II SA/WA 1452/18

II SA/Wa 1452/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Karolina Kisielewicz
Sławomir Fularski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2041/21 - Wyrok NSA z 2023-01-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1764
art. 4 ust 1, art. 5 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na decyzję Elektrowni [...] Sp. z o. o. z siedzibą w O. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej także jako "Spółka" lub "organ") decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 i art 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej jako "u.d.i.p"), po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w K. (dalej jako "wnioskodawca" lub "Fundacja") odmówiła udostępnienia informacji publicznej
w zakresie przesłania skanu umowy, zawartej pomiędzy Spółką a [...] Sp. z o.o. na dostawę węgla do planowanej [...], ewentualnie udzielenia informacji na temat okresu, na jaki ww. umowa została zawarta oraz ustalonej w niej ceny węgla lub sposobu ustalania tej ceny.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca zwrócił się do Spółki
o udostępnienie informacji publicznej w powyższym zakresie. Wnioskodawca zażądał udostępnienia powyższej informacji w formie elektronicznej i przesłania jej na podany adres poczty elektronicznej. Po otrzymaniu ww. wniosku organ poddał go analizie pod kątem faktycznej i prawnej możliwości udostępnienia wnioskowanych informacji,
w wyniku której stwierdzono, że Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 przedmiotowej ustawy, zaś żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wnioskodawca został o tym niezwłocznie poinformowany pismem z [...] października 2017 r.
W dniu [...] czerwca 2018 r. do Spółki wpłynęło ponaglenie Fundacji w związku
z nierozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja przedstawiła stanowisko, że Spółka jest osobą prawną, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tym samym zobowiązana jest do udostępnienia informacji publicznej.
Po otrzymaniu ponaglenia, Spółka poddała wniosek Fundacji ponownej analizie, w wyniku której stwierdzono, że niezależnie od dotychczas podnoszonej przez organ argumentacji - udostępnienie przedmiotowych informacji w zakresie wskazanym we wniosku jest niemożliwe z uwagi na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku wniosku Fundacji wnioskowane informacje nie mogą być bowiem przez Spółkę udostępnione z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
Spółka wskazała, że wszystkie żądane przez wnioskodawcę informacje zostały zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa w zawartej pomiędzy stronami umowie. Mianowicie, stosownie do postanowień umowy, jej treść oraz informacje przekazywane sprzedawcy w związku z jej realizacją stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, tajemnicę handlową spółek z [...] oraz sprzedawcy i mogą stanowić informacje poufne w rozumieniu art. 154 o obrocie instrumentami finansowymi. Strony uznały, że treść umowy stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a dodatkowo zobowiązały się do zachowania poufności w zakresie prowadzonych negocjacji przez cały okres obowiązywania umowy i kilka lat po jej rozwiązaniu. Dokonana ocena merytoryczna przedmiotowych dokumentów także potwierdza, że zarówno sama umowa, jak
i poszczególne informacje w niej zawarte (przede wszystkim zaś te wymienione we wniosku Fundacji), stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa zarówno Spółki, jak i [...] Sp. z o.o. Mają one bowiem istotną wartość organizacyjną - ustalone zasady współpracy oraz indywidualny i nowatorski model ustalania ceny węgla wypracowane zostały między stronami w toku długotrwałych negocjacji, przy uwzględnieniu specyfiki projektu, na potrzeby, którego węgiel ma być wykorzystywany oraz jego roli w krajowej polityce energetycznej i mają one duże znaczenie dla prowadzenia przedsiębiorstwa, zarówno kupującego, jak i sprzedawcy. Dodatkowo, informacje zawarte w przedmiotowej umowie, mają również niewątpliwą wartość gospodarczą i handlową, zaś ich ujawnienie spowodować mogłoby faktyczną, realną szkodę w interesach przedsiębiorców, a zarazem stanowić cenne źródło informacji dla innych konkurencyjnych podmiotów. W szczególności, w przypadku podjęcia decyzji
o zakończeniu współpracy pomiędzy Spółką a [...] Sp. z o.o., ujawnienie wnioskowanych informacji mogłoby w istotny sposób pogorszyć sytuację negocjacyjną Spółki przy zawieraniu umowy z innym dostawcą węgla. Ponadto, upublicznienie informacji o planowanym zapotrzebowaniu na węgiel, pozwoliłoby na oszacowanie planowanej produkcji energii, co na aktualnym etapie projektu, przy ustalaniu jego modelu finansowego, stanowiłoby okoliczność niepożądaną dla Spółki.
Z kolei dla [...] Sp. z o.o., ujawnienie informacji na temat ceny węgla bądź sposobu jej ustalania, jak również np. informacji o wymaganych parametrach jakościowych dostarczanego węgla, mogłoby mieć negatywny wpływ na jej relacje z kontrahentami (przykładowo ujawnienie parametrów węgla mogłoby przedwcześnie dostarczyć informacji, z jakich kopalń węgiel ten będzie wydobywany, zaś ujawnienie ceny mogłoby pogorszyć jej pozycję negocjacyjną w zawieranych umowach) oraz funkcjonowanie w branży górniczej. W tej sytuacji udostępnienie przez Spółkę przedmiotowych informacji w zakresie wskazanym we wniosku Fundacji stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, tj. Spółki oraz [...] Sp. z o.o.
Pismem z [...] sierpnia 2018 r. Fundacja (dalej jako "skarżąca") wniosła skargę na ww. decyzję organu. Wniosła o uchylenie decyzji Spółki w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 5 lit. a i d u.d.i.p. poprzez odmowę udostępnienia skarżącej informacji publicznej dotyczącej działań podmiotów gospodarczych realizujących zadania publiczne oraz
w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą;
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania w uzasadnieniu decyzji zasadności objęcia żądanych informacji statusem tajemnicy przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazała, że przedsiębiorstwa energetyczne należą do kategorii podmiotów wykonujących "zadania publiczne" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz że powyższe pojęcie ma szersze znaczenie od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP.
W związku z powyższym, to bez względu na fakt, czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej dystrybucji albo sprzedaży, mimo że zadania te zostały odrębnie ujęte w znowelizowanej ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, takie przedsiębiorstwo winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p Bez wątpienia rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ale jednocześnie wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej - ze względu na jej znaczenie - zostało obwarowane wieloma obowiązkami, w tym obowiązkiem informacyjnym na podstawie u.d.i.p.
Skarżąca wskazała, że niezależnie od powyższego należy przyjąć, iż Spółka jest również zobowiązana do udostępniania informacji na podstawie u.d.i.p. ze względu na spełnianie przesłanki dysponowania majątkiem publicznym. Niewątpliwie realizacja zadań publicznych przez Skarb Państwa poprzez angażowanie środków publicznych
w spółki istotne dla strategicznych sektorów gospodarczych, musi podlegać zasadom transparentności. Jak zaś wskazuje Spółka na swojej stronie internetowej obecnie udziałowcami Spółki są: [...] S.A. i [...] S.A., a ich udział w strukturze kapitału zakładowego wynosi po 50%. Natomiast zarówno w spółce [...] S.A. jak i [...] S.A., Skarb Państwa jest akcjonariuszem posiadającym ponad 50 % akcji. Niewątpliwie więc majątek Skarbu Państwa został zaangażowany w Spółkę. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Spółki, że majątek którym dysponuje nie jest majątkiem publicznym (choć wkłady pochodzą ze środków publicznych), lecz jej własnością jako podmiotu gospodarczego działającego na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych. Jednakże, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt. I OSK 1018/11, orzekając na gruncie sprawy związanej
z zaangażowaniem środków finansowych samorządu terytorialnego w spółkę prawa handlowego, majątek taki nie traci charakteru "majątku publicznego". W ww. wyroku podkreślone zostało, że wyżej zaprezentowany sposób rozumowania potwierdza również treść art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d i e u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest informacja o majątku pochodzącym z zadysponowania majątkiem m.in. Skarbu Państwa, a nadto informacja o dochodach i stratach spółek handlowych,
w których podmioty te mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowania tymi dochodami i sposobie pokrywania strat. Nie ulega wątpliwości, że majątek którym dysponuje Spółka oraz sposób gospodarowania tym majątkiem powinien podlegać zasadom transparentności przewidzianym w u.d.i.p. Choć więc majątek Spółki jest w ujęciu cywilnoprawnym jej majątkiem osobistym, to z uwagi na zaangażowanie kapitałowe Skarbu Państwa ma on również "charakter majątku publicznego", co do którego stosuje się u.d.i.p. Podkreślić należy, że w cytowanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oyrzekał na kanwie stanu faktycznego, w którym strona wnioskowała - podobnie jak
w niniejszej sprawie - o udostępnienie przez spółkę dokumentu w postaci treści umowy zawartej pomiędzy spółką a innym podmiotem gospodarczym. Również dokument
w postaci umowy podlega udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p., gdyż jak informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań.
W ocenie skarżącej Spółka spełnia również ostatnią z niezależnych przesłanek,
o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest bowiem osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji
i konsumentów (dalej: u.o.k.k.). Ustawa ta stanowi w art. 4 pkt 3, że przez przedsiębiorcę dominującego rozumie się przedsiębiorcę, który posiada kontrolę,
w rozumieniu pkt 4, nad innym przedsiębiorcą. Zgodnie z przywołanym pkt. 4 kontrola to wszelkie formy bezpośredniego tub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców. Jako przykład takiej sytuacji ustawodawca wskazuje w lit. a dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników. Naturalnie u.d.i.p. nie odwołuje się w tym zakresie do pozycji dominującej zdefiniowanej w art. 4 pkt 10 u.o.k.k., gdyż definicja ta odwołuje się do pozycji dominującej na rynku właściwym, umożliwiającej zapobieganie skutecznej konkurencji. Skoro zatem Skarb Państwa ma - zarówno w spółce [...] S.A. jak
i w [...] S.A. - ponad 50 % udziałów, a z kolei każda z wymienionych spółek posiada po 50 % udziałów w Spółce, to nie ulega wątpliwości, że Skarb Państwa ma
w niej pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji
i konsumentów. Bez wątpienia więc również z uwagi na wskazaną wyżej przesłankę Spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej.
W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że przywołana w decyzji przez Spółkę argumentacja jest niezasadna. Spółka jest bowiem podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej w trybie u.di.p., a wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Nie zaistniały również w sprawie przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie oddalenie skargi w całości. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wskazała, że Fundacja nie wyczerpała środków zaskarżenia o których mowa w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest więc niedopuszczalna, bowiem Fundacja nie wystąpiła do Spółki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto żądana informacja nie jest informacją publiczną
w rozumieniu u.d.i.p., Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, dlatego też wydanie decyzji administracyjnej przez Spółkę było pozbawione podstawy prawnej i niedopuszczalne.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku przez Sąd pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruków ze strony internetowej grupy [...] dotyczących podpisania umowy wieloletniej na dostawy węgla z [...], na okoliczność wykazania, że część informacji dotyczących umowy zawarta jest na stronie internetowej.
Sąd odmówił uwzględnienia ww. wniosku dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Spółki nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga była dopuszczalna i wbrew stanowisku Spółki brak było podstaw do jej odrzucenia. Przede wszystkim brak jest podstaw do odrzucenia skargi z powodu nie wyczerpania przez skarżącą środków zaskarżenia o których mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 53 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję
z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Nietrafne są również argumenty Spółki, że wydanie przez nią decyzji administracyjnej było pozbawione podstawy prawnej
i niedopuszczalne. W takiej bowiem sytuacji obowiązkiem Sądu byłoby stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Zgodzić się należy ze skarżącą, że żądana w jej wniosku informacja stanowi informację publiczną, a Spółka jest podmiotem o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ww. art. 4 u.d.i.p. wymienia podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej stanowiąc, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przedsiębiorstwa energetyczne należą do kategorii podmiotów wykonujących "zadania publiczne" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe pojęcie ma szersze znaczenie od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP.
W związku z powyższym, to bez względu na fakt, czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej dystrybucji albo sprzedaży, takie przedsiębiorstwo winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne
w rozumieniu u.d.i.p. Bez wątpienia rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ale jednocześnie wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej - ze względu na jej znaczenie - zostało obwarowane wieloma obowiązkami, w tym obowiązkiem informacyjnym na podstawie u.d.i.p. Spółka jest również zobowiązana do udostępniania informacji na podstawie u.d.i.p. ze względu na spełnianie przesłanki dysponowania majątkiem publicznym. Niewątpliwie realizacja zadań publicznych przez Skarb Państwa poprzez angażowanie środków publicznych
w spółki istotne dla strategicznych sektorów gospodarczych, musi podlegać zasadom transparentności. Jak zaś wskazuje Spółka na swojej stronie internetowej obecnie udziałowcami Spółki są: [...] S.A. i [...] S.A., a ich udział w strukturze kapitału zakładowego wynosi po 50%. Natomiast zarówno w spółce [...] S.A. jak i [...] S.A., Skarb Państwa jest akcjonariuszem posiadającym ponad 50 % akcji. Niewątpliwie więc majątek Skarbu Państwa został zaangażowany w Spółkę. Spółka jest osobą prawną,
w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów u.o.k.k. Skoro zaś Skarb Państwa ma - zarówno w spółce [...] S.A. jak i w [...] S.A. - ponad 50 % udziałów, a z kolei każda z wymienionych spółek posiada po 50 % udziałów w Spółce, to nie ulega wątpliwości, że Skarb Państwa ma w niej pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego
i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone
w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego.
Żądanie dostępu do informacji publicznej nie oznacza automatycznie, że adresat wniosku o udostępnienie takowej informacji jest bezwzględnie zobowiązany do jej ujawnienia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa ta znajduje zastosowanie tylko, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Skoro więc Spółka jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej, to w takiej sytuacji do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu
w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z treścią art. 5 ust 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2Ó03 r., nr 153, poz. 1503 ze zm.- dalej "u.z.n.k."), wskazuje, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Powyższe wskazuje, że dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, str. 118- 119, a także wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13; wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2490/14; wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Obie te przesłanki muszą być spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Konieczne bowiem jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak "tajemnica przedsiębiorcy"
i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również wskazać, że zgodnie z art. 11 ust 4 u.z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji." (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Informację poufną można zatem uznać za tajemnicę, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów, wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Podkreślić zatem należy, że każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być - przed jej udostępnieniem w trybie przepisów u.d.i.p. - indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. Podczas analizy powyższych okoliczności istotne jest także, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych winna wykazać istnienie tej okoliczności
i sporządzając motywy decyzji przedstawić w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia powyżej opisane kryteria.
W realiach rozpatrywanej sprawy odmawiając udostępnienia wnioskodawcy udzielenia żądanych informacji, Spółka powołała się na tajemnicę przedsiębiorcy wyjaśniając jednocześnie, że wszystkie żądane przez skarżącą informacje zostały zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa w zawartej pomiędzy stronami umowie. Wskazała, że stosownie do postanowień umowy, jej treść oraz informacje przekazywane sprzedawcy w związku z jej realizacją stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, tajemnicę handlową spółek z grupy [...] oraz sprzedawcy i mogą stanowić informacje poufne
w rozumieniu art. 154 o obrocie instrumentami finansowymi. Spółka wskazała, że strony uznały, iż treść umowy stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a dodatkowo zobowiązały się do zachowania poufności w zakresie prowadzonych negocjacji przez cały okres obowiązywania umowy i kilka lat po jej rozwiązaniu. Dokonana ocena merytoryczna przedmiotowych dokumentów także potwierdza, że zarówno sama umowa, jak
i poszczególne informacje w niej zawarte stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa zarówno Spółki, jak i [...] Sp. z o.o. Mają one bowiem istotną wartość organizacyjną - ustalone zasady współpracy oraz indywidualny i nowatorski model ustalania ceny węgla wypracowane zostały między stronami w toku długotrwałych negocjacji, przy uwzględnieniu specyfiki projektu, na potrzeby, którego węgiel ma być wykorzystywany oraz jego roli w krajowej polityce energetycznej i mają one duże znaczenie dla prowadzenia przedsiębiorstwa, zarówno kupującego, jak i sprzedawcy. Dodatkowo, informacje zawarte w przedmiotowej umowie, mają również niewątpliwą wartość gospodarczą i handlową, zaś ich ujawnienie spowodować mogłoby faktyczną, realną szkodę w interesach przedsiębiorców, a zarazem stanowić cenne źródło informacji dla innych konkurencyjnych podmiotów. W szczególności, w przypadku podjęcia decyzji o zakończeniu współpracy pomiędzy Spółką a [...] Sp. z o.o., ujawnienie wnioskowanych informacji mogłoby w istotny sposób pogorszyć sytuację negocjacyjną Spółki przy zawieraniu umowy z innym dostawcą węgla. Ponadto, upublicznienie informacji o planowanym zapotrzebowaniu na węgiel, pozwoliłoby na oszacowanie planowanej produkcji energii, co na aktualnym etapie projektu, przy ustalaniu jego modelu finansowego, stanowiłoby okoliczność niepożądaną dla Spółki. Z kolei dla [...] Sp. z o.o., ujawnienie informacji na temat ceny węgla bądź sposobu jej ustalania, jak również np. informacji
o wymaganych parametrach jakościowych dostarczanego węgla, mogłoby mieć negatywny wpływ na jej relacje z kontrahentami (przykładowo ujawnienie parametrów węgla mogłoby przedwcześnie dostarczyć informacji, z jakich kopalń węgiel ten będzie wydobywany, zaś ujawnienie ceny mogłoby pogorszyć jej pozycję negocjacyjną
w zawieranych umowach) oraz funkcjonowanie w branży górniczej. W tej sytuacji udostępnienie przez Spółkę przedmiotowych informacji w zakresie wskazanym we wniosku Fundacji stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, tj. Spółki oraz [...] Sp. z o.o.
Z powyższego wynika, że strony umowy na dostawy węgla wyraźnie zastrzegły, że treść umowy stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, tajemnicę handlową spółek
z grupy [...] oraz może stanowić informacje poufne w rozumieniu przepisów dotyczących obrotu instrumentami finansowymi, których nieuprawnione ujawnienie, wykorzystanie lub dokonywanie rekomendacji na ich podstawie wiąże się
z odpowiedzialnością przewidzianą w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, w tym odpowiedzialnością karną. Ponadto umowę objęto klauzulą "Tajemnica przedsiębiorstwa".
W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji jest jasne i przekonywujące, a Spółka wykazała przyczyny odmowy udzielenia żądanych informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz wyjaśniła w jaki sposób umowa jest chroniona przed dostępem osób spoza określonego kręgu. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne.
Wypada jeszcze wyjaśnić, że Sąd odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu przeprowadzenie ww. dowodu nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Ponadto okoliczność ujawnienia na stronie internetowej pewnych informacji dotyczących umowy nie stanowi o tym, że cała umowa traci walor tajemnicy przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.