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie uczestnikowi misji zagranicznej statusu weterana poszkodowanego, o której mowa w art. 4 pkt 15 lit. c), jest fakt nieprzestrzegania przepisów bhp przy wykonywaniu zadań przez uczestnika misji. Wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami, zawarte w powołanym art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, oznacza, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza wyznaczonych zadań. Związek ten ma charakter czasowy, miejscowy oraz przede wszystkim funkcjonalny. Wykonywane przez żołnierza czynności muszą wiązać się z wykonywaniem zadań do których została wyznaczona określona misja pokojowa lub stabilizacyjna, przy czym niosą one ze sobą realne zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy. W tej sprawie bezsporne jest, że S. Z., będąc żołnierzem [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], uległ wypadkowi, który nastąpił podczas prowadzenia przez pluton zabezpieczenia kompanii logistycznej, którego był członkiem, akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...] w ramach realizacji zabezpieczenia na zajmowanym terenie [...] (w pełnym uzbrojeniu bojowym, przy dodatkowym zabezpieczeniu Rosomaków). Następstwem wypadku było uszkodzenie splotu barkowego lewego z upośledzeniem zakresu ruchów lewej kończyny górnej w zakresie unoszenia z odwodzenia około 130 stopni i rotacji wewnętrznej do 70 stopni, przebyte skręcenie stawu łokciowego lewego, bez następstw; przebyte skręcenie nadgarstka lewego, bez następstw oraz przebyte złamanie górnej blaszki granicznej trzonu kręgu C5 u osoby z wielopoziomową dyskopatią C3-C4, C4-C5 i C5 i C6. Organ sam przyznaje, że ze zgromadzonej dokumentacji oraz oświadczenia wnioskodawcy wynika, że istotnie pożar miał miejsce, a S. Z. brał udział w jego gaszeniu. Zdaniem organu pożar ten nie był jednak wynikiem ataku z zewnątrz, a powstał na skutek nieodpowiedzialnego użycia pompy spalinowej przez pracownika ONZ. Ponadto, jak sam wnioskodawca zaznaczył, nie uczestniczył on czynnie w gaszeniu pożaru, a jedynie dostarczał wodę beczkowozem na potrzeby Wojskowej Straży Pożarnej. Tym niemniej, dostarczanie wody na potrzeby Wojskowej Straży Pożarnej było elementem akcji gaśniczej, a sama akcja mogła należeć do zadań [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...]. Nawet jeśli pożar nie został wywołany "atakiem z zewnątrz", to był czynnikiem "zewnętrznym" z punktu widzenia zaistniałego wypadku, a zadaniem misji stabilizacyjnej, w tym zwłaszcza brygady logistycznej, mogło być zapewnienie bezpieczeństwa samej misji. W gaszeniu owego pożaru żołnierz nie uczestniczył bowiem w ramach "zwykłych czynności służbowych" lub z własnej woli. Ewentualny rozkaz wyjazdu z bazy plutonu zabezpieczenia kompanii logistycznej do akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...], którego brak w materiale dowodowym, co zakwestionował Sąd I instancji, byłby ostatecznym potwierdzeniem, że udział w akcji gaśniczej S. Z. odbywał się w ramach zadań misji. Jeśli takiego dokumentu Minister Obrony Narodowej nie byłby w stanie uzyskać (a nie ma dotychczas dowodów, że zapytanie wprost do odpowiedniego archiwum o tego typu dokument miało miejsce), to organ szczegółowej analizie powinien poddać cele i zadania misji (w tym [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego) i na tej podstawie ocenić, czy udział w akcji gaśniczej mógł być jednym z zadań [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego. Końcowo NSA podkreślił, że bez tego typu dokumentów i analiz przesądzenie, że nie był to wypadek w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c) ustawy o weteranach jest nieuprawnione, a co najmniej przedwczesne. W konsekwencji nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., gdyż z całą pewnością materiał dowodowy nie był kompletny i nie został oceniony w całokształcie. Minister Obrony Narodowej ponownie rozpatrując sprawę, decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2022r. odmówił przynanaia S. Z. statusu wetwera poszkodowanego. W uzasadnieniu decyzji Organ podniósł, że w wykonaniu zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił się do Wojskowego Biura [...] oraz Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych o przesłanie wszystkich dokumentów dotyczących przebiegu służby Pana S. Z. w dniu [...] sierpnia 2008 r. tj. w dacie wypadku Zainteresowanego podczas udziału w działaniach poza granicami państwa w [...] i [...], w szczególności rozkazu wyjazdu z bazy plutonu zabezpieczenia kompanii logistycznej do akcji ratowniczo - gaśniczej w miejscowości [...], Ponadto, skierował do Biura Prawa i Ustroju Kancelarii Prezydenta RP prośbę o przesłanie uzasadnienia do postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2008 r. o użyciu Polskiego Kontyngentu Wojskowego w operacji wojskowej UE w [...] i [...] w celu dokonania analizy zadań misji i na tej podstawie oceny, czy udział w akcji gaśniczej mógł być jednym z zadań [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...] i [...]. W ocenie Organu, w sprawie niespornym jest, że Skarżący uległ wypadkowi w dniu [...] sierpnia 2008 r. "podczas prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczej w m. [...]", co potwierdzają m. innymi rozkazy dzienne Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r, oraz Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. PKW w operacji Unii Europejskiej w [...] i [...] oraz rozkaz dzienny Polskiego Kontyngentu Wojskowego w operacji Unii Europejskiej w [...] i [...]. Jednocześnie Organ podkreślił, że sam Skarżący oświadczył, że: "Moim zadaniem było zabezpieczenie Wojskowej Straży Pożarnej w wodę. Na moim pojeździć, a była to cysterna wodna marki [...] znajdowało się ok. 8 tys. litrów wody. (...). W chwili gdy pożar był już opanowany i zagrożenie wybuchem zmalało nakazano przestawienie samochodów. W celu przestawienia pojazdu musiałem rozpiąć węże zasilające wóz straży pożarnej oraz zamknąć właz zbiornika wody. Po wykonaniu tych czynności schodząc z pojazdu ześlizgnąłem się zawieszając się ręką na drabince, co spowodowało mój uraz". Z powyższego wynika, że nie miało miejsca zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, które zaistniało w związku lub podczas bezpośredniego wykonywania zadań przez Skarżącego. Tak więc pomimo, iż nie ulega wątpliwości, że Skarżący brał udział w akcji gaśniczej, to jednak do zdarzenia, w wyniku, którego doznał on uszczerbku na zdrowiu, doszło po jej zakończeniu, co powoduje, że wypadek nie pozostaje w bezpośrednim związku, w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c, z gaszeniem pożaru. Ponadto organ zauważył, że przyczyną wypadku było poślizgnięcie się przy schodzeniu z pojazdu, był to więc zwykły wypadek podczas wykonywania czynności służbowych. Fakt zaistnienia wypadku nie stanowi jednak samodzielnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, albowiem zdarzenie to musi powstać w ściśle określonych w ustawie okolicznościach, co wynika wprost z definicji "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa", która została wprowadzona do ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w celu odróżnienia "wypadku" określonego w art. 508 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655 z późn. zm.) od wypadku związanego z działaniami poza granicami państwa podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których misja została powołana. Dlatego też nie każdy "wypadek" jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego, co ma miejsce w przypadku Skarżącego. Organ zwrócił też uwagę, że w aktach sprawy znajduje się kopia orzeczenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w sprawie kontrolnego badania inwalidy stwierdza, że schorzenia S. Z. pozostają w związku ze służbą wojskową, natomiast nie wskazuje na powstanie schorzeń w skutek wykonywania zadań misji ani okoliczności zdarzenia. W konkluzji Organ uznał, że opisany wypadek nie może stanowić podstawy do przyznania zainteresowanemu statusu weterana poszkodowanego. Od powyższej decyzji Skarżący, działając w imieniu własnym, złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz "wydanie korzystnej decyzji z uwagi na występowanie przesłanek ustawowych pozwalających na nadanie mu takiego statusu oraz nie występowanie okoliczności formalnych uniemożliwiających otrzymanie tegoż statusu". Podkreślił, że "charakter jego roszczeń w tym zakresie nie jest podyktowany chęcią uzyskania korzyści materialnych, a nabyciem praw do świadczeń zdrowotnych i rehabilitacyjnych oraz możliwości partycypacji w aktywnościach społecznych i sportowych, do których posiadanie tego statusu jest niezbędne, w tym możliwości godnego reprezentowania Polski w zawodach sportowych, w dyscyplinie, w której jestem zarówno czynnym zawodnikiem jak i trenerem sekcji dla dzieci i młodzieży, którą prowadzę w ramach wolontariatu godząc to z aktywnością w lokalnej Ochotniczej Straży Pożarnej." Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 pkt 15 lit. c w związku z art. 2 pkt 1 i art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2011r. nr 205, poz. 1203 ze zm.), ponieważ uznano, że wypadek, któremu uległ nie mieści się w definicji wypadku zawartej w powołanym przepisie, tymczasem ze stanu faktycznego, celu misji Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], okoliczności w jakich zdarzył się wypadek, jak i uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Wa 111/18 z dnia 18 października 2018r. oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt III OSK 776/21 z dnia 3 grudnia 2021r., wynika wprost, że powinno się ocenić go jako powstały podczas wykonywania innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa państwa w ramach zadań misji wojskowej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 – zwanej dalej jako: "ustawa covidowa"), wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do wskazanej wyżej regulacji, nin. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie zdalnej na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II (k. 32 akt sądowych). Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwaną dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia rozważań podkreślenia wymaga, że sprawa była już przedmiotem sądowej kontroli zarówno przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 26 września 2018r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 111/18 uchylił zaskarżoną decyzję MON w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu statusu weterana poszkodowanego, jak i kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2021r. w sprawie o sygn. akt III OSK 776/21 oddalił skargę kasacyjną Organu od wymienionego wyroku WSA w Warszawie. W świetle powyższego, rozstrzygając nin. sprawę, Sąd działa, zgodnie z art. 190 p.p.s.a. i 153 p.p.s.a., w warunkach związania poglądem prawnym wyrażonym w przywołanym wyżej prawomocnym wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 111/18 oraz wyroku NSA w sprawie o sygn akt III OSK 776/21. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że myśl przywołanych przepisów, w tym w szczególności przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odstępstwo od zasady wyrażonej we wskazanym przepisie może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu, to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. dla przykładu: wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma więc wynik sądowej kontroli i treść poglądu prawnego wyrażonego w przywołanych wyrokach WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 111/18 i NSA w sprawie o sygn. akt III OSK 776/21, który oddalając skargę kasacyjną Organu, podzielił motywy Sądu I instancji co do podstaw i przyczyn uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Z przepisu tego (w zw. z art. 190 i 153 p.p.s.a.) wynika, że ani strona, ani organ administracji publicznej, nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu, zaś wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane. Prawomocne orzeczenia korzystają z domniemania prawidłowości i mogą zostać wzruszone jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, określonych ustawą. Jak wskazuje się w orzecznictwie, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1614/15, wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza więc, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14). Dodać można, że wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15). Reasumując powyższe, jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2014r., w sprawie o sygn. akt I GSK 534/12 "(...) Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Powyższe oznacza, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko tut. Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w sprawie II SA/Wa 111/18 oraz wyroku NSA w sprawie akt III OSK 776/21 oraz, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie albowiem w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienia od wyrażonego wcześniej, w toku sądowej kontroli, poglądu prawnego. Jednocześnie istotą sądowej kontroli w rozstrzyganej sprawie jest, w pierwszej kolejności, swoistego rodzaju "weryfikacja" czy zaskarżony organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w przywołanych wyrokach WSA w Warszawie oraz NSA, który oddalił skargę kasacyjną Organu. W tym miejscu Sąd porządkowo przypomina, że NSA oddalając skargę kasacyjną Organu w przedmiocie odmowy nadania Skarżącemu statusu weterana poszkodowanego podkreślił, że w sprawie bezsporne jest, że S. Z., będąc żołnierzem [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], uległ wypadkowi, który nastąpił podczas prowadzenia przez pluton zabezpieczenia kompanii logistycznej, którego był członkiem, akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...] w ramach realizacji zabezpieczenia na zajmowanym terenie [...] (w pełnym uzbrojeniu bojowym, przy dodatkowym zabezpieczeniu Rosomaków), w wyniku czego Skarżący doznał uszkodzenia splotu barkowego lewego z upośledzeniem zakresu ruchów lewej kończyny górnej w zakresie unoszenia z odwodzenia około 130 stopni i rotacji wewnętrznej do 70 stopni, przebyte skręcenie stawu łokciowego lewego, bez następstw; przebyte skręcenie nadgarstka lewego, bez następstw oraz przebyte złamanie górnej blaszki granicznej trzonu kręgu C5 u osoby z wielopoziomową dyskopatią C3-C4, C4-C5 i C5 i C6. NSA zauważył też, że Organ sam przyznaje, że ze zgromadzonej dokumentacji oraz oświadczenia wnioskodawcy wynika, że istotnie pożar miał miejsce, a Skarżący brał udział w jego gaszeniu. Spór między stronami wynika natomiast z tego, że - zdaniem Organu - pożar ten nie był wynikiem ataku z zewnątrz, a powstał na skutek nieodpowiedzialnego użycia pompy spalinowej przez pracownika ONZ, wskutek czego wypadek, któremu uległ Skarżący, nie pozostawał w związku czasowym, miejscowym i funkcjonalnym z zadaniami realizowanymi przez misję, a zatem nie wystąpiły przesłanki obligujące organ do uznania, że zaistniało zdarzenie, o którym mowa w art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy o weteranach. W ocenie Sądu, Organowi podczas ponownego rozpatrywania sprawy umknęła jednak zasadnicza kwestia, a mianowicie, że NSA przy tak powstałym sporze wyraził jednoznaczną ocenę prawną i przesądził, iż "(...) Nawet jeśli pożar nie został wywołany "atakiem z zewnątrz", to był czynnikiem "zewnętrznym" z punktu widzenia zaistniałego wypadku, a zadaniem misji stabilizacyjnej, w tym zwłaszcza brygady logistycznej, mogło być zapewnienie bezpieczeństwa samej misji". NSA wyraźnie też stwierdził, że Skarżący "(...) W gaszeniu owego pożaru nie uczestniczył bowiem w ramach "zwykłych czynności służbowych" lub z własnej woli". Ewentualny rozkaz wyjazdu z bazy plutonu zabezpieczenia kompanii logistycznej do akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...], którego brak w materiale dowodowym, co zakwestionował Sąd I instancji, byłby ostatecznym potwierdzeniem, że udział w akcji gaśniczej S. Z. odbywał się w ramach zadań misji. Dlatego NSA w ramach wytycznych stwierdził, że "jeśli takiego dokumentu Minister Obrony Narodowej nie byłby w stanie uzyskać (a nie ma dotychczas dowodów, że zapytanie wprost do odpowiedniego archiwum o tego typu dokument miało miejsce), to organ szczegółowej analizie powinien poddać cele i zadania misji (w tym [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego) i na tej podstawie ocenić, czy udział w akcji gaśniczej mógł być jednym z zadań [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego". Z uzupełnionego na okoliczność materiału dowodowego wynika, że Organ zwrócił się w tym celu do Wojskowego Biura [...], które udzieliło informacji, w szczególności, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie Centralnego Archiwum Wojskowego WB[...] "(...) znaleziono zapis o udziale [...] S. Z. w dniu [...] sierpnia 2008r. w konwoju do m. [...] celem ugaszenia pożaru w siedzibie [...]" oraz skierowaniu w tym samym celu w/wym w dniu [...] sierpnia 2008r. - podczas pełnienia służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] I [...] (por. k. 171 akt adm. sprawy). Potwierdzają to rozkazy dzienne Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. PKW w operacji Unii Europejskiej w [...] i [...] oraz rozkaz dzienny Polskiego Kontyngentu Wojskowego w operacji Unii Europejskiej w [...] i [...]. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Skarżący brał udział w akcji gaszenia pożaru w dniu [...] sierpnia 2018r. Ze zgromadzonych materiałów dowodowych wynika również, że udział w Skarżącego podczas tych czynności był realizowany w ramach szeroko rozumianego "zapewnienia bezpieczeństwa samej misji". Z kopii uzasadnienia do postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2008 r. o użyciu Polskiego Kontyngentu Wojskowego w operacji wojskowej Unii Europejskiej w [...] i [...] wynika bowiem, że "Głównym celem powyższej operacji będzie zapewnienie stabilizacji oraz bezpieczeństwa uchodźców we wschodnim regionie [...] i północno-wschodniej części [...], w tym ochrona personelu ONZ realizującego jej misję w podanych państwach oraz, w szczególności, "zapewnianie bezpieczeństwa personelowi ONZ o organizacji pozarządowych" (por. k. 197-191 akt adm. sprawy). Powyższe potwierdza analiza akt sprawy oraz ustalenia Sądu I instancji, których Organ skutecznie nie podważył i dlatego są one dla składu orzekającego w niniejszej sprawie wiążące. Wynika z nich, że S. Z. uległ wypadkowi będąc żołnierzem [...] Brygady Logistycznej w misji Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Operacji Unii Europejskiej w [...] i [...], podczas prowadzenia przez pluton zabezpieczenia kompanii logistycznej, którego był członkiem, w akcji ratowniczo-gaśniczej w miejscowości [...] - w ramach realizacji zabezpieczenia na zajmowanym terenie [...] (w pełnym uzbrojeniu bojowym, przy dodatkowym zabezpieczeniu Rosomaków), które należało do zadań tego Kontyngentu. Uzupełniony materiał dowodowy oraz wymienione wyżej okoliczności przesądzają o tym, że – kierując się oceną prawną wyrażoną w wyrokach WSA w sprawie II SA/Wa 111/18 oraz w wyroku NSA w sprawie akt III OSK 776/21 - wypadek Skarżącego należy kwalifikować jako zdarzenie, o którym mowa w art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy o weteranach, nawet jeśli pożar nie został wywołany "atakiem z zewnątrz", gdyż istotnym jest, że Skarżący w tak podanych okolicznościach realizował "zapewnienie bezpieczeństwa samej misji". Rekapitulując dotychczasowe ustalenia i rozważania, ponieważ – w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja narusza przepis art. 153 p.p.s.a. poprzez brak odpowiedniego uwzględnienia oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, wynikającego z przywołanych wyżej wyroków, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik postępowania w rozstrzyganej sprawie, zaskarżoną decyzję należało uchylić. Ponownie prowadząc postępowanie Organ związany jest zarówno oceną prawną wynikającą z przedmiotowego orzeczenia, jak i wcześniejszych wskazań co do dalszego postępowania wynikających z przywołanych wyżej wyroków. W tym stanie rzeczy, w świetle wskazanego naruszenia, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI