II SA/Wa 1470/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej, uznając, że nie zaistniały szczególnie uzasadnione przypadki wymagane przez ustawę.
Skarga dotyczyła decyzji Prezesa Rady Ministrów odmawiającej E. J. przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Skarżąca podniosła zarzut braku środka odwoławczego oraz niejasności przepisów. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił brak szczególnie uzasadnionych przypadków, które wykraczałyby poza zwykłą trudną sytuację materialną i obejmowałyby np. wybitne zasługi lub nadzwyczajne zdarzenia losowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi E. J. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającą przyznania renty specjalnej. Organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że choć sytuacja bytowa jest brana pod uwagę, to nie jest jedynym kryterium. Konieczne są również inne okoliczności o szczególnym charakterze, takie jak wybitne zasługi lub szczególne zdarzenia losowe, których w sprawie nie stwierdzono. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja została utrzymana w mocy. Skarżąca zarzuciła pozbawienie środka odwoławczego oraz niejasność przepisów. Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes Rady Ministrów prawidłowo zinterpretował art. 82 ust. 1 ustawy, który przyznaje świadczenie w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" w ramach uznania administracyjnego. Sąd podkreślił, że decyzja uznaniowa może być uchylona tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, co w tej sprawie nie miało miejsca. Analiza sytuacji materialnej i bytowej skarżącej nie wykazała, aby była ona szczególnie trudna, a podnoszone okoliczności związane z działalnością związkową nie miały charakteru nadzwyczajnego. Sąd wyjaśnił również kwestię procedury wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na zgodność z prawem działania organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa jest zgodna z prawem, jeśli organ prawidłowo ocenił brak przesłanek uzasadniających przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" jest niedookreślone i jego konkretyzacja należy do uznania administracyjnego organu. Organ musi jednak przestrzegać przepisów Kpa, zebrać materiał dowodowy i uzasadnić decyzję. W tej sprawie organ prawidłowo ocenił, że sytuacja skarżącej, mimo trudności materialnych, nie zawierała elementów nadzwyczajnych (np. wybitnych zasług, zdarzeń losowych), które uzasadniałyby przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 82 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten pozwala Prezesowi Rady Ministrów na przyznanie emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Jest to przepis o charakterze uznaniowym, ale organ musi przestrzegać zasad Kpa.
P.p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający podstawę prawną orzekania przez WSA w przypadku oddalenia skargi.
Pomocnicze
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego.
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia materiał dowodowy na podstawie zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja musi być uzasadniona według wymogów określonych w tym przepisie.
Kpa art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Kpa art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może upoważnić pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola dotyczy przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo ocenił brak szczególnie uzasadnionych przypadków, które wykraczałyby poza zwykłą trudną sytuację materialną i obejmowałyby np. wybitne zasługi lub nadzwyczajne zdarzenia losowe.
Odrzucone argumenty
Skarżąca została pozbawiona środka odwoławczego, gdyż jej "odwołanie" od decyzji z dnia [...] maja 2006 r. zostało rozpoznane przez tę samą osobę, która podpisała się również pod decyzją wydaną w pierwszej instancji. Przepis, na podstawie którego odmówiono świadczenia, nie określa warunków, które powinny zostać spełnione, aby otrzymać świadczenie specjalne.
Godne uwagi sformułowania
"w szczególnie uzasadnionych przypadkach" "nie stanowi ona jedynego kryterium" "wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie albo szczególne zdarzenia losowe" "pozbawiona środka odwoławczego" "pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej"
Skład orzekający
Adam Lipiński
przewodniczący
Janusz Walawski
sprawozdawca
Jarosław Trelka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionych przypadków\" w kontekście przyznawania świadczeń w drodze wyjątku oraz zasady postępowania przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przepisu (art. 82 ustawy o emeryturach i rentach) i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość ingerencji sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących świadczeń specjalnych i uznania administracyjnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ubezpieczeń społecznych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1470/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Adam Lipiński /przewodniczący/ Janusz Walawski /sprawozdawca/ Jarosław Trelka Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Skarżony organ Prezes Rady Ministrów Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Adam Lipiński, Asesor WSA - Jarosław Trelka, Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2006 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę - Uzasadnienie Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) w dniu [...] maja 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił E. J. przyznania renty specjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że zgodnie z art. 82 ust. 1 określonej powyżej ustawy, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego bierze się pod uwagę sytuację bytową wnioskodawcy, ale nie stanowi ona jedynego kryterium, które decyduje o przyznaniu tego świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być m.in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie albo szczególne zdarzenia losowe. Uzasadnienie złożonego wniosku i załączone dokumenty nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Rady Ministrów w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu przedstawił przebieg pracy zawodowej i związkowej E. J. i stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż zainteresowana posiada szczególne dokonania w działalności związkowej lub opozycyjnej. Nie wynika też, aby z tytułu tej działalności była w sposób szczególny szykanowana, czy też represjonowana. Osiągane dochody nie pozwalają również na uznanie, iż zainteresowana znajduje się trudnej sytuacji materialnej. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1254 zł netto. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez E. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła, że została pozbawiona środka odwoławczego, gdyż jej "odwołanie" od decyzji z dnia [...] maja 2006 r. zostało rozpoznane przez tę samą osobę, która podpisała się również pod decyzją wydaną w pierwszej instancji. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż przepis na podstawie którego odmówiono jej wnioskowanego świadczenia nie określa warunków, które powinny zostać spełnione, aby otrzymać świadczenie specjalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W świetle kryteriów określonych w powyższym przepisie skarga nie może zostać uwzględniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem Sądu, Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych. Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił powyżej przytoczony art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Użyte w tym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącej oraz jej rodziny i nie stwierdził, że jest ona szczególnie trudna. Organ słusznie zauważył, że decyzja o przyznaniu przedmiotowego świadczenia musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby zostać uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z jej działalnością związkową - zdaniem Sądu - nie pozwalają przyjąć, iż działalność ta miała charakter szczególny, czy też nadzwyczajny. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej, iż została pozbawiona środka odwoławczego. Zgodnie z art. 127 § 3 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Natomiast art. 268a Kpa stanowi, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. W niniejszej sprawie Sekretarz Stanu, Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – P. T. na dzień wydania decyzji posiadał wymagane prawem upoważnienie podpisane przez Prezesa Rady Ministrów w dniu [...] listopada 2005 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI