II SA/Wa 1574/22

II SA/Wa 1574/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 813/23 - Wyrok NSA z 2024-01-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 154 par. 1. art. 200 i art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na niewykonanie przez Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2020 r. o sygn. akt II SAB/Wa 172/20 w zakresie zobowiązującym do rozpatrzenia punktu nr 8 i nr 9 wniosku z [...] marca 2018 r. 1. wymierza Dyrektorowi Centralnej Komisji Egzaminacyjnej grzywnę w kwocie 200 (dwieście) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2020 r. o sygn. akt II SAB/Wa 172/20 w zakresie zobowiązującym do rozpatrzenia punktu nr 8 i nr 9 wniosku z [...] marca 2018 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na rzecz J. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20: 1) zobowiązał Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (zwany dalej "Dyrektorem CKE") do rozpatrzenia wniosku J. K. (zwany dalej "Skarżącym") z [...] marca 2018r. oraz punktów 3 i 4 wniosku z [...] lipca 2018r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2018r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.); 2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 2 P.p.s.a.); 3) oddalił skargę w pozostałym zakresie (art. 151 P.p.s.a.); 4) zasądził od Dyrektora CKE na rzecz Skarżącego 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.).
Sąd w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący pismem z [...] marca 2018r. zwrócił się do Dyrektora CKE o przekazanie informacji na temat przeprowadzonej w 2017r. w Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w [...] (zwana dalej "OKE") kontroli w sprawie wystąpienia mobbingu wobec pracowników. Skarżący zapytał: 1) kto przeprowadził kontrolę i z jakiego powodu? 2) w jakim terminie przeprowadzono kontrolę? 3) czy przeprowadzono ankietę mobbingową? 4) jeżeli tak to ile osób wypełniło ankietę z podziałem na pracowników i kierownictwo, w tym kierownicy i zastępcy, kadrowa? 5) czy badaniem objęto także byłych pracowników, którzy odeszli z OKE w ciągu ostatnich 4 lat? 6) jaka był treść ankiety mobbingowej? 7) czy pracownicy potwierdzili, że w OKE dochodziło do mobbingu? 8) jeżeli pracownicy potwierdzili występowanie mobbingu w OKE, to kogo wskazali jako odpowiedzialnego za mobbing? 9) czy w ankietach pracownicy podawali konkretne przykłady mobbingu, przytaczając konkretne sytuacje?
Skarżący pismem z [...] lipca 2018r. wystąpił o udostępnienie: 1) kopii ankiet kontroli przeprowadzonych w pierwszej połowie 2017r. w OKE przez CKE, które wypełniali pracownicy; 2) kopii wyników zebranych ankiet; 3) kopii protokołów z przeprowadzonych kontroli w pierwszej połowie 2017r. w OKE przez CKE; 4) kopii wydanych zaleceń przez CKE po przeprowadzonych kontrolach.
W odpowiedzi z 3 sierpnia 2018r. poinformowano Skarżącego, że kontrola, która miała miejsce w 2017r. w OKE, była kontrolą wewnętrzną, która służyła tylko i wyłącznie usprawnieniu pracy OKE i wyeliminowaniu ewentualnych uchybień. W związku z tym żądane informacje dotyczą spraw wewnętrznych, a nie urzędowych, i nie stanowią danych publicznych, albowiem nie można ich zakwalifikować do kategorii dokumentów urzędowych.
Skarżący pismem z 30 sierpnia 2018r. wniósł odwołanie do Ministerstwa Edukacji Narodowej, argumentując, że pismem z [...] sierpnia 2018r. doszło de facto do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ przekazał odwołanie 6 września 2018 r., wnosząc o stwierdzenie jego niedopuszczalności.
Skarżący pismem z 24 lutego 2020r. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora CKE.
Z uzasadnienia ww. orzeczenia WSA w Warszawie wynika, że zdaniem Sądu, informacja o przeprowadzonej kontroli OKE – w ramach nadzoru sprawowanego przez CKE, stosownie do art. 9d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2019r., poz. 1481 ze zm., zwana dalej "u.s.o.") – jest informacją o sprawach publicznych. Nie ma przy tym znaczenia, to że przedmiotem kontroli były sprawy z zakresu prawa pracy, a w szczególności kwestia podejmowanych przez podmiot nadzorowany działań zmierzających do przeciwdziałania mobbingowi w miejscu pracy. Działania objęte kontrolą dotyczyły bowiem funkcjonowania podmiotu publicznego, jakim niewątpliwie jest OKE (art. 9c u.s.o.). Z tych powodów Sąd uznał, że wniosek Skarżącego z [...] marca 2018r. oraz punkt 3 i 4 uzupełnienia tego wniosku z [...] lipca 2018r. dotyczą spraw publicznych, a zatem winien być rozpatrzony w trybie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019r., poz. 1429, ze zm. – zwana dalej "u.d.i.p.").
Sąd, odnosząc się do pkt 1 i 2 z pisma Skarżącego z [...] lipca 2018r. (żądania dotyczące wypełnionych ankiet, wyników zebranych ankiet), przyjął, że są to dokumenty wewnętrzne, które będą stanowiły podstawę do sporządzenia dokumentu zawierającego raport końcowy z przeprowadzonej kontroli i skargę w tym zakresie oddalił. Sąd stwierdził ponadto, że wniosek Skarżącego nie został załatwiony w terminie wskutek błędnej interpretacji przez organ przepisów u.d.i.p. i przyjęcia, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Sąd podniósł też, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, ani nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, ani nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął jednej z ww. czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określona informacja publiczna nie została przekazana wnioskodawcy. Sąd wskazał też, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji jest przewidziana dla sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona na skutek ograniczeń prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 u.d.i.p. Nie ma natomiast podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji w sytuacji, gdy organ żądanych informacji nie posiada. O tym fakcie organ winien jednak powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę – gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Nie ma również podstaw do wydania decyzji odmownej w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie stanowi informacji publicznej. Wówczas organ winien pisemnie zawiadomić wnoszącego, że żądane dane nie posiadają charakteru publicznego i jako takie nie mieszczą się w zakresie u.d.i.p. Sąd, odnosząc się do zakresu wniosku powołał się na art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. i wskazał, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne, a także dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów je przeprowadzających. Sąd podniósł też, że za informację publiczną uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się, zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów i zarobków wypłacanych jej funkcjonariuszom. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji.
2. Dyrektor CKE w piśmie z 28 września 2020r. - po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. i pkt 3 i 4 wniosku z [...] lipca 2018r., dotyczących kontroli przeprowadzonej przez CKE w OKE przesłał kopię protokołu kontroli oraz kopię wydrukowanych zaleceń, anonimizując dane na s. 3 protokołu oraz odpowiedział na pytania:
1) kto przeprowadził kontrolę i z jakiego powodu? - kontrolę w OKE w 2017r. na temat przestrzegania wybranych wewnętrznych i zewnętrznych regulacji z zakresu prawa pracy w ramach realizacji ustawowych uprawnień Dyrektora CKE (art. 9d ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 9d ust. 3 u.s.o.) przeprowadzili kontrolerzy upoważnieni przez Dyrektora CKE;
2) w jakim terminie przeprowadzono kontrolę? - kontrolę przeprowadzono [...] marca 2017r. w siedzibie OKE i w siedzibie CKE w terminie od [...] marca 2017r. do [...] maja 2017r.;
3) czy przeprowadzono ankietę mobbingową? - wśród pracowników przeprowadzono anonimową ankietę monitorującą relacje pracownicze oraz wypełnianie przez pracodawcę obowiązku przeciwdziałania mobbingowi;
4) jeżeli tak to ile osób wypełniło ankietę z podziałem na pracowników i kierownictwo w tym kierownicy i zastępcy, kadrowa? - ankietę wypełniło 30 pracowników.
5) - czy badaniem objęto także byłych pracowników, którzy odeszli z OKE w ciągu ostatnich 4 lat? – nie;
6) jaka był treść ankiety mobbingowej? - kopia zastosowanego wzoru ankiety w załączeniu;
7) czy pracownicy potwierdzili, że w OKE dochodziło do mobbingu? - analiza ankiet w zakresie, w jakim stanowi informację publiczną zawarta jest w protokole z przeprowadzonej kontroli - w załączeniu;
8) Jeżeli pracownicy potwierdzili występowanie mobbingu w OKE to kogo wskazali jako odpowiedzialnego za mobbing? - analiza ankiet w zakresie, w jakim stanowi informację publiczną zawarta jest w protokole z przeprowadzonej kontroli – w załączeniu;
9) czy w ankietach pracownicy podawali konkretne przykłady mobbingu, przytaczając konkretne sytuacje? - analiza ankiet w zakresie, w jakim stanowi informację publiczną zawarta jest w protokole z przeprowadzonej kontroli – w załączeniu.
3. Dyrektor CKE w piśmie z [...] marca 2022r. - w odpowiedzi na pismo Skarżącego z [...] lutego 2022r., dotyczące ankiet wypełnionych anonimowo przez pracowników OKE w czasie kontroli przeprowadzonej przez CKE w 2017r. na temat przestrzegania wybranych wewnętrznych i zewnętrznych regulacji z zakresu prawa pracy w OKE zatytułowane "Wniosek o udzielenie informacji publicznej", w którym Skarżący po raz kolejny żądał "dostępu do ankiet lub informacji z nich wynikających", formułując szczegółowe pytania o odpowiedzi udzielone w ankietach przez pracowników OKE (1. czy w ankietach mobbingowych z 2017r. pracownicy wskazywali Z. H. (zwana dale "Dyrektorem OKE") jako osobę, która ich mobbingowała w szerokim znaczeniu? 2. czy pracownicy opisywali w jaki sposób się to odbywało? 3. jeżeli w ankietach znalazły się takie opisy to proszę o zestawienie, ile osób wskazywało na naruszanie przez Dyrektora OKE ich praw; 4. jeżeli pracownicy opisywali, w jaki sposób są nękani przez Dyrektora OKE w szerokim tego znaczeniu, to proszę zestawić najczęściej opisywane sytuacje; 5. proszę o informację, czy w ankietach pracownicy wskazywali innych pracowników z ówczesnego kierownictwa jako winnych naruszenia przepisów prawa pracy; 6. jeżeli tak, to których i jaka liczba pracowników wskazywała na te osoby) – poinformował, że WSA w prawomocnym wyroku z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20 – oddalając skargę - stwierdził m.in., że wypełnione ankiety, a także wyniki zebranych ankiet (w postaci odrębnego dokumentu) są dokumentami wewnętrznymi i nie stanowią informacji publicznej. Zgodnie z ww. wyrokiem informacją publiczną jest raport końcowy z przeprowadzonej kontroli, który to dokument Skarżący otrzymał.
4. Skarżący w piśmie z 14 marca 2022r. wskazał m.in., że Dyrektor CKE ma obowiązek odpowiedzi na zadane pytania. Skarżący podkreślił, że powołany w ww. piśmie z [...] marca 2022r. wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 172/20 jasno precyzuje, że organ nie musi udostępniać ankiet. Skarżący dodał, że organ świadomie usiłuje uniemożliwić Skarżącemu wejście w posiadanie ankiet. W konsekwencji Skarżący wezwał Dyrektora CKE do bezzwłocznego udzielenia odpowiedzi na zadane pytania oraz poinformował, że w przypadku odmowy wystąpi na drogę prawną, celem wyegzekwowania należnego prawa do dostępu do informacji publicznej.
5. Dyrektor CKE w piśmie z 23 marca 2022r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, ponownie powołując się na ww. prawomocny wyrok WSA o sygn. akt II SAB/Wa 172/20 i wskazał m.in., że opinie pracowników wyrażone w anonimowych ankietach monitorujących relacje pracownicze, nie mają charakteru publicznego i w konsekwencji nie mają waloru informacji publicznej. Opinii pracowników wyrażonych anonimowo w ankietach nie można porównywać z opiniami wydawanymi przez pracowników organu, np. radców prawnych, które wytwarzane są na potrzeby spraw publicznych i w konsekwencji mogą przesądzać o wydatkowaniu środków publicznych. Pytania Skarżącego o treść ankiet nie dotyczą spraw publicznych, a Jego celem nie jest uzyskanie informacji publicznej, a udowodnienie tezy, że CKE zataiło niewygodne informacje, wynikające z ankiet. W ten sposób Skarżący próbuje podważyć wyniki kontroli i zakwestionować działania organu.
6. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 sierpnia 2022r. wniósł o zobowiązanie Dyrektora CKE do udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 8 i 9 ww. wniosku z [...] marca 2018r. oraz w piśmie z [...] lutego 2022r., zgodnie z ww. wyrokiem WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 172/20; uznanie, że doszło do bezczynności Dyrektora CKE z rażącym naruszeniem prawa, nałożenia grzywny i zawiadomienia organów ścigania o możliwości naruszenia odpowiednich zapisów k.k., zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący wyjaśnił, że pytania z pisma z [...] lutego 2022r. stanowią uszczegółowienie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na pytania 8 i 9 ww. wniosku z [...] marca 2018r. Organ pismem z [...] marca 2022r. odmówił też udostępnienia wnioskowanych informacji twierdząc, że Skarżący wnioskuje o dokumenty, do których dostęp Sąd uzależnił od woli Organu, a nie o posiadane przez Organ informacje. Skarżący w piśmie z 14 marca 2022r. podniósł obowiązek udzielenia informacji, zgodnie z ww. wyrokiem o sygn. akt II SAB/Wa 172/20. W odpowiedzi z [...] marca 2022r. ponownie odmówiono udzielenia wnioskowanych informacji. Sąd, rozpatrując skargę powinien więc rozważyć czy w udostępnionym na polecenie Sądu protokole z kontroli z 2017r. wraz z załącznikami znajduje się odpowiedź na pytania 8 i 9 ww. wniosku. Podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym pełnomocnik strony pozwanej podniósł, że raport nie wskazuje na to, że mobbingu dopuściła się ówczesna dyrektor OKE, czy inna osoba np. z kierownictwa. Dzięki pytaniom zawartym w Dyrektor CKE wszedł w posiadanie informacji pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytania pkt 8 i 9. Ankietę mobbingową przygotował CKE, więc Sąd w sprawie II SAB/Wa 172/20 wprowadzono w błąd, przez co błędnie przyjął, że ankieta nie jest dokumentem wytworzonym, przez Organ. Wobec tego, by uniknąć niejasności i rozwiać wątpliwości, kogo pracownicy wskazywali jako dopuszczającego się mobbingu w OKE, Skarżący wystosował pismo z [...] lutego 2022r. i prosił o dostęp do ankiet lub informacji z nich wynikających. Skarżący wyjaśnił, że o możliwości wystąpienia mobbingu po raz pierwszy powiadomił na piśmie CKE w styczniu 2016r., po tym jak [...] października 2015r. publicznie na korytarzu instytucji, w której pracował – OKE - został po raz kolejny publicznie znieważony co doprowadziło do interwencji Pogotowia Ratunkowego oraz 6 miesięcznej nieobecności w pracy. Inni pracownicy postawili Dyrektorowi OKE podobne zarzuty, co Skarżący. W związku z tym Skarżący, odwołując się do informacji zawartych w protokole pokontrolnym, poprosił, by Sąd zapoznał się szczególnie z akapitem, w którym komisja we wnioskach uznaje, że sytuacja w zakresie przestrzegania praw pracowniczych w OKE zdecydowanie się poprawiła, gdyż w porównaniu do poprzedniej dyrekcji zmniejszyła się ("tylko" 10 pracowników wskazuje na ewidentne działania mobbingowe wobec Nich) liczba pracowników którzy sygnalizują, iż są mobingowani. Zdaniem Skarżącego u.d.i.p., stanowiąca uszczegółowienie zapisów Konstytucji RP, nadaje Skarżącemu prawo do kontrolowania działania urzędnika i stanowi sens uchwalenia ustawy. Skarżący powołał wyrok WSA w Warszawie z 8.12.2010r. VIII SA/Wa 640/10, w którym wskazano, że zasada zaufania obywateli do Organów Państwa uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Skarżący podkreślił, że udzielenie odpowiedzi przez Urząd w takiej sytuacji gdy ma na celu uniknięcie odpowiedzialności np. za niezgodne z prawem postępowanie czy odmowę podjęcia działań jest szczególnie naganne gdyż narusza zaufanie obywatela do Organów Państwa. Dodał, że Dyrektor CKE w toku udzielania odpowiedzi na pisma Skarżącego wielokrotnie zawiódł zaufanie obywatela.
Skarżący, wskazując na zasadność wymierzenia grzywny przywołał wyrok NSA z 26 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 2430/14, zgodnie z którym jeżeli wnioskowana informacja dotyczy aktualnych i istotnych problemów społecznych, to nawet bezczynność niemająca charakteru rażącego może spowodować nałożenie omawianej grzywny. Sąd rozpatrując skargę i wniosek o nałożenie grzywny powinien zapoznać się z treścią odpowiedzi udzielonych przez ankietowanych w trakcie kontroli z 2017r., a do pełnej oceny także z 2021r. Pozwoli to na obiektywna ocenę tego, czy Organ wykonał wyrok II SAB/Wa 172/20. Jeżeli Sąd na podstawie zapisów w wynikających z przedłożonych ankiet uzna, że Organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w ujawnieniu informacji w tak szczególnych, aktualnych i poruszających istotny problem społeczny, jakim jest mobbing, zgodnie z uzasadnieniem NSA w wyroku z 26 lutego 2016r. (sygn. akt IOSK 2430/14) powinien uznać rażącą bezczynność i nałożyć najwyższy wymiar grzywny i z urzędu powiadomić Organy Ścigania o podejrzeniu złamania zapisów k.k. Sąd powinien uwzględnić, że z protokołu z 2017r. wynika, że pracownicy sygnalizowali łamanie praw pracowniczych za czasów kierowania OKE przez ww. Dyrektora. Wniósł także, by Sąd zapoznał się z wykazem orzeczeń NSA i WSA w sprawach wniesionych przeciwko CKE przez obywateli i instytucje społeczne w sprawach o udzielenie informacji publicznej. Ilość wniesionych skarg świadczy niezbicie o tym, że skarżony Organ lekceważy obywateli i nie chce poddać się społecznej kontroli tym samym nie stosuje się do zapisów u.d.i.p.
7. Dyrektor CKE w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko z ww. pism kierowanych do Skarżącego. Wskazał też, że wykonał w całości prawomocny wyrok o sygn. akt II SAB/Wa 172/20. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że wypełnione ankiety i wyniki zebranych ankiet w postaci odrębnego dokumentu są dokumentami wewnętrznymi. Okoliczność, że pracownicy wypełnili ankietę według wzoru nie przesądza, że ankiety te są dokumentami wytworzonymi przez organ. Skarżący od września 2020r. do lutego 2022r. kierował do CKE korespondencję dotyczącą kontroli przeprowadzonej w OKE w 2021r., a nie kontroli z 2017r. Dopiero pismem z [...] lutego 2022r. Skarżący wystąpił o dostęp do ankiet z 2017r. lub informacji z nich wynikających, formułując jednocześnie szereg pytań szczegółowych, przy czym 4 z 6 pytań dotyczyło Dyrektora OKE. Skarżący [...] marca 2022r. podtrzymał swój wniosek z [...] lutego 2022r., domagając się udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku, a także dokonał negatywnej oceny korespondencji kierowanej przez CKE, zarzucając m.in. dopuszczenie się "manipulacji" i zaapelował do Dyrektora CKE by czytał pisma.
Dyrektor CKE zwrócił ponadto uwagę, że uzyskał informację od Dyrektora OKE, że przed Sądem Rejonowym [...] i [...] w [...] [...] lutego 2022r. oddalono powództwo Skarżącego w sprawie pracowniczej (wyrok o sygn. akt [...]). Skarżącego w 2017r. zwolniono z pracy w OKE w trybie dyscyplinarnym, a decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia podjęła Dyrektor OKE, która do [...] maja 2017r. była dyrektorem OKE. Sąd Okręgowy w [...] [...] sierpnia 2022r. oddalił apelację Skarżącego od ww. wyroku Sądu Rejonowego ([...]). Dyrektor CKE wniósł o zobowiązanie Skarżącego do złożenia do akt sprawy kopii ww. wyroków z uzasadnieniem. Dodał, że nie był stroną postępowania i nie dysponuje tymi dokumentami, a przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów ma kluczowe znacznie dla oceny motywów działania Skarżącego. Celem Skarżącego było uzyskanie dowodów potwierdzających tezy forsowane na potrzeby apelacji w prywatnej sprawie pracowniczej. Przywołał wyrok WSA w Kielcach z 20 marca 2019r. sygn. akt II SAB/Ke 6/19 wyjaśniając, że "nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Skarżący nie przyjął i nie podzielił stanowiska, że CKE nie jest stroną konfliktu z byłym pracodawcą Skarżącego, a ewentualne zarzuty w temacie mobbingu powinien oceniać właściwy sąd powszechny, a nie CKE.
8. Skarżący w piśmie z 29 września 2022r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, podkreślając że Dyrektor CKE odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji uzasadnia w trojaki sposób: ujawnienie informacji może zaszkodzić Organowi, gdyż może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za ukrywanie informacji, które był zobowiązany ujawnić; ujawnienie informacji może zaszkodzić Organowi, bo może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zatajanie informacji o przestępczej działalności osób kontrolowanych w OKE oraz nie poinformowanie organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez pracowników OKE; Skarżący może użyć zatajonych informacji do udowodnienia, że w OKE dochodziło do czynów, które noszą znamiona przestępstwa wobec nie jednego pracownika, ale wielu, którzy zgłaszając działania mobbingowe wobec nich podawali przykłady czynów zabronionych i kiedy te czyny miały miejsce. Skarżący podkreślił, że w żadnej z ww. sytuacji, tym bardziej trzeciej, nie może użyć ankiet w własnym interesie, bo ich nie wypełniał. Nie ma więc korzyści indywidualnej, poza wyeliminowaniem mobbingu z jednostek budżetowych, więc w tym przypadku interes publiczny zbiega się z interesem prywatnym. Skarżący szczegółowo opisał przebieg postępowania mobbingowego i wskazał, że Sąd, podejmując decyzję w sprawie skargi, powinien wziąć pod uwagę, także efekty działania Organu w zakresie odmowy udzielenia informacji publicznej z przeprowadzonej kontroli w 2017r. CKE podejmuje pozorne działania na rzecz przeciwdziałania mobbingowi, bo kolejnemu dyrektorowi OKE pracownicy postawili zarzuty nieprzestrzegania prawa pracy w tym zakresie. Skarżący wskazał też, że nieuzasadnione są twierdzenia Dyrektora CKE, bo po ogłoszeniu nieprawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy pozyskanie jakichkolwiek informacji we wnioskowanej sprawie nie miałoby znaczenia. Sąd Rejonowy otrzymał ponadto protokół z kontroli z 2017r. Skarżący podkreślił, że gdyby pozostali pracownicy zdecydowali się wystąpić z roszczeniami do Sądów w sprawie mobbingu, to obecnie mogą skorzystać z takim trudem wywalczonej częściowej informacji publicznej. Dodał także, że wyroki z uzasadnieniami są publikowane, ponadto wyrok w drugiej instancji nie doczekał się jeszcze uzasadnienia wobec czego nie mógłby zostać udostępniony Sądowi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w jej uzasadnieniu argumenty mogły być uznane za zasadne.
2. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Stosownie do art. 154 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na mocy art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 154 § 4 P.p.s.a. osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Stosownie zaś do art. 154 § 5 P.p.s.a. odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
Na mocy art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W myśl art. 154 § 7 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę, może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
3. Zdaniem Sądu - wbrew stanowisku prezentowanemu przez Dyrektora CKE w odpowiedzi na skargę - należało uznać, że całokształt dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, wiążących się z wykonaniem – jak twierdzi Organ – albo z niewykonaniem – jak twierdzi Skarżący – w ww. orzeczenia WSA w Warszawie z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20, wskazuje, że Skarżący dokonał, stosownie do art. 154 § 1 P.p.s.a., pisemnego wezwania właściwego organu – Dyrektora CKE – o jakim mowa w tym przepisie: do wykonania ww. wyroku lub załatwienia sprawy wiążącej się z ww., prawomocnym wyrokiem. Zdaniem Sądu, Skarżący uczynił to w szczególności w piśmie z 14 marca 2022r., wskazując że Dyrektor CKE ma obowiązek udzielić odpowiedzi na zadane pytania. Skarżący powołał się przy tym na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 172/20, do którego odwoływał się też organ w ww. piśmie z [...] marca 2022r., skierowanym do Skarżącego. Dodatkowo Skarżący wezwał też Dyrektora CKE do bezzwłocznego udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, informując przy tym, że w przypadku odmowy wystąpi na drogę prawną, celem wyegzekwowania należnego prawa do dostępu do informacji publicznej. Skarżący dążył więc przez swe wezwanie do załatwienia sprawy wiążącej się z ww., prawomocnym wyrokiem.
Sąd tym samym przyjął, że wypełniono warunek formalny, o którym mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., umożliwiający merytoryczne rozpatrzenie skargi na niewykonanie ww. orzeczenia WSA w Warszawie z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20.
4. Sąd wskazuje ponadto, że zarówno Sąd, rozpoznający niniejszą sprawę, jak i organ – Dyrektor CKE - związany był, na mocy art. 153 ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww., prawomocnym orzeczeniu WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 172/20. Prawomocne orzeczenie dotyczyło bowiem bezczynności Dyrektora CKE w zakresie m.in. pytań nr 8 i 9 ww. wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. Stosownie bowiem do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Stwierdzić też należy, że analiza akt administracyjnych przedstawionych Sądowi w niniejszej sprawie, a przede wszystkim pism kierowanych przez Skarżącego do Dyrektora CKE wskazuje, że są one związane z pierwotnym żądaniem Skarżącego, zawartym z pytaniach nr [...] i [...] wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. o udzielenie informacji publicznej, który był przedmiotem skargi na bezczynność, rozpoznanej przez WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 172/20.
Pytania te były wyraźnie postanowienie:
8) jeżeli pracownicy potwierdzili występowanie mobbingu w OKE to kogo wskazali jako odpowiedzialnego za mobbing?
9) czy w ankietach pracownicy podawali konkretne przykłady mobbingu, przytaczając konkretne sytuacje?
Skarżący w piśmie Dyrektora CKE z [...] września 2020r. otrzymał na oba ww. pytania - jak wynika z akt administracyjnych sprawy - taką samą odpowiedź: "analiza ankiet w zakresie, w jakim stanowi informację publiczną zawarta jest w protokole z przeprowadzonej kontroli – w załączeniu".
Zdaniem Sądu tym samym Skarżący nie otrzymał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie nr 8 i 9 - zadane we wniosku z [...] marca 2018r., a z wiążącego w sprawie wyroku WSA w Warszawie z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20 nie wynikało, że Dyrektor CKE był zwolniony od udzielenia odpowiedzi na ww. pytania. Sąd w tym zakresie nie oddalił bowiem skargi, lecz wprost zobowiązał w punkcie 1 wyroku Dyrektora CKE do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. oraz punktów [...] i [...] ww. wniosku z [...] lipca 2018r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd stwierdza, że jakkolwiek Skarżący otrzymał protokół z kontroli z [...] maja 2017r., ale odesłanie do jego treści w ww. odpowiedzi organu z [...] września 2020r. nie stanowi jednoznacznej odpowiedzi na zadane przez Skarżącego pytania nr 8 i 9 ww. wniosku. Załączony przez Skarżącego do skargi protokół nie wskazuje bowiem w swej treści pełnej odpowiedzi na ww. pytania 8 i 9 ww. wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. Wyjaśniono w nim bowiem jedynie, że osobą realizującą zadania, będące przedmiotem kontroli, była Dyrektor OKE, a nie kogo pracownicy wskazali jako odpowiedzialnego za mobbing. Dodatkowo wskazanie w ww. protokole, że 47% ankietowanych negatywnie ocenia relacje pracownicze i uważa, że w OKE nie przestrzega się zasad poszanowania godności i dobra osobistego pracowników, a z tej grupy osób 80% osób doświadczyło osobiście albo było świadkiem zachowań mających znamiona mobbingu, a pozostałe 20% nie doświadczyło osobiście ani nie było świadkiem zachowań mających znamiona mobbingu nie stanowi odpowiedzi na ww. pytania Skarżącego zawarte w ww. wniosku z [...] marca 2018r. Również zwarte w ww. protokole stwierdzenie odnoszące się do 50% ankietowanych nie stanowi odpowiedzi na zadane przez Skarżącego pytania w ww. wniosku z [...] marca 2018r.
Sąd wskazuje ponadto, że takiej jednoznacznej odpowiedzi nie daje także otrzymane przez Skarżącego wystąpienie pokontrolne, z którego wynika, że celem było ustalenie zgodności w przestrzeganiu wewnętrznych i zewnętrznych regulacji z zakresu prawa pracy w OKE, w zakresie wypełniania przez OKE obowiązku przeciwdziałania mobbingowi, a ponadto, że kontrolujący przeprowadzając kontrolę kierował się kryteriami: legalności, celowości, rzetelności i sprawności organizacyjnej. Takiej odpowiedzi nie stanowi również wskazanie w ww. wystąpieniu, że wyniki przeprowadzonej anonimowej ankiety monitorującej relacje pracownicze oraz wypełnianie przez pracodawcę obowiązku przeciwdziałania mobbingowi w miejscu pracy wykazały, że większość ankietowanych negatywnie ocenia relacje pracownicze uważając, że w OKE nie przestrzega się zasad poszanowania godności i dobra osobistego pracowników, a pracodawca nie prowadzi działań zmierzających do przeciwdziałania mobbingowi.
Sąd stwierdza także, że jakkolwiek opis przebiegu kontroli zawarto w protokole z kontroli z [...] maja 2017r., tym niemniej Dyrektor CKE nie był zwolniony z udzielenia odpowiedzi na pytania nr 8 i 9 postawione przez Skarżącego w pierwotnym, ww. wniosku z [...] marca 2018r., w celu należytego wykonania prawomocnego i wiążące w sprawie orzeczenia WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 172/20. Sąd bowiem w ww. orzeczeniu, odnosząc się do zakresu wniosku powołał się na art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. i wskazał, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, wykonujących zadania publiczne, a także dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów je przeprowadzających. W\ pojęciu zasad funkcjonowania podmiotów mieściło się zatem udzielenie konkretnej odpowiedź na ww. postawione pytania nr 8 i 9 ww. wniosku z Skarżącego z [...] marca 2018r., dotyczące zasad funkcjonowania OKE w ramach nadzoru sprawowanego przez CKE, stosownie do art. 9d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 u.o.s. Odpowiedź wymijająca i odsyłająca do protokołu kontroli nie stanowi – w ocenie Sądu – prawidłowego wykonania ww. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20.
Zdaniem Sądu brak wykonania ww. orzeczenia w wyżej wymienionym zakresie spowodował, że Skarżący skierował pod adresem organu kolejny wniosek – w piśmie z 22 lutego 2022r., formułując, jak stwierdzi uszczegółowione pytania do pierwotnego wniosku, na który nie uzyskał odpowiedzi, choć organ był związany ww. prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie, na który sam się powoływał, kierując do Skarżącego pisma wyjaśniające w sprawie, wiążącej się z pierwotnym wnioskiem. Tym samym Sąd uznał, że sprawa ze skargo z [...] sierpnia 2022r. w całości dotyczy i wiąże się z niewykonaniem ww. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20.
Sąd wskazuje ponadto, że jakkolwiek rozumie, że zarówno pytania nr 8 i 9 pierwotnego wniosku z [...] marca 2018r., jak i pytania, które sformułował Skarżący w piśmie z [...] lutego 2022r. wiążą, się ze sprawą pracowniczą, tym niemniej Sąd administracyjny nie ma obowiązku analizować tych kwestii, bo są one poza kognicją tego Sądu przewidzianą w art. 3 § 1 i 2 P..p.s.a. Tym samy w tym zakresie niemożliwe jest prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. Okoliczności te są też ambiwalentne z punktu widzenia art. 154 § 1 P.p.s.a. i sprawy, która była przedmiotem rozpoznawania ww. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20. Ww. orzeczenie zapadło w związku ze skargą na bezczynność organu - Dyrektora CKE w zakresie żądanej przez Skarżącego informacji publicznej. Sąd w ww., prawomocnym orzeczeniu prawidłowo wyjaśnił też, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, ani nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, ani nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Ponadto w ww. wyroku zobowiązano m.in. Dyrektora CKE do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. oraz punktów 3 i 4 ww. wniosku z [...] lipca 2018r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wnioski dowodowe wykraczające poza granice sprawy, będącej przedmiotem rozpoznania w ww. prawomocnym orzeczeniu WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/WA 172/20, jak również niezwiązane z kognicją Sądów administracyjnych nie mogły więc być uwzględnione w sprawie, jako niezmierzające do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie niewykonania ww. wyroku o sygn. akt II SAB/WA 172/20.
5. Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że zasadne było uwzględnienie skargi na mocy art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny w wysokości 200 zł (punkt pierwszy sentencji).
Zdaniem Sądu bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego, gdyż Dyrektor CKE w piśmie z 28 września 2020r. – po otrzymaniu ww. prawomocnego orzeczenia WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/WA 172/20 i po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z [...] marca 2018r. i pkt 3 i 4 wniosku z [...] lipca 2018r., dotyczących kontroli przeprowadzonej przez CKE w OKE przesłał kopię protokołu kontroli oraz kopię wydrukowanych zaleceń, anonimizując dane na s. 3 protokołu oraz odpowiedział na pytania, choć odpowiedzi na pytania nr 8 i 9 ww. wniosku z [...] marca 2018r. nie były pełne. Sąd podkreśli raz jeszcze za prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z [...] maja 2020r. sygn. akt II SAB/Wa 172/20, że regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie.
W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego nie został załatwiony w terminie wskutek błędnej interpretacji przez organ przepisów u.d.i.p., więc zasadne było wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim ww. wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 P.p.s.a. (punkt trzeci sentencji).