II SA/Wa 1523/20

II SA/Wa 1523/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 5414/21 - Wyrok NSA z 2023-02-08
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
art.45 ust.2 pkt 6 w zw. z art. 42 ust.2 pkt 5 i art. 39a ust.1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r.; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego A. M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A.M. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dniem [...] maja 2020 r. ze służby w Straży Granicznej - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydana została w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący A.M. został przeniesiony do dyspozycji przełożonego od dnia [...] lipca 2018 r. Przeniesienie do dyspozycji nastąpiło z uwagi na przesłankę przewidywanego wyznaczenia na inne stanowisko służbowe.
W chwili przeniesienia do dyspozycji przełożonego, skarżący, jako funkcjonariusz Straży Granicznej w stopniu [...] Straży Granicznej, zajmował stanowisko Naczelnika Wydziału [...] w Zarządzie [...] Komendy Głównej Straży Granicznej w 14 grupie uposażenia zasadniczego i ze stopniem etatowym [...] Straży Granicznej.
W dniu [...] września 2019 r. Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej, działając z upoważnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej, w obecności Naczelnika Wydziału Spraw Osobowych Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej przeprowadził ze skarżącym rozmowę, w trakcie której poinformował skarżącego, że od dnia [...] lipca 2018 r. pozostaje w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej. W związku z powyższym, poinformowano skarżącego, że zgodnie z art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 305 - dalej także: "ustawa o SG") upłynął ustawowy okres jednego roku pozostawania w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej. Jednocześnie, wskazano, iż w świetle art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG, funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbówce w przypadku upływu okresu jednego roku pozostawania w dyspozycji, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe. W trakcie rozmowy poinformowano skarżącego, że brak możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbówce wynikał z faktu, że stanowiska zaszeregowane do 14 grupy uposażenia zasadniczego i stopnia etatowego [...] występują tyko w strukturze etatowej komórek organizacyjnych Komendy Głównej Straży Granicznej oraz Biurze Sprawa Wewnętrznych Straży Granicznej. Jednocześnie, w trakcie rozmowy skarżący został poinformowany o braku w Straży Granicznej wolnych równorzędnych stanowisk służbowych do takiego, jakie skarżący zajmował przed przeniesieniem do dyspozycji, na które istniałaby możliwość jego mianowania. W związku z powyższym, mając na uwadze wykształcenie skarżącego, jego doświadczenie zawodowe oraz kwalifikacje, a także potrzeby służby Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej zaproponował skarżącemu mianowanie na stanowisko [...] Zespołu [...] (etat [...] w 11 grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii, z mnożnikiem 2,382 kwoty bazowej z dodatkiem służbowym w wysokości wynoszącej miesięczne 2.467,00 złotych, z zachowaniem pozostałych składników na dotychczasowych zasadach), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 897 ze zm. – dalej także: "rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego"), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2019 r. Jednocześnie, poinformowano skarżącego, że z uwagi na wymogi wynikające z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz. U. z 2009 r., poz. 1499 ze zm.), przed mianowaniem na wskazane stanowisko służbowe będzie on skierowany do Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w celu odbycia szkolenia specjalistycznego z zakresu przygotowania pedagogicznego w Straży Granicznej. Ponadto, skarżący został poinformowany, że w przypadku wystąpienia przez Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej z wnioskiem, Komendant Główny Straży Granicznej rozważy możliwość zachowania przez skarżącego prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku z jednoczesnym zachowaniem stopnia związanego z tym stanowiskiem, zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej.
W trakcie powyższej rozmowy skarżący oświadczył, że zapoznał się z przedstawiona propozycją, niemniej, z przyczyn osobistych poprosił o umożliwienie mu przedstawienia decyzji w przedmiotowej sprawie w dniu [...] września 2019 r.
Z powyższej rozmowy został sporządzony protokół, z którym skarżący zapoznał się w dniu [...] września 2019 r.
W dniu [...] września 2019 r. Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej, w obecności Naczelnika Wydziału Spraw Osobowych Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej ponownie przedstawił skarżącemu warunki określone w protokole z dnia [...] września 2019 r.
W trakcie powyższej rozmowy skarżący nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. Ponadto, skarżący złożył pisemne oświadczenie z dnia [...] września 2019 r. o niewyrażeniu zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.
Z rozmowy został sporządzony protokół, z którym skarżący zapoznał się w dniu [...] września 2019 r.
W związku z powyższym, Komendant Główny Straży Granicznej - działając na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 i ust. 5 w związku z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej - rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr 2673 - zwolnił skarżącego z dniem [...] maja 2020 r. ze służby stałej w Straży Granicznej, z zachowaniem - na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy o SG - prawa do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń, przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. Naczelnika Wydziału, etat: płk w 14 grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 2,662 kwoty bazowej, z dodatkiem funkcyjnym w wysokości wynoszącej miesięcznie 2.616,00 zł oraz z dodatkiem za wysługę lat w wysokości 19% należnego uposażenia zasadniczego, z jednoczesnym pozostawieniem pozostałych składników uposażenia na dotychczasowych zasadach.
Jednocześnie, Komendant Główny Straży Granicznej - działając na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. - nadal rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 6 i ust. 5 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusza przeniesionego do dyspozycji można zwolnić ze służby w przypadku niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z powodu upływu jednego roku pozostawania w dyspozycji, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbówce. Zwolnienie ze służby w powyższym przypadku następuje po upływie 6 miesięcy od dnia niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.
Ponadto, organ pierwszej instancji zauważył, że nadając przedmiotowemu rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., organ miał na uwadze ważny interes służby wyrażający się koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Straży Granicznej oraz realizacji jej ustawowych zadań, wynikających z upływu ustawowego okresu jednego roku pozostawania w dyspozycji oraz braku możliwości mianowania skarżącego na równorzędne stanowisko służbowe, a także niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.
W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. skarżący wniósł od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Wnosząc o uchylenie spornego rozkazu personalnego oraz mianowanie go na stanowisko służbowe nie niższe od ostatnio zajmowanego, skarżący zauważył na wstępie, iż przenosząc go w 2018 r. do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej, planowano mianować go na wyższe stanowisko służbowe. Tymczasem, jak wskazał skarżący, w okresie pozostawania w dyspozycji nie przedstawiono mu jakiejkolwiek oferty stanowiska służbowego zarówno w strukturach Komendy Głównej Straży Granicznej, jak i całej formacji, pomimo iż zwalniały się w tym czasie stanowiska zarówno równorzędne, jak i wyższe od ostatnio zajmowanego przez niego.
Ponadto, skarżący stwierdził, że w chwili przedstawienia mu propozycji mianowania na niższe stanowisko służbowe w [...] SG w K. w strukturze Komendy Głównej Straży Granicznej znajdowały się równorzędne stanowiska, na które mógłby on być mianowany, albowiem ich profil był adekwatny do jego wykształcenia i doświadczenia. Jako przykład, skarżący wskazał zmiany organizacyjne w Komendzie Głównej Straży Granicznej, które miały nastąpić z dniem 15 września 2019 r., a w wyniku których zostały utworzone nowe komórki organizacyjne Komendy Głównej Straży Granicznej, w których znajdują się stanowiska równorzędne i wyższe od stanowiska dotychczas przez niego zajmowanego. Skarżący wskazał, że jednak w trakcie prac nad ich obsadą nie został on uwzględniony.
Skarżący wspomniał również, że z jego wiedzy wynika, iż w Biurze Spraw Międzynarodowych Komendy Głównej Straży Granicznej znajduje się wolne stanowisko naczelnika wydziału. Ponadto, jak wskazał skarżący, przewidywane jest również zwolnienie kolejnego stanowiska naczelnika wydziału we wspomnianej wyżej komórce organizacyjnej Komendy Głównej Straży Granicznej w związku z planowanym przeniesieniem zajmującego je funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe.
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności, skarżący zakwestionował zasadność zastosowania w jego przypadku art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG, zgodnie z którym funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku upływu okresu jednego roku pozostawania w dyspozycji, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe.
Zdaniem skarżącego, postępowanie organu pierwszej instancji może wskazywać na niewłaściwą interpretację prawa materialnego, w tym przepisu art. 39a ust. 1 ustawy o SG, polegającą na nieuzasadnionym pozostawaniu funkcjonariusza w dyspozycji przez okres dłuższy niż rok, pomimo istnienia obiektywnej możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej i ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dniem [...] maja 2020 r. ze służby stałej w Straży Granicznej - utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na brzmienie przepisów art. 45 ust. 2 pkt 6 i ust. 5, a także art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - wskazał, że powyższa fakultatywna przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby przyznaje Komendantowi Głównemu Straży Granicznej uprawnienie do dokonania oceny potrzeb służbowych oraz podjęcia decyzji, które zapewnią prawidłowe, w jego ocenie, wykonywanie zadań kierowanej przez siebie formacji - Straży Granicznej. Minister zauważył, że ustawodawca przyznał Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, jako przełożonemu wszystkich funkcjonariuszy, uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, a w jej ramach, mając na uwadze potrzeby służby, decydowania o obsadzie stanowisk służbowych i doborze współpracowników, którzy w jego ocenie zapewniają najskuteczniejsze wykonywanie ustawowych zadań formacji.
Jednocześnie, Minister stanowczo podkreślił, że decyzja wydana w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG, ma charakter uznaniowy. W tej sytuacji, jak zauważył organ odwoławczy, uznanie stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Minister wskazał, że uznaniowy charakter decyzji w swej istocie oznacza, że jej kontrola sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności, jak wskazał Minister, kontroli podlega to, czy w toku postępowania podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody dla ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice uznania administracyjnego i tym samym, czy nie nosi cech dowolności.
Wobec powyższego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowczo podkreślił, że nie jest jego rolą, jako organu odwoławczego, podważanie trafności dokonanego przez przełożonego strony skarżącej wyboru konkretnych funkcjonariuszy na wakujące stanowiska. Minister wskazał, że przełożony ma wiedzę o sytuacji kadrowej podległej mu jednostki i decyduje o właściwym dla zrealizowania konkretnych ustawowych zadań doborze personelu. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że dokonując kontroli legalności spornego rozkazu personalnego, nie może wkraczać w politykę kadrową Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Mając powyższe na względzie, Minister uznał, że zarzuty skarżącego, w ramach których wskazywał on, iż w okresie pozostawania w dyspozycji nie przedstawiono mu żadnej propozycji zajęcia stanowiska służbowego, mimo że zwalniały się stanowiska równorzędne i wyższe od ostatnio przez niego zajmowanego, pozostają poza ramami merytorycznymi rozpatrywanej sprawy.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu skarżącego, iż przez czas trwania pozostawania w dyspozycji nie otrzymał on żadnej oferty objęcia stanowiska służbowego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 39a ust. 1 ustawy o SG, Minister uznał, iż zarzut ten wykracza poza merytoryczne ramy przedmiotowej sprawy, albowiem analiza wspomnianego przepisu wskazuje, że na maksymalny - roczny okres - zostają umieszczeni w dyspozycji właściwego przełożonego funkcjonariusze o czasowo nieuregulowanym statusie, oczekujący na powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby. W tym miejscu, Minister zauważył jednak, iż w dacie wydania decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji nie sposób dokładnie przewidzieć, kiedy pojawi się możliwość powołania go lub mianowania na stanowisko służbowe albo nastąpi zasadność zwolnienia ze służby. W konsekwencji, zdaniem Ministra, oznacza to, że dopuszczalne jest określenie okresu pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych w sposób unormowany w tym przepisie - nie dłuższy niż 12 miesięcy, a nie dokładne, skonkretyzowane określenie tego okresu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 131/12; podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 230/13, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 246/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1078/11).
Jednocześnie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że na gruncie rozpatrywanej sprawy fundamentalne znaczenie ma ocena zaistnienia zastosowanej przez organ pierwszej instancji przesłanki z art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG. Wobec powyższego, badaniu podlegają okoliczności związane z prawidłowością zastosowanego trybu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej (niewyrażenie zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z przyczyn określonych w art. 42 ust. 2 ustawy o SG, przeniesienie na niższe stanowisko służbowe w przypadku upływu okresu jednego roku pozostawania w dyspozycji, gdyż nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe oraz zwolnienie funkcjonariusza po upływie 6 miesięcy) nie zaś powody, dla których funkcjonariuszowi wcześniej nie przedstawiono propozycji objęcia wskazanych w odwołaniu stanowisk służbowych.
Minister stwierdził, iż nie jest jego rolą, jako organu odwoławczego, podważanie trafności dokonanego przez przełożonego wyboru konkretnych funkcjonariuszy na wakujące stanowiska, albowiem to przełożony posiada wiedzę o sytuacji kadrowej podległej mu jednostki i wyboru dokonuje według uznania, właściwego dla konkretnej sytuacji, zakresu zadań i doboru personelu. Minister uznał, że organ drugiej instancji, a także sąd administracyjny, dokonując kontroli legalności takiego rozkazu personalnego, nie może wkraczać w politykę kadrową Straży Granicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 617/17).
Ustosunkowując się do przywoływanych przez skarżącego zmian organizacyjnych w Komendzie Głównej Straży Granicznej, które weszły w życie z dniem 16 września 2019 r., Minister wskazał, że ze stanowiska Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2020 r. przesłanego wraz z aktami sprawy wynika, że zmiany te nie skutkowały stworzeniem etatów, na które skarżący mógłby być mianowany. Organ odwoławczy nie zgodził się również z sugestią skarżącego, jakoby w trakcie prac nad obsadą etatową w nowoutworzonych lub zmienionych komórkach organizacyjnych, w pierwszej kolejności powinno się uwzględniać funkcjonariuszy pozostających w dyspozycji.
Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez skarżącego kwestii, że w Biurze Spraw Międzynarodowych Komendy Głównej Straży Granicznej pozostaje wolny etat naczelnika, Minister zauważył, iż ze stanowiska Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2020 r. wynika, że wprawdzie na stanowisko służbowe naczelnika Wydziału [...] nie został mianowany żaden funkcjonariusz, to jednak w trybie art. 41 ust. 1 ustawy o SG pełni na nim obowiązki funkcjonariusz planowany w przyszłości do jego objęcia.
Wobec powyższego, Minister uznał, że przed wydaniem spornego rozkazu personalnego organ pierwszej instancji ustalił, iż w Straży Granicznej brak było stanowiska równorzędnego do stanowiska służbowego skarżącego, jakie zajmował on przed przeniesieniem do dyspozycji.
Ustosunkowując się do podniesionego przez skarżącego zarzutu działania Komendanta Głównego Straży Granicznej w sprzeczności z polityką kadrową resortu spraw wewnętrznych, mającą na celu zatrzymanie w służbie doświadczonych funkcjonariuszy, Minister uznał, że jest on chybiony. Organ odwoławczy zauważył bowiem, że analiza akt sprawy dowiodła, iż w trakcie pozostawania przez skarżącego w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej proponowano mu różne stanowiska służbowe. Organ odwoławczy przywołał w tym miejscu przykład odbytej w dniu [...] marca 2020 r. rozmowy skarżącego z Komendantem [...] Oddziału Straży Granicznej, w trakcie której skarżący otrzymał propozycję objęcia stanowiska służbowego starszego specjalisty w Wydziale Analiz, Informacji i Współpracy Międzynarodowej [...] Oddziału Straży Granicznej, a której to propozycji skarżący nie przyjął. Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że już po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2020 r., Komendant Główny Straży Granicznej, w obecności Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej, w rozmowie telefonicznej w dniu [...] kwietnia 2020 r. zaproponował skarżącemu pełnienie służby na stanowisku eksperta w Biurze [...] Komendy Głównej Straży Granicznej. Niemniej, jak wskazał Minister, skarżący odmówił przyjęcia zaproponowanego stanowiska. Minister wskazał jednocześnie, że na stanowisku [...] zespołu [...] w K. zapewniono skarżącemu uposażenie w tej samej wysokości, co otrzymywane na dotychczas zajmowanym stanowisku, zarówno jeśli chodzi o grupę uposażenia zasadniczego (zachowanie prawa do uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o SG), jak również dodatek służbowy. Minister zauważył również, że Komendant Główny Straży Granicznej wyraził wolę rozważenia możliwości zachowania funkcjonariuszowi stopnia związanego z dotychczas zajmowanym stanowiskiem, jeżeli z takim wnioskiem wystąpiłby Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej.
Wobec powyższego, Minister uznał, że Komendant Główny Straży Granicznej dążył do pozostawienia skarżącego funkcjonariusza w służbie, składając mu propozycje objęcia różnych stanowisk służbowych z wykorzystaniem posiadanych przez niego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, na które to propozycje skarżący nie przystał.
W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że - wbrew ocenie skarżącego - sposób procedowania w niniejszej sprawie nie stał w sprzeczności z polityką kadrową resortu spraw wewnętrznych mającą na celu zatrzymanie w służbie doświadczonych funkcjonariuszy.
Odnosząc się z kolei do wyrażonej przez skarżącego gotowości do podjęcia służby na stanowisku służbowym nie niższym od ostatnio zajmowanego także w innych służbach lub urzędach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe wykracza poza ramy merytoryczne przedmiotowej sprawy i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie.
Minister wskazał, iż kompleksowa analiza przedmiotowej sprawy wykazała, iż na gruncie procedowania przedmiotowej sprawy przez organ pierwszej instancji doszło do uchybienia terminu określonego w art. 39a ust. 1 ustawy o SG, zgodnie z którym okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji nie może być dłuższy niż 1 rok. Jednocześnie, jak zauważył Minister, w aktach sprawy nie wykazano powodów zaistnienia stwierdzenia powyższego uchybienia prawnego. Powyżej zatem świadczy o tym, iż sposób procedowania przedmiotowej sprawy pozostawał w sprzeczności z art. 39a ust. 1 ustawy o SG, albowiem rozmowa przełożonego ze skarżącym przeprowadzona została po upływie rocznego okresu pozostawania skarżącego w dyspozycji. Mając jednak na względzie, iż stwierdzone uchybienie prawne nie doprowadziło po stronie skarżącego do poniesienia uszczerbku, z uwagi na zachowanie prawa do uposażenia i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, Minister uznał, że przedmiotowe uchybienie prawne nie zaistniało w stopniu uzasadniającym zakwestionowanie podjętego rozstrzygnięcia orzekającego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Straży Granicznej, z uwagi na jego nieistotny charakter.
Biorąc powyższe pod uwagę, Minister uznał, że całościowa ocena okoliczności przedmiotowej sprawy uzasadnia przyjęcie, iż zaistniała przesłanka do zastosowania art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że uzasadnienie sprawy jest wystarczające z punktu widzenia interesu służby, albowiem w uzasadnieniu prawnym wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ odwoławczy uznał, że sporny rozkaz personalny zawiera wszystkie elementy wymagane na podstawie art. 107 § 1 k.p.a., zaś organ pierwszej instancji wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.), w sposób wystarczający zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.) i ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego zasadność zastosowania art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG (art. 80 k.p.a.).
Organ odwoławczy uznał ponadto, że Komendant Główny Straży Granicznej zasadnie nadał spornemu rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności, nie naruszając art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem Ministra, w uzasadnieniu spornego rozstrzygnięcia prawidłowo przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony skarżącej.
W konsekwencji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał za zasadne utrzymanie w mocy spornego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej.
W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r.
Wnosząc w petitum skargi o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2020, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
a) naruszenie art. 7 i art 77 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie wyczerpującego zbadania, czy w toku pozostawania przez skarżącego do dyspozycji przełożonego i w dacie wydania spornego rozkazu personalnego istniały stanowiska równorzędne lub wyższe, na które mógłby zostać on powołany, co miało decydujący wpływ na wynik sprawy w kontekście ustalenia przesłanek dopuszczalności przeniesienia na niższe stanowisko służbowe wyrażonych w art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz ustalenia, czy organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego dla decyzji wydawanych na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 i art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG,
b) naruszenie art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną a nie swobodą ocenę dowodów, w tym dowodu z opinii służbowej skarżącego w kontekście polityki kadrowej Straży Granicznej, a która to dowolność wyrażała się w nieuwzględnieniu przy ważeniu interesu służby faktu przebiegu służby, stażu służby i kwalifikacji skarżącego i zasadności jego pozostania w formacji, co miało decydujący wpływ na wynik sprawy w kontekście ustalenia, czy organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego dla decyzji wydanej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG,
c) naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. - poprzez niedostateczne skonkretyzowanie przesłanki ważnego interesu służby, a także utożsamienie jej z wystąpieniem przesłanek z art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG oraz nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu strony, co miało decydujący wpływ na wynik sprawy, albowiem brak uzasadnienia dla zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności skutkuje niemożnością jego zastosowania;
2) w konsekwencji powyższych naruszeń prawa procesowego - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 45 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 42 ust. 2 pkt 5 i art. 39a ust. 1 zdanie 1 ustawy o SG w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1167 - dalej także: "rozporządzenie MSWiA w sprawie przenoszenia do dyspozycji) - poprzez ich błędne zastosowanie i zwolnienie funkcjonariusza ze służby w sytuacji, gdy nie zostały wykazane wszystkie przesłanki niezbędne do jego zwolnienia, a przy tym zwolnienie to następuje w oczywistej sprzeczności z interesem służby oraz doszło do niego w wyniku naruszenia zasad przenoszenia funkcjonariusza do dyspozycji i mianowania go na inne stanowiska.
Jednocześnie, działając na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów i zobowiązanie organu odwoławczego:
1) do przedstawienia wykazu stanowisk wakujących i stanowisk, na których zachodzi czasowe powierzenie obowiązków, które w okresie od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] czerwca 2020 r. istniały w strukturze Straży Granicznej, a które byłyby stanowiskami równorzędnymi lub stanowiskami w wyższej grupie uposażenia do 17 grupy uposażenia włącznie,
2) w stosunku do etatów, które w tym okresie zostały obsadzone lub zostały tymczasowo objęte przez funkcjonariuszy, którym powierzono obowiązki - do przedstawienia wykazu tych funkcjonariuszy z podaniem ich stopnia etatowego, stanowiska, grupy uposażenia zasadniczego oraz stażu służby, który posiadali bezpośrednio przed objęciem stanowiska lub tymczasowym powierzeniem obowiązków
- na okoliczność spełnienia przesłanki niemożności przeniesienia na stanowisko równorzędne oraz na okoliczność dokonania oceny, czy organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w czasie pozostawania do dyspozycji przełożonego, na żadnym etapie postępowania nie przedstawiono mu wykazu wolnych stanowisk równorzędnych w strukturze Straży Granicznej. Tymczasem, jak zauważył skarżący, wedle jego wiedzy, w momencie przeniesienia go do dyspozycji w strukturach Straży Granicznej wolne było co najmniej stanowisko Radcy. W następnej kolejności zwalniane były stanowiska Naczelników Wydziałów w innych Biurach i Zarządach, niż Wydział Służby Granicznej w Zarządzie Granicznym Komendy Głównej Straży Granicznej (a zatem stanowiska równorzędne, odpowiadające grupie uposażenia zasadniczego, jak i kwalifikacjom skarżącego, w tym stopniowi, stażowi służby i dotychczasowemu zakresowi zadań). Ponadto, jak wskazał skarżący, w dniu 15 września 2019 r. w ramach Komendy Głównej Straży Granicznej wprowadzono nową strukturę organizacyjną, w której znajdowały się nieobsadzone stanowiska równorzędne. Pomimo takiej sytuacji, skarżący zauważył, że nie został poinformowany przez przełożonych ani o tym, jakie konkretnie stanowiska są wolne oraz nie zaproponowano mu objęcia żadnego z nowoutworzonych stanowisk). Skarżący podniósł, że zgodnie ze szczegółową wiedzą skarżącego, na dzień 11 marca 2020 r. nieobsadzonych było co najmniej siedem stanowisk równorzędnych, odpowiednich kwalifikacjom skarżącego (skarżący w treści skargi wskazał konkretne stanowiska).
Ponadto, skarżący stwierdził, że wedle jego wiedzy, na dzień wprowadzenia nowej struktury organizacyjnej nieobsadzone pozostawały co najmniej trzy wymienione przez niego stanowiska wyższe (w wyższej grupie uposażenia zasadniczego), co do których skarżący spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym.
Skarżący wskazał jednocześnie, że wedle jego wiedzy, w okresie poprzedzającym i bezpośrednio następującym po przeniesieniu do dyspozycji przełożonego, na przełomie sierpnia i września 2018 r. zwolniły się stanowiska wyższe, tj. Komendanta Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w L. (17 grupa uposażenia, stopień etatowy: płk SG), Komendanta Centrum Szkolenia Straży Granicznej w K. (17 grupa uposażenia, stopień etatowy: płk SG) oraz Zastępcy Komendanta
[...] Oddziału Straży Granicznej w P. (16 grupa uposażenia, stopień etatowy: płk SG).
W tej sytuacji, skarżący uznał, że zasadne jest przeprowadzenie - na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. - uzupełniającego dowodu z dokumentów i zobowiązanie organu do przedstawienia stosownego wykazu stanowisk (jak opisany szczegółowo w petitum skargi). Skarżący stwierdził bowiem, że przeprowadzenie dowodu z takiego wykazu jest niezbędne dla dokonania oceny, czy organ pierwszej instancji, przenosząc skarżącego do dyspozycji celem przeniesienia na inne stanowisko służbowe, pozostawiał go w dyspozycji przez ten czas bez zaoferowania równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego, a także dla dokonania oceny, czy wydając sporny rozkaz o zwolnieniu w związku z odmową przyjęcia niższego stanowiska służbowego organ ten nie naruszył art. 42 ust. 2 pkt 5 in fine ustawy o SG oraz nie przekroczył granic uznania administracyjnego i nie kierował się przy obsadzaniu stanowisk służbowych dowolnością, co stanowiłoby o naruszeniu przez niego prawa materialnego relewantnego dla wydanej spornego rozkazu personalnego (decyzji administracyjnej), tj. art. 45 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 42 ust. 2 pkt 5 i art. 39a ust 1 zdanie 1 ustawy o SG, jak również art. 7 k.p.a. Strona skarżąca zauważyła, że wykaz taki nie został sporządzony, ani też przedstawiony skarżącemu w toku procedury administracyjnej, co było niezbędne dla dokonania oceny przekroczenia granic uznania przez organ pierwszej instancji, a co jednocześnie świadczy o naruszeniu w toku procedury administracyjnej zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a co skarżący zarzucał spornemu rozkazowi już w odwołaniu z dnia 11 maja 2020 r.
Odnosząc się do kwestii zaproponowanych mu w okresie pozostawania do dyspozycji przełożonego stanowisk służbowych (starszego specjalisty w Wydziale Analiz, Informacji i Współpracy Międzynarodowej [...] Oddziału SG, jak również [...] Zespołu [...]), a także zaproponowanego mu już po wydaniu spornego rozkazu personalnego objęcia stanowiska [...] w Biurze [...] Komendy Głównej Straży Granicznej, skarżący stwierdził, że mając świadomość, że stanowiska te były stanowiskami zdecydowanie niższymi i poniżej jego kwalifikacji, nie zaś stanowiskami równorzędnymi pod względem uposażenia i wymaganych kwalifikacji, a także mając wiedzę o nieobsadzonych stanowiskach równorzędnych i wyższych, odmówił objęcia zaproponowanych etatów.
W tej sytuacji, skarżący zauważył, że nie może zgodzić się z twierdzeniem organu pierwszej instancji zawartym w uzasadnieniu spornego rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2020 r., jakoby zachodziła podstawa do zaproponowania mu, jako funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji, niższych stanowisk służbowych wobec braku stanowisk równorzędnych. Skarżący wskazał bowiem, że z jego wiedzy wynika, że przez cały sporny okres zwalniały się etaty co najmniej równorzędne, jak również tworzone były nowe stanowiska równorzędne.
Mając powyższe na względzie, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG, który - po pierwsze - dopuszcza przeniesienie na niższe stanowisko służbowe jedynie przy spełnieniu obligatoryjnej przesłanki niemożności mianowania na stanowisko równorzędne (podczas, gdy w tym czasie takie stanowiska istniały), zaś - po drugie - przeniesienie to jest fakultatywne, co oznacza, że zaoferowanie niższego stanowiska musi być uzasadnione interesem służby (a interes ten nie został wykazany).
Ponadto, skarżący zarzucił również naruszenie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG, albowiem zwolnienie funkcjonariusza w przypadku odmowy objęcia niższego stanowiska również jest fakultatywne, a zatem może, ale nie musi nastąpić i również powinno być uzasadnione interesem służby (który nie został wykazany, tym bardziej, że przebieg i staż służby skarżącego przemawia za pozostawieniem go w służbie jako funkcjonariusza szczególnie wykwalifikowanego).
W tej sytuacji, skarżący uznał, że działanie organu pierwszej instancji w zakresie polityki kadrowej pozostawało sprzeczności z deklaracjami co do planów tej polityki, która miała kłaść nacisk na dążenie do utrzymywania w służbie wykwalifikowanych funkcjonariuszy z długim stażem służby.
Ponadto, skarżący zarzucił, że w toku postępowania organ pierwszej instancji nie rozważył przywołanych przez skarżącego aspektów sprawy, w tym zwłaszcza nie ocenił dotychczasowej służby i kwalifikacji skarżącego, a także nie przeanalizował i nie przedstawił struktury etatowej i wolnych stanowisk w okresie pozostawania skarżącego do dyspozycji oraz nie wykazał interesu służby w zwolnieniu skarżącego. Tym samym, skarżący uznał, że organ pierwszej instancji rażąco przekroczył granice uznania administracyjnego w zakresie kształtowania polityki kadrowej.
Jednocześnie, skarżący stwierdził, że Komendant Główny Straży Granicznej, zaniechując rozpatrzenia powyższych okoliczności, dopuścił się błędów z zakresu prawa procesowego, tj. obowiązku zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jego prawidłowej oceny (art. 80 k.p.a.) i wyrażenia tego w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
Skarżący zarzucił również organowi pierwszej instancji naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. z uwagi na niewykazanie realnego i poważnego zagrożenia dla interesu służby w przypadku nienadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A.M. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], jak i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], wydany w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dniem [...] maja 2020 r. ze służby w Straży Granicznej - naruszają obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i Komendant Główny Straży Granicznej, wydając oba sporne rozstrzygnięcia, dopuścili się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu obu decyzji, czy rzeczywiście zachodziła podstawa do zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 i ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, z uwagi na zaniechanie wyczerpującego zbadania, czy w toku pozostawania przez skarżącego do dyspozycji przełożonego i w dacie wydania spornego rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2020 r. istniały stanowiska równorzędne lub wyższe, na które skarżący mógłby zostać powołany, co miało istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na konieczność ustalenia, czy Komendant Główny Straży Granicznej nie przekroczył granic uznania administracyjnego przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 i art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG.
Sąd uznał, że w następstwie wskazanych powyżej istotnych uchybień proceduralnych, organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 42 ust. 2 pkt 5 i art. 39a ust. 1 zdanie 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej - poprzez ich błędne zastosowanie i zwolnienie skarżącego funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej, pomimo nienależytego wykazania wszystkie istotnych przesłanek niezbędnych do jego zwolnienia, a w konsekwencji doprowadzenie do wspomnianego zwolnienia bez dokładnego wyjaśnienia, czy nie nastąpiło ono w oczywistej sprzeczności z interesem służby oraz bez należytego wyjaśnienia, czy nie doszło do niego w wyniku naruszenia zasad przenoszenia funkcjonariuszy do dyspozycji celem mianowania na inne stanowisko.
Tym samym, Sąd stwierdził, że zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i Komendant Główny Straży Granicznej, wydając sporne decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej - dopuścili się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r., jak i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r.
Przechodząc do oceny legalności spornych rozstrzygnięć zarówno Ministra, jak i Komendanta Głównego Straży Granicznej, warto zauważyć na wstępie, że dokonując oceny legalności obu spornych rozstrzygnięć, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był wziąć pod uwagę specyficzny charakter służb mundurowych, który umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne - niż w wypadku pozostałych zawodów i funkcji - ukształtowanie statusu służbowego, w tym zakresu jego utraty. Nie ulega wątpliwości, że swoboda ustawodawcy dotycząca ingerowania w sytuację prawną funkcjonariuszy publicznych jest znacznie większa, bo wynika z publicznoprawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji.
Materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowiły przepisy art. 45 ust. 2 pkt 6 i ust. 5 ustawy o Straży Granicznej, których jednak nie można oceniać bez jednoczesnej analizy treści art. 42 ust. 2 pkt 5, a także art. 39a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
Otóż, zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z przyczyn określonych w art. 42 ust. 2 tej ustawy.
Przepis art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG stanowi, że funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku upływu okresu jednego roku pozostawania w dyspozycji, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe.
Z kolei art. 45 ust. 5 ustawy o SG stanowi, że zwolnienie funkcjonariusza przeniesionego do dyspozycji, w przypadku określonym w art. 42 ust. 2 pkt 5, w razie niewyrażenia przez funkcjonariusza zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe następuje po upływie 6 miesięcy.
Warto jednocześnie zauważyć w niniejszej sprawie, że przepis art. 39a ust. 1 ustawy o SG stanowi, że funkcjonariusza zwolnionego lub odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść do dyspozycji właściwego przełożonego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby. Okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji nie może być dłuższy niż 1 rok.
W tym miejscu, warto zauważyć, że słusznie Minister Spraw Wewnętrznych wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż powyższa, przewidziana w art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, fakultatywna przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby przyznaje Komendantowi Głównemu Straży Granicznej uprawnienie do dokonania oceny potrzeb służbowych oraz podjęcia decyzji, które zapewnią prawidłowe wykonywanie zadań kierowanej przez niego formacji - Straży Granicznej. Nie ulega również wątpliwości, że ustawodawca przyznał Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, jako przełożonemu wszystkich funkcjonariuszy tej formacji, uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, a w jej ramach, mając na uwadze potrzeby służby, decydowania o obsadzie stanowisk służbowych i doborze współpracowników, którzy - w jego ocenie - zapewniają najskuteczniejsze wykonywanie ustawowych zadań Straży Granicznej.
Jednocześnie, co należy stanowczo podkreślić, decyzja o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG jest podejmowana przez organ w ramach uznania administracyjnego.
Oznacza ono przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi jednak mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy załatwieniu sprawy administracyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego, jako elementu tego procesu, a także wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej.
Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10).
Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy też celowościowych (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11).
W konsekwencji, uznać należy, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja w tym przedmiocie nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem Straży Granicznej, czy też może zostać z grona tej formacji wykluczona (por. B. Opaliński, M. Rogalski, P. Szustakiewicz, Ustawa o Straży Granicznej. Komentarz, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018, t. 3 komentarza do art. 45 ustawy o SG i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3445/15, czy też wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK1491/14).
Nie ulega natomiast wątpliwości, że w decyzji orzekającej o zwolnieniu ze służby z przyczyny określonej w art. 45 ust. 2 ustawy o SG organ powinien w sposób niebudzący wątpliwości udowodnić zaistnienie przesłanki zwolnienia, wskazać na powody zastosowania przepisu z wyważeniem zarówno interesu formacji, jak i słusznego, opartego na przepisach prawa interesu funkcjonariusza. Wywód decyzji powinien być logiczny i niebudzący wątpliwości co do powodów, dla których organ zdecydował się na zwolnienie funkcjonariusza. Kontrola sądu takiej decyzji ogranicza się do zbadania prawidłowości użycia przepisów prawa materialnego i procesowego, nie obejmuje natomiast uprawnień do kontroli kwestii związanych z polityką kadrową, czy też organizacyjną danej służby, a więc zauważa się, że sąd administracyjny może zatem zbadać, czy rozstrzygnięcie organu w przedmiocie fakultatywnego zwolnienia ze służby w Straży Granicznej nie jest arbitralne lub nie zostało podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Dokonując owych rozważeń, sąd administracyjny zobowiązany jest zatem zbadać, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym, przyjmuje się, że zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sąd nie może jednak wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy skarżący powinien nadal pozostać w służbie, czy też powinien zostać z grona tej formacji wykluczony (podobnie: wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2017 r., I OSK 1643/16).
W tej sytuacji, stwierdzić należy, że o ile w świetle powyższych poglądów doktryny i judykatury, zgodzić się należy z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, że - co do zasady - zarówno Minister, jako organ odwoławczy, jak i sąd administracyjny, dokonując oceny legalności spornego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej nie mogą ingerować w kształt polityki kadrowej tej formacji mundurowej, o tyle jednocześnie uznać należy wyraźnie, że Minister niezasadnie przyjął, że poza zakresem merytorycznym postępowania pozostaje ocena możliwości wyznaczenia skarżącego funkcjonariusza na wyższe stanowisko służbowe w okresie pozostawania do dyspozycji przełożonego, w tym zwłaszcza ocena, czy przez cały ten okres w strukturze Straży Granicznej były dostępne równorzędne (lub wyższe, ale odpowiadające kwalifikacjom skarżącego) stanowiska wakujące lub obsadzone tymczasowo przez osoby, którym powierzono obowiązki.
Zdaniem Sądu, przyjęcie tezy, jaką sugeruje organ odwoławczy, że przy ocenie zasadności zwolnienia ze służby, przy zastosowaniu art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG, poza jakimkolwiek zakresem zainteresowania pozostaje kwestia prawidłowego wykorzystania instytucji przeniesienia do dyspozycji i możliwości zaoferowania w tym okresie równorzędnego stanowiska służbowego, czyniłoby kontrolę legalności wspomnianego zwolnienia fikcyjną. W konsekwencji, uznać należy, że sąd administracyjny ma jednak w tym zakresie obowiązek zbadania, czy niezależnie od spełnienia przesłanek formalnych Komendant Główny Straży Granicznej nie wykroczył poza granice uznania i czy jego decyzja personalna nie cechowała się dowolnością, a zatem, czy podjęcie spornego rozkazu personalnego można racjonalnie uzasadnić w świetle interesu służby i interesu skarżącego funkcjonariusza.
Według Sądu, decyzja o zwolnieniu wydawana na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG musi być zatem oceniana przez pryzmat rozkazów personalnych ją poprzedzających, a więc rozkazów wydanych w oparciu o art. 39a ust. 1 i art. 42 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy, albowiem pozostaje z nimi w logicznym związku. Jeżeli bowiem prawomocna decyzja o przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji oparta jest na art. 39a ust. 1 ustawy o SG w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej, a więc owo przeniesienie ma nastąpić w celu mianowania funkcjonariusza na stanowisko co najmniej równorzędne, to decyzja ta świadczy o planowanym kierunku polityki kadrowej Komendanta Głównego Straży Granicznej w stosunku do adresata decyzji. W tej sytuacji, w świetle tej decyzji należy zatem oceniać dalsze czynności organu, a więc ewentualny brak zaoferowania funkcjonariuszowi stanowiska równorzędnego oraz decyzję o zaoferowaniu stanowiska niższego, przy czym cały czas ocenie winna podlegać legalność działania organu w świetle interesu służby i czynności podjętych w stosunku do funkcjonariusza. Jeśli zatem, jak słusznie zauważył skarżący, finalnie organ proponuje funkcjonariuszowi stanowisko niższe, co w przypadku odmowy jego przyjęcia otwiera drogę do jego zwolnienia w trybie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG, to w zakres merytorycznego rozpoznania wchodzą również wcześniejsze decyzje personalne w kontekście oceny przekroczenia granic uznania.
Warto jednocześnie wyraźnie zauważyć, iż nie powinno się w tym miejscu zarzucać skarżącemu, że nie zakwestionował decyzji o przeniesieniu do dyspozycji przełożonego, skoro decyzja ta została wydana w celu przeniesienia go na co najmniej równorzędne stanowisko służbowe, albowiem została wydana w związku z celem, o którym mowa w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r., a nie w związku z celem, o którym mowa w § 4 pkt 2 tego rozporządzenia, tym bardziej, że - jak wskazał skarżący - był on zapewniany o planowanym mianowaniu na wyższe stanowisko służbowe.
Ponadto, należy zauważyć, że decyzja poprzedzająca wydanie spornego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, tj. decyzja o zaoferowaniu stanowiska niższego, w trybie art. 42 ust 2 pkt 5 ustawy o SG, choć jest decyzją fakultatywną, to do jej wydania konieczne jest spełnienie przesłanki braku możliwości mianowania funkcjonariusza na inne równorzędne stanowisko. Fakt ten winien podlegać badaniu zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym, a więc Komendant Główny Straży Granicznej zobowiązany jest szczegółowo i wszechstronnie wykazać w uzasadnieniu spornego rozkazu personalnego, że przesłanka braku możliwości mianowania funkcjonariusza na inne równorzędne stanowisko była spełniona.
Według Sądu, należy wyraźnie podkreślić, że skoro przyjmuje się, że przy ocenie przekroczenia granic uznania administracyjnego przy mianowaniu na inne stanowisko służbowe organ odwoławczy oraz sąd administracyjny są uprawnione m.in. do oceny powodów mianowania na inne stanowisko, to uznać trzeba, że uprawnienie Komendanta Głównego Straży Granicznej do swobodnego kształtowania struktury formacji oraz doboru odpowiednich funkcjonariuszy nie oznacza prawa do dowolności i arbitralności przy podejmowanych rozstrzygnięciach.
W tej sytuacji, Sąd uznał, że zasadne jest poddanie w niniejszym postępowaniu kontroli działania Komendanta Głównego Straży Granicznej pod względem istnienia rzeczywistych przyczyn braku mianowania skarżącego na co najmniej równorzędne stanowisko służbowe oraz istnienia rzeczywistych potrzeb dla wydania spornego rozkazu personalnego.
Tymczasem, jak słusznie zauważył skarżący, w toku spornego postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby, nie przedstawiono stronie skarżącej wykazu stanowisk równorzędnych lub stanowisk wyższych, które w okresie pozostawania do dyspozycji przełożonego były nieobsadzone lub na których wyznaczeniu funkcjonariusze mieli powierzone obowiązki. Jest to o tyle istotna okoliczność, o ile zważy się, że skarżący wskazywał przełożonym na potrzebę dokonania takiej kwerendy, a ponadto podnosił w toku postępowania, że z pozyskanej przez niego wiedzy wynika, że we wskazanym okresie istniały takie stanowiska, jednakże żadne z nich nie zostało zaproponowane skarżącemu.
Zdaniem Sądu, uznać należy, że - wbrew sugestiom Ministra - nie można zgodzić się z tym, iż kwestia ta należy do zakresu polityki kadrowej Komendanta Głównego Straży Granicznej, a zatem pozostaje całkowicie poza zakresem merytorycznego rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu, wskazać należy bowiem, że ustalenie wykazu wolnych stanowisk jest niezbędne dla wyjaśnienia zaistnienia przesłanki określonej w art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG, jak również dla ustalenia, czy przy podejmowaniu spornych rozkazów personalnych opartych na przepisach art. 45 ust. 2 pkt 6 i art. 42 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy organ pierwszej instancji nie wydał decyzji personalnej w sposób dowolny, a nie swobodny, a zatem czy nie przekroczył zakresu uznania administracyjnego.
Tymczasem, Komendant Główny Straży Granicznej, wydając sporny rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2020 r., w sposób nad wyraz lakoniczny uzasadnił brak możliwości przeniesienia skarżącego na inne stanowisko równorzędne, ograniczając się właściwie do twierdzenia, że takich stanowisk w całej strukturze Straży Granicznej nie ma. W ocenie Sądu, takie działanie jest niedopuszczalne, albowiem uzasadnienie takiej decyzji powinno w sposób szczegółowy i wszechstronny wyjaśniać skarżącemu funkcjonariuszowi, dlaczego nie ma możliwości przeniesienia go na stanowisko równorzędne.
Należy zauważyć, że organy obu instancji ograniczyły się jednocześnie do podkreślenia faktu, że skarżący odmówił objęcia zaoferowanych mu niższych stanowisk służbowych, które - jak wynika z akt sprawy - były stanowiskami w znacznie niższych grupach uposażenia zasadniczego.
Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że organy obu instancji, wydając sporne rozstrzygnięcia, dopuściły się naruszenia obowiązku podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o którym mowa w art. 7 k.p.a., jak również obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc obowiązku wyrażonego w art. 77 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, skoro skarżący podkreślał w toku postępowania, że zarówno w okresie pozostawania w dyspozycji, jak i w okresie prowadzenia postępowania zmierzającego do zwolnienia go ze służby w strukturze Straży Granicznej istniały co najmniej stanowiska równorzędne, to rolą organów obu instancji było należyte wykazanie, dlaczego pomimo tych okoliczności przyjęły, że zwolnienie doświadczonego i wykwalifikowanego funkcjonariusza w stopniu podpułkownika leży w interesie służby i że interes służby uniemożliwia znalezienie mu innego, co najmniej równorzędnego stanowiska, pomimo że półtora roku wcześniej został on przeniesiony do dyspozycji właśnie w celu przeniesienia na inne stanowisko służbowe.
W tym stanie rzeczy, uznać należy, że zarówno Komendant Główny Straży Granicznej, jak i w postępowaniu odwoławczym - Minister naruszyli zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a., albowiem całkowicie zlekceważyli, jako rzekomo nieistotne dla sprawy, zarówno kontekst przeniesienia skarżącego funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego (planowane przeniesienie na stanowisko co najmniej równorzędne), jak i fakt reorganizacji struktury Straży Granicznej (w wyniku której utworzono szereg etatów co najmniej równorzędnych), a tym samym zignorowali fakt, iż zwolnienie funkcjonariusza ze służby, na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG, jest dopuszczalne jedynie w przypadku odmowy objęcia stanowiska zaoferowanego w również fakultatywnym trybie art. 42 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, że tryb przewidziany w art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o SG może być zainicjowany jedynie wtedy, gdy przełożony wykaże, że brak było możliwości zaoferowania funkcjonariuszowi stanowiska równorzędnego.
W tym miejscu, warto jednocześnie zauważyć, co zdaje się organy obu instancji całkowicie zlekceważyły, że przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego możliwe jest jedynie na podstawie fakultatywnego rozkazu wydanego na podstawie art. 39a ust. 1 ustawy o SG, przy czym - co istotne - przeniesienie może nastąpić jedynie wobec wystąpienia przesłanek sprecyzowanych w § 4 cyt. rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Wskazać należy, że zgodnie z § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przeniesienie nastąpić musi z uwzględnieniem nie tylko dotychczasowego przebiegu służby funkcjonariusza i jego kwalifikacji, ale przede wszystkim z uwzględnieniem istniejących możliwości etatowych i potrzeby mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko. Oznacza to, że wydając decyzję o przeniesieniu do dyspozycji, organ stwierdza istnienie uzasadnionej możliwości i potrzeby zatrudnienia funkcjonariusza na innym stanowisku. Przeniesienie do dyspozycji nie może być zatem dowolne, a więc dokonane bez celu przeniesienia funkcjonariusza i jednocześnie oderwane od realiów kadrowych struktury Straży Granicznej.
Tymczasem, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, z przebiegu spornego postępowania administracyjnego można wywieść raczej przekonanie, iż przeniesienie skarżącego, jako doświadczonego funkcjonariusza, do dyspozycji przełożonego nastąpiło wyłącznie pod pozorem przeniesienia go na co najmniej równorzędne stanowisko służbowe (cel wskazany w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji), a ostatecznie posłużyło jednak do pozornie prawidłowego usunięcia funkcjonariusza ze stanowiska i zwolnienie tego stanowiska w celu przeprowadzenia dowolnej, a nie racjonalnej polityki kadrowej.
Dopuszczając się takich działań, Komendant Główny Straży Granicznej nie wykazał w uzasadnieniu spornego rozkazu personalnego, iż należycie rozważył zarówno interes służby, którym jest zapewnienie formacji jak najlepszej obsady kadrowej, jak i interes skarżącego funkcjonariusza, który miał prawo oczekiwać, że podejmowane wobec niego czynności służbowe mają merytoryczne uzasadnienie w przepisach i celach, dla których zostały wprowadzone do ustawy o SG.
W tej sytuacji, uznać należy, że wydając tak lakonicznie uzasadniony rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, a wcześniej poprzedzające go rozstrzygnięcia kadrowe, Komendant Główny Straży Granicznej uniemożliwił tym samym dokonanie przez Sąd prawidłowej oceny, czy rzeczywiście wydano sporne rozstrzygnięcie, mając na względzie ustawowe cele ustawy o SG, w tym cel zapewnienia prawidłowej polityki kadrowej tej formacji.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że w konsekwencji wyżej wskazanych naruszeń, w tym zwłaszcza wobec zaniechania wyczerpującego ustalenia istniejących stanowisk równorzędnych lub odpowiadających kwalifikacjom skarżącego, a także wobec nieustalenia rzeczywistych przyczyn przeniesienia skarżącego funkcjonariusza do dyspozycji i braku zaoferowania mu stanowiska co najmniej równorzędnego, organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 45 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 42 ust. 2 pkt 5 i art. 39a ust. 1 zdanie 1 ustawy o SG w zw. z § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r.
Według Sądu, zachodzić może uzasadnione przypuszczenie, że bardzo ograniczony sposób wyjaśnienia tej sprawy przez organy obu instancji prowadzić miał w istocie do uniemożliwienia dokonania prawidłowej analizy zasadności przeniesienia skarżącego do dyspozycji zgodnie z celem, o którym mowa § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r., aby w ten sposób uniemożliwić stwierdzenie, iż de facto celem przeniesienia było w istocie otworzenie drogi formalnej do spowodowania zwolnienia skarżącego ze służby.
Takie działanie organów obu instancji uznać należy zatem za arbitralne i naruszające tym samym wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG, co w konsekwencji mogło prowadzić na naruszenia interesu służby.
Podsumowując, należy stwierdzić, że zarówno Minister, jako organ odwoławczy, jak i Komendant Główny Straży Granicznej, nie przedstawili przekonywujących argumentów, które pozwoliłyby Sądowi w sposób jednoznaczny przyjąć, iż skarżący został zasadnie zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG.
W tej sytuacji, przyjąć trzeba, że przeprowadzona przez te organy ocena była całkowicie arbitralna i nie poddawała się jakiejkolwiek weryfikacji, ani przez stronę skarżącą, ani też przez skład orzekający Sądu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że uchybienie powyższe miało istotny wpływ na wynik obu spornych rozstrzygnięć, albowiem prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu art. 45 ust. 2 pkt 6 ustawy o SG wymaga jednak zawsze właściwego i bardzo precyzyjnego wyjaśnienia, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie prawidłowego uzasadnienia decyzji personalnej, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., czego w niniejszej sprawie ewidentnie zabrakło, a co mogło mieć istotne znaczenie, albowiem prowadziło do arbitralnego zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
Zasądzając jednocześnie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 P.p.s.a.