II SA/Wa 1497/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2016-04-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
aplikacja ogólnaKrajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuraturystatus aplikantatermin aplikacjiutrata statusubezprzedmiotowość postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o KSSiP

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę aplikanta T.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości o umorzeniu postępowania w sprawie zawieszenia go w prawach aplikanta, uznając, że utracił on status aplikanta z upływem ustawowego terminu aplikacji.

Skarżący T.M. wniósł o zawieszenie go w prawach aplikanta aplikacji ogólnej. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury umorzył postępowanie, uznając, że T.M. utracił status aplikanta z upływem 12-miesięcznego terminu aplikacji. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że utrata statusu aplikanta następuje z mocy prawa po upływie ustawowego okresu aplikacji, niezależnie od ukończenia jej lub skreślenia.

Sprawa dotyczyła skargi T.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o umorzeniu postępowania w przedmiocie zawieszenia w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej. T.M. złożył wniosek o zawieszenie w związku z planowaną podróżą. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że T.M. utracił status aplikanta z upływem 12-miesięcznego okresu aplikacji (art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP), a zatem nie był już osobą uprawnioną do złożenia wniosku. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję, odrzucając argumentację skarżącego, że status aplikanta trwa do ukończenia aplikacji lub skreślenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że status aplikanta aplikacji ogólnej jest czasowy i wygasa z mocy prawa po upływie 12 miesięcy od rozpoczęcia aplikacji, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP. Utrata statusu następuje niezależnie od tego, czy aplikacja została ukończona (zgodnie z art. 26 ust. 1) czy też nie, a także niezależnie od procedury skreślenia z listy aplikantów (art. 41). W związku z tym, wniosek T.M. złożony po upływie tego terminu był bezprzedmiotowy, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aplikant traci status aplikanta aplikacji ogólnej z mocy prawa z chwilą upływu ustawowego dwunastomiesięcznego okresu trwania aplikacji.

Uzasadnienie

Status aplikanta aplikacji ogólnej jest czasowy i wygasa z dniem upływu 12 miesięcy od jego rozpoczęcia, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP. Utrata statusu następuje z mocy prawa, niezależnie od ukończenia aplikacji lub skreślenia z listy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ustawa o KSSiP art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

Aplikacja ogólna trwa dwanaście miesięcy od daty jej rozpoczęcia, a po tym okresie aplikant traci status.

ustawa o KSSiP art. 40 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

Dyrektor Krajowej Szkoły może zawiesić aplikanta w prawach i obowiązkach na jego wniosek z ważnych przyczyn. Dotyczy to jednak tylko osób posiadających status aplikanta.

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd uznał wniosek skarżącego za bezprzedmiotowy.

Pomocnicze

ustawa o KSSiP art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

Warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk. Sąd wskazał, że przepis ten dotyczy tylko tych, którzy ukończyli aplikację z sukcesem.

ustawa o KSSiP art. 41

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

Dotyczy skreślenia z listy aplikantów. Sąd wskazał, że decyzja o skreśleniu mogła być wydana tylko w okresie trwania aplikacji.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status aplikanta aplikacji ogólnej wygasa z mocy prawa po upływie ustawowego terminu 12 miesięcy. Wniosek złożony przez osobę nieposiadającą statusu aplikanta jest bezprzedmiotowy.

Odrzucone argumenty

Status aplikanta trwa do momentu ukończenia aplikacji lub skreślenia z listy. Nieukończenie aplikacji w terminie nie oznacza utraty statusu, jeśli nie nastąpiło skreślenie.

Godne uwagi sformułowania

utracił status aplikanta aplikacji ogólnej postępowanie w tej sprawie nie mogło się toczyć z przyczyn podmiotowych bezprzedmiotowe było wydawanie wobec takich osób decyzji o skreśleniu z listy aplikantów aplikacji ogólnej

Skład orzekający

Ewa Marcinkowska

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Kania

członek

Olga Żurawska-Matusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu trwania aplikacji ogólnej w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz skutków upływu tego terminu dla statusu aplikanta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aplikantów aplikacji ogólnej KSSiP; inne aplikacje lub szkolenia mogą mieć odmienne regulacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię terminowości statusu aplikanta, co jest istotne dla osób związanych z aplikacjami prawniczymi, choć sam stan faktyczny jest dość rutynowy.

Czy aplikacja prawnicza trwa wiecznie? Sąd wyjaśnia, kiedy tracisz status aplikanta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1497/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Olga Żurawska-Matusiak
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1807/16 - Postanowienie NSA z 2018-06-29
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1230
art. 26 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Olga Żurawska-Matusiak Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie z wniosku T. M. o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. T. M. zwrócił się do Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o zawieszenie go w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej w związku z planowaną podróżą.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w piśmie z dnia [...]maja 2013 r. poinformował T. M., że wobec utraty przez niego statusu aplikanta aplikacji ogólnej, brak jest podstawy prawnej do rozpoznania złożonego przez niego wniosku.
Po otrzymaniu tego pisma T. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Skarga ta została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SAB/Kr 58/13. Następnie, na skutek wniesionej skargi kasacyjnej przez T. M., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości powyższy wyrok, zobowiązał Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2013 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż sprawa wszczęta wnioskiem o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta powinna być załatwiona w ramach postępowania administracyjnego w formie procesowej przewidzianej w art. 104 § 1 K.p.a., ewentualnie w przypadku stwierdzenia oczywistych przeszkód do wszczęcia postępowania organ powinien wydać postanowienie na podstawie art. 61a K.p.a.
Po zwrocie akt sprawy organ pismem z dnia [...] maja 2014 r. zawiadomił T. M. o wszczęciu na jego wniosek postępowania w sprawie zawieszenia w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej.
T. M. w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. podtrzymał uprzednio złożony wniosek o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej, uzasadniając go zamiarem odbycia kolejnej podróży.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku T. M. o zwieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej. .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta nie został złożony przez osobę uprawnioną w rozumieniu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (zwaną dalej ustawą o KSSiP)
Wprawdzie wyżej wymieniony rozpoczął odbywanie aplikacji ogólnej w dniu [...] listopada 2010 r., jednak jej nie ukończył. Zgodnie bowiem z treścią art. 26 ust. 1 ustawy o KSSiP warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji, zaś T. M. nie zaliczył jednej z praktyk, a w konsekwencji nie ukończył aplikacji ogólnej.
Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP szkolenie na roczniku, w którym uczestniczył T. M., zakończyło się z upływem 12 miesięcy od jego rozpoczęcia, tj. w dniu [...] listopada 2011 r. Po tej dacie T. M. nie przysługiwał już status aplikanta, a zatem wniosek o zawieszenie w prawach i obowiązkach wniesiony w dniu [...] maja 2013 r. został złożony przez osobę nieuprawnioną.
Od powyższej decyzji T. M. złożył odwołanie, w którym podniósł, że ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przewiduje jedynie dwa sposoby utraty statusu aplikanta. Są nimi: ukończenie aplikacji ogólnej - czyli zaliczenie wszystkich sprawdzianów i praktyk, oraz skreślenie z listy aplikantów w trybie art. 41 ustawy o KSSiP. Żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała w jego przypadku, a zatem nadal powinien być traktowany jako osoba odbywająca aplikację ogólną.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez orzeczenie o zawieszeniu w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do ponownego rozpoznania.
Minister Sprawiedliwości, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, nieukończenie przez niego aplikacji nie oznacza, że przysługuje mu nieograniczony czasowo status aplikanta aplikacji ogólnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy. Po upływie tego okresu osoby odbywające tę aplikację tracą status aplikanta aplikacji ogólnej oraz prawo do pobierania stypendium, za wyjątkiem sytuacji określonej w art. 42 ust. 4 ustawy, kiedy to prawo do pobierania stypendium zachowuje aplikant aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji specjalistycznej.
Nie ma racji skarżący podnosząc, że ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przewidziała jedynie dwie możliwości utraty statusu aplikanta, którymi są skreślenie z listy aplikantów oraz ukończenie aplikacji. Na ocenę tę pozostają bez wpływu rozważania skarżącego o sposobach utraty statusu studenta szkoły wyższej oraz statusu aplikanta w aplikacjach prowadzonych przez samorządy zawodowe.
W związku z tym, iż przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że wniosek o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta został złożony przez osobę, nie mającą legitymacji do jego złożenia, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zasadnie umorzył zatem postępowanie w oparciu o treść art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowe.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. M. zarzucił organowi:
- obrazę art. 16 ust. 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, iż pomimo, że w obrocie nadal pozostaje decyzja stanowiąca źródło statusu aplikanta, który trwa aż do ukończenia aplikacji bądź skreślenia z listy aplikantów, to mimo jej ostateczności i nie ziszczenia się tych zdarzeń, nie wywołuje ona w ocenie organu żadnych skutków prawnych lub wygasła bez wyraźnej i jednoznacznej podstawy prawnej pozwalającej takie wygaśnięcie stwierdzić;
rażącą i oczywistą obrazę art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż można ukończyć aplikację ogólną mimo niezaliczenia praktyki, podczas gdy ukończenie aplikacji w rozumieniu powołanego przepisu wprost wymaga takiego zaliczenia;
obrazę art. 70 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez błędną wykładnię i uznanie, iż możliwe jest spowodowanie utraty statusu aplikanta w sposób nie podlegający kontroli judykacyjnej za pomocą stosowania domniemań utraty prawa podmiotowego i stosowania analogii na niekorzyść strony, pomimo iż powołane przepisy stoją temu na przeszkodzie i nie zostały one przez ustawę o Krajowej Szkole naruszone, a w konsekwencji zastosowanie dowolnych i nieustalonych zasad utraty statusu aplikanta, na które organ się powołuje oraz nierespektowanie pojęcia statusu aplikanta, zasad jego nabywania i utraty wynikających z przepisów ustawy o Krajowej Szkole.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i zobowiązanie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do wydania w terminie 14 dni od dnia przekazania akt wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji o zawieszeniu skarżącego w prawach i obowiązkach aplikanta i wskazanie, że skarżący zachowuje status aplikanta do ukończenia aplikacji lub skreślenia z listy aplikantów.
W uzasadnieniu skargi powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2725/13 skarżący podtrzymał stanowisko, że nadal przysługuje mu status aplikanta aplikacji ogólnej.
Podkreślił przy tym, że ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przewiduje tylko dwa sposoby utraty statusu aplikanta tj. ukończenie aplikacji czyli, jak stanowi art. 26 ust. 1 tej ustawy - zaliczenie wszystkich sprawdzianów i praktyk, oraz skreślenia z listy aplikantów (art. 41 tej ustawy). Żaden z nich bezspornie nie zaistniał natomiast w jego przypadku, a przez to nadal pozostaje aplikantem (a ściślej posiada status aplikanta) do czasu wyłączenia z zakładu administracyjnego, za pomocą jednego z dwóch wymienionych wyżej sposobów.
Skarżący zaznaczył jednocześnie, że podobnie jak ustawa o Krajowej Szkole, także ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Z 2012 r. poz. 572 ze zm.) nie zawiera innych sposobów utraty statusu studenta, jak tylko poprzez ukończenie studiów bądź skreślenie z listy studentów. Również regulaminy odbywania aplikacji w samorządach wolnych zawodów oraz przepisy ustaw ustrojowych tychże samorządów zawodowych przewidują tylko dwa sposoby utraty statusu aplikanta - ukończenie aplikacji (a ściślej odbycie aplikacji) i skreślenie z listy aplikantów.
Wszystkie te rozwiązania, poczynając od szkół wyższych, po aplikację w wolnych zawodach, na Krajowej Szkole kończąc, przewidują zatem tożsame zasady, co do nabycia i utraty statusu użytkownika zakładu albowiem, oparte są na jednolitym modelu zakładu administracyjnego.
Tym samym, w obrocie nadal pozostaje decyzja nadająca skarżącemu status aplikanta, której moc wiążąca trwa aż do ukończenia aplikacji i otrzymania dyplomu albo skreślenia z listy aplikantów. Decyzja ta ma bowiem tą istotną konsekwencję, że oznacza włączenie do zakładu administracyjnego i w jego ramach tworzy status aplikanta.
Skarżący oświadczył jednocześnie, że nie wyraża zgody na uchylenie decyzji, która stanowi źródło jego statusu aplikanta.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 16 ust. 1 K.p.a. Decyzja o przyjęciu T. M. na aplikację ogólną wywołała bowiem swój skutek i umożliwiła mu jej odbywanie w terminie określonym w art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP, tj. w okresie 12 miesięcy od jej rozpoczęcia. W tym czasie skarżący realizował przyznane mu uprawnienia, natomiast po upływie wskazanego okresu utracił status aplikanta aplikacji ogólnej.
Nietrafny jest również zarzut dokonania przez organ odwoławczy błędnej wykładni art. 26 ust. 1 ustawy o KSSiP. Zgodnie tą regulacją warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji. Należy jednak zauważyć, że przepis ten nie znajduje zastosowania w stosunku do sytuacji prawnej skarżącego, gdyż utracił on status aplikanta w związku z upływem czasu trwania aplikacji ogólnej, którą odbywał.
Jako niezasadny organ ocenił także zarzut naruszenia art. 70 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP podnosząc, iż powyższe unormowania konstytucyjne w żaden sposób nie dotyczą sytuacji prawnej skarżącego, będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w ramach niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przepis art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura).
Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania.
Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Podkreślić jednocześnie należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem T. M. z dnia [...] maja 2013 r., w którym zwrócił się do Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o zawieszenie go w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej w związku z planowaną podróżą.
Przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.: dalej: ustawa o KSSiP), stanowi, że Dyrektor Krajowej Szkoły, w drodze decyzji, może zawiesić aplikanta w jego prawach i obwiązkach, jeżeli wniósł o to sam aplikant z powodu długotrwałej choroby lub z innych ważnych przyczyn.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że Dyrektor Krajowej Szkoły może wydać decyzję o zawieszeniu w prawach i obowiązkach tylko w stosunku do osoby, której przysługuje status aplikanta.
W ocenie Sądu rację ma organ twierdząc, iż w dacie złożenia wniosku o zawieszenie w prawach i obwiązkach aplikanta skarżącemu nie przysługiwał już status aplikanta aplikacji ogólnej, a tym samym postępowanie w tej sprawie nie mogło się toczyć z przyczyn podmiotowych.
W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. został przyjęty na aplikację ogólną, której odbywanie rozpoczął w dniu [...] listopada 2010 r.
W dacie przyjęcia skarżącego na aplikację ogólną przepis art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP stanowił, że aplikacja ogólna trwa dwanaście miesięcy. Oznacza to, że osoby przyjęte na tę aplikację uzyskiwały status aplikanta aplikacji ogólnej na czas określony dwunastu miesięcy. Potwierdzeniem powyższego była treść art. 42 ust. 1 ustawy o KSSiP, który stanowił, że Dyrektor Krajowej Szkoły przyznaje aplikantowi, na jego wniosek, stypendium na czas aplikacji ogólnej.
Z powyższego wynika, że skarżący rozpoczynając aplikację ogólną jako jej aplikant w dniu [...] listopada 2010 r., po dwunastu miesiącach trwania tego szkolenia, tj. z dniem [...] listopada 2011 r., utracił status aplikanta aplikacji ogólnej
W ten sam sposób, a więc z chwilą zakończenia dwunastomiesięcznego okresu szkolenia, status aplikanta aplikacji ogólnej utracili wszyscy aplikanci, którzy rozpoczęli tę aplikację wraz ze skarżącym, bez względu na rezultaty szkolenia. Innymi słowy aplikantem aplikacji ogólnej przestał być zarówno aplikant który "ukończył" tę aplikację, a więc uzyskał pozytywne oceny ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (art. 26 ust. 1 ustawy o KSSiP), jak i aplikant, który, tak jak skarżący nie zaliczył wszystkich wymaganych praktyk. Na marginesie należy zauważyć, że ustawodawca w art. 26 ust. 1 ustawy o KSSiP posługuje się pojęciem "ukończenia" aplikacji ogólnej tylko w odniesieniu do tych byłych aplikantów, którzy zakończyli szkolenie "z sukcesem". Tylko bowiem te osoby otrzymały dyplomy, które były potwierdzeniem posiadanych przez nie uprawnień do kontynuowania szkolenia na aplikacji prokuratorskiej lub sędziowskiej lub zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego w sądownictwie powszechnym.
Nie ma zatem racji skarżący podnosząc, że ustawa o KSSiP przewidziała jedynie dwie możliwości utraty statusu aplikanta, którymi są ukończenie aplikacji w rozumieniu art. 26 ust. 1 tej ustawy oraz skreślenie z listy aplikantów na podstawie art. 41 tej ustawy.
Decyzja o skreśleniu z listy aplikantów w trybie przywołanego przez skarżącego art. 41 ustawy o KSSiP mogła być wydana wyłącznie wobec aplikanta w okresie trwania aplikacji. Tylko te osoby były bowiem zobowiązane do uczestniczenia w zajęciach, praktykach i stażach przewidzianych programem aplikacji, samodzielnego pogłębiania wiedzy i umiejętności praktycznych, objętych programem aplikacji, przystępowania do sprawdzianów oraz egzaminów w terminach przewidzianych programem aplikacji, czy też przestrzeganie regulaminu organizacyjnego KSSiP oraz zarządzeń i poleceń porządkowych Dyrektora KSSiP.
Wraz z upływem dwunastomiesięcznego okresu aplikacji ogólnej przewidzianego w art. 25 ust. 1 ustawy o KSSiP osoby przyjęte na aplikacje ogólną traciły status aplikanta, a tym samym bezprzedmiotowe byłoby wydawanie wobec takich osób decyzji o skreśleniu z listy aplikantów aplikacji ogólnej.
W tej sytuacji, skoro skarżący z dniem [...] listopada 2011 r. utracił status aplikanta aplikacji ogólnej w związku z upływem ustawowego okresu trwania tej aplikacji Dyrektor Krajowej Szkoły nie miał podstaw do procedowania w przedmiocie jego zawieszenia w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji ogólnej w oparciu o przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o KSSiP.
Organy prawidłowo zatem uznały, iż postępowanie w sprawie zawieszenia T. M. w prawach i obowiązkach aplikanta aplikacji było bezprzedmiotowe i w związku z tym podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] czerwca 2015 r. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI