II SA/Wa 1456/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby, uznając, że decyzja o zwolnieniu ze służby nie może być wzruszona w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
Funkcjonariusz Policji, R. M., został zwolniony ze służby na mocy kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Po uniewinnieniu w postępowaniu karnym, wnioskował o uchylenie decyzji o zwolnieniu w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Organy administracji odmówiły, argumentując, że decyzja o zwolnieniu jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, a także że tryb ten nie ma zastosowania do decyzji obligatoryjnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. R. M. został zwolniony ze służby na mocy kary dyscyplinarnej wydalenia, pomimo późniejszego uniewinnienia w postępowaniu karnym od zarzutów tożsamych z tymi, które stanowiły podstawę postępowania dyscyplinarnego. Pełnomocnik R. M. wnosił o uchylenie decyzji o zwolnieniu w trybie art. 154 § 1 k.p.a., argumentując, że uniewinnienie karne zmienia stan faktyczny i prawny. Organy administracji, w tym Komendant Główny Policji, odmówiły, wskazując, że decyzja o zwolnieniu ze służby jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo (np. do świadczeń emerytalnych), co wyklucza zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a. Ponadto, podkreślono, że decyzja o zwolnieniu ze służby w przypadku wymierzenia kary wydalenia jest obligatoryjna (art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji), co również uniemożliwia jej wzruszenie w trybie art. 154 k.p.a., który wymaga uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a organy prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące trybu nadzwyczajnego wzruszania decyzji ostatecznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji nie może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Decyzja o zwolnieniu ze służby jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo (np. do świadczeń emerytalnych), co wyklucza zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a. Ponadto, decyzja o zwolnieniu ze służby w przypadku wymierzenia kary wydalenia jest obligatoryjna, co oznacza, że organ nie dysponuje luzem decyzyjnym, a tryb z art. 154 k.p.a. wymaga uznania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.o. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Policji
W przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, policjanta zwalnia się ze służby. Jest to przepis obligujący organ do wydania decyzji.
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stosowanie tego przepisu wymaga uznania administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji, wydana na skutek kary dyscyplinarnej wydalenia, nie może być wzruszona w trybie art. 154 § 1 k.p.a., ponieważ jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo (np. do świadczeń emerytalnych). Decyzja o zwolnieniu ze służby w przypadku wymierzenia kary wydalenia jest obligatoryjna (art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji), co oznacza, że organ nie dysponuje luzem decyzyjnym, a tryb z art. 154 k.p.a. wymaga uznania administracyjnego. Uniewinnienie w postępowaniu karnym nie wpływa na możliwość wzruszenia decyzji o zwolnieniu ze służby w trybie art. 154 k.p.a., jeśli nie są spełnione jego przesłanki.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że uniewinnienie w postępowaniu karnym zmienia stan faktyczny i prawny, uzasadniając uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Argumentacja skarżącego dotycząca błędnej wykładni pojęcia 'nabycie prawa' oraz niewłaściwej oceny sytuacji prawnej. Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy. Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia, z jakich powodów organ uznał, że kwestionowane decyzje są decyzjami, na mocy których doszło do nabycia prawa przez stronę. Argumentacja skarżącego, że przepis art. 154 k.p.a. wymaga alternatywnie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, a nie obu łącznie.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa decyzja, na mocy której strona nabyła prawo każde przysporzenie w sferze prawnej nakazanie zaprzestania pełnienia służby w Policji nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe organ Policji nie dysponuje instrumentem tzw. 'luzu decyzyjnego'
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący
Sławomir Antoniuk
sprawozdawca
Anna Mierzejewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 § 1 k.p.a. w kontekście decyzji obligatoryjnych oraz decyzji o zwolnieniu ze służby, a także wpływ uniewinnienia w postępowaniu karnym na postępowanie dyscyplinarne i administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i zastosowania art. 154 k.p.a. do decyzji obligatoryjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów proceduralnych i materialnych w kontekście konsekwencji dyscyplinarnych i karnych dla funkcjonariuszy. Pokazuje, jak uniewinnienie w jednym postępowaniu nie zawsze przekłada się na uchylenie decyzji w innym.
“Czy uniewinnienie karne ratuje policjanta przed zwolnieniem? Sąd wyjaśnia granice art. 154 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1456/08 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2009-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-10-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Mierzejewska Joanna Kube /przewodniczący/ Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 154 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji - oddala skargę - Uzasadnienie Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2001 r. nr [...] w trybie art. 154 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, że Komendant Miejski Policji w S. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] uznał [...] R. M. winnym tego, iż w dniu [...] w S., będąc funkcjonariuszem Policji Komendy Miejskiej Policji w S. i pełniąc służbę patrolową przekroczył swoje uprawnienia i działał na szkodę interesu publicznego w ten sposób, że [...] i wymierzył R. M. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, Komendant Miejski Policji w S. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] zwolnił wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2001 r. Następnie, w wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w K. wydał w dniu [...] października 2001 r. decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zwolnienia wymienionego ze służby w Policji i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] października 2001 r., w pozostałej zaś części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Prawidłowość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji została zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 3371/01 oddalił skargę R. M. Od tego wyroku wymieniony złożył skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt OSK 928/04 oddalił. Równolegle z postępowaniem dyscyplinarnym przeciwko R. M. toczyło się postępowanie karne. W toku postępowania karnego zarzucono wymienionemu popełnienie czynu zabronionego [...], tożsamego z zarzutami postawionymi w postępowaniu dyscyplinarnym. Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] sygn. akt [...], utrzymanym w mocy przez wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] sygn. akt [...], R. M. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu przestępczego. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2008 r. pełnomocnik R. M. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z prośbą o uchylenie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2001 r. oraz o przywrócenie wymienionego do służby w Policji. Uzasadniając wniosek strona podniosła, że odwołujący się został uniewinniony w postępowaniu karnym od zarzutów tożsamych z zarzutami postawionymi w postępowaniu dyscyplinarnym. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2001 r. Organ I instancji stwierdził, iż każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawo. Rozkaz personalny w przedmiocie rozwiązania z policjantem stosunku służbowego jest decyzją, z mocy której strona nabyła prawo, poprzez nałożenie na nią obowiązku zaprzestania realizacji ustawowych zadań i wykonywania czynności służbowych, czy też ewentualnie poprzez przyznanie policjantowi prawa do zaopatrzenia emerytalnego. Skoro decyzja w przedmiocie zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji jest decyzją, na mocy której nabył on prawo, to tym samym jej uchylenie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest możliwe. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony — adwokat J. F. zarzucił wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy i naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i nieuzasadnioną odmowę zastosowania. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. i decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2001 r. oraz przywrócenie R. M. do służby w Policji. Nie znajdując podstaw uwzględnienia odwołania, Komendant Główny Policji wskazał, iż stosownie do art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli występują łącznie trzy przesłanki: strona wyraża zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu oraz przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak którejkolwiek z tych przesłanek powoduje, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej nie może nastąpić w trybie art. 154 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, decyzja "na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa", to decyzja z treści której strona nie może wywieść uprawnień lub obowiązków, czyli taka, którą pozbawia się stronę określonych uprawnień lub decyzja odmowna. W sprawie dotyczącej zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji pojęcie "nabycie prawa" należy rozumieć szeroko, bowiem mocą decyzji o zwolnieniu adresat decyzji nabywa także prawa m. in. do określonych świadczeń w określonej wysokości. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem, że decyzja o zwolnieniu ze służby wskazuje nie na przysporzenie czegoś, lecz na uszczuplenie w postaci ustania stosunku służbowego. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 23 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1385/01 stwierdził, że decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji jest niewątpliwie decyzją będącą źródłem praw i obowiązków zwalnianego i dlatego może być jedynie weryfikowana w trybie art. 155 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji stwierdził, iż rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r., a także rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. utrzymujący go w mocy i rozstrzygający ostatecznie o zwolnieniu odwołującego się ze służby w Policji jest decyzją prawidłową. Brak kwalifikowanych wad wskazanego rozstrzygnięcia umożliwia jego rozpatrzenie w trybie art. 154 k.p.a. Jednakże w obrocie prawnym pozostaje ostateczne orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] lipca 2001 r. o uznaniu [...] (w stanie spoczynku) R. M. winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. W analizowanym zatem przypadku uchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. i Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2001 r. i przywrócenie wnioskodawcy do służby w Policji stanowiłoby nadużycie instytucji jaką jest tryb art. 154 k.p.a. i byłoby swoistym obejściem prawa tj. art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 135r ustawy o Policji. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nastąpił konflikt interesu społecznego i słusznego interesu strony. W jasno bowiem sformułowanym interesie strony leży dalsze pełnienie służby w Policji. Jednocześnie kryterium to nie może derogować jednoznacznego przepisu prawnego w każdej sytuacji, w której indywidualny interes strony jest naruszony, czy też w której ma miejsce subiektywne poczucie naruszenia takiego interesu. Natomiast w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) pozostaje, aby wszelkie rozstrzygnięcia miały oparcie przepisach powszechnie obowiązujących i były z nimi zgodne. Uwzględniając powyższe, Komendant Główny Policji stwierdził, iż w badanej sprawie brak jest podstaw prawnych w odpowiednich przepisach prawa materialnego dla żądanego przez stronę sposobu i zakresu modyfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej tj. - do zastosowania trybu określonego w art. 154 § 1 k.p.a. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, iż prowadząc postępowanie w sprawie przestrzegano postanowień art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i art. 107 k.p.a. i uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, zarzuty podniesione przez pełnomocnika strony w odwołaniu należy uznać za bez znaczenia dla sprawy. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika R. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji jej wydanie: 1) z naruszeniem art. 154 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i błędną analizę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego poprzez przyjęcie, iż kwestionowane decyzje są decyzjami, na mocy których doszło do nabycia prawa przez stronę, a także błędne ustalenia w zakresie wystąpienia przesłanek do zmiany decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, 2) z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy, 3) z naruszeniem art. 9, 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia, z jakich powodów organ administracji uznał, że kwestionowane decyzje są decyzjami, na mocy których doszło do nabycia prawa przez stronę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., że organ administracji niezasadnie przyjął, iż mocą rozkazów personalnych dotyczących wydalenia ze służby w Policji, R. M. nabył prawo, co wyklucza zastosowanie art. 154 k.p.a. Zdaniem skarżącego, wydana decyzja jest konsekwencją błędnej wykładni pojęcia "nabycie prawa" oraz niewłaściwej oceny sytuacji prawnej, w jakiej znalazł się skarżący wskutek wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji i bezpodstawnego potraktowania jej za korzystną. Poza jednym przykładem, iż skarżący nabył prawo w postaci świadczeń zaopatrzenia emerytalnego w określonej wysokości, organ nie wykazał źródłem jakich praw i obowiązków były dla skarżącego decyzje o wydaleniu ze służby, do czego organ był zobowiązany na mocy art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Sytuacji prawnej, w której znalazł się skarżący w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji nie można utożsamiać z nabyciem praw. Na mocy decyzji ostatecznych nie nabył on żadnych praw, nie został zobowiązany do żadnego określonego działania. W postępowaniu dyscyplinarnym R. M. został uznany winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, za co wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Wobec jednak istotnej zmiany okoliczności, polegającej na uniewinnieniu go w postępowaniu karnym od stawianego mu zarzutu, tożsamego co do treści zarzutu postawionego w postępowaniu dyscyplinarnym, konieczna staje się weryfikacja dotychczasowego rozstrzygnięcia w zwolnieniu ze służby w Policji. Skarżący wskazał ponadto, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 154 k.p.a., w szczególności pojęć interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz przyjął błędne wnioski odnośnie spełnienia tych przesłanek w niniejszej sprawie. Przepis art. 154 k.p.a. wymaga wystąpienia, poza warunkiem nabycia prawa przez stronę, alternatywnie jednego z dwóch pozostałych warunków tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony, a nie ,jak przyjął organ, spełnienia tych dwóch przesłanek łącznie. Zdaniem strony, w tym przypadku interes społeczny i słuszny interes strony nie pozostają ze sobą w kolizji. Wręcz przeciwnie, interesy te są zbieżne, albowiem w słusznym interesie całego społeczeństwa leży, aby osoba niewinna nie ponosiła negatywnych konsekwencji postawienia jej nieprawdziwych zarzutów, jak również i to, by przewlekłość postępowań i sposób działania wymiaru sprawiedliwości (postępowanie karne przeciwko skarżącemu toczyło się niemal przez 7 lat) nie pozbawiały obywateli możliwości dochodzenia przysługujących im praw. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe kryteria oceny zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołany przepis procesowy stanowi podstawę sformułowanego przez stronę żądania uchylenia ostatecznej decyzji, wydanej na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U z 1997 r. Nr 43, poz. 227 ze zm.), w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na skutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż w obrocie prawnym pozostaje prawomocne orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2001 r. o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Przepis art. 154 k.p.a. ustanawia wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Na podstawie tego przepisu może być uchylona lub zmieniona decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub (alternatywnie, jak zasadnie podnosi skarżący) słuszny interes strony. Zamieszczony w ww. przepisie zakres znaczeniowy wyrażenia "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa" jest niejasny. Zagadnienie to zatem powinno być rozważane przede wszystkim w płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego, gdyż wiąże się ono z koncepcją decyzji administracyjnej jako aktu stosowania prawa, którą ustala się wynikające z norm tego prawa konsekwencje w sferze praw i obowiązków adresata aktu. Komentatorzy podkreślają, że do decyzji ostatecznych, o jakich jest mowa w art. 154 § 1 k.p.a., nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem są one "decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo" (komentarz do art. 154 k.p.a. - E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 260). Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, wymaga - jak wskazał J. Borkowski – "zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, nie mogą ani wywieść uprawnień, ani też sprecyzowania swoich obowiązków lub takich obowiązków innych podmiotów, które byłyby korelatem ich uprawnień. (...) nie można jako nietworzącej praw nabytych dla strony potraktować takiej decyzji, która ustanawia obowiązki i to niezależnie od ich rodzaju i rozmiaru (...)." - komentarz do art. 154 k.p.a. - B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 625. W wyroku z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01 (publik. Monitor Prawny z 2003 r. Nr 14, poz. 627) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. W innym wyroku z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1076/00, (niepublikowanym ) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył także, że "decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu art. 154 k.p.a.". Przez nabycie prawa z decyzji ostatecznej należy rozumieć każde przysporzenie w sferze prawnej. W przypadku decyzji, na mocy której nałożono na stronę obowiązek tym "przysporzeniem w sferze prawnej" jest skonkretyzowanie co do treści i rozmiaru spoczywającego na stronie obowiązku. W niniejszej sprawie ten obowiązek wiąże się z "nakazaniem" zaprzestania pełnienia służby w Policji. Sprawa zwolnienia ze służby dotyczy całkowitej zmiany dotychczasowego statusu prawnego funkcjonariusza -policjanta jako obywatela, pozbawiając go przynależności do określonej grupy zawodowej, zwalniając z określonych obowiązków i pozbawiając określonych uprawnień zewnętrznych. Zatem w analizowanym przypadku, zgodnie z twierdzeniem organu, tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie jest właściwy do wzruszenia decyzji ostatecznej o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Niezależnie od powyższych rozważań należy stwierdzić, iż w przepisie art. 154 § 1 k.p.a. użyto sformułowania "może", co oznacza, że przepis ten jest stosowany na zasadzie uznania administracyjnego. Powyższe powoduje, że hipotezą tego przepisu nie zostały objęte decyzje ostateczne, które miały charakter związany. Innymi słowy, w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe. Pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt I OSK 815/05 (publik. LEX nr 217423) stwierdzono, że "w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe". Analogiczne stanowisko NSA zaprezentował w wyroku z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt I OSK 815/06 (publik. LEX nr 217423). W niniejszej sprawie rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2001 r. został wydany w oparciu o przepis art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Z powyższego przepisu wynika obowiązek właściwego organu do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji, wobec którego została prawomocnie wymierzona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby. Innymi słowy, zaistniałe przesłanki w postaci ukarania funkcjonariusza Policji karą wydalenia ze służby bezwzględnie zobowiązują organ do wydania decyzji określonej w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji – patrz wyrok NSA z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt II SA 1924/03 (publik. LEX nr 158431). W takiej sytuacji organ Policji nie dysponuje instrumentem tzw. "luzu decyzyjnego". Wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu następuje obligatoryjnie i jest następstwem uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego wymierzającego karę wydalenia ze służby. Skoro w takim przypadku nie ma miejsca na uznanie administracyjne, to tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie wnioskowanych przez skarżącego decyzji. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, jak również organ orzekający w sprawie przy jej wydawaniu nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI