II SA/Wa 1510/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie administracyjnenieważnośćorgan odwoławczyzasiłek dla bezrobotnychKPAkontrola sądowanaruszenie prawa

WSA w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy, uznając, że organ odwoławczy wykroczył poza ramy postępowania odwoławczego, stosując przepisy o nadzorze zamiast przepisów KPA dotyczących postępowania odwoławczego.

Skarżący Z. L. złożył skargę na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy odmawiające uchylenia wcześniejszego postanowienia w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy KPA, stosując przepisy o nadzorze zamiast przepisów dotyczących postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy jest związany zakresem rozstrzygnięć określonych w art. 138 KPA i nie może stosować przepisów o nadzorze w postępowaniu instancyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy, które odmówiło uchylenia wcześniejszego postanowienia w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zarzucał wadliwość postanowień, brak uzasadnienia i naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Sąd uznał, że organ odwoławczy, rozpatrując wniosek skarżącego, wykroczył poza ramy postępowania odwoławczego. Zamiast stosować przepisy KPA dotyczące postępowania odwoławczego (art. 138 KPA), organ zastosował przepisy o nadzorze (art. 156 § 1 Kpa), co stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy jest bezwzględnie związany rodzajami rozstrzygnięć określonymi w art. 138 § 1 i § 2 KPA i nie może w toku postępowania instancyjnego stosować przepisów właściwych dla postępowania nadzorczego. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uznane za nieważne na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a na mocy art. 152 PPSA stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy jest związany zakresem rozstrzygnięć określonych w art. 138 KPA i nie może w toku postępowania instancyjnego stosować przepisów właściwych dla postępowania nadzorczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie przez organ odwoławczy art. 156 § 1 Kpa w postępowaniu odwoławczym stanowiło wykroczenie poza ramy postępowania odwoławczego i rażące naruszenie prawa, ponieważ organ odwoławczy jest związany katalogiem rozstrzygnięć z art. 138 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (13)

Główne

PPSA art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd orzekł nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Kpa art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy jest związany rodzajami rozstrzygnięć określonymi w art. 138 § 1 i § 2 Kpa.

Kpa art. 138 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy jest związany rodzajami rozstrzygnięć określonymi w art. 138 § 1 i § 2 Kpa.

Kpa art. 156 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie może w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 Kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji ale jako organ nadzoru.

Pomocnicze

PPSA art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Na podstawie art. 152 PPSA stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.

PPSA art. 119

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzekł nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 119 pkt 2 PPSA.

Kpa art. 64

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 9

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 126

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 127 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy wykroczył poza ramy postępowania odwoławczego, stosując przepisy o nadzorze (art. 156 KPA) zamiast przepisów dotyczących postępowania odwoławczego (art. 138 KPA).

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji organ odwoławczy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonego orzeczenia, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 Kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji ale jako organ nadzoru Wykroczenie poza ramy postępowania odwoławczego i włączenie w jego tok postępowania nadzorczego stanowi naruszenie obowiązujących zasad postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic postępowania odwoławczego w administracji i zakazu stosowania przepisów o nadzorze w postępowaniu instancyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy błędnie stosuje przepisy o nadzorze zamiast przepisów o postępowaniu odwoławczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności rozróżnienia między postępowaniem odwoławczym a nadzorczym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy nie może działać jak nadzór: kluczowe rozróżnienie w KPA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1510/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Sentencja
WOROK W I M I E N I U RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2005 r., w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
W dniu 22 marca 2004 r. Z. L. złożył wniosek do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu w sprawie zasiłku dla bezrobotnych. W powyższym wniosku Z. L. podniósł, iż postanowienie to obarczone jest ciężkimi wadami, gdyż zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, w wyniku przestępstwa a ponadto obraża prawo.
W wyniku rozpoznania wniosku Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...], w którym odmówił stwierdzenia nieważności powołanego we wniosku z dnia [...] marca 2004 r. postanowienia.
Z. L. nie skorzystał z przysługującego mu, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2004 r., wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast w dniu 28 lutego 2005 r. złożył do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] We wniosku tym Z. L. podniósł, iż postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa a ponadto obraża jego godność. Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż w sprawie nie istnieją przesłanki, które pozwalałyby stwierdzić nieważność postanowienia, gdyż zawiera ono prawidłowo powołaną podstawę prawną i jest zgodne pod względem formalnoprawnym. Wskazał również, że powołane przez Z. L. argumenty co do nieważności aktu są bezzasadne i nie dają podstaw do usunięcia postanowienia z obrotu prawnego.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. Z. L. złożył do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek z dnia 11 kwietnia 2005 r., w którym na podstawie art. 126, art. 127 § 3 i art. 144 Kpa wniósł o jego uchylenie jako aktu wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. nie zawiera uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, a ponadto pozostaje ono bez związku z jego zarzutami. W konkluzji wniosku zażądał o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 156 § 1 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu w sprawie zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez Z. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, iż zaskarżone postanowienie jest rażąco wadliwe, nie posiada uzasadnienia faktycznego jak i prawnego i w związku z tym wnosi o stwierdzenie jego nieważności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż podjęte rozstrzygnięcie jest słuszne i zgodne z obowiązującym prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga jest uzasadniona.
Wniosek Z. L. z dnia 11 kwietnia 2005 r. nie wskazuje wyraźnie, iż skarżący zwraca się wyłącznie z żądaniem ponownego rozpatrzenia sprawy ale zawiera również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazuje na rażące naruszenie prawa.
Kodeks postępowania administracyjnego przyjął zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania, oznacza to że podanie takie musi odpowiadać wymogom formalnym. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Dlatego obowiązkiem organu jest zwrócenie się do skarżącego, stosownie do treści art. 64 Kpa, o sprecyzowanie żądania, tym bardziej, że wniosek skarżącego z dnia 11 kwietnia 2005 r. został wniesiony w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odstąpienie przez organ od wyjaśnienia wątpliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 Kpa, które może mieć wpływ na wynik sprawy.
Skoro jednak organ potraktował wniosek Z. L. jako żądanie o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wynika z treści uzasadnienia prawnego jak i faktycznego zaskarżonego postanowienia, to organ ten zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku i podjęcia postanowienia w ramach uprawnień przysługujących mu na mocy art. 138 Kpa w związku z art. 144 Kpa.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji. Organ odwoławczy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonego orzeczenia, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 Kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji ale jako organ nadzoru (patrz wyrok NSA z dnia 12.03.1981 r. SA 472/81). Wykroczenie poza ramy postępowania odwoławczego i włączenie w jego tok postępowania nadzorczego stanowi naruszenie obowiązujących zasad postępowania administracyjnego.
Ponadto w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że określone w art. 138 § 1 i § 2 Kpa rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego i decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Wskazane wyżej nieprawidłowości prowadzą do konkluzji, iż zaskarżone postanowienie ma wadę powodującą jego nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 119 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI