II SA/Wa 1477/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-20
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
renta specjalnaświadczeniaubezpieczenia społecznetrudna sytuacja materialnauznanie administracyjnePrezes Rady Ministrówsąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej, uznając, że trudna sytuacja materialna nie jest jedynym kryterium, a brak wyjątkowych okoliczności uniemożliwia przyznanie świadczenia.

Skarżący J.R. domagał się przyznania renty specjalnej, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Prezes Rady Ministrów odmówił, wskazując, że oprócz trudnej sytuacji bytowej wymagane są szczególne okoliczności, takie jak wybitne zasługi lub nadzwyczajne zdarzenia losowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że brak takich wyjątkowych okoliczności uzasadnia odmowę przyznania renty specjalnej.

Sprawa dotyczyła skargi J.R. na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej. Skarżący argumentował swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Prezes Rady Ministrów, powołując się na art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, odmówił przyznania świadczenia, podkreślając, że trudna sytuacja bytowa nie jest wystarczającym kryterium, a konieczne są dodatkowe, wyjątkowe okoliczności, np. wybitne zasługi lub nadzwyczajne zdarzenia losowe. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że Prezes Rady Ministrów prawidłowo zastosował prawo. Sąd podkreślił, że choć decyzja ma charakter uznaniowy, organ musi przestrzegać przepisów Kpa i zebrać materiał dowodowy. W tym przypadku organ prawidłowo ocenił, że mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącego, brak było szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie renty specjalnej. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja materialna nie jest jedynym kryterium. Konieczne są również inne, szczególne okoliczności, takie jak wybitne zasługi lub nadzwyczajne zdarzenia losowe.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyznaje rentę specjalną w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", co oznacza, że oprócz trudnej sytuacji bytowej muszą zaistnieć wyjątkowe okoliczności, które nie są spełnione w przypadku skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 82 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej. Wymaga jednak nie tylko trudnej sytuacji bytowej, ale także dodatkowych, wyjątkowych okoliczności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Organ zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Organ zobowiązany do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Organ zobowiązany do oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.

u.p.s.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa zasady udzielania pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej, odmiennie od świadczeń specjalnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania renty specjalnej bez dodatkowych, wyjątkowych okoliczności. Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy Kpa i zebrał materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta wyłącznie na trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.

Godne uwagi sformułowania

przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. renty specjalne nie są świadczeniami o charakterze socjalnym. Określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącemu renty specjalnej.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Adam Lipiński

członek

Janusz Walawski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, podkreślająca konieczność istnienia wyjątkowych okoliczności obok trudnej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego świadczenia (renta specjalna) przyznawanego w drodze wyjątku przez Prezesa Rady Ministrów. Interpretacja pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" może być stosowana analogicznie do innych uznaniowych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na standardowej interpretacji przepisów dotyczących rent specjalnych. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego obrotu spraw.

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1477/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Janusz Walawski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę -
Uzasadnienie
Pan J.R. w piśmie z dnia 21 marca 2005 r. wystąpił do Prezesa Rady Ministrów z prośbą o przyznanie renty specjalnej w kwocie 1500 zł.
Prezes Rady Ministrów, na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J.R. przyznania renty specjalnej. W jej uzasadnieniu podał m.in., że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być m.in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie albo szczególne zdarzenia losowe. Okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Od powyższej decyzji J.R. złożył do Prezesa Rady Ministrów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym przedstawił m.in. swoją sytuację materialną i rodzinną oraz opisał stan (swojego) zdrowia.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą, a w jej uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny na podstawie zebranych w sprawie dokumentów oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez J.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w uzasadnieniu której powtórzył argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że bezspornym jest, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednakże renty specjalne nie są świadczeniami o charakterze socjalnym. Zasady udzielania pomocy osobom, które tak jak skarżący znalazły się w trudnej sytuacji bytowej określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
W świetle powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany był do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany był również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.
Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych, a tym samym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił powyżej przytoczony art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Użyte w tym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącego oraz jego rodziny i przyznał, że jest ona bardzo trudna. Słusznie jednak zauważył, że te okoliczności nie uzasadniają przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem decyzja o ich przyznaniu musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby zostać uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącemu renty specjalnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.