II SA/Wa 63/24

II SA/Wa 63/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] odmówił zakwalifikowania J. F. do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Rozstrzygnięcie powyższe zostało podjęte na podstawie § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1 oraz § 32 ust. 1 pkt 6 Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.
w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791 oraz z 2021 r. poz. 5586, z 2022 r. poz. 3530 i 4666).
Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że J. F.
w dniu [...] lutego 2023 r. złożył wniosek o pomoc mieszkaniową w oparciu o Uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 5 grudnia 2019 r. nr XXI11/669/2019
w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, a następnie w dniu 21 czerwca 2023 r. wniosek ten uzupełnił w związku z wezwaniem organu z dnia 5 czerwca 2023 r.
J. F. w oświadczeniu dołączonym do wniosku wskazał, że od urodzenia zamieszkuje z matką E. P. w lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w [...]. Jego ojciec, I. F. od wielu lat przebywa w Syrii.
Lokal o powierzchni użytkowej 101,85 m2 składa się z 3 pokoi (o łącznej powierzchni mieszkaniowej 58,10 m2), kuchni, przedpokoju, łazienki, wc oraz werandy. Stanowi on odrębną własność matki wnioskodawcy.
Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z [...] lipca 2019 r. zaliczył wnioskodawcę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (ważne do 2 lipca 2024 r.). Jako przyczynę niepełnosprawności wskazano choroby [...], które wymagają korzystania z systemu środowiskowego wsparcia
w samodzielnej egzystencji.
J. F. nie pracuje. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek z pomocy społecznej. Pozostaje pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzielnicy [...]. Oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.
Wniosek o najem lokalu z zasobu miasta [...] wnioskodawca uzasadnił:
1) konfliktami z matką wynikającymi z jego zaburzeń stanu zdrowia,
2) koniecznością opuszczenia lokalu z powodu stanu zdrowia matki,
3) potrzebą samodzielnego mieszkania,
4) brakiem możliwości zakupu lub wynajmu lokalu na wolnym rynku.
Organ, powołując na przeprowadzoną analizę sprawy przyjął, że wnioskodawca:
1) nie jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części oraz nie posiada spółdzielczego prawa do lokalu;
2) osiąga dochód nieuwzględniany przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej, tym samym nie przekracza kryterium dochodu dla jednoosobowego gospodarstwa domowego ubiegającego się o pomoc mieszkaniową w formie najmu socjalnego lokalu wynoszącego 1,636,64 zł/mies. (§ 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 Uchwały);
3) zamieszkuje w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna wynosi 58,10 m2 przy kryterium warunków mieszkaniowych wynoszącym 14 m2 w przypadku zamieszkiwania przez 2 osoby (§ 7 ust. 1 przywołanej Uchwały);
4) warunki mieszkaniowe matki, E. P., w lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w [...], o powierzchni mieszkalnej 58,10 m2 stwarzają możliwość zamieszkania w nim wnioskodawcy (§ 32 ust. 1 pkt 6 przywołanej Uchwały).
Komisja Mieszkaniowa negatywnie zaopiniowała wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobu miasta [...].
W tej sytuacji Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania J. F. do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu miasta [...].
Organ przyjął bowiem, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów określonych
w § 4 przywołanej Uchwały, tj.:
1) zamieszkuje w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna wynosi 58,10 przy kryterium warunków mieszkaniowych kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy wynoszącym 14 m2 w przypadku zamieszkiwania przez 2 osoby (§ 7 ust. 1 przywołanej Uchwały).
2) warunki mieszkaniowe matki, E. P., w lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w [...], o powierzchni mieszkalnej 58/1 m2 stwarzają możliwość zamieszkania w nim wnioskodawcy (§ 32 ust. 1 pkt 6 przywołanej Uchwały).
Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. J. F. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz zakwalifikowanie do najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu [...].
Zdaniem skarżącego, Zarząd Dzielnicy naruszył prawo miejscowe, tj. Uchwałę mieszkaniową, gdyż kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1 tej Uchwały, zgodnie z § 7 ust. 4 Uchwały, nie powinno mieć zastosowania do osób pozostających
w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i społecznej.
Skarżący podniósł, że przedłożył wraz z wnioskiem dowody świadczące o jego przewlekłej i długotrwałej chorobie oraz niepełnosprawności, która to choroba wymaga właściwych warunków leczenia. W aktach sprawy znajdują się poświadczenia o istniejącej u niego chorobie [...] ([...]), która zaburza relacje wewnątrzrodzinne, w ten sposób że zamieszkiwanie skarżącego z matką, nie tylko negatywnie wpływa na jego proces leczenia, ale także nie będzie dalej możliwe z uwagi na narastające konflikty pomiędzy nimi. Potwierdziła to również jego matka, która oświadczyła, że syn nie będzie mógł dalej z nią zamieszkiwać, a jej zgoda na zamieszkiwanie miała jedynie charakter tymczasowy, wyrażony głównie w tym celu, by syn mógł wystąpić i korzystać z jedynego źródła jego dochodu, jakim jest świadczenie z pomocy społecznej (zasiłek stały).
Zdaniem skarżącego, wszystkie omówione warunki do nie uwzględniania kryterium metrażowego, także pominięcia warunków mieszkaniowych jego matki, wynikające z ww. uchwały, zostały spełnione, a mimo to Zarząd Dzielnicy [...] pominął je i podjął rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów uchwały.
Podniósł ponadto, że kryterium metrażowe ma zastosowanie, gdy wnioskujący o najem lokalu posiada już tytuł prawny do lokalu, co w jego przypadku nie ma zastosowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.
W uzupełnieniu skargi, ustanowiona w sprawie pełnomocnik z urzędu skarżącego, pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r. zarzuciła zaskarżonej uchwale:
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie § 7 ust. 1 Uchwały
w sprawie zasad wynajmowania lokali, poprzez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis § 7 ust. 2 pkt 1) lit c) Uchwały
w sprawie zasad wynajmowania lokali, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że skarżący nie jest osobą zamieszkującą w lokalu lub pomieszczeniu niedostosowanym do rzeczywistych, udokumentowanych potrzeb wynikających
z rodzaju niepełnosprawności lub udokumentowanego stanu zdrowia, jeśli dostosowanie to nie jest możliwe, a co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż
w przypadku uznania skarżącego za taką osobę, warunek określony w § 7 ust. 1 Uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, dotyczący kryterium warunków mieszkaniowych kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy, nie byłby stosowany względem skarżącego, a w związku z tym odpadłaby podstawa do wydania uchwały odmawiającej zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...];
naruszenie przepisów postępowania - art 7, art 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572):
poprzez nieprawidłową i niewyczerpującą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności błędną analizę posiadanych przez organ, dokumentów, tj. oświadczenia skarżącego oraz oświadczenia jego matki, z których jednoznacznie wynika brak możliwości dalszego zamieszkiwania skarżącego
w nieruchomości należącej do jego matki w mieszkaniu przy ul. [...] w [...], co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wyjaśnienia istotnych uwarunkowań faktycznych i uznania, że matka skarżącego, będąca właścicielką tego lokalu mieszkalnego, wyraża zgodę na zamieszkiwanie skarżącego
w dotychczasowym miejscu zamieszkania, toteż skarżący ma możliwość dalszego zamieszkiwania w dotychczasowym miejscu zamieszkania,
poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego,
a w szczególności orzeczenia z dnia [...] lipca 2019 r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczającego skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a w konsekwencji uznanie, że dokument ten nie jest wystarczający do stwierdzenia, że skarżący wymaga poprawy warunków mieszkaniowych z uwagi na jednostkę chorobową i charakter schorzenia, i że niezbędne jest uzupełnienie wniosku o inne zaświadczenie lekarskie, czy dokumentację medyczną, wskazujące na negatywny wpływ wspólnego zamieszkiwania z matką, podczas gdy dokument ten jest formalnym potwierdzeniem niepełnosprawności skarżącego i chorowania na [...], a faktem powszechnie znanym i oczywistym jest, że negatywne czynniki środowiskowe mają niekorzystny wpływ na przebieg i leczenie chorób psychicznych,
naruszenie przepisów postępowania, tj. § 32 ust 1 pkt 3) i 6) Uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali - poprzez brak poddania wniosku skarżącego szczegółowej analizie zgodnie z wyżej wskazanym przepisem, co doprowadziło do błędnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych odnośnie do możliwości zamieszkiwania przez skarżącego w dotychczasowym miejscu zamieszkania
i uznania, że właściciel lokalu, w którym obecnie zamieszkuje skarżący, wyraża zgodę na dalsze jego zamieszkiwanie w tym lokalu oraz, że skarżący ma możliwość zamieszkiwania w tym lokalu.
Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca, na podstawie art 147 § 2 p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Dzielnicy [...] oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał złożoną skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania
w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2023 r. nr [...] mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. CBOSA) wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem
z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się
w mieszkaniowym zasobie gminy.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz., poz. 14836, z 2022 r., poz. 3530 i poz. 4666).
W myśl § 4 Uchwały, pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7, z zastrzeżeniem
§ 8 i § 9.
Organ prawidłowo przyjął, że skarżący nie spełnia kryterium wynikającego
z § 7 ust. 1 Uchwały.
Stosownie do § 7 ust. 1 Uchwały, przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-6, uznaje się sytuację,
w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2, a 2 osób w lokalu wynosi nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. Skarżący prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna wynosi 58,10 m2. Przy dwóch osobach zamieszkujących, kryterium warunków mieszkaniowych wynosi 14 m2.
Organ właściwie ocenił, opierając się na dołączonych do wniosku dokumentach, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji szczególnej, tj. osoby wskazanej w § 7 ust. 2 Uchwały, której nie dotyczy warunek określony
w ust. 1. W sprawie bowiem nie zaistniały okoliczności pozwalające na jego zwolnienie z tego warunku, na podstawie § 7 ust. 4 Uchwały, zgodnie z którym, jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy, na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy, może postanowić o zwolnieniu z warunków,
o których mowa w ust. 1 i 3. Przepis ten nie jest obligatoryjny i ma zastosowanie
w wyjątkowych sytuacjach życiowych wnioskodawców ubiegających się o pomoc
z zasobu gminy.
Skarżący do wniosku przedłożył jedynie orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Organ, trafnie argumentując odmowę zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej wskazał na fakt, że
z orzeczenia o niepełnosprawności nie wynika, iż wnioskodawca wymaga poprawy warunków mieszkaniowych z uwagi na tę jednostkę chorobową i charakter schorzenia.
Wnioskodawca nie przedstawił jakiekolwiek dokumentacji wskazującej na negatywny wpływ wspólnego zamieszkiwania z matką. Nie wykazał, że nastąpiło pogorszenie jego stanu zdrowia i wystąpiły zaostrzone objawy stwarzające zagrożenie dla matki, czy mające wpływ na pogorszenie jej stanu zdrowia. Skarżący nie wskazał żadnych obiektywnych przyczyn chęci opuszczenia lokalu matki.
Trafnie organ zauważył, że sytuacja osobista, zdrowotna i materialna skarżącego, w szczególności jego dochód w postaci zasiłku stałego z pomocy społecznej, wskazuje raczej na potrzebę wsparcia przez osobę najbliższą, tj. matkę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego syna, który nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie z powodu niepełnosprawności, czy
nieuleczalnej choroby.
Obowiązek alimentacyjny polega m.in. na zapewnieniu warunków mieszkaniowych oraz nie ustaje, jeśli dorosłe dziecko cierpi na chorobę [...] (np.[...]). Matka będąca właścicielem lokalu powinna zabezpieczyć potrzeby życiowe i bytowe chorego syna, w tym warunki mieszkaniowe.
Spełnienie warunku, o którym mowa w § 7 Uchwały, jest warunkiem koniecznym do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Odstąpienie od wskazanego warunku przez na podstawie § 7 ust. 4 Uchwały jest możliwe, gdy wnioskodawca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej
i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, a z dokumentów dołączonych do wniosku oraz oświadczeń samego skarżącego nie można uznać, że w takiej szczególnej sytuacji się znajduje.
Reasumując, Zarząd Dzielnicy [...] dokonał prawidłowej oceny sytuacji przedstawionej przez skarżącego, mając przy tym na względzie stosowne przepisy Uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy
z dnia 5 grudnia 2019 r. Organ wydając zaskarżoną uchwałę, zasadnie stwierdził, że skarżący nie spełnił tzw. kryterium metrażowego, o którym mowa w § 7 ust. 1 ww. Uchwały, jak też zaszła przesłanka negatywna określona w § 32 ust. 1 pkt 6 tej uchwały, ze względu na warunki mieszkaniowe matki skarżącego, które stwarzają możliwość zamieszkania w nim wnioskodawcy.
Organ dochował zasad prawidłowego działania, albowiem należycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zgromadził w sposób kompletny materiał dowodowy, a następnie poddał go szczegółowej analizie, z której wyprowadził logiczne i poprawne wnioski.
Sąd dostrzega sytuację życiową i materialną skarżącego, jednakże rozstrzygając niniejszą sprawę, zobowiązany był uwzględnić fakt, iż najem lokali pochodzących z zasobu mieszkaniowego [...] jest ściśle reglamentowany i ogranicza się wyłącznie do osób, które spełniają kwalifikacje do udzielenia pomocy mieszkaniowej, o których mowa w stosownych przepisach Uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.
W ocenie Sądu w opisanym stanie faktycznym i prawnym brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obiegu prawnego, dlatego orzekł jak
w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.